II SA/Bd 296/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postanawia odmówić przywrócenia terminu. Pismem z 13 lutego 2012r. B. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W skardze zawarty został wniosek o przywrócenie skarżącej uchybionego terminu do wniesienia skargi. Wniosek skarżąca uzasadniła brakiem świadomości o konieczności powiadomienia organu pierwszej instancji o przyznaniu prawa do dodatku pielęgnacyjnego wypłacanego przez ZUS. Dodatkowo skarżąca podkreśliła swój zły stan zdrowia, podeszły wiek, a także złe warunki materialne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę wniesioną z przekroczeniem wskazanego terminu Sąd odrzuca na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co miało miejsce w niniejszej sprawie. Jak natomiast wynika z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Wymogi, jakie winien spełniać wniosek o przywrócenie terminu określa art. 87 § 1, 2 oraz 4 p.p.s.a., który wymaga od strony wystąpienia ze stosownym wnioskiem w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienia okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a także jednoczesnego dokonania niedokonanej w terminie czynności. W niniejszej sprawie, zakwestionowana decyzja doręczona została skarżącej w dniu 5 października 2011r., ustawowy termin do wniesienia skargi, upływał zatem względem skarżącej dniu 4 listopada 2011r. Wnosząc skargę 14 lutego 2012r. skarżąca bezsprzecznie uchybiła terminowi określonemu w art. 53 § 1 p.p.s.a. Wskazać trzeba, iż w niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w siedmiodniowym terminie od czasu ustania przyczyny uchybienia, która również nie została przez wnioskodawczynię jasno określona. Zwrócić jednak uwagę należy, iż ustawodawca nie nakłada na stronę składającą wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności, obowiązku uprawdopodobnienia zachowania wspomnianego siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Jeżeli zatem strona nie wskazała okoliczności dotyczących jego zachowania, zaś Sąd nie jest w stanie z całą pewnością ustalić, iż strona terminu tego nie zachowała, powinien rozpoznać przedmiotowy wniosek merytorycznie, tzn. uwzględnić go lub oddalić (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 65/11, LEX nr 741895). Rozpoznając zatem przedmiotowy wniosek merytorycznie, ocenić należy brak winy, który jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Brak winy, o którym mowa, polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, Sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też – przeciwnie – wykazała się niedostateczną dbałością. Jak wynika ze złożonego w przedmiotowej sprawie wniosku skarżącej, jako okoliczność świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu wskazała ona brak świadomości o konieczności powiadomienia organu pierwszej instancji o przyznaniu prawa do dodatku pielęgnacyjnego wypłacanego przez ZUS, a także zły stan zdrowia, podeszły wiek, a także złe warunki materialne. Pierwszy z wymienionych przez skarżącą argumentów nie może zostać w ogóle uwzględniony przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jest to bowiem argument merytoryczny, który należałoby wziąć pod uwagę przy rozpoznawaniu właściwej skargi na zakwestionowaną decyzję, a nie to jest przedmiotem niniejszego postępowania wpadkowego, w którym sąd ocenia jedynie zasadność wniosku złożonego w przedmiocie przywrócenia terminu. Brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzasadniają jedynie faktyczne okoliczności rozpatrywane w sposób obiektywny. Przykładowo, można wskazać tu chorobę, ale nie każdą, a jedynie nagłą i faktycznie uniemożliwiającą dokonanie czynności – niespodziewany pobyt w szpitalu, wypadek. Brak winy uzasadniają również inne nagłe i niespodziewane sytuacje, których strona nie mogła przewidzieć, ani im zapobiec. Wskazane przez skarżącą ogólne okoliczności, takie jak swój zły stan zdrowia, podeszły wiek, a tym bardziej złe warunki materialne nie mogą stanowić podstawy przywrócenia terminu. Skarżąca musiałaby wskazać konkretne wydarzenie, które uniemożliwiłoby jej dokonanie czynności w terminie, a takie wydarzenie nie zostało przez nią wskazane. Jak wynika z akt administracyjnych, zakwestionowana decyzja, doręczona skarżącej, opatrzona została prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia od niej środka odwoławczego. Niedokładne odczytanie treści pouczenia musi być uznane za niedbałość i niedochowanie należytej staranności w dbałości o swój interes prawny i nie uzasadnia braku winy w niedokonaniu czynności w terminie. Nie stanowi bowiem żadnej z niezawinionych przyczyn uchybienia terminu, nie będąc nieprzewidzianą sytuacją całkowicie niezależną od strony postępowania. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.