II SA/Bd 324/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] K. B. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia paszportu oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2024 r., nr [...].EK Wojewoda, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) oraz art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b w zw. z art. 72 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł o unieważnieniu paszportu o podanym numerze i serii, ważnego do [...] września 2031 roku, wydanego przez Wojewodę W. na nazwisko D. J. J.. W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż w dniu [...] listopada 2023 r. do Wojewody K.-P. wpłynął wniosek Prokuratury Rejonowej T. - W. w T. z dnia [...] listopada 2023 r. (sygn. 4075-0.Pa.l54.2023) o wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy z dnia [...] stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych, w sprawie unieważnienia dokumentu paszportowego, wydanego na nazwisko D. J. J.. Prokuratura Rejonowa T. - W. w T. prowadzi postępowanie przygotowawcze o sygnaturze [...] przeciwko D. J. J. podejrzanemu o przestępstwo z art. 284 § 2 k.k. Sprawa pozostaje w toku, w związku z niemożliwością ustalenia miejsca pobytu podejrzanego i wykonania z nim czynności procesowych. Organ paszportowy wszczął postępowanie administracyjne, dotyczące unieważnienia dokumentu paszportowego, w toku którego ustalono, że D. J. J. posiada paszport o podanym numerze i serii, wydany przez Wojewodę W., z terminem ważności do dnia [...] września 2031 r. Zawiadomienia o wszczęciu postępowania wysłane w dniu [...] stycznia 2024 r. na adres wskazany przez D. J. J. we wniosku o wydanie dokumentu paszportowego, złożonym u Wojewody W., zostało skutecznie doręczone w dniu [...] stycznia 2024 r. Strona nie skorzystała z przysługującego prawa zapoznania się z aktami sprawy w wyznaczonym w zawiadomieniu terminie, jak również do zakończenia postępowania nie poinformowała organu o przyczynach niemożności zgłoszenia się we wspomnianym terminie. Wojewoda wyjaśnił, że wydanie decyzji o unieważnieniu paszportu ma charakter obligatoryjny, pod warunkiem, że spełnione są łącznie niżej wymienione przesłanki formalne, tj.: . wniosek o unieważnienie paszportu sporządził przewidziany w ustawie organ, . w sprawie toczy się rodzaj postępowania, do którego odwołuje się przepis prawa, . osoba, wobec której toczy się postępowanie posiada ważny dokument paszportowy. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o unieważnienie dokumentu paszportowego wystąpił Prokurator Prokuratury Rejonowej T. - W. w T., a wobec D. J. J. prowadzone jest postępowanie przygotowawcze o sygnaturze [...] i w dniu podjęcia rozstrzygnięcia przez Wojewodę K.-P., strona posiadała paszport o podanym numerze i serii, ważny do [...] września 2031 roku. W skardze do Sądu D. J. J. zaskarżył decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2024 r., nr [...].EK w całości i zarzucił jej naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: a) art. 70 ust. 2 pkt 11 w zw. z art. 72 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1302 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że wobec D. J. toczy się postępowanie przygotowawcze – karne, podczas gdy postępowanie to zostało zakończone, czynności z podejrzanym zostały przeprowadzone, a akt oskarżenia skierowany do sądu, b) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.). Zdaniem skarżącego, decyzja Wojewody została oparta na nieaktualnym stanie faktycznym, bowiem w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje, iż postępowanie w przedmiocie unieważnienia paszportu skarżącego zostało wszczęte na podstawie wniosku Prokuratury Rejonowej T. - W. z dnia [...] listopada 2023 r., sygn. 4075-0.Pa.154.2023 o wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 w zw. z art. 72 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych. Wojewoda uzasadniając decyzję wskazuje, że wobec skarżącego toczy się postępowanie przygotowawcze (sygn. 4075-d.Ds.3075.2022) w charakterze podejrzanego o popełnienie przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. W decyzji, powtarzając za prokuraturą, Wojewoda wskazał, że choć sprawa jest w toku, to do tej pory nie jest możliwe ustalenie miejsca pobytu podejrzanego i wykonanie z nim czynności procesowych. Wniosek prokuratury o wszczęcie postępowania w sprawie unieważnienia paszportu, w ocenie skarżącego należy uznać za nieaktualny, a tym samym bezpodstawny, ponieważ skarżący poddał się czynnościom procesowym wskazanych przez prokuraturę, a wniosek prokuratury w przedmiocie unieważnienia paszportu skarżącego został złożony już w trakcie trwania czynności procesowych. Jeżeli więc wniosek prokuratury o wszczęcie postępowania w zakresie unieważnienia paszportu skarżącego jest bezpodstawny, taką samą wadą obarczona jest również decyzja Wojewody w zakresie unieważnienia paszportu skarżącego. Decyzja w przedmiocie unieważnienia paszportu, w przekonaniu skarżącego winna być wydawana tylko wtedy, gdy pozostaje ona w korelacji z celem, który ta decyzja ma osiągnąć. Wynika to wprost z zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Skarżący poddając się dobrowolnie czynnościom procesowym, które przeprowadziła Prokuratura Rejonowa T. - W. potwierdził, że nie istnieją przesłanki do złożenia wniosku o unieważnienie paszportu, bo skarżący nie ma interesu w tym, żeby uciekać do kraju, z którym byłaby utrudniona ekstradycja w związku z prowadzonym postępowaniem. Skarżący przebywa obecnie za granicą, a unieważnienie paszportu w takich okolicznościach wiążę się ze znaczącym ograniczeniem jego prawa do przemieszczania, pomimo poddania się wszelkim czynnościom procesowym prokuratury. W odpowiedzi na skargę, organ nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Na wstępie podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b udp, w okresie ważności, dokument paszportowy unieważnia się w przypadku wniosku o unieważnienie dokumentu paszportowego złożonego przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze, organ postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe, przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego. Unieważnienie dokumentu paszportowego w przypadkach, o których mowa w art. 70 ust. 2 pkt 11 udp, następuje w formie decyzji, od której nie przysługuje odwołanie (art. 72 ust. 2 udp). Organem właściwym do wydania decyzji w przypadkach, o których mowa w art. 70 ust. 2 pkt 11 udp, jest wojewoda właściwy dla siedziby organu składającego wniosek (art. 72 ust. 3 udp). Unieważnienie dokumentu paszportowego następuje z dniem wydania decyzji w przypadku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 pkt 11 (art. 74 pkt 6 udp). W świetle powyższych przepisów Wojewoda prawidłowo stwierdził, że jest organem rzeczowo i miejscowo właściwym w sprawie. Należy bowiem zauważyć, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej T. – W. w T. o unieważnienie paszportu na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b udp jest Wojewoda, ponieważ organ wnioskujący o unieważnienie paszportu ma siedzibę na terenie Wojewoda, a właściwość rzeczowa Wojewody wynika wprost z treści art. 72 ust. 3 udp. Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie unieważnienia paszportu na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b udp wprawdzie odbywa się według reguł ustanowionych w kpa, jednak – co do zasady – nie wymaga ono rozbudowanego postępowania wyjaśniającego, co jest konsekwencją treści przepisu stanowiącego podstawę prawną do unieważnienia dokumentu. Tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, Wojewoda weryfikuje, czy dana osoba legitymuje się ważnym polskim paszportem, czy wniosek pochodzi od uprawnionego organu oraz czy wniosek zawiera dane niezbędne do wydania decyzji. W rozpoznanej sprawie, wniosek o unieważnienie paszportu złożył Prokurator, a więc organ postępowania przygotowawczego (art. 298 § 1 kpk). Wniosek zawierał dane osobowe strony, numer PESEL, adres ostatniego zameldowania, a także oznaczenie dokumentu paszportowego, który był ważny do [...] września 2031 r. Prokurator wskazał też, że przeciwko skarżącemu prowadzone jest postępowanie przygotowawcze. W kwestii prowadzenia postępowania karnego przeciwko posiadaczowi paszportu, należy wskazać, że wniosek Prokuratora zawiera jednoznaczne oświadczenie w tym zakresie, a organ administracji publicznej nie jest uprawniony do weryfikowania przebiegu prowadzonego postępowania i czynności w nim podejmowanych przez właściwe organy. Odnosząc się do zarzutów Skarżącego, że wniosek prokuratury o wszczęcie postępowania w sprawie unieważnienia paszportu należy uznać za nieaktualny, a tym samym bezpodstawny, gdyż Skarżący poddał się czynnościom procesowym prowadzonym przez prokuraturę, należy wskazać, że skarżący niejako formułuje przesłankę, której nie przewiduje przepis prawa materialnego. Ustawodawca nie przewidział kontroli prokuratora i prowadzonych przez niego czynności procesowych przez organ administracji. Nie jest rolą organu administracji publicznej weryfikowanie prawidłowości wszczęcia postępowania przygotowawczego oraz kwestionowanie okoliczności wskazanych w tym postanowieniu, wydanym przez właściwe organy. Dodatkowo, słuszne jest stanowisko organu, iż twierdzenia skarżącego stoją w sprzeczności z informacjami przekazanymi w piśmie Prokuratury Rejonowej Toruń-Wschód w T. z dnia [...] marca 2024 r., z których wynika, że postępowanie przygotowawcze o sygn. [...] prowadzone przeciwko D. J. J. zostało zakończone dopiero w dniu [...] marca 2024 r., czyli po wydaniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Prokurator poinformował, że obecnie wobec strony nie toczy się żadne nowe postępowanie karne i nie ma przeszkód do wydania Skarżącemu dokumentu paszportowego, co stanowiło podstawę do uchylenia ograniczenia w Rejestrze Dokumentów Paszportowych. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa (zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasada kompletności materiału dowodowego i zasada swobodnej oceny dowodów), gdyż w sprawie o unieważnienie paszportu, postępowanie wyjaśniające jest ograniczone do ustalenia: posiadania przez skarżącego ważnego paszportu, złożenia wniosku przez uprawniony organ oraz prowadzenia postępowania przygotowawczego lub wykonawczego w sprawie karnej przeciwko skarżącemu. Wszystkie te okoliczności zostały należycie potwierdzone w postępowaniu administracyjnym. Ustalenia faktyczne organu znajdują swe podstawy wprost w dokumentach zebranych w aktach. Działania podjęte przez Wojewodę na wniosek Prokuratora miały na celu realizację interesu publicznego, polegającego na doprowadzeniu do powstania okoliczności, w których możliwe będzie kontynuowanie postępowania przygotowawczego. Nie zostało natomiast wykazane, że z punktu widzenia ochrony indywidualnego interesu skarżącego działania prokuratury były rażąco opieszałe czy w inny sposób mogły być niewspółmierne i nieproporcjonalne w zakresie ważenia ochrony interesu indywidualnego w stosunku do ochrony interesu publicznego. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja została wydana na podstawie odpowiednich do stanu faktycznego sprawy przepisów powszechnie obowiązującego prawa materialnego, organ dokonał prawidłowej ich wykładni i właściwie zastosował odkodowane normy prawne. W sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki do unieważnienia paszportu, a zatem zarzut naruszenia art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b udp nie jest uzasadniony. Podstawa prawna zaskarżonej decyzji, o czym świadczy zwrot "dokument paszportowy unieważnia się", jednoznacznie obligowała organ do unieważnienia dokumentu paszportowego (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 lipca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1507/21). Z powyższych powodów, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd oddalił skargę.