II SA/Bd 275/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] 2005 r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławcze w T. na rzecz skarżącej kwotę 617 zł (sześćset siedemnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania II SA/Bd 275/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., działając z upoważnienia Wójta Gminy Z., odmówił E. K. przyznania na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pomocy w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym synem K. K. oraz opłacania składki na ubezpieczenie społeczne na powyższy okres. Odmawiając przyznania świadczenia organ powołał się na przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki zostało umieszczone, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Wydając decyzję organ oparł się na zaświadczeniu Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego dla Słabo Słyszących w K. z dnia [...] 2005 r., w którym przebywa uczęszczając do IV klasy szkoły podstawowej Ośrodka K. K., iż ta placówka zapewnia całodobową opiekę uczniom zamieszkującym w internacie od poniedziałku do piątku z tym jednak, że w uzasadnionych przypadkach, biorąc pod uwagę dobro dziecka oraz wskazania psychologiczne, dyrekcja przychyla się do prośby rodzica o skrócenie tygodniowego pobytu dziecka w Ośrodku. Od powyższej decyzji E. K. odwołała się podnosząc, iż jej syn przebywa w internacie Ośrodka od godz. 13:00 w poniedziałek do godz. 8:00 w piątek, a lekcje kończy w piątek o godz. 12:30, a więc nie przebywa w Ośrodku 5 dni, ani 5 dób, w związku z czym świadczenie na syna powinno być jej przyznane. Poza tym internat jest czynny od poniedziałku godz. 13:00 do piątku godz. 16:00. Do odwołania wyżej wymieniona załączyła zaświadczenie Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego nr [...] w K. z dnia [...] 2005 r., z którego wynika, że chłopiec przebywa w internacie Ośrodka, który jest czynny od poniedziałku od godz. 13:00 do piątku do godz. 16:00 oraz, iż działalność Ośrodka jest związana z organizacją roku szkolnego (nie jest czynny w okresie ferii zimowych, letnich, zimowej i wiosennej przerwy świątecznej i innych przerw w pracy szkoły). Nie uwzględniając odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wydało w dniu [...] 2005 r. decyzję nr [...] orzekającą o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa, gdyż w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych skoro K. K. został umieszczony w Specjalnym Ośrodku Szkolno – Wychowawczym w K., który jest placówką zapewniającą całodobową opiekę uczniom przebywającym w internacie Ośrodka od poniedziałku do piątku. Nadto organ odwoławczy wskazał, iż pobyt syna przez 5 dni w tygodniu w placówce z internatem stwarza odwołującej się możliwość podjęcia pracy w tym czasie w niepełnym wymiarze. W uzasadnieniu przytoczono także treść art. 3 pkt 7 cytowanej ustawy zawierającego definicję instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. E. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, iż się z nią nie zgadza, ponieważ jej syn przebywa w internacie od poniedziałku godz. 13:00 do piątku godz. 8:00 rano, w związku z czym nie jest to pełne 5 dni według przepisu. Poza tym ponosi znaczne koszty związane z dowożeniem syna do internatu szkoły położonego 150 km od jej miejsca zamieszkania, a jej sytuacja finansowa jest ciężka. Ustosunkowując sie do stwierdzenia organu odwoławczego dotyczącego możliwości podjęcia pracy skarżąca wskazała, iż żaden pracodawca nie zatrudni jej na 3 dni w tygodniu, gdyż w poniedziałek i piątek dowozi i odbiera dziecko z internatu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. II SA/Bd 1155/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Ponownie rozpatrując sprawę w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2007 r., uwzględniającym skargę kasacyjną E. K., wniesioną od powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która spełnia łącznie wszystkie wymienione w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przesłanki, a jednocześnie nie zachodzi jedno lub więcej wyłączeń określonych w ust. 5 wskazanego artykułu. Stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 2 świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Jak jasno wynika, z treści cyt. przepisu, operuje się w nim pojęciem "5 dni w tygodniu" w odniesieniu do możliwości zapewnienia (gotowości zapewnienia) przez placówkę całodobowej opieki niepełnosprawnemu dziecku minimum przez taki okres. Już na tle analogicznego unormowania art. 27 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) dotyczącego zasiłku stałego ukształtował się, podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, aktualny nadal w orzecznictwie NSA, wojewódzkich sądów administracyjnych w sprawach dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych, pogląd iż nie faktyczna liczba dni pobytu dziecka w ciągu tygodnia w placówce decyduje o uprawnieniach do świadczenia, lecz właśnie fakt, iż placówka – jak wyżej wskazano – gotowa jest zapewnić przez owe minimum 5 dni w tygodniu opiekę. Treść art. 17 ust. 5 pkt 2 ustawy także wskazuje, że zapewnienie, o którym w nim mowa, musi obejmować opiekę co najmniej 5 dni w tygodniu przez całą dobę, a więc 24 godziny na dobę. Przepis ten nie upoważnia zatem do przyjęcia, iż zapewnienie przebywania w placówce przez niecałe 24 godziny lub kilka godzin dziennie przez 5 dni w tygodniu spełnia wymogi określone w zawartym w nim unormowaniu. Jakkolwiek organ I instancji wydając niekorzystną dla wnioskodawczyni decyzję dysponował zaświadczeniem Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego w K. (z dnia 22 lipca 2005 r.), w którym uczy się i mieszka jej syn, iż uczniom przebywającym w internacie Ośrodka placówka ta zapewnia całodobową opiekę od poniedziałku do piątku, to wraz z odwołaniem od tejże decyzji E. K. przedłożyła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zaświadczenie, a mianowicie, że K. K. przebywa w internacie Ośrodka, który jest czynny od poniedziałku od 13:00 do piątku godz. 16:00. Samorządowe Kolegium Odwoławcze będąc jako organ odwoławczy zobligowane do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, pominęło powyższy dokument i nie dokonało oceny jego treści w nawiązaniu do określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 negatywnej przesłanki przyznania świadczenia, co tym bardziej winno uczynić, że – zdaniem Sądu – potwierdzało ono podawane w odwołaniu przez E. K. fakty dotyczące czasu rozpoczynania pracy Ośrodka w poniedziałek i jej kończenia w piątek, a tym samym – okresu przez który jej syn ma zapewnioną opiekę w internacie. W razie jednak jakiejkolwiek wątpliwości organu w tym zakresie wynikających z odmiennej treści zaświadczeń z 22 lipca 2005 r. i 26 września 2005 r., zachodziła możliwość i zarazem potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie jeszcze jednego, dodatkowego dowodu z dokumentu. Zważyć przy tym jeszcze należy, że w zaświadczeniu z dnia 26 września 2005 r. zawarta została informacja, że Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy w K., w którym uczy się i przebywa w internacie K. K., jest placówką zawieszającą działalność na okres ferii (zimowych i letnich), a więc w czasie tym nie może zapewnić i to przez żadną ilość dni w tygodniu swym podopiecznym, w tym synowi skarżącej, całodobowej opieki. Uznając w tym stanie rzeczy, że przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., iż wskazany Ośrodek zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, co uzasadnia odmowę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, jest wynikiem naruszenia przezeń, wyrażonej w przepisach art. 7 i 77 § 1 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej, zobowiązującej prowadzący postępowanie organ do wszechstronnego rozpatrzenia wyczerpująco zebranego materiału dowodowego, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), jak w sentencji.