II SA/Bd 354/22

WyrokWSA w Bydgoszczy2022-06-21

Skład orzekający: Joanna Janiszewska – Ziołek, Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wniosek został uzupełniony po wezwaniu organu?
Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W przypadku, gdy wniosek został uzupełniony po wezwaniu organu, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być ustalone od miesiąca, w którym wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek, a nie od daty złożenia pierwotnego, niekompletnego wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przyznał świadczenie od 1 listopada 2021 r. Skarżąca wniosła skargę, domagając się przyznania świadczenia od 1 sierpnia 2021 r. Sąd uchylił decyzję organu II instancji w części dotyczącej okresu przyznania świadczenia za 2021 r., wskazując na błąd proceduralny.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za 2021 r. i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za 2021 r., 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. R. [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz Szubina decyzją z dnia 18 listopada 2021 r., nr WŚR.8252.1.001087.II.2021, na podstawie art. 17, art. 20, art. 23, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2020 r. poz. 111), zwaną dalej: "u.ś.r.", odmówił M. R. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, wnioskowanego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną - A. Ż.. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 11-08-2021 został złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką A. Ż.. W dniu 08-09-2021 wydano decyzję odmawiającą świadczenia. Wskutek rozpatrzenia odwołania strony, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy SKO-4111/1657/2021 z dnia 22-10-2021 uchylono zaskarżoną decyzję (WŚR.8252.1.001087.2021 z dnia 08-09-2021) i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego, organ wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku, który uzupełniono w dniu 16-11-2021. Wskazano, że niepełnosprawna A. Ż. została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, stopień niepełnosprawności ustalono od 74 roku życia, natomiast niepełnosprawność istnieje od 61 roku życia. Powołano się na art. 17 ust. 1b u.ś.r., stanowiący, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18 roku życia albo w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Podniesiono, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 17 ust. 1b w zakresie, w jakim różnicuje się prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, lecz w uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż skutkiem jego wejścia w życie nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani ustanowienie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał Konstytucyjny wskazał na konieczność podjęcia bezzwłocznych działań ustawodawczych, które doprowadzą do przywrócenia stanu zgodnego z Konstytucją RP, a więc równego traktowania opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których jednak nie podjęto i dlatego brak jest podstaw prawnych do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem momentu powstania niepełnosprawności. Stwierdzono również, że ważność orzeczenia A. Ż. została przedłużona na podstawie art. 15h ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 poz. 1842). W odwołaniu od powyższej decyzji, którą zaskarżono w całości, wniesiono o jej uchylenie w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy przez ustalenie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 01.08.2021 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., z pominięciem okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 roku o sygn. akt K 38/13, został on uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez co narusza to art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu odwołania wyjaśniono, że 04.08.2021 r. skarżąca złożyła do Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Szubinie wniosek o dochodzone świadczenie, który został przekazany zgodnie z właściwością miejscową do Urzędu Miejskiego w Szubinie. Zarzucono, że organ I instancji dokonał błędnej wykładni art. 17 ust 1b u.ś.r. pomijając okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 20i4r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy decyzją z dnia 24 stycznia 2022r., nr SKO-4111/2166/2021, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), zwanej dalej: "kpa": - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości; - przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką A. Ż. od dnia 01 listopada 2021r. do 31 stycznia 2021r. w kwocie 1.971,00 zł miesięcznie, a począwszy od dnia 01 stycznia 2022 r. do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w kwocie 2.119.00zł miesięcznie w roku 2022; - orzekło, że wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na każdy następny rok kalendarzowy będzie wypłacana w wysokości ustalonej i podlegającej ogłoszeniu w drodze obwieszczenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie do dnia 15 listopada każdego roku. Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparło następujące ustalenia i rozważania: 16 listopada 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, A. Ż.. Do wniosku skarżąca dołączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Nakle n. Not. z 9 sierpnia 2019 r., nr 10880/2019 zaliczające A. Ż. ur. [...] r. do znacznego stopnia niepełnosprawności do 31 sierpnia 2021 r., przy czym niepełnosprawność istnieje od 61 roku życia, a ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 18 czerwca 2019 r. Z wniosku wynika, że A. Ż. jest wdową i jest matką skarżącej (weryfikacja danych w rejestrze PESEL). W oświadczeniu z dnia 26 sierpnia 2021 r. skarżąca wskazała, że nie pobiera emerytury, renty. W rozmowie telefonicznej przeprowadzonej ze skarżącą przez pracownika organu ustalono, że nie został złożony wniosek o wydanie nowego orzeczenie o niepełnosprawności A. Ż.. Orzeczenie nr 10880/2019 zostaje przedłużone na mocy art. 15 h ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). W wywiadzie wskazano, że osoba wymagająca opieki zamieszkuje ze skarżącą oraz jej rodziną. Opisano stan zdrowia osoby wymagającej opieki, czynności wykonywane przez stronę w związku z opieką nad matką. Zgodnie z art. 15h ust. 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 1842) zgodnie, z którym z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (pkt 2). Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności matki skarżącej pozostaje ważne. Odnosząc się do wskazanej przez organ I instancji, jako przyczynę odmowy podstawy prawnej tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r., stwierdza się, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13, orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. orzekł, iż w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Oznacza to, że w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności. Po myśli art. 24 ust. 1 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. Powyższe oznacza, iż świadczenie pielęgnacyjne nie jest świadczeniem ustalanym na okres zasiłkowy. Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (...). Wniosek strony o przyznanie wnioskowanego świadczenia wpłynął w dniu 16 listopada 2021 r. Z kolei po myśli art. 24 ust. 4 u.ś.r. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony chyba, że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Z uwagi na powyższe, a zwłaszcza na art. 15 h ust. 1 pkt 2 ustawy "COVID" wnioskowane świadczenie przyznano do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W skardze złożonej do Sądu, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej w części decyzji z dnia 24 stycznia 2022 r. i ustalenie na rzecz skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 sierpnia 2021 r. do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Ponadto wniosła o zwrot kosztów przedmiotowego postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 24 ust. 2 u.ś.r. przez jego niezastosowanie i przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 listopada 2021 r., a nie od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. od 1 sierpnia 2021 r.; - art. 24 ust. 2 u.ś.r. przez błędne uznanie, że prawidło wypełniony wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wraz z niezbędnymi dokumentami wpłynął do organu dopiero dnia 16 listopada 2021 r. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca w dniu 4 sierpnia 2021 r. złożyła wniosek o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ wezwał skarżącą do uzupełnienia brakującej dokumentacji, co zostało wykonane w dniu 24 sierpnia 2021. W toku dalszego postępowania strona nie była wzywana do uzupełnienia jakichkolwiek braków. W świetle powyżej wskazanych okoliczności brak było podstaw prawnych, aby ograniczać świadczenie pielęgnacyjne przyznane na rzecz skarżącej do ram czasowych od dnia 1 listopada 2021 roku, a nie od momentu złożenia wniosku, tj. od 1 sierpnia 2021 r. W związku z tym trudno zaakceptować argumentacje organu II instancji, iż dopiero z dniem 16 listopada 2021 r. do organu wpłynął prawidłowo wypełniony wniosek. W świetle powyższego skarga jest w pełni zasadna i zasługuje z wyżej wymienionych przyczyn na uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powyższego stanowiska wskazano, że w przedmiotowej sprawie pismem z dnia 11 sierpnia 2021 r. radca prawny, pełnomocnik skarżącej wniósł o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, podpisując wniosek. Wyjaśniono, że uchylając decyzję pierwszoinstancyjną, decyzją z dnia 22 października 2021 r. organ odwoławczy wskazał, że z treści wniosku wynika, iż został on sporządzony i podpisany przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej, zatem, wniosek nie spełnia wymogów ustawowych i zgodnie z dyspozycją art. 24a ust. 1 u.ś.r., winien podlegać uzupełnieniu, na wezwanie organu administracji, pod rygorem pozostawienia go bez rozpatrzenia. Po wezwaniach organu I instancji, skarżąca w dniu 16 listopada 2021 r. złożyła, własnoręcznie podpisany wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką i do wniosku dołączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Nakle n. Not. u z 09 sierpnia 2019 r., nr 10880/2019 zaliczające Panią A. Ż. ur. [...] r. do znacznego stopnia niepełnosprawności do 31 sierpnia 2021 r. Stwierdzono, że sprawa skarżącej była rozpoznana na podstawie wniosku niespełniającego ustawowego wymogu, o którym mowa w art. 23 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a, a zgodnie z treścią tego przepisu informacje przedstawione we wniosku składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Ponadto podniesiono, że z treści zawartej na druku wniosku sporządzonego i podpisanego przez radcę prawnego nie wynika, czego ono dotyczy i dlatego nie spełniał przesłanek określonych w § 10 rozporządzenia z 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zaszły przesłanki do uwzględnienia skargi, choć z innych przyczyn, niż te, które w niej wskazano. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Przyczyną odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przez organ I instancji było stwierdzenie nieziszczenia się w sprawie przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. – związanej z momentem powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki. Organ odwoławczy, prawidłowo zakwestionował stanowisko Burmistrza Szubina w zakresie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na nieziszczenie się w sprawie przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Za prawidłowe należało bowiem uznać wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko organu odwolawczego zgodnie, z którym z uwagi na wydany dnia 21 października 2014 r. wyrok TK o sygn. akt K 38/13, przy ocenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego związanego z opieką nad dorosłą osobą niepełnosprawną, wbrew stanowisku organu I instancji, pominąć należy kryterium daty powstania niepełnosprawności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1079/17, z 11 lipca 2017r. sygn. akt I OSK 1600/16 – dostępne na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query). Zasadnie w ocenie Sądu organ odwoławczy za wadliwą uznał zatem powyższą podstawę odmowy wnioskowanego świadczenia, na której oparł się organ I instancji i zasadnie uchylił jego decyzję, trafnie uznając, ze zachodzą przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z materiału dowodowego, a zwłaszcza z wywiadu wynika, ze skarżąca całodobowo opiekuje się matką przez co nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. Ponadto matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności którego termin przypada na 31 sierpnia 2021 r. Jakkolwiek nie został złożony wniosek o wydanie nowego orzeczenie o niepełnosprawności matki skarżącej, to jednak orzeczenie o niepełnosprawności zostaje przedłużone na mocy art. 15 h ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). Zgodnie z ww. przepisem, z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Ww. ustawa weszła w życie w dniu 8 marca 2020 r., więc termin ważności ww. orzeczenia upływa w terminie od dnia wejścia w życie ww. ustawy, co oznacza, że orzeczenie o niepełnosprawności zachowuje moc do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Dlatego też rozstrzygnięcie organu o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego – co do zasady - jest prawidłowe. Rozstrzygnięcie to spełnia też warunki art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Skoro skarżąca jest córką niepełnosprawnej A. Ż., która legitymuje się ww. orzeczeniem o niepełnosprawności i sprawowana jest przez stronę opieka nad matką uniemożliwiająca podjęcie zatrudnienia, to niewątpliwie warunki powyższej regulacji zostały spełnione. Powyższe stanowisko organu, jak i przyjęte okoliczności faktyczne nie są sporne. Skarżąca kwestionuje natomiast moment od którego przyznano świadczenie, podnosząc, że winno ono przysługiwać od 1 sierpnia 2021 r., skoro 4 sierpnia 2021 r. złożyła wniosek o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego i na wezwanie organu uzupełniła brakującą dokumentację 24 sierpnia 2021, a w toku dalszego postępowania strona nie była wzywana do uzupełnienia jakichkolwiek braków. Poddając analizie powyższe zagadnienie, należy zwrócić uwagę na kwestię, że organ odwoławczy przemilczał fakt złożenia wniosku w sierpniu 2021 r. Jedynym ustaleniem faktycznym organu odwoławczego w tym zakresie było przytoczenie okoliczności, że 16 listopada 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. To naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 , 80, oraz 107 § 1 pkt 6 kpa), nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, albowiem rozstrzygnięcie organu odwoławczego w zakresie uznania, że świadczenie pielęgnacyjne należy przyznać od 1 listopada 2021 r., jest trafne. Z akt sprawy wynika, że wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony 9.08.2021 r. (k. 15 akt administracyjnych organu I instancji). 16.08.2021 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków wniosku poprzez jego podpisanie oraz złożenie brakujących dokumentów (k. 27 ww. akt), czego dokonała najpóźniej 26.08.2021 r. (k. 15 D-15 H, 20-23 ww. akt). Organ I instancji wydając decyzję z 8.09.2021 r., uznał skuteczność uzupełnienia wniosku. Organ odwoławczy uchylając ww. decyzję orzeczeniem z 22.10.2021 r. uznał, że wniosek wymagał uzupełnienia o podpis skarżącej pod oświadczeniem o świadomości odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, w sytuacji, kiedy podpisy skarżącej pod takimi właśnie oświadczeniami zawierał jej wniosek złożony na kilku dokumentach (k. k. 15 D-15 I, 20-23 ww. akt). Pomimo błędnego uzasadnienia, organ odwoławczy słusznie jednak stwierdził niekompletność wniosku. Polegała ona w istocie na nieprzedłożeniu przez skarżącą oświadczenia figurującego na s. 5/5 urzędowego wzoru wniosku, stanowiącego odpowiedzi na pytania: "Oświadczam, że: – rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, – nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz – nie ma opiekuna faktycznego dziecka wymagającego opieki ani osoby będącej rodziną zastępczą spokrewnioną, dla dziecka wymagającego opieki w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oświadczam, że jestem świadoma/świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Tę część wniosku skarżąca uzupełniła dopiero 16 listopada 2021 r., składając wniosek na urzędowym formularzu (k. 6 ww. akt). Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W konsekwencji, zachodzą przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia począwszy od 1 listopada 2021 r. Organ odwoławczy jakkolwiek prawidłowo przyznał wnioskowane świadczenie od tej daty, to jednak zamiast prawidłowo orzec, że będzie ono przysługiwało do 31 grudnia 2021 r. (co tyczy roku 2021 r.), błędnie orzekł, że będzie ono przysługiwało do 31 stycznia 2021 r., a więc za okres wcześniejszy niż je przyznano. Sąd zakwalifikował to jako omyłkę, której jednak nie mógł samodzielnie sprostować. Wskazane uchybienie należało zakwalifikować jako proceduralne (mające wpływ na wynik sprawy), poprzez brak zgodności rozstrzygnięcia z uzasadnieniem decyzji. W konsekwencji zarzuty skargi okazały się nietrafne. Wobec błędnego orzeczenia przez organ odwoławczy w sposób niezgodny z przytoczonymi regulacjami prawnomaterialnymi, co naruszyło art. 107 § 1 pkt 6 kpa, zaszły przesłanki do częściowego uchylenia zaskarżonej decyzji w zakresie przyznania świadczenia za 2021 r.. Dlatego też Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. i c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło