II SA/Bd 265/24
WyrokWSA w Bydgoszczy2024-07-16
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Joanna Brzezińska, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli współmałżonek osoby wymagającej opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale orzeczenie to zostało wydane po dacie złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności współmałżonka musi być wydane najpóźniej do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, a nie po tej dacie lub po złożeniu wniosku. Skutki prawne związane z dysponowaniem orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie mogą wystąpić przed uzyskaniem orzeczenia właściwego organu.Stan faktyczny
Skarżący J. H. domagał się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką, która jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie warunku dotyczącego daty powstania niepełnosprawności matki oraz na fakt, że jej mąż (ojciec skarżącego) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podtrzymując argument o braku orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności u męża osoby wymagającej opieki. Skarżący podniósł w skardze, że jego ojciec uzyskał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności po dacie wydania decyzji przez SKO, co powinno skutkować przyznaniem świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia 15 grudnia 2023 r., nr MGOPS.SR.4311.000660.2023.JBW, Burmistrz Miasta i Gminy Nakło nad Notecią odmówił J. H. (skarżącemu) przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką – A. H.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w sprawie nie został spełniony warunek wynikający z art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 – dalej "u.ś.r."), tj. niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała w którymś z okresów wymienionych w tym przepisie. Organ wskazał ponadto, że przeszkodą dla przyznania wnioskowanego świadczenia jest również okoliczność, iż niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, decyzją z 24 stycznia 2024 r. nr SKO-4111/2054/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy, organ przywołał treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. i zakwestionował zaistnienie przesłanki negatywnej wynikającej z tego przepisu w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Po przywołaniu jednak treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. organ stwierdził, że wnioskowane świadczenie skarżącemu nie należy się, albowiem osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem jego matki, jest J. H., tj. żyjący mąż niepełnosprawnej, bez względu na to, że – jak wskazuje skarżący – małżonek niepełnosprawnej jest osobą schorowaną i nie ma sił. Organ wyjaśnił, że obowiązek alimentacyjny względem matki skarżącego spoczywa na jej mężu do czasu, aż uzyska on orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy J. H., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej uchylenie wraz z decyzją I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci orzeczenia Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Nakle nad Notecią nr [...] o zaliczeniu J. H. do znacznego stopnia niepełnosprawności. Zarzucił naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. (w skardze błędnie "art. 17 ust. 5 pkt 2a") w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie wykazał jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości, że mąż niepełnosprawnej nie jest w stanie sprawować efektywnie opieki nad żona ze względu na swój stan zdrowia gdy w rzeczywistości w stosunku do niego Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem nr [...] zaliczył J. H. do znacznego stopnia niepełnosprawności od dnia 19 stycznia 2024 r. W uzasadnieniu skarżący wywiódł, że skoro wobec męża niepełnosprawnej zostało wydane orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, to skarżący jest osobą uprawnioną do uzyskania wnioskowanego świadczenia, i był nią w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że powołane w skardze orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności zostało wydane 8 lutego 2024 r. i nie ma znaczenia w sprawie z tego powodu, iż od
1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje opiekunom niepełnosprawnych osób dorosłych, nie można zaś zastosować przepisów u.ś.r. w starym brzmieniu, albowiem do 31 grudnia 2024 r. skarżący nie spełniał warunków do przyznania mu przedmiotowego świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") wykazała, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca są zgodne z prawem.
Rozpoznając niniejszą sprawę stwierdzić najpierw należy, że organy obu instancji przyjęły odmienne stanowiska co do zaistnienia w sprawie negatywnej przesłanki wywodzonej z art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (publ. jak wcześniej wskazano). Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Organ I instancji stanął na stanowisku, że występuje negatywna przesłanka do przyznania świadczenia wynikająca z art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r., albowiem daty powstania znacznego stopnia niepełnosprawności podopiecznej skarżącego nie da się ustalić (orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Świeciu – k. 2 akt adm.), a więc powstał on po okresach wskazanych w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Organ odwoławczy natomiast uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na moment powstania niepełnosprawności matki skarżącego, który to pogląd Sąd podziela. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, Trybunał za niekonstytucyjne uznał różnicowanie, na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r., sytuacji beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego, których niepełnosprawność powstała po okresach wskazanych w ww. przepisie od tych, których niepełnosprawność powstała w okresach późniejszych. Oznacza to, że na wynik spraw z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych przestała mieć wpływ kwestia daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, jeżeli niepełnosprawność ta powstała później niż do ukończenia przez nią 18, względnie 25 roku życia, w tym bowiem zakresie ww. przepis jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości wobec prawa).
Błędnie zatem organ I instancji uznał, że w niniejszej sprawie wiek, w którym u osoby wymagającej opieki niepełnosprawność mógł stanowić podstawę do odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia. Powyższa kwestia, z uwagi na uzasadnienie zaskarżonej decyzji, przestała mieć znaczenie dla wyniku postępowania administracyjnego i nie ma potrzeby szerszego jej komentowania.
Skarżący kwestionuje odmowę przyznania mu wnioskowanego świadczenia, podnosząc, że małżonek niepełnosprawnej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przyznanym od dnia 19 stycznia 2024 r. co w świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. skutkowało "przesunięciem" obowiązku alimentacyjnego względem niepełnosprawnej z jej małżonka na skarżącego (syna niepełnosprawnej).
Stanowisko skarżącego jest całkowicie chybione, albowiem zostało oparte
o okoliczność faktyczną interpretowaną przez skarżącego w sposób niezgodny z rzeczywistością, co jasno wynika z akt sprawy.
Dla porządku przywołać należy, że w myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia
9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej "k.r.o." – przyp. Sądu) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Jednocześnie, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. w sposób rozstrzyga o prawidłowym działaniu organu, który rozpoznaje wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wystosowany przez opiekuna osoby pozostającej w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jedynie stwierdzona przez wykwalifikowany podmiot, potwierdzona stosownym orzeczeniem lekarskim niepełnosprawność w stopniu znacznym małżonka zwalnia go z obowiązku świadczenia alimentacji względem drugiego z małżonków, przenosząc jednocześnie obowiązek alimentacyjny na pozostałych członków rodziny wedle kolejności wskazanej w art. 129 k.r.o. (w niniejszej sprawie – na syna). Dopóki małżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, dopóty w pierwszej kolejności obciąża go obowiązek alimentacyjny względem drugiego z małżonków, co ma m.in. ten materialnoprawny skutek, że wyłącza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym zobowiązanym alimentacyjnie.
Stanowisko powyższe potwierdza wydana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie siedmiu sędziów, w dniu 14 listopada 2022 r. sygn. I OPS 2/22 (dostępna na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którą:
1. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.);
2. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.).
Podjęcie uchwały abstrakcyjnej ma ten skutek, że uchwała taka wiąże sądy administracyjne, co wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z przedstawionego, zasadnego poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednoznaczny wniosek – dopóki współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie może być mowy o tym, aby inna niż współmałżonek osoba z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. uzyskała prawo do świadczenia alimentacyjnego. Zatem stan zdrowia ojca skarżącej w dacie orzekania przez organy administracji w sprawie nie może być wzięty pod uwagę. Tylko posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności może zwolnić go z obowiązku alimentacyjnego, a to z kolei zaktualizuje uprawnienie skarżącej względem tego świadczenia.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że dacie rozstrzygania niniejszej sprawy z wniosku skarżącego zarówno przez organ I (tj. 15 grudnia 2023 r.), jak i II instancji (24 stycznia 2024 r.), współmałżonek niepełnosprawnej matki nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. był on zatem osobą zobowiązaną do świadczenia pomocy niepełnosprawnej w ramach obciążającego go obowiązku alimentacyjnego. Tym samym skarżącemu (jako synowi osoby wymagającej opieki) nie mogło zostać przyznane wnioskowane świadczenie.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez organ odwoławczy ww. przepisu poprzez nieuwzględnienie, że w momencie rozstrzygania współmałżonek uzyskał już przywołane w skardze orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nr [...]. Jak wynika z przedłożonej kopii ww. orzeczenia, którego istnienie potwierdza zresztą organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, J. H. złożył wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności dopiero 19 stycznia 2024 r., a wobec braku podstaw do ustalenia od kiedy istnieje niepełnosprawność, organ orzekający ustalił, że ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się w niniejszej sprawie właśnie od dnia złożenia wniosku tj. 19.01.2024 r.
Wskazać jednak należy, że skutki prawne związane z dysponowaniem przez daną osobę orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych dla celów ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie mogły z pewnością wystąpić przed uzyskaniem orzeczenia właściwego organu ustalającego znaczny stopień niepełnosprawności, a tym bardziej przed złożenia wniosku o jego ustalenie.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy w chwili składania przez Skarżącego wniosku o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną w stopniu znaczna matką I. H., nie wskazywał on aby również J. H. (mąż osoby wymagającej opieki) legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W takim stanie prawny zapadła zatem decyzja Burmistrza Miasta Nakła nad Notecią z 15 grudnia 2023 r. o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia ze środków publicznych. W odwołaniu z 21 grudnia 2023 r. skarżący wyraźnie wskazał, że jego ojciec mimo, że nie ma z uwagi na stan zdrowia możliwości sprawowania opieki nad żoną (matka skarżącego), to jednak dopiero kompletowane są dokumenty celem wystąpienia o orzeczenie o niepełnosprawności i niezdolności do samodzielnego funkcjonowania. Strona skarżąca nie przedstawił również żadnego dowodu, aby w dniu wydania ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 24 stycznia 2024 r. mąż osoby wymagającej opieki dysponował orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodne z prawem było zatem orzeczenie organu II instancji utrzymujące w mocy decyzję I instancji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na zaistnienie przesłanki negatywnej określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r..
W sytuacji bowiem, gdy wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności męża osoby wymagającej opieki (ojca Skarżącego) został wraz z niezbędną dokumentacją złożony do właściwego powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności dopiero 19 stycznia 2024 r., nie mógłby wywołać skutku w postaci uzyskania wnioskowanego orzeczenia z datą wsteczną. W skardze nie wskazano daty wydanie orzeczenia ojca o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale też nie wywiedziono, izby zapadło ono przed wydaniem skarżonej decyzji. sprawie orzeczenie musiałoby zostać wydane najpóźniej do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Jak wynika z niezakwestionowanego i wiarygodnego stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, komentowane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności męża osoby wymagającej opieki nr [...] wydane zostało w dniu 8 lutego 2024 r.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy prawidłowo uwzględnił istotną zmianę stanu prawnego w zakresie obejmującym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, która nastąpiła mocą przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429, " ś.w."), która nastąpiła z dniem 1 stycznia 2024 r. Zważyć należy bowiem, że ustawodawca w miejsce dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego osobom, które rezygnowały lub nie podejmowały zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej opieki nad osobą dorosłą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności – wprowadził nowe świadczenie ze środków publicznych – świadczenie wspierające. Uchylony został jednocześnie szereg przepisów dotyczących ww. świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie jednak z przepisem intertemporalnym z art. 63 ust. 1 ww. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 (u.ś.r. – przyp. Sądu) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skoro do dnia 31 grudnia 2023 r. współmałżonek osoby wymagającej opieki ponad wszelką wątpliwość nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to skarżący nie spełniał przesłanek do nabycia wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u. ś.r.). Tym samym w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. nie mógł nabyć prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Z tego zatem powodu uzyskanie nawet orzeczenia o ustaleniu znacznego stopnia niepełnosprawności ojca, na skutek wniosku z 19 stycznia 2024 r., nie mogło mieć żadnego wpływu na ustalenie ewentualnego prawa Skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego na skutek jego wniosku z 24 listopada 2023 r.
Z tych powodów przywoływane w skardze okoliczności, w szczególności zaistniałe już po wydaniu skarżonej decyzji, w świetle obowiązujących przepisów prawa pozostają bez wpływu na ocenę zgodności z prawem wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów administracji, które zobowiązane były rozstrzygać na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie załatwiania sprawy administracyjnej.
Niezależnie od powyższego, mając na uwadze treść skargi z 22 lutego 2022 r. sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika wraz z załączoną do niej poświadczoną przez radcę prawnego kopią dokumentu tj. orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Nakle nad Notecią nr [...], za istotne uznał odniesienie się do czynności procesowych podjętych w tej sprawie przez reprezentującego skarżącego radcę prawnego K. G..
Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 499), radca prawny ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) radca prawny stwierdza to w poświadczeniu.
Z kolei w myśl art. 48 § 3 p.p.s.a. strona powołująca się w piśmie na dokument, zamiast oryginału dokumentu może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym (...). Zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, (...) ma charakter dokumentu urzędowego (§ 4).
Do skargi reprezentujący skarżącego w postępowaniu sądowym radca prawny załączył tymczasem poświadczony jako zgodny z okazanym oryginałem odpis ww. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności J. H. wykonany w taki sposób, który nie obejmuje istotnej dla sprawy obligatoryjnej części jego treści, to jest daty wydania tego orzeczenia. Nadto w treści skargi, kilkukrotnie powołując się na okoliczność wydania tego dokumenty jako istotną dla rozpoznania sprawy, pełnomocnik również wskazywał każdorazowo wyłącznie numer orzeczenia, bez wskazania daty jego wydania.
Powyższe działanie budzi uzasadnione wątpliwości, co do tego, czy powyższy zabieg nie był intencjonalną próbą zmanipulowania faktów wynikających z przedmiotowego dokumentu (daty jego wydania), w celu wywiedzenia korzystnego dla siebie skutku procesowego. Niezależnie od powyższego na pewno jednak taka niepełna kopia istotnego dokumentu, pozbawiona jednego z zasadniczych elementów orzeczenia, nie powinna zostać przedłożona sądowi jako zgodna z oryginałem – poświadczona przez radcę prawnego. Uwzględniając jednak powyżej wskazane okoliczności, które Sąd ustalił w oparciu o ujawniona cześć tego dokumentu, poświadczona za zgodność z oryginałem, nie zaistniała potrzeba zażądania od strony skarżącej przedłożenia oryginału ww. dokumentu.
Powyższe czynności radcy prawnego, w ocenie Sądu, mogą jednak budzić istotne wątpliwości co do rzetelności, zgodności z zasadami etyki zawodowej oraz dobrymi obyczajami czynności radcy prawnego reprezentującego skarżącego w niniejszym postępowaniu (por. art. 6 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego), wykonującego przecież zawód zaufania publicznego. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, radca prawny wykonuje zawód ze starannością wynikającą z wiedzy prawniczej oraz zasad etyki radcy prawnego.
Sąd nadto stwierdził, że skarga J. H. z 22 lutego 2024 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 24 stycznia 2024 r. wniesiona została, za pośrednictwem organu, w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przesyłką pocztową w dniu 22 lutego 2024 r. (koperta k. 7 akt sądowych nr [...]). Przesyłka ta wpłynęła do organu 27 lutego 2024 r.
Z kolei w aktach administracyjnych przedłożonych przez organ wraz ze skargą oraz odpowiedzią na skargę zalega również wniosek skarżącego z 22 lutego 2024 r. do SKO o zmianę zaskarżonej decyzji w trybie art. 154 k.p.a., który został również nadany w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w tym samym dniu tj. 22 lutego 2024 r. przesyłkę zawierającą datowaną skargę do WSA w Bydgoszczy z nadano za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 22 lutego 2024 r. (koperta w aktach administracyjnych za pismem zbiorczo oznaczona nr 7, nr [...]). Wniosek ten wpłynął do organu również w dniu 27 lutego 2024 r. Oznacza to, że nie zaszła w sprawie przesłanka do obligatoryjnego zawieszenia z urzędu postępowania sądowoadministracyjnego, o której mowa w art. 56 p.p.s.a. Skarga do sądu na ww. decyzję została bowiem wniesiona wcześniej (tj. 22 lutego 2024 r.), niż mogło zostać wszczęte przez organ postępowanie administracyjne w celu zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony (tu wniosek z 22 lutego 2024 r.) jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej ( tu 27 lutego 2024 r.). W tej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne miało zatem pierwszeństwo przed załatwieniem wniosku strony inicjującego nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego. Nie mogą być to bowiem postępowania konkurencyjne.
Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdził, że odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu była zasadna i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Skarga podlegała zatem oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło