II SA/Bd 314/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego H. S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zadaszenia tarasu w C. przy ul. [...], dz. nr [...], obręb ew. C.. Rozstrzygnięcie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Starosta [...] - na podstawie m.in. art. 35 ust. 5 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., dalej powoływanej jako "p.b.") i po rozpoznaniu wniosku skarżącego o pozwolenie na budowę zadaszenia tarasu w C. przy ul. [...], dz. nr [...], w granicy działki sąsiedniej oznaczonej nr [...] – odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. przedsięwzięcia. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w toku sprawdzania akt archiwalnych zgromadzonych w ramach współdziałania ze służbami nadzoru budowlanego, ustalono, że projekt budowlany inwestycji objętej wnioskiem skarżącego, dotyczy obiektu, który został zrealizowany ok. 2012 r. na działce nr [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.10.2015 r. sygn. akt II OSK 496/14, orzeczono w stosunku do niego nakaz rozbiórki. Ponadto, jak ustalono, pismem z dnia [...].11.2017 r., [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. K. ("PINB") wezwał skarżącego do wykonania kompletnej rozbiórki zabudowy tarasu pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe Starosta stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 35 ust. 5 P.b., zgodnie z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji skarżący zaznaczył, że wykonał nałożony na niego obowiązek w postaci nakazu rozbiórki i wskazał jednocześnie na ingerencję w sprawę sąsiadki A. D., która w jego ocenie, wprowadza w błąd organy administracji. Stwierdził, że po kontroli inspektorów PINB zdemontował ostatni istniejący element samowoli, jakim były trzy rzędy luksferów, które wykonano w trakcie prac w październiku 2011 r., wobec czego wyrok sądu został wykonany w całości. W jego ocenie sąsiadka domaga się rozbiórki ściany oddzielającej tarasy, co wykracza poza treść wyroku sądu. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez skarżącego, w wyniku której tut. Sąd wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 352/18 uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując w uzasadnieniu, że organ II instancji nie dokonał w zakresie wykonania przez skarżącego obowiązku rozbiórki, żadnych własnych ustaleń i oparł się jedynie na ogólnych informacjach od organu nadzoru budowlanego. W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania skarżącego, Wojewoda powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że wystąpił do PINB o udzielenie jednoznacznej informacji czy skarżący wykonał już w całości nałożony na niego obowiązek rozbiórki zabudowy tarasu oraz ewentualne wskazanie w jakim zakresie tego nie uczynił. Wyjaśnił jednocześnie, iż czynności kontrolne, konieczne do przeprowadzenia w toku przedmiotowego postępowania wyjaśniającego, nie mogły być przeprowadzone przez organ architektoniczno-budowlany, gdyż zgodnie z obowiązującymi przepisami, kompetencje te przysługują organom nadzoru budowlanego. W związku z tym, w wyniku kontroli przeprowadzonej na działce skarżącego przez PINB dnia [...].12.2018 r., ustalono, że w celu doprowadzenia tarasu do stanu zgodnego z prawem do rozbiórki pozostały jeszcze 4 słupy klinkierowe, które należy skrócić do wysokości ok. 85 cm od poziomu tarasu (do wysokości pierwotnej balustrady). Co więcej, w trakcie kontroli skarżący nie zakwestionował niewykonania rozbiórki oraz zadeklarował rozbiórkę pozostałości zabudowy tarasu, nie określając jej dokładnej daty, ze względu na konieczność ustalenia terminu z ekipą budowlaną. PINB załączył również dokumentację fotograficzną, przedstawiającą ww. słupy. Wobec tak sformułowanych wyników oględzin dokonanych przez podmiot uprawniony, zdaniem Wojewody, w przedmiotowej sprawie zaistniał stan faktyczny odpowiadający dyspozycji art. 35 ust. 5 p.b., gdyż skarżący nie wykonał w całości nałożonego na niego obowiązku rozbiórki zabudowy tarasu, zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższą decyzję skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie i wydanie wyroku nakazującego wydanie mu pozwolenia na wykonanie daszka nad tarasem oraz wskazując w uzasadnieniu, iż decyzję PINB nakazującą rozbiórkę zadaszenia tarasu wykonał cztery lata temu, co odzwierciedla protokół z kontroli PINB z dnia [...] kwietnia 2015 r. Powyższą argumentację skarżący powtórzył w piśmie procesowym z [...] sierpnia 2019r., w którym dodatkowo opisał przebieg postępowania egzekucyjnego wszczętego przeciwko niemu i zakończonego nałożeniem grzywny w celu przymuszenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Istota problemu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo odmówiły zatwierdzenia na wniosek inwestora, projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na zadaszeniu tarasu na nieruchomości zlokalizowanej w C. przy ul. [...], działka nr [...]. W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i stanowiska wywiedzionego przez organy, nie pozostawia wątpliwości, iż w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia prawa, które obligowałoby Sąd do wyeliminowania tegoż rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Kontrolowane rozstrzygnięcie jest prawidłowe i znajduje potwierdzenie w zgromadzonej w sprawie dokumentacji, odzwierciedlającej ustalony w sprawie stan faktyczny, jak i w przepisach prawa obowiązujących w dacie wydania tegoż aktu. W ślad za prawidłowym stanowiskiem organów administracji, przypomnieć należy, iż materialnoprawną podstawę kontrolowanego aktu stanowią przepisy powołanej już wcześniej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. A wśród nich przepis art. 32 ust. 5 p.b., zgodnie z którym odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę może dotyczyć terenu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, na których znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Istotą tej regulacji jest doprowadzenie do uprzedniego usunięcia skutków wszelkiej samowoli budowlanej na terenie, którego dotyczyć miałaby nowa decyzja o pozwoleniu na budowę. Przepis ten należy odczytywać jako wyjątek od zawartej w ust. 4 zasady i ze względu na ten wyjątkowy charakter nie może on być interpretowany rozszerzająco. Poza tym warto zaznaczyć, iż decyzja o nakazie rozbiórki, o której mowa w/w art. 35 ust. 5, musi być ostateczna, gdyż tylko ona wywołuje skutki prawne, a ponadto, że przewidziany tym przepisem obowiązek odmowy udzielenia pozwolenia na budowę dotyczy również przypadków, gdy na terenie objętym projektem zagospodarowania działki znajduje się obiekt, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki jedynie w części. Z treści cytowanego przepisu wynika więc nakaz wydania określonego aktu w sytuacji przewidzianej w dyspozycji przepisu. Ustawodawca nie pozostawił organowi luzu decyzyjnego, lecz zobowiązał do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę jeśli tylko na przedmiotowym terenie, znajduje się obiekt budowlany podlegający rozbiórce. W rozpoznawanej sprawie w dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji funkcjonowała w obrocie prawnym ostateczna i prawomocna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z [...] marca 2013 r., nakazująca rozbiórkę wykonanej zabudowy tarasu o wymiarach (dł., wys., szer.) 3,25, 4,30, 2,50 m od strony ogrodowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej w C. przy ul. [...], działka [...] Tej właśnie działki dotyczy wniosek inwestora oraz decyzja zaskarżona do sądu w rozpoznawanej sprawie. Tak więc w obliczu istnienia powyższej decyzji organy były zobligowane do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Innymi słowy decyzja z [...] marca 2013r. była wiążąca dla organów w rozpoznawanej sprawie. Faktem jest, że skarżący podejmował szereg działań zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji nakazującej rozbiórkę, jednak w dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji w rozpoznawanej sprawie starania skarżącego nie przyniosły rezultatu. Skarżący nie kwestionuje związania organów decyzją nakazującą rozbiórkę zabudowy tarasu, domaga się jednak ustalenia, że wykonał on obowiązek określony w decyzji z [...] marca 2013r. Spór pomiędzy stronami koncentruje się w rozpoznawanej sprawie na prawidłowości ustalenia, czy skarżący wykonał nakaz rozbiórki w pełnym zakresie wynikającym z decyzji organów nadzoru budowlanego. Przed przystąpieniem do dalszych rozważań, na wstępie odnotować należy, że sprawa prawidłowości dokonania przez organy ustaleń w powyższym zakresie była już przedmiotem kontroli i oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wypowiedział się w wyroku z 21 sierpnia 2018r., sygn. akt II SA/Bd 352/18. Przy kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia należało więc mieć na uwadze regulację prawną zawartą w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym celowe jest przypomnienie, że w/w wyroku Sąd uznał konieczność poczynienia ustaleń co do aktualnego stanu faktycznego sprawy (stanu wywiązania się przez skarżącego z obowiązku rozbiórki zabudowy tarasu). Sąd zakwestionował legalność kontrolowanej decyzji uznając za niewystarczające oparcie wiążących ustaleń jedynie na pisemnej informacji pochodzącej od organów nadzoru budowlanego (pisma z [...] listopada 2017r. wzywającego do wykonania "kompletnej rozbiórki"). W toku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy oparł się na wynikach oględzin przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. w dniu [...] grudnia 2018r. W trakcie oględzin stwierdzono, że rozbiórka nakazana decyzją z [...] marca 2013r. nie została zakończona z uwagi na pozostawienie 4 słupów klinkierowych na tarasie od strony ogrodowej – co dodatkowo potwierdzone zostało dokumentacją fotograficzną obrazującą stan tarasu na nieruchomości należącej do skarżącego. W ocenie Sądu tak uzupełniony materiał dowody zebrany w sprawie uznać należy za kompletny i wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę prawidłowo uznał, że hipoteza przepisu art. 35 ust. 5 p.b. została w niniejszej sprawie zrealizowana i prawidłowo odmówiono skarżącemu zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zauważyć należy, że z przedłożonego przez inwestora (skarżącego i jego małżonki) do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę projektu budowlanego wynika, że inwestor, na należącej do niego nieruchomości przy ul. [...] w C. (działka ewid. Nr [...]), planuje wykonanie zadaszenia tarasu od strony ogrodowej wspartego na słupkach z cegły klinkierowej (k. 2 projektu budowlanego). Wykonana zabudowa tarasu (polegająca na wykonaniu zadaszenia opartego na podmurowanych filarach i wykonaniu ścian) przez skarżącego, której rozbiórkę nakazano decyzją [...] marca 2013r. objęta jest obecnie zakresem projektu budowlanego, którego zatwierdzenia domaga się skarżący. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że wykonane w ramach samowoli budowlanej prace budowlane wymienione zostały w projektowanych rozwiązaniach konstrukcyjnych zawartych w projekcie budowlanym, którego zatwierdzenia domaga się skarżący. Co więcej, jak wynika z ustaleń organu odwoławczego nakaz rozbiórki zabudowy tarasu nie został wykonany w pełnym zakresie. Pozostały 4 słupki klinkierowe, a przedstawiony do zatwierdzenia projekt budowlany "zadaszenia tarasu" przewiduje oparcie dachu na słupkach z cegły klinkierowej. W konsekwencji, jak wskazano powyżej skoro art. 35 ust. 5 p.b. dotyczy nakazu rozbiórki obiektu budowanego, to odnosić go również należy do nakazu rozbiórki części tego obiektu budowanego. Przyjęcie odmiennego rozumowania, jakiego de facto oczekuje skarżący, prowadziłoby w okolicznościach niniejszej sprawy do obejścia prawa i poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na wykonanie zadaszenia tarasu do niejako sanacji działań skarżącego polegających na zabudowie trasu bez wymaganego trybu przewidzianego regułami prawa budowanego. Skarżący powołuje się na fakt, że decyzja o rozbiórce została przez niego wykonana – czego potwierdzeniem miałby być protokół sporządzony [...] kwietnia 2015r. na okoliczność oględzin obiektu budowlanego, zawierający adnotację o "stwierdzeniu wykonania decyzji z dnia [...] marca 2013r." Skarżący nie zauważa jednak, że w trakcie kontroli stwierdzono rozbiórkę jedynie "zabudowy tarasu w postaci zadaszenia". Skarżący już w toku postępowania w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki starał się wykazać, że wykonane przez niego prace poddane ocenie organów nadzoru budowanego ograniczyły się do wykonania jedynie pokrycia dachowego nad tarasem i kwestionował zasadność objęcia nakazem rozbiórki wykonanych ścian i słupków stanowiących wsparcie dla zadaszenia. Twierdzenia skarżącego nie znalazły akceptacji tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonujących kontroli legalności decyzji z dnia [...] marca 2013r. Przekonanie skarżącego, że rozbiórka pokrycia dachowego i ścian, przy pozostawieniu 4 słupów klinkierowych (co potwierdzają wyniki kontroli przeprowadzonej [...] grudnia 2018r.) pozwala na ustalenie wykonania przez niego obowiązku rozbiórki zabudowy tarasu w pełnym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, w niniejszej sprawie argumentacja skarżącego nie znalazła uzasadnienia. Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy uznał, że decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu. Sąd, nie dopatrzył się również żadnych innych uchybień organów w postępowaniu w tej sprawie, w szczególności organy nie naruszyły przepisów postępowania, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji (art. 7 - 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 104 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.). W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił, jak orzeczono w sentencji wyroku.