II SA/Bd 330/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki ( spr.) Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 listopada 2008r. sprawy ze skargi A. K., E. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 585,60 zł. ( pięćset osiemdziesiąt pięć 60/100) na rzecz adwokata M. S. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] Wojewoda [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. K. od decyzji Wójta [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania E. K. oraz dzieci A. K., A. K., G. K. i J. W. z pobytu stałego przy ul. [...] w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, iż z wnioskiem o wymeldowanie wystąpił B. K. stwierdzając, iż od czerwca 2005 r. jest z żoną w separacji i że jego była małżonka i dzieci od początku 2005 r. zamieszkują u J. W. w miejscowości B. koło S.. Podstawą materialnoprawną rozpatrzenia tego wniosku jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania". Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, iż faktycznie opuszczenie spornego lokalu przez odwołującą się wraz z synami A., G. i A. podyktowane było zachowaniem B. K., który fizycznie i psychicznie znęcał się nad rodziną, co był przyczyną opuszczenia mieszkania przez odwołującą się wraz z dziećmi i udania się do Ośrodka Socjalno-Szkoleniowego dla Kobiet w [...]. Istotne znaczenie zdaniem organu administracji ma jednak fakt, iż po opuszczeniu ośrodka odwołująca się wraz dziećmi zamieszkała u konkubenta. Biorąc pod uwagę zaistniałą sytuację jak i fakt uczęszczania przez synów E. K. do szkół znajdujących się w pobliży obecnego miejsca zamieszkania stwierdzono, że zachodziły przesłanki do wymeldowania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniósł A. K. podnosząc, iż po ukończeniu szkoły zawodowej zamierza wrócić do miejsca stałego zameldowania w L., a pobyt w obecnym miejscu ma charakter jedynie czasowy. Natomiast E. K. w swojej skardze od tej decyzji stwierdziła, iż jej sytuacja życiowa jest trudna, postępowanie męża zmierza do pozbawienia jej praw do dzieci, a opuszczenie mieszkania nie miało charakteru trwałego i dobrowolnego. Następnie na rozprawie rozpoznanie spraw ze skargi E. K. i A. K. zostało połączone do wspólnego rozpoznania i orzekania z uwagi na tożsamość zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodności z prawem, władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja występuje zaś w sprawie niniejszej; podstawę rozstrzygnięcia stanowią więc okoliczności, które, oprócz tych podniesionych w skardze, Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu. Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma więc obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, publ. ONSA 1981/1/45). Co oczywiste, organ administracji publicznej jest obowiązany rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że organ ten jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Rozpatrując materiał dowodowy organ administracji publicznej nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy W orzecznictwie sądowym przyjmuje się nadto, iż jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995/7/83). Przenosząc te uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że postępowanie wyjaśniające zostało w niej przeprowadzone z naruszeniem powyższych reguł. Organ pierwszej instancji ustalając stan faktyczny ograniczył się bowiem jedynie do informacji uzyskanych od Policji, Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] oraz korespondencji nadesłanej przez strony postępowania. Mimo, iż z pisma E. K., które wpłynęło do Urzędu [...] w dniu [...] listopada 2007 r. wynika, że opuszczenie miejsca zameldowania nie miało charakteru dobrowolnego, organy administracji nie wezwały adresatki do wyjaśnienia, czy podejmowała działania prawne zmierzające do przywrócenia stanu naruszonego posiadania, a jeżeli tak to jakie. Uchybienie to już samo w sobie stanowi istotne naruszenie zasady prawdy obiektywnej, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie wzięły pod uwagę również faktu, iż A. K. w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji był już osobą pełnoletnią, w stosunku, do której opuszczenie lokalu powinno być badane w sposób samodzielny, a przede wszystkim powinna mieć ona możliwość samodzielnego wypowiedzenia się w sprawie i powinna otrzymać decyzję. W rozpatrywanej sprawie okoliczność tę pominięto jednak całkowitym milczeniem, a A. K. uniemożliwiono wypowiedzenie się w sprawie, co stanowi istotne naruszenie art. 10 K.p.a. w zakresie mogącym mieć wpływ na treść decyzji. Dlatego też mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 i 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracji powinny podjąć działania zmierzające do usunięcia przedstawionych wyżej naruszeń procedury i od dokonanych ustaleń uzależnić dalszy wynik postępowania.