II SA/Bd 297/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak ( spr ) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2010r. sprawy ze skargi T. O. na postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ) na rzecz adwokata J. S. kwotę 292,80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę wieży o wysokości całkowitej 22,5 m, posadowienie szafy telekomunikacyjnej u podstawy wieży na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w B. dla potrzeb stacji bazowej telefonii komórkowej "[...]". Powyższa decyzja została doręczona za zwrotnym poświadczeniem odbioru, w którym adresata określono "O. T., O. A.". Odbiór decyzji pokwitowany został przez jednego z małżonków, który złożył nieczytelny podpis w dniu 17 stycznia 2008 r. T. O. odwołała się do od tej decyzji twierdząc, że została ona doręczona jedynie A. O. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda [...] orzekł o niedopuszczalności odwołania T. O., podkreślając, że decyzję doręcza się stronie na piśmie, zaś skutki materialne i procesowe decyzji związane są z faktem jej doręczenia, a nie zapoznania się z jej treścią. Uznał także, że doręczenie decyzji obojgu małżonkom było sprzeczne z art. 40 k.p.a. i nie było podstaw do zastosowania art. 43 k.p.a. Zdaniem organu decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. doręczona była przez pracownika urzędu za zwrotnym poświadczeniem odbioru, w którym adresata określono jako " O. T., O. A.j". Odbiór decyzji pokwitowany został przez jednego z małżonków (17 stycznia 2008 r.), który złożył podpis nieczytelny. Wnosząca odwołanie T. O. stwierdziła, że odbiór decyzji potwierdził współmałżonek. Zatem decyzja ta została doręczona tylko A. O. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ odwoławczy uznał za zasadny zarzut odwołującej się odnośnie nie doręczenia jej decyzji I instancji. Zdaniem Wojewody odwołanie wniesione przez skarżącą w niniejszej sprawie, organ pierwszej instancji powinien zakwalifikować jako podanie o wznowienie postępowania oparte na treści art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Strona wskazała bowiem, że bez własnej winy nie mogła wziąć udziału w postępowaniu administracyjnym, na etapie mającym miejsce po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, z powodu nie doręczenia tej decyzji. Podnoszony zarzut nie doręczenia decyzji uznanej za ostateczną, gdyż żadna ze stron postępowania przed organem pierwszej instancji nie wniosła od niej odwołania, uzasadnia twierdzenie, że strona, której nie doręczono decyzji bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co w świetle art. 145 § 1 pkt 4 kpa uzasadnia wznowienie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy T. O. zakwestionowała wskazane postanowienie o niedopuszczalności wniesionego przez nią odwołania. Podkreśliła, że nie doręczenie jej decyzji I instancji uniemożliwiło jej branie czynnego udziału w postępowaniu, co było przez nią niezawinione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 19 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 465/08 uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r., którym organ orzekł o niedopuszczalności odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., jednak na skutek jego zaskarżenia, orzeczenie to zostało uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 355/09., który wskazał na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 7, art. 8, art. 16, art. 127 § 1, art. 129 § 2, art. 134, art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stwierdzając przy tym, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że podstawą prawną wydanego postanowienia był przepis art. 134 k.p.a. W myśl tego przepisu, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę nie mającą do tego legitymacji, bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski "Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wyd. 8 str. 243, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 1997 r. II SA/Gd 538/96 LEX nr 44192). Analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., której adresata określono jako " T. O., O. A.", doręczona została poprzez jej odbiór pokwitowany przez jednego z małżonków (17 stycznia 2008 r.), który złożył podpis nieczytelny, a wnosząca odwołanie T. O. stwierdziła, że odbiór decyzji potwierdził jedynie współmałżonek. Zatem decyzja ta została skutecznie doręczona tylko A. O., natomiast T. O. odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. wniosła po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., co skutkować musiało wydaniem rozstrzygnięcia na podstawie art. 134 k.p.a. Należy bowiem zauważyć, że skarżącej nie doręczono w skuteczny sposób decyzji organu i instancji więc nie zachodziły przesłanki do zastosowania domniemania prawidłowego jej doręczenia, a tym samym uznać należy, że strona nie brała udziału w przedmiotowym postępowaniu bez własnej winy. Oznacza to, że skoro żadna ze stron postępowania przed organem I instancji nie wniosła odwołania od wydanej przez niego decyzji, to stała się ona ostateczna w świetle postanowień Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc prawomocna formalnie. Gdyby strona skarżąca złożyła odwołanie przed upływem terminu do zaskarżenia decyzji przez strony, którym skutecznie doręczono decyzję, wówczas obowiązkiem organu II instancji byłoby rozpoznanie tego odwołania i rozstrzygnięcie go. Natomiast w sytuacji, kiedy podmiot, któremu pomimo udziału w postępowaniu, nie doręczono skutecznie decyzji, wniósł odwołanie po upływie terminu wniesienia odwołania dla pozostałych stron biorących udział w postępowaniu, stwierdzić należy, że odwołanie zostało wniesione od decyzji ostatecznej, dlatego obowiązkiem organu było stwierdzenie - w trybie art. 134 k.p.a. - jego niedopuszczalności. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i utrwalonym orzecznictwem po upływie terminu do wniesienia odwołania osoba, która nie brała udziału w postępowaniu, a twierdzi, że przysługuje jej w sprawie przymiot strony może się skutecznie bronić przez złożenie wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż ustanowiony w art. 129 § 2 K.p.a. prekluzyjny termin do wniesienia odwołania nie może dotyczyć stron, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem I instancji i którym wydana w tym postępowaniu decyzja nie została doręczona. Zapewnia to zarówno ochronę interesu prawnego strony pozbawionej udziału w tym postępowaniu jak i poszanowanie zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz ochrony trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.). Wobec powyższego organ, prawidłowo działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Biorąc powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku