II SA/Bd 298/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję Wojewody Kujawsko - P. z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...].12.2016 r., nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a), art. 33 ust. 4 pkt 4, art. 4 lit. c), a) ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2016 r., poz. 645 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), orzekł o utracie przez L. D. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].11.2016 r.; decyzji nadano się rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia orzekający organ wskazał, że L. D. nie stawił się w wyznaczonym terminie tj. w dniu [...].11.2016 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy i w terminie 7 dni nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. W odwołaniu od powyższej decyzji L. D. wyjaśnił, że nie stawił się w Urzędzie z powodu depresji, która nastąpiła w dniu [...].11.2016 r. i trwała 6 dni. Do odwołania dołączył zaświadczenie lekarskie z [...].12.2016 r. potwierdzające jego leczenie z powodu choroby przewlekłej (organiczne zaburzenia nastroju, reakcja depresyjna, zaburzenia adaptacyjne). Wojewoda K. – P. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...].01.2017 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda zwrócił uwagę na fakt, iż istotnym w rozpatrywanej sprawie jest, czy organ I instancji udzielił odwołującemu informacji o obowiązkach osoby bezrobotnej. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że L. D. został pouczony przez PUP w S. K. o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej m.in. o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonym dniu, usprawiedliwiania nieobecności w okresie 7 dni, o obowiązku dostarczania zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy, co potwierdził własnoręcznym podpisem (vide: oświadczenie osoby ubiegającej się o zarejestrowanie w PUP w S. K. - pkt 4). Bezrobotny został również prawidłowo poinformowany o terminie stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy. L. D. nie stawił się jednak w wyznaczonym dniu (25.11.2016 r.) w Powiatowym Urzędzie Pracy i nie usprawiedliwił nieobecności w okresie 7 dni, a dopiero w odwołaniu, a więc po 14 dniach od wyznaczonego terminu wyjaśnił, że nie stawił się w Urzędzie z powodu depresji. Odnosząc się do argumentów odwołania Wojewoda wskazał, że w myśl ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, status osoby bezrobotnej nabywa się "na wniosek", nie "ex lege", a więc jest to dobrowolne uprawnienie, a nie nakładany z urzędu obowiązek prawny. Z chwilą przyznania tego uprawnienia bezrobotny jest zobowiązany do wypełniania określonych reguł, których nie przestrzeganie wywołuje określone skutki. M.in. bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie, a niedopełnienie tego obowiązku rodzi skutki przewidziane w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Przepis ten określa, że bezrobotny aby nie utracić statusu, musi usprawiedliwić niestawiennictwo w wyznaczonym terminie, przez wskazanie uzasadnionej przyczyny i takie usprawiedliwienie przedstawić w ciągu 7 dni od wyznaczonego terminu. Te dwa warunki muszą być spełnione łącznie. W rozumieniu tego przepisu, uzasadniona przyczyna niestawiennictwa to wyłącznie taka przyczyna, która stanowi nieprzewidzianą i niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się w wyznaczonym dniu. Kryterium "uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa" wiąże się bowiem z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności. Usprawiedliwienie niestawiennictwa w wyznaczonym terminie może więc nastąpić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła uniknąć. Choroba, w ocenie Wojewody może być powodem nieobecności w Urzędzie Pracy i może być uznana za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa ale organ zatrudnienia musi zostać zawiadomiony o tej przyczynie w okresie do 7 dni od wyznaczonego terminu, o czym odwołujący został prawidłowo poinformowany. W skardze do Sądu L. D. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, podnosząc, iż zajmował się sprawami chorej żony, przebywając często u niej w szpitalu, co w konsekwencji wywołało u niego depresję i uchybienie terminowi stawienia się w wyznaczonym terminie w PUP. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdził, że skarga L. D. na decyzję Wojewody K. – P. z dnia [...].01.2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].12.2016 r., nr [...] orzekającej o utracie przez L. D. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].11.2016 r., jest bezzasadna. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Należy podkreślić, że ustawa z dnia [...] kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 645 ze zm.), zwanej dalej ustawą, warunkuje uzyskanie i zachowanie statusu bezrobotnego od legitymowania się gotowością do podjęcia zatrudnienia. W celu potwierdzenia gotowości, a także przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy proponowanej przez urząd lub w innym celu, wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się w wyznaczonych terminach do właściwego urzędu pracy. Obowiązek ten wynika z powołanego przez organ przepisu art. 33 ust. 3 ustawy. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy stanowi, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, a pozbawienie statusu następuje od dnia niestawienia się w tym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Stosownie do uregulowania zawartego w pkt 3 art. 33, w przypadku pierwszego niestawiennictwa, tak jak w rozpoznawanej sprawie, w wyznaczonym terminie okres na jaki następuje utrata statusu bezrobotnego wynosi 120 dni. Jak wynika z akt sprawy, czego skarżący nie kwestionuje, został on pouczony o prawach i obowiązkach osób bezrobotnych m.in. o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonym dniu, usprawiedliwiania nieobecności w okresie 7 dni, o obowiązku dostarczania zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy (oświadczenie bezrobotnego - pkt 23, informacja nr [...] o przysługujących prawach i obowiązkach oraz formach pomocy (...), co bezrobotny potwierdził własnoręcznym podpisem. Bezspornym jest też, że skarżący w wyznaczonym terminie tj. dnia [...].11.2016 r. nie zgłosił się w Powiatowy Urzędzie Pracy i nie usprawiedliwił nieobecności w okresie 7 dni. O tym terminie był powiadomiony, o czym świadczy jego własnoręczny podpis na Karcie aktywizacji zawodowej osoby bezrobotnej. Nie powiadomił także ani w tym dniu, ani w okresie 7 dni urzędu pracy o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, co nakazuje przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Bezrobotny dopiero odwołaniu, a więc po 14 dniach od wyznaczonego terminu wyjaśnił, że nie stawił się w Urzędzie z powodu depresji. Z załączonego do akt zaświadczenia lekarskiego wynika, że skarżący cierpi na zaburzenia nastroju i zaburzenia adaptacyjne i wymaga wielolekowej farmakoterapii lecz skarżący nie wykazał, że w dniu obowiązkowego stawiennictwa w urzędzie, ani w okresie przewidzianym na usprawiedliwienie swojej nieobecności miał zaburzenia uniemożliwiające dokonanie wymaganych czynności. W tym stanie faktycznym, organ prawidłowo uznał, że skarżący nie spełnił warunku w postaci wskazania w okresie 7 dni powodów niestawiennictwa w wyznaczonym terminie i był zobligowany do zastosowania normy określonej art. 33 ust. 4 pkt 4 w zw. z pkt 3 lit. a) ustawy. Wbrew zarzutowi skargi należy uznać, że organ prawidłowo zastosował przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy stanowiący o "niepowiadomieniu" o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Prawidłowo także uznał, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, o czym skarżący był poinformowany pisemnie. Choroba, opieka nad chorym członkiem rodziny może być powodem nieobecności w Urzędzie Pracy i może być uznana za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa, ale organ zatrudnienia musi zostać zawiadomiony o tej przyczynie w okresie do 7 dni od wyznaczonego terminu, o czym skarżący został prawidłowo poinformowany. Powiadomienie Urzędu o niemożności stawienia się w wyznaczonym dniu z powodu choroby, czy też opieki nad chorym członkiem rodziny w wymaganym przez ustawę terminie 7 dni, stanowiłoby niewątpliwie uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w wyznaczonym terminie, jednak wyjaśnienia co do przyczyny niestawiennictwa, skarżący przedstawił z uchybieniem terminu, który został określony art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Zauważyć należy, że sposób odnotowania terminu stawiennictwa w urzędzie pracy jest indywidualną sprawą każdego bezrobotnego, a organ otrzymując od strony potwierdzenie zapoznania się z dokumentem, przez złożenie na nim własnoręcznego podpisu, nie jest zobligowany do podejmowania dodatkowych działań zmierzających do potwierdzenia, że strona rzeczywiście zapoznała się z jego treścią. Organ słusznie podkreślił, że skarżący dopiero w odwołaniu od decyzji o utracie statusu bezrobotnego podał przyczynę niestawiennictwa w postaci choroby, stało się to jednak już po upływie 7 dniu od wyznaczonego terminu stawienia się w urzędzie pracy (25 listopada 2016 r.) i nie mogło być uwzględnione. Decyzja wydana w sprawie utraty statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy ma charakter aktu związanego. Oznacza to, że samo zaistnienie warunków wyznaczonych tym przepisem obliguje organ do jej wydania. Użyte w tym przepisie określenie "nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa" wskazuje, że to na bezrobotnym ciąży obowiązek usprawiedliwienia nieobecności, po upływie którego jest on pozbawiony statusu bezrobotnego (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1091/06, wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 2450/07, wyrok NSA z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 877/12, wyrok WSA w Rzeszowie 26 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 925/13). Powyższe oznacza, że wskazany w przepisie termin nie jest terminem instrukcyjnym, lecz ma charakter terminu materialnego, bowiem w świetle przepisów ustawy o promocji i instytucjach rynku pracy ustawodawca nie przewidział możliwości przywracania tego terminu. Wszystko to implikuje konieczność zastosowania przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, a wskazana w skardze sytuacja osobista skarżącego (choroba żony i okoliczności z tym związane), nie może stanowić o braku podstaw do zastosowania cytowanego przepisu ustawy. Na marginesie należy zaznaczyć, że małżeństwo skarżącego zostało wcześniej rozwiązane przez rozwód. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej wykładni oraz prawidłowo zastosowały przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie naruszając pozostałych przepisów tej ustawy, jak również kodeksu postępowania administracyjnego. Podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.