II SA/Bd 275/25
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2025-10-20
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy mieszkaniec gminy, który nie wykazał bezpośredniego naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez uchwałę rady gminy w sprawie nadania statutu osiedlu, posiada legitymację do zaskarżenia takiej uchwały do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarżący, jako mieszkaniec gminy, nie wykazał bezpośredniego naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez uchwałę Rady Miasta w sprawie nadania statutu osiedlu. Legitymacja skargowa na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymaga wykazania realnego i aktualnego naruszenia indywidualnej, prawnie gwarantowanej sytuacji skarżącego, a nie jedynie wskazania naruszenia przepisów Konstytucji czy sytuacji faktycznej.Stan faktyczny
K. B., mieszkaniec gminy, złożył skargę na uchwałę Rady Miasta w sprawie nadania statutu osiedlu, argumentując, że tryb zdalnego podejmowania uchwał ogranicza jawność posiedzeń. Po wezwaniu do usunięcia braków formalnych, skarżący wyjaśnił, że jako mieszkaniec zgłaszający projekty do budżetu obywatelskiego nie ma możliwości weryfikacji głosowań przez jednostki pomocnicze. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawy ze skargi K. B. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] marca 2024 r., nr [...] w przedmiocie nadania statutu osiedlu postanawia odrzucić skargę.
Pismem z 26 marca 2025 r. K. B. wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] marca 2024 r. o nr [...] w sprawie nadania Statutu Osiedlu [...] – jednostce pomocniczej Miasta Bydgoszczy. W skardze strona wskazała, że ma interes prawny jako mieszkaniec gminy, któremu w konsekwencji zwoływania posiedzeń i podejmowania uchwał w trybie zdalnym ogranicza się jawność posiedzeń dla jednostek pomocniczych Rady Miasta we własnej gminie.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 kwietnia 2025 r. skarżący został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez określenie naruszenia prawa bądź interesu prawnego. W odpowiedzi na co skarżący wyjaśnić, że jako mieszkaniec zgłaszający projekty do budżetu obywatelskiego nie ma możliwości weryfikacji głosowań przez jednostki pomocnicze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.; dalej w skrócie "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. wprowadza wymóg naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez uchwałę organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, co stanowi zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej, wyrażonej w art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).
Z powyższego wynika, że merytoryczną kontrolą sądu administracyjnego objęta jest tylko taka uchwała podjęta przez organ gminy, której postanowienia naruszają interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę. Sąd jest zatem zobligowany do zbadania legitymacji procesowej strony skarżącej poprzez ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza jej prawem chroniony interes lub uprawnienie w sprawie z zakresu administracji publicznej, przy czym chodzi tu o własny interes prawny podmiotu skarżącego. Skarga uregulowana w art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest skargą powszechną (nie ma charakteru actio popularis), a zatem dopiero wykazanie takiego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego i niepewnego, ale powinno być realne i aktualne.
Strona wnosząca skargę winna jest wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jej prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją, nie zaś sytuacją faktyczną.
Nie wystarczy jedynie wskazanie naruszenia przepisów Konstytucji RP. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawa materialnego, a naruszenie interesu prawnego następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie nałożony zostanie nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas istniejący.
Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego skargę musi cechować się bezpośredniością, aktualnością i realnością. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. (...) Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie legitymacji skargowej na podstawie art. 101 u.s.g., powinien bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej skarżącego. Brak bezpośredniego wpływu uchwały (zarządzenia) na sferę prawną określonego podmiotu nie pozwala na przyznanie mu stosownej legitymacji (zob. A. Matan, Komentarz do art. 101 [w:] B. Dolnicki (red.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło