II SA/Bd 318/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-05-09
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego, może merytorycznie rozpoznać sprawę i zmienić podstawę prawną rozstrzygnięcia, podczas gdy organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania z przyczyn procesowych?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego, nie może merytorycznie rozpoznać sprawy i zmienić podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy powinien ograniczyć się do oceny zasadności odmowy wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji. Zmiana charakteru rozstrzygnięcia z procesowego na merytoryczne narusza zasadę dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie rozkazu personalnego, który został wydany w oparciu o orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej. Później Centralna Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła nieważność tego orzeczenia. Dowódca l Bazy Materiałowo-Technicznej uchylił rozkaz personalny, przywracając skarżącego do służby i wypłacając mu zaległe uposażenie. Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu uchylającego, uznając go za czynność materialno-techniczną. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych utrzymał w mocy tę decyzję, ale uznał rozkaz za decyzję administracyjną, która wywołała nieodwracalne skutki prawne. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając naruszenie przepisów Kpa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że nie może być ona wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 09 maja 2012 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości
Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Dowódcy l Bazy Materiałowo - Technicznej uchylającego rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dowódcy l BMT w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu pisma organ I instancji wskazał, iż chorąży sztabowy P. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie orzeczenia nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2010 r., w którym RWKL utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej. Jak ustalono chorąży K. wniósł w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 111 § 1 Kpa, wniosek o uzupełnienie decyzji, mylnie potraktowany przez organy obu instancji jak odwołanie od orzeczenia organu I instancji.
Na podstawie przepisów art. 111 ust. 3, art. 115 ust. 2 i 3 i art. 122 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11 września 2003 r. (t. j.: Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą pragmatyczną oraz § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137) Dowódca l Bazy Materiałowo-Technicznej w T. wydał rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. potwierdzający zwolnienie chor. K. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] kwietnia 2010 r. Stosownie do treści art. 111 ust. 3 ustawy z dnia w/w ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby.
Natomiast zgodnie z przepisami art. 115 ust. 2 i 3 cyt. ustawy zwolnienie z zawodowej służby wojskowej m. in. w przypadku, o którym mowa w art. 111 pkt 3 następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych.
W ocenie organu, omawiany rozkaz ma charakter deklaratoryjny z uwagi na to, że nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 Kpa i został wydany do celów ewidencyjnych, na użytek wewnętrzny, stanowiąc tym samym jedynie czynność materialno - techniczną.
Organ wskazał, iż wadliwą decyzję RWKL wyeliminowała z obrotu Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. wydając dnia [...] czerwca 2010 r. decyzję nr [...] stwierdzającą nieważność w/w orzeczenia nr [...] jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.
Nie mniej, zdaniem organu, orzeczenie RWKL pomimo swojej wadliwości miało moc obowiązującą a co za ty idzie było prawomocne do momentu stwierdzenia jego nieważności. Powyższa okoliczność potwierdza, że rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2010 r. wydany został w oparciu o prawomocne orzeczenie wojskowych komisji lekarskich zatem miał jedynie charakter deklaratoryjny. Mając jednak na uwadze orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej Dowódca 1 Bazy Materiałowo –Technicznej rozkazem personalnym nr [...] uchylił rozkaz nr [...] na podstawie art. 154 § 1 Kpa.
Końcowo organ wskazał, iż w sprawie nie ma zastosowania art. 116 ustawy z dnia 11 września 2003 r.
Skarżący złożył odwołanie od powyższego pisma, traktując je jako decyzję administracyjną, zarzucając organowi rażące naruszenie art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2) Kpa, polegające na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozkazu, a ponadto naruszenie art. 157 § 3 Kpa w zw. z art. 104 § Kpa. oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, polegające na odmowie załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozkazu.
W uzasadnieniu odwołania wyjaśniono, że rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2010 r. został wydany przedwcześnie i z naruszeniem prawa, albowiem odpadła podstawa w oparciu, o którą zwolniono go ze służby, tj. orzeczenie RWKL Nr [...] z [...] lutego 2010 r., skoro Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., decyzją [...] z [...] czerwca 2010 r. stwierdziła nieważność w/w orzeczenia RWKL.
Odnosząc się zaś bezpośrednio do zaskarżonego orzeczenia Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego strona wskazała, że należy uznać je za wadliwe i w sposób oczywisty naruszające szereg podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Przede wszystkim podkreślono, iż organ winien w niniejszej sprawie wydać decyzję. W ocenie strony pismo z dnia [...] stycznia 2011r. nie nosi co prawda tej nazwy ale zawiera w sobie wszystkie elementy wymagane dla tego rodzaju aktów prawnych. W tym zakresie powołano się na orzeczenia Sądu o sygn. II SA/Bd 197/11 i II SA/Bd 915/11. Końcowo strona wskazała, iż wydając rozkaz personalny Nr [...] Dowódca 1 BMT winien był zastosować art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że stosownie do treści art. 111 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby. Zgodnie z art. 115 ust. 2 i 3 cyt. ustawy zwolnienie z zawodowej służby wojskowej m. in. w przypadku, o którym mowa w art. 111 ust. 3 następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych.
Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy wskazano, iż wadliwą decyzję RWKL wyeliminowała z obrotu Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. wydając dnia [...] czerwca 2010 r. decyzję nr [...] stwierdzającą nieważność w/w orzeczenia nr [...] jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.
Organ odwoławczy podkreślił jednak, iż na podstawie akt przekazanych przez organ I instancji, ustalono, że P. K. w dniu [...] września 2010 r. potwierdził osobiście odbiór polecenia wyjazdu służbowego nr [...] kierującego go do l BMT w T. od dnia [...] września 2010 r., oraz że z wyznaczonym dniem stawił się w jednostce, gdzie rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] września 2010 r. został ujęty na ewidencję i zaopatrzenie finansowe. Jednocześnie, na podstawie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Dowódca l BMT polecił wypłacić P. K. zaległe uposażenie za miesiąc maj, czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2010 r.
Dalej organ wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 197/11, uznał, że rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie mógł mieć charakteru deklaratoryjnego w rozumieniu art. 115 ust. 3 ustawy pragmatycznej bowiem nie potwierdzono nim istniejącego stanu prawnego - art. 115 ust. 2 cyt. ustawy - i w konsekwencji stworzono nowy stan prawny adresowany do skarżącego, który ukształtował jego sytuację prawną w przedmiocie zwolnienia ze służby. Tym samym rozkaz ten przybrał postać decyzji konstytutywnej, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, gdzie przez decyzję należy rozumieć również rozkaz personalny. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie Dowódca l Bazy Materiałowo - Technicznej wydając rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie zwolnienia chor. szt. P. K. ze służby wojskowej wydał faktycznie rozkaz personalny (decyzję administracyjną) w rozumieniu art. 104 Kpa.
Ponadto wyrokiem z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 915/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał analogicznie, że rozkaz nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. należy uznać za decyzję administracyjną, skoro dotyczy rozkazu o zwolnieniu ze służby, który z kolei uznany został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z dnia 21 kwietnia 2011 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bd 197/11 za taką decyzję.
W przedmiotowej sprawie przyjęto, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy Bazy l Materiałowo-Technicznej z dnia [...] sierpnia 2010 r. Rozkaz powyższy jest decyzją administracyjną wydaną w celu skorygowania skutków błędnej decyzji nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2010 r., w którym RWKL utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Skutkiem wydania powyższego rozkazu było przywrócenie chor. P. K. do zawodowej służby wojskowej oraz wypłacenie z tego tytułu przysługujących mu należności finansowych.
W tej sytuacji organ uznał, że w sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 156 § 2, zabraniający stwierdzenia nieważności decyzji, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Jak podkreślono P. K. w dniu [...] września 2010 r. potwierdził osobiście odbiór polecenia wyjazdu służbowego nr [...] kierującego go do l BMT w T. od dnia [...] września 2010 r., i z wyznaczonym dniem stawił się w jednostce, gdzie rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] września 2010 r. został ujęty na ewidencję i zaopatrzenie finansowe i co za tym idzie otrzymał z tego tytułu przysługujące mu należności finansowe. Skutkiem powyższej decyzji było zatem przywrócenie P. K. do zawodowej służby wojskowej. Wobec powyższego nie można stwierdzić nieważności decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne, a w ocenie organu II instancji taka sytuacja ma miejsce w powyższej sprawie.
W tej sytuacji organ uznał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Dowódcy l Bazy Materiałowo - Technicznej uchylającego rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dowódcy l BMT w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, było co do istoty słuszne, pomimo że uzasadnienie oparto na błędnych ustaleniach.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez Dowódca l Bazy Materiałowo-Technicznej w T. wydającego rozkaz personalny nr [...] przepisu art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazano, iż odszkodowanie o którym mowa w art. 116 ust. 3 przysługuje żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który do tej służby nie został przywrócony. Odszkodowanie powyższe nie będzie zatem przysługiwało w przypadku przywrócenia żołnierza do służby i wypłacenia mu zaległego uposażenia. Jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
W skardze na powyższą decyzję wniesiono o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji.
Decyzji zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz naruszenie art. 116 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. Uzasadnienie skargi koncentruje się na argumentacji dotyczącej naruszenia przez organ art. 116 ust. 1 i 3 cyt. ustawy z 2003 r. Strona polemizuje także z twierdzeniem o stawieniu się do służby w wyniku wydania rozkazu personalnego z [...] sierpnia 2010 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów, niż zostało to podniesione.
Zaskarżona decyzja Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. z dnia [...] stycznia 2012 r. narusza art. 138 § 1 pkt 1 i art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w rozkazu. Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko przywołano art. 115 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i wyjaśniono, że wydany w dniu [...] kwietnia 2010 r. rozkaz personalny Nr [...] miał jedynie cel ewidencyjny. W konsekwencji nie był on decyzją w rozumieniu art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W wyniku złożonego odwołania Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu:
- wskazano, że zgodnie z wyrokiem wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 197/11 rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie mógł mieć charakteru deklaratoryjnego w rozumieniu art. 115 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. albowiem nie zaistniała w sprawie przesłanka o której stanowi art. 115 ust. 2 cyt. ustawy. W konsekwencji stworzono nowy stan prawny, który ukształtował sytuację prawną skarżącego a tym samym wymieniony rozkaz przybrał postać decyzji konstytutywnej o której mowa w art. 6 ust. 2 cyt. ustawy;
- podniesiono, że wyrokiem z dnia 18 listopada 2011 sygn. akt II SA/Bd 915/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przyjął, że rozkaz nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. należy uznać za decyzję administracyjną skoro dotyczy rozkazu o zwolnieniu ze służby, który uznany został przez WSA za taką decyzję (sprawa o sygn. akt II SA/Bd 197/11);
- odnosząc się zaś bezpośrednio do oceny rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji przyjęto, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy Bazy l Materiałowo-Technicznej z dnia [...] sierpnia 2010 r., podkreślono, iż rozkaz powyższy jest decyzją administracyjną wydaną w celu skorygowania skutków błędnej decyzji Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2010 r., a w skutek wydania powyższego rozkazu przywrócono chor. P. K. do zawodowej służby wojskowej oraz wypłacono z tego tytułu przysługujące mu należności finansowe. Dalej organ stwierdził, że w tej sytuacji przyjąć należy, że w powyższej sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 156 § 2 Kpa, zabraniający stwierdzenia nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Reasumując wskazano, że rozstrzygnięcie organu I instancji, odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Dowódcy l Bazy Materiałowo - Technicznej uchylającego rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dowódcy l BMT w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, było co do istoty słuszne, pomimo że uzasadnienie oparto na błędnych ustaleniach.
Na wstępie należy podkreślić prawidłowość stanowiska organu w zakresie charakteru rozstrzygnięcia podjętego w pierwszej instancji, niewątpliwie organ powinien był orzec w formie decyzji stosownie do art. 157 § 3 Kpa. Pismo z dnia [...] stycznia 2011 r., pomimo iż nie zostało tak nazwane posiada wszystkie elementy decyzji wymienione w art. 107 § 1 Kpa.
Nie mniej w ocenie Sądu przytoczona powyżej merytoryczna część uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji pozostaje w sprzeczności z przywołaną w sentencji podstawą prawną dokonanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ odwoławczy nie może również rozszerzać zakresu sprawy. W wyroku z 15 września 1995 r. sygn. akt IV SA 368/95 (nie publ.) NSA stwierdził: "Z użytego przez ustawodawcę w art. 138 § 1 Kpa sformułowania <> wynika oczywiste ograniczenie dla organu odwoławczego, zasadzające się na tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym, niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny." Zmiana np. podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy (por. Kodeks Postępowania administracyjnego – Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck, Warszawa 2004 r., str. 592-593).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] stycznia 2011 r., pomimo braku powołania tego przepisu, stanowi art. 157 § 3 Kpa, zgodnie z którym odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. W doktrynie podkreśla się, że na podstawie art. 157 § 3 orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja (nieostateczna lub ostateczna), której ważność należy poddać ocenie, istnienie przeszkód prawnych ustanowionych w ustawach odrębnych. W niniejszej sprawie organ uznał, iż rozkaz którego dotyczył wniosek strony nie jest decyzją w rozumieniu art. 104 Kpa zatem przyjął, że brak jest przesłanek przedmiotowych do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Rozstrzygniecie to niewątpliwie miało charakter procesowy.
Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji powinien odnieść się jedynie do kwestii możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności a utrzymując ją w mocy powinien zaakceptować argumentację organu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie organ odwoławczy:
- po pierwsze odmiennie niż pierwsza instancja uznał, iż rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] miał charakter decyzji w rozumieniu art. 104 Kpa;
- po drugie wskazał, iż w sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 156 § 2 Kpa, albowiem rozkaz (decyzja) z dnia [...] sierpnia 2010 r. wywołał nieodwracalne skutki prawne. Zgodnie z powołanym artykułem nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Zatem rozstrzygnięcie organu odwoławczego miało charakter merytoryczny, dotyczyło bowiem odmowy stwierdzenia nieważności decyzji podczas gdy organ pierwszej instancji wypowiedział się w kwestii odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
Biorąc powyższe pod uwagę nie można zgodzić się z zawartym w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji stwierdzeniem, że organ odwoławczy uznał słuszność rozstrzygnięcia pierwszej instancji stwierdzając jedynie, iż zostało ono oparte na błędnych ustaleniach. W ocenie Sądu organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę w innym zakresie, co oznacza brak podstaw do zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Organ odwoławczy uznając, że wniosek skarżącego dotyczył decyzji ostatecznej winien był na podstawie art. 138 § 2 uchylić rozstrzygnięcie pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia uwzględniając jednocześnie zmianę właściwości organów wynikającą z art. 10 ustawy z dnia 03 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 22, poz. 114).
Końcowo już Sąd chciałby wskazać, iż organ powinien przeanalizować czy w sprawie został zachowany termin do wniesienia dowołania. Rozstrzygniecie pierwszej instancji nosi datę [...] stycznia 2011 r. Odwołanie wpłynęło w dniu [...] listopada 2011 r. Z uwagi na brak w aktach administracyjnych zwrotnego dowodu doręczenia pisma Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego, Sąd nie mógł ocenić tej okoliczności.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło