II SA/Bd 311/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Mariusz Pawełczak Protokolant referent stażysta Anna Szymanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie unieważnienia paszportu oddala skargę Decyzją z [...] marca 2025 r. nr [...], Wojewoda Kujawsko-Pomorski unieważnił paszport serii [...] nr [...], ważny do [...] marca 2026 r., wydany przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego dla D. K. (skarżącego). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że 22 listopada 2024 r. wpłynął wniosek Prokuratury Rejonowej we S. o wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1063 – dalej "u.d.p.") w przedmiocie unieważnienia paszportu skarżącego. Z wniosku wynikało, iż Prokuratora nadzoruje postępowanie przygotowawcze w sprawie o czyn z art. 209 § 1 Kodeksu karnego, o którego popełnienie podejrzewa się skarżącego, sam skarżący ukrywa się zaś przed organami ścigania. Z uwagi na brak możliwości ustalenia miejsca pobytu skarżącego, na wniosek Wojewody Sąd Rejonowy w B. ustanowił dla ww. osoby kuratora w osobie adwokata, który w toku postępowania wniósł o umorzenie postępowania oraz dokonanie wymienionych czynności procesowych (uzyskanie od Prokuratora wyjaśnień we wskazanych przez adwokata kwestiach). Przytoczywszy treść m.in. art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p. organ wskazał, że decyzja o unieważnieniu paszportu ma charakter obligatoryjny w przypadku zaistnienia trzech przesłanek formalnych: wniosek został sporządzony przez wymieniony w ustawie organ, w sprawie toczy się któreś z postępowań, o których mowa w przepisie oraz osoba, wobec której toczy się to postępowanie, posiada ważny dokument paszportowy. W ocenie Wojewody wszystkie przesłanki zostały w rozpoznawanej sprawie spełnione, dlatego zasadnym było wydanie decyzji o unieważnieniu paszportu. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez kuratora skarżącego w postępowaniu administracyjnym (ustanowionego następnie przez tut. Sąd jako kuratora w wywołanym skargą postępowaniu sądowoadministracyjnym - vide: postanowienie z 25 lipca 2025 r.), kurator wniósł o uchylenie ww. decyzji Wojewody i przyznanie wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji procesowej. Zarzucił naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności koniecznych w celu ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania D. K., a konkretnie niezwrócenie się do W. spółka z o. o. w W. o udzielenie informacji czy ujawniony w KRS jako Prezes Zarządu spółki D. K. posiada adres zamieszkania na terenie Polski, jeśli tak, to jaki jest to adres; a ponadto brak zobowiązania wnioskodawcy do przedłożenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów skarżącemu, lecz jedynie ograniczenie się do wystąpienia do wnioskodawcy o potwierdzenie aktualności wniosku o unieważnienie paszportu, 2) art. 80 k.p.a. poprzez uznanie na podstawie zebranego materiału dowodowego, że zachodzą przesłanki do unieważnienia paszportu, 3) art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w uznaniu, że przeciwko skarżącemu prowadzone jest postępowanie przygotowawcze, podczas gdy z materiału dowodowego okoliczność ta nie wynika, bowiem wnioskodawca nie przedłożył żadnych innych dokumentów poza wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego, w szczególności brak postanowienia o przedstawieniu zarzutów, 4) art. 71 ust. 1 pkt 1 u.d.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie wniosku o unieważnienie paszportu, chociaż zawierał on brak formalny – wskazane zostało tylko jedno imię, podczas gdy art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy wymaga, aby wniosek zawierał nazwisko, imię (imiona), co stanowi brak formalny. W uzasadnieniu skargi kurator skargi odniósł się do prowadzonych czynności przez Prokuratura, wskazując swoje zastrzeżenia. Zarzucił, że wobec niedostatecznych ustaleń dotyczących adresu skarżącego wniosek o unieważnienie paszportu był przedwczesny, czego Wojewoda nie uwzględnił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Podniesione zarzuty uznał za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (publ. jak wcześniej wskazano), zgodnie z którym w okresie ważności dokument paszportowy unieważnia się w przypadku wniosku o unieważnienie dokumentu paszportowego złożonego przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze, organ postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe, przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego. Zgodnie z art. 73 pkt 3 u.d.p. organem właściwym do unieważnienia dokumentu paszportowego jest wojewoda, który wydał decyzję o unieważnieniu dokumentu paszportowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 pkt 11. Wydanie decyzji unieważniającej paszport w niniejszej sprawie uzależnione było zatem od spełnienia trzech przesłanek: posiadania przez skarżącego ważnego paszportu, wniosku uprawnionego organu oraz prowadzenia postępowania przygotowawczego w sprawie karnej przeciwko skarżącemu. W niniejszej sprawie wniosek o unieważnienie dokumentu paszportowego skierował do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. (wniosek z 21 listopada 2024 r., sygn. [...] - k. 6 akt adm.). Z treści wniosku, potwierdzonej załączonym do niego postanowieniem o zawieszeniu postępowania dochodzenia (k. 4 akt adm,) wynika, że wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie karne przygotowawcze o sygn. [...], w którym skarżący ma status podejrzanego popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1a Kodeksu karnego. W niniejszej sprawie ziściły się wszystkie przesłanki konieczne do wydania decyzji w oparciu o art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p. Wniosek pochodził od uprawnionego organu (vide: art. 3 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze – t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 390), wystosowano go w związku z prowadzonym przez ten organ wobec skarżącego postępowaniem karnym przygotowawczym, skarżący był posiadaczem ważnego dokumentu paszportowego. Ustawodawca w art. 70 ust. 2 u.d.p. nie pozostawia uznaniu organu, czy w danej sprawie zasadne jest wydanie decyzji o unieważnieniu paszportu. W przepisie tym operuje się formułą "unieważnia się" co wskazuje na obligatoryjny charakter rozstrzygnięcia wydawanego w oparciu o ten przepis (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1945/11 – dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Weryfikacji podlega jedynie ziszczenie się wymienionych w tym przepisie przesłanek formalnych, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Nie zasłużyły na uwzględnienie zarzuty skargi. Po pierwsze wyjaśnić należy, że kontroli prawidłowości poddane jest w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i kontrola ta nie obejmuje analizy prawidłowości czynności procesowych podejmowanych przez prokuratora. W tym zakresie skarżący (kurator) może występować w trybie przepisów zawartych w Dziale VI ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 390) bądź Działu VII ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 46). W ramach wystąpień kontestujących prawidłowość czynności prokuratorskich mieści się podniesiona w skardze przedwczesność wniosku o unieważnienie paszportu z uwagi na niedostateczne, w ocenie strony, wyjaśnienie kwestii adresu podejrzanego. Nie zasłużył na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 pkt 1 u.d.p., albowiem przepis ten odnosi się do wniosku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 pkt 6 ustawy (wniosku obywatela o unieważnienie posiadanego dokumentu paszportowego), a nie wniosku prokuratora o unieważnienie dokumentu paszportowego (art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p.). Niezależnie jednak od powyższego stwierdzić należy, że tożsamość osoby będącej stroną postępowania o unieważnienie paszportu nie budzi w niniejszej sprawie wątpliwości. Wynika ona bowiem jednoznacznie z podanych imienia i nazwiska, numeru PESEL, numeru paszportu, imion ojca i matki, ostatniego znanego miejsca zamieszkania itd. (k. 1-8 akt adm.). Z powodów podanych wcześniej nie zasłużył na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Wojewodę przywołanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego dotyczących rozpoznania sprawy w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Istotnymi elementami materiału dowodowego były w niniejszej sprawie, po pierwsze, wniosek prokuratora wraz z wynikającą z jego treści okolicznością, że wobec strony toczy się postępowanie przygotowawcze w sprawie karnej (k. 6 i 4 akt adm.), a po drugie dokument, z którego wynika, że Wojewoda przeprowadził weryfikację faktu posiadania przez stronę ważnego paszportu (k. 5 akt adm.). Wbrew argumentacji skargi brak jest przepisu zobowiązującego prokuratora do przedstawiania wraz z wnioskiem prokuratora postanowienia o przedstawieniu zarzutów posiadaczowi paszportu. Zebrany materiał nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaistniały wszystkie przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji, przy czym zostały one prawidłowo ustalone na podstawie odpowiednich dokumentów. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pełnionej w niniejszym postępowaniu funkcji kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu będzie przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia Sądu.