II SA/Bd 358/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-10-19
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Joanna Brzezińska, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która narusza tryb jej uchwalania, jest nieważna, nawet jeśli naruszenie wynika z wycofania przez stronę zarzutów do projektu planu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie trybu uchwalania planu miejscowego, polegające na braku rozpatrzenia zarzutów strony i doręczenia jej uchwały w tym przedmiocie, nie skutkuje nieważnością uchwały, jeśli strona skutecznie wycofała swoje zarzuty. W takiej sytuacji nie dochodzi do naruszenia art. 18 ust. 8, 9 i 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a tym samym nie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały na podstawie art. 27 ust. 1 tej ustawy.Stan faktyczny
Skarżący J. W. i M. W. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy Osielsko z 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego trasy gazociągu wysokiego ciśnienia, zarzucając naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnych, w tym ograniczenie ich prawa własności. Podnosili, że inwestycja nie została zrealizowana, a plan stał się nieaktualny. Organ gminy wniósł o oddalenie skargi, argumentując prawidłowość procedury. Sąd oddalił skargę, uznając większość zarzutów za niezasadne, a kluczowe naruszenie proceduralne za nieskutkujące nieważnością uchwały z uwagi na skuteczne wycofanie zarzutów przez jednego ze skarżących.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi J. W. i M. W. na uchwałę Rady Gminy O. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego trasy przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia oddala skargę.
W dniu 29 grudnia 2003r. Rada Gminy Osielsko podjęła uchwałę nr VIII/90/2003 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego trasy przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia przez obszar Gminy Osielsko, w relacji Świecie-Mrocza przez sołectwa Bożenkowo i Żołdowo w Gminie Osielsko.
Pismem z dnia [...] M. W. i J. W., współwłaściciele działki nr [...] położonej w miejscowości B., wezwali Wójt Gminy O. do usunięcia naruszenia prawa, tj. bezpodstawnego ograniczenia przysługującego im prawa własności. Wnieśli o uchylenie uchwały nr VIII/90/2003 i przyjęcie nowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego zakwalifikowanie działki nr [...] jako użytku ornego, ewentualnie zmiany w tym zakresie planu obowiązującego. W uzasadnieniu wezwania podnieśli, iż mimo uchwalenia przedmiotowego planu miejscowego w 2003 r., do dnia wezwania inwestycja w postaci gazociągu dystrybucyjnego wysokiego ciśnienia nie została wykonana i zgodnie z oświadczeniem spółki [...] nie ma planów realizacji tego zamierzenia, o czym skarżący poinformowali również Urząd Gminy O.. Wskazali, że zamierzają dokonać podziału przedmiotowej nieruchomości i sprzedać powstałe działki z przeznaczeniem na budownictwo jednorodzinne, a obowiązujące ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwiają im realizację tych planów, co stanowi nieuzasadnione ograniczenie ich prawa własności. Podkreślili, że obowiązkiem organów gminy jest systematyczne dokonywanie weryfikacji, czy przyjęty plan pozostaje aktualny, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
Pismem z dnia [...] r. M. W. i J. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na uchwałę Rady Gminy Osielsko z dnia 29 grudnia 2003 r. nr VIII/90/2003, zarzucając jej naruszenie:
- art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 3 i art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., nr 14, poz. 139 ze zm – dalej "u.z.p.") poprzez zaniechanie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejsce planu przyjętego zaskarżoną uchwałą, co skutkowało naruszeniem prawa własności skarżących;
- art. 18 ust. 2 pkt 10 u.z.p. poprzez niedoręczenie zainteresowanym wyciągu z uchwały Rady Gminy O rozstrzygającej o nieuwzględnieniu złożonych zarzutów wraz z pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego;
- art. 18 ust. 2 pkt 12 u.z.p. poprzez zaniechanie ogłoszenia w miejscowej prasie oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości o terminie sesji rady, na której był rozpatrywany projekt uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego trasy przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia przez obszar Gminy O.;
- art. 18 ust. 2 pkt 13 u.z.p. poprzez zaniechanie przedstawienia wojewodzie uchwały Rady Gminy O z dnia [...] r. wraz z dokumentacją planistyczną w celu oceny zgodności z prawem;
- art. 18 ust. ust. 3 pkt 14 u.z.p. poprzez skierowanie do ogłoszenia przedmiotowej uchwały po upływie terminu 30 dni od dnia jej podjęcia;
- art. 18 ust. 2 pkt 6 u.z.p. poprzez zaniechanie wyłożenia prognozy skutków wypływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze, o której mówi art. 10 ust. 2 u.z.p. w brzmieniu ustalonym od 1 stycznia 1995 r. do dnia 31 grudnia 1996 r.;
- art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a), c), e) i g) u.z.p. poprzez zaniechanie przez Wójt Gminy O. uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego zaskarżoną uchwałą z właściwymi organami;
- art. 20 ust. 1 i 2 ustawy o lasach (Dz. U. z 2015 r., poz. 2100) poprzez nieuwzględnienie w miejscowym planie ustaleń planów urządzenia lasu dotyczących granic i powierzchni lasów na terenie leśnictwa [...];
- art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 22.02.1995 r. ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 17 listopada 2003 r. do 26 czerwca 2004 r. poprzez brak w dokumentacji zgody właściwego organu, tj. Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa;
- art. 71 ust 1 i 3 oraz art. 72 ust. 1 pkt 1,5 i 6 oraz ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu ustalonym w okresie od 8 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. poprzez zaniechanie uwzględnienia zasady zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zaniechanie uwzględnienia walorów krajobrazowych oraz zaniechanie zapewnienia warunków utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalnej gospodarki zasobami środowiska;
- art. 32 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm.) poprzez zaniechanie przyjęcia co najmniej raz w ciągu kadencji uchwały w przedmiocie aktualności obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w tym planu zagospodarowania ustanowionego uchwałą Rady Gminy Osielsko z dnia 29 grudnia 2003 r., nr VIII/90/2003.
W uzasadnieniu skarżący powtórzyli argumenty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, a ponadto przedstawili okoliczności potwierdzające w ich ocenie szereg podniesionych w skardze zarzutów.
Przekazując skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, działający w imieniu Rady Wójt Gminy O. wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do treści skargi organ podniósł, że niepodjęcie uchwały w sprawie nieuwzględnienia złożonych do projektu planu zarzutów wynikało z faktu ich wycofania przez J. W., oraz że projekt planu został prawidłowo ogłoszony, uzgodniony z właściwymi organami i z racji na powtórzenie procedury planistycznej, prawidłowo wyłożony do wglądu publicznego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko przyrodnicze. Organ wskazał, że przeznaczenie terenu na cele nieleśne zostało poprzedzone wymaganymi prawem opiniami i zgodami, w tym Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych w T., Wojewody [...] i Ministra Środowiska. Zaniechanie opracowania zmiany planu w zakresie przeznaczenia przedmiotowego terenu na inny cel nie było w ocenie organu możliwe, albowiem zaskarżona uchwała dotyczy obiektu liniowego, przez co teren objęty planem to wąski i bardzo długi pas. Organ stwierdził, że mimo iż nie zgadza się z zarzutami zawartymi w skardze, to przychyla się do wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, albowiem wątpliwości z perspektywy czasu i niewykonania przez inwestora zawartych zobowiązań finansowych budzi forma wycofania zarzutu do projektu planu miejscowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zakres kontroli administracji publicznej, sprawowanej przez sądy administracyjne według kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej powoływanej jako p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie skarżący zaskarżyli do Sądu uchwałę Rady Gminy Osielsko Nr VIII/90/2003 z dnia 29 grudnia 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego trasy przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia przez obszar Gminy Osielsko, zarzucając organowi uchwałodawczemu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania dotyczących trybu uchwalania miejscowego planu.
Zgodnie z art. 27 ust. 1, mającej zastosowanie w sprawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm., dalej powoływanej jako u.z.p.) naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przytoczony przepisu przewiduje sankcję nieważności uchwały w sprawie planu miejscowego za naruszenie trybu (procedur) jego sporządzania oraz naruszenie właściwości organów uczestniczących w procesie sporządzania planu miejscowego. W doktrynie przyjmuje się, że tryb sporządzania planu miejscowego odnosi się do sekwencji określonych w ustawie czynności, jakie podejmują organy w celu doprowadzenia do uchwalenia aktu prawa miejscowego. Zaniechanie którejś z czynności stanowić naruszenie trybu skutkujące nieważnością uchwały w całości lub części.
Przystępując do oceny trybu podjęcia zaskarżonej do Sądu uchwały Rady Gminy Osielsko Nr VIII/90/2003 z dnia 29 grudnia 2003r. w sprawie miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego trasy przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia przez obszar Gminy Osielsko należy wskazać, iż procedura planistyczna ma charakter sformalizowanych i podejmowanych w określonej kolejności czynności procedurach określonych w ustawie. W ramach czynności następujących po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i po sporządzeniu przez organ wykonawczy gminy projektu planu można wyróżnić czynność wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w postaci ogłoszenia o wyłożeniu projektu planu wraz z prognozą, o której mowa w przepisach ochrony środowiska do publicznego wglądu (art. 18 pkt 6 u.p.z.p.), przyjęcia protestów i zarzutów do projektu planu oraz ich rozpatrzenia, a następnie przekazania radzie gminy protestów i zarzutów nie uwzględnionych w projekcie planu (art. 18 pkt 7 i 8 u.z.p.), ogłoszenia o terminie sesji, na której rada gminy rozpatrzy nie uwzględnione protesty i zarzuty, zawiadamiając o tym imiennie zainteresowanych (art. 18 pkt 9 u.z.p.) oraz doręcza zainteresowanym wyciąg z uchwały rady gminy rozstrzygającej o nieuwzględnieniu złożonych zarzutów wraz z pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 18 pkt 10 u.z.p.). Celem wymienionych powyżej czynności procedury planistycznej jest zagwarantowanie społeczności lokalnej znajomości i możliwości udziału w procesie tworzenia aktu planistycznego, zwłaszcza tym podmiotom, których interes prawny może zostać naruszony ustaleniami planu miejscowego. Przywołane regulacje stanowią gwarancję realizacji tego celu, a sankcję za ich naruszenie przewiduje wskazany wyżej art. 27 ust. 1 u.z.p.
Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała z dnia 29 grudnia 2003r. w sprawie planu miejscowego określiła przeznaczenie terenu na lokalizację gazociągu wysokiego ciśnienia na obszarze Gminy Osielsko wraz z jednoczesnym ustaleniem jego przebiegu oraz ustaliła zasady zagospodarowania terenów w pasie bezpośrednio przyległym do trasy przebiegu gazociągu, obejmując swoimi ustaleniami m.in. część działki skarżących o nr ewid.[...] Okolicznością bezsporną w sprawie oraz potwierdzoną przez obie strony postępowania jest fakt braku doręczenia skarżącemu J. W. przez Wójt Gminy O. wyciągu z uchwały Rady Gminy rozstrzygającej o nieuwzględnieniu złożonych zarzutów wraz z pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Okolicznością niewątpliwą jest także fakt, że Rada Gminy O nie podjęła w ogóle uchwały w sprawie rozpatrzenie nie uwzględnionych zarzutów skarżącego J. W.. Zostało to bowiem potwierdzone przez Wójt Gminy O. w odpowiedzi na skargę wraz z wyjaśnieniem, że wynikało to z przekonania Wójta, iż zarzuty do planu zostały przez skarżącego wycofane, co zaskutkowało brakiem przekazania ich Rady Gminy do rozpatrzenia. Zdaniem Sądu, w sprawie zaistniała podstawa do zaniechania zastosowanie w sprawie trybu określonego w przepisach art. 18 pkt 9 i 10 u.z.p. Oświadczenie o wycofaniu zgłoszonych zarzutów do projektu planu, na które powołał się organ zostało bowiem złożone, jak wskazuje notatka służbowa z dnia [...] r., w siedzibie spółki "G. ", w toku negocjacji ze spółką warunków przebiegu przez działkę skarżących przedmiotowego gazociągu, w tym zwłaszcza odszkodowania z tego tytułu. Jak wynika z treści tego oświadczenia, uzewnętrzniony w tym zakresie komunikat został skierowany do Wójta O., bo z istoty sprawy tylko ten organ mógł być jego adresatem. W takich warunkach uznać należy, że był to ostateczny akt woli skarżącego odnośnie wycofania zarzutów, zwłaszcza że skarżący poświadczył złożenie tego oświadczenia własnoręcznym podpisem. Zgodnie z art. 60 Kodeksu cywilnego, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli). Przytoczony przepis wyraża regułę, wedle której wola osoby skierowana na wywołanie zamierzonego skutku prawnego związanego z dokonywaną czynnością prawną może być uzewnętrzniona w każdy dowolny sposób ujawniający ją tak, że staje się dostatecznie zrozumiała dla adresata. Zdaniem Sądu ocena skuteczności oświadczenia woli nie można być dokonywana w oderwaniu od podmiotu do którego zostało ono skierowane, a także okoliczności, w których takie oświadczenie było złożone. W niniejszej sprawie wola ta została skierowana do adresata właściwego w zakresie przedstawienia i rozpatrzenia zarzutów, za pośrednictwem innego podmiotu, który pisemne oświadczenie skarżącego w tym zakresie przekazał właściwemu organowi przy piśmie z dnia [...].(k.45 akt administracyjnych).
Skoro oświadczenie skarżącego zostało skierowane do podmiotu właściwego w zakresie czynności określonych w art. 18 u.z.p., to oznacza, że musiało ono zostać uznane za skuteczne i wywrzeć skutku w postaci zaniechania przeprowadzenia ustawowych czynności stanowiących obligatoryjne elementy procedury planistycznej. Nie rozpatrzenie zatem zgłoszonych przez skarżącego J. W. zarzutów i nie podjęcie uchwały w tym przedmiocie, a w efekcie nie doręczenie jej skarżącemu nie mogło w tych okolicznościach sprawy zostać uznane za naruszenie trybu postępowania określonego w art. 18 ust. 8, 9 i 10 u.z.p., powodujące zgodnie z art. 27 ust. 1 u.z.p. nieważność zaskarżonej uchwały.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi Sąd również nie uznał ich za zasadne i zasługujące na uwzględnienie. W szczególności nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy zarzuty skarżących odnoszące się do trybu uchwalenia planu miejscowego, a więc dotyczące naruszenia: art. 18 ust. 2 pkt 12 u.z.p. poprzez zaniechanie ogłoszenia w miejscowej prasie przez obwieszczenie oraz w sposób zwyczajowo przyjęty o terminie sesji, na której będzie rozpatrywany projekt planu, art. 18 ust.2 pkt 13 u.z.p. poprzez zaniechanie przekazania uchwały wraz dokumentacją planistyczną Wojewodzie [...] w celu oceny zgodności z prawem, art. 18 ust. 2 pkt 6 u.z.p. poprzez zaniechanie wyłożenia do publicznego wglądu oprócz projektu zmiany miejscowego planu ogólnego także i prognozy skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze i art. 18 ust. 2 pkt 4 u.z.p. poprzez zaniechanie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z właściwymi organami. Ze znajdującej się bowiem w aktach sprawy dokumentacji planistycznej wynika, że w sprawie dokonano ogłoszenia w miejscowej prasie przez obwieszczenie oraz w sposób zwyczajowo przyjęty o terminie sesji, na której będzie rozpatrywany projekt planu (akta sprawy str. 46 i 47). Wójt Gminy O. pismem z dnia [...] r. przekazał Wojewodzie [...] przedmiotową uchwałę wraz z stosowną dokumentację celem oceny zgodności z prawem i publikacji w dzienniku Urzędowym Województwa [...], na co Wojewoda odpowiedział pismem z dnia [...] r., w którym poinformował Wójt Gminy O., iż została sprawdzona pod względem zgodności z prawem procedura sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W sprawie po powtórzeniu procedury planistycznej została wyłożona do publicznego wglądu oprócz projektu planu także i prognoza skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze, co potwierdzają komunikaty i obwieszczenia ogłoszone [...] i [...] r. (akta sprawy str. 28.2) oraz kolejne z [...] i [...] r. (akta sprawy str. 38-40). Przedmiotowy plan był uzgadniany i opiniowany dwukrotnie przez 19 instytucji i organy na podstawie pisma Wójt Gminy O. z dnia [...] r. (akta sprawy str. 25-26) oraz ponownie, na podstawie pisma z dnia [...]. (akt sprawy str. 36 - 37). W związku z tym, iż Wójt Gminy O. pismem z dnia [...]. przekazał Wojewodzie [...] sporną uchwałę m.in. celem publikacji jej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] oraz, że uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 2004 r. Nr 78 pod pozycją 1325, brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 14 u.z.p.
Nie znajduje żadnego potwierdzenia w aktach sprawy zarzut braku uzyskania zgody na przeznaczenie gruntu leśnego na cele nieleśne, albowiem załączona dokumentacja planistyczna zawiera pismo z dnia [...]., w którym Minister Środowiska wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nieleśne gruntów leśnych, stanowiących własność Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych. Zarzut nieuwzględnienia w planie miejscowym ustaleń planów urządzania lasu jest natomiast gołosłowny i nie poparty żadnymi argumentami i dowodowymi.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 32 ust. 2 ustawy z dnia [...] r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 199 ze zm., dalej powoływanej jako u.p.z.p.) wskazując na jego bezpodstawność podnieść należy, że uchwała w sprawie aktualności studium i planów miejscowych jest uchwałą o charakterze aktu kierownictwa wewnętrznego. Taka uchwała nie wiąże zatem w stosunkach zewnętrznych. Nie ma więc wpływu na prawa i obowiązki obywateli oraz innych podmiotów. Uchwała rady gminy, podejmowana w sprawie stwierdzenia aktualności studium i planów miejscowych jedynie stanowi o ewentualnej potrzebie działań planistycznych gminy na określonych obszarach (wyrok NSA z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1773/08, publ. LEX nr 574412). Organ uchwałodawczy nie ma zatem obowiązku, który obywatel mógłby egzekwować, podjęcia uchwały w sprawie aktualności planów miejscowych oraz w jej efekcie podjęcia działań określonych w art. 27 u.p.z.p.
W kwestii natomiast zarzutu skargi naruszenia art. 140 Kodeksu cywilnego poprzez nieuzasadnione i nieproporcjonalne ograniczenia prawa własności skarżących ustaleniami planu w sytuacji faktycznej rezygnacji przez spółkę P. ., z realizacji na terenie Gminy O. ww. gazociągu dystrybucyjnego wysokiego ciśnienia, po niemal 13 latach od dnia podjęcia przedmiotowej uchwały, o czym świadczy pismo spółki z dnia [...] r. znak: [...] informujące o tej okoliczności skarżących, to podkreślić należy, że obowiązująca w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasada tempus regit actum wyklucza możliwość uwzględnienia skargi na akt organu administracji publicznej z powodu okoliczności, które miały miejsce po wydaniu tego aktu. Dotyczy to zarówno okoliczności mających charakter prawny (do których można zaliczyć np. studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które jako rodzaj aktu kierownictwa wewnętrznego jest wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego), jak i okoliczności natury faktycznej (do których można w rozpoznawanej sprawie zaliczyć powołaną przez skarżących okoliczność rezygnacji przez inwestora z realizacji na terenie Gminy O. gazociągu dystrybucyjnego wysokiego ciśnienia), a które miały miejsce po uchwaleniu zaskarżonego planu miejscowego. Wspomniana zasada, jak prawidłowo podkreślił to WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 15 grudnia 2009 r. o sygn. akt II SA/Gd 442/09 (dostępny na stronie https://cbois.nsa.gov.pl), wynika z kontrolnej w stosunku do działań organów administracji funkcji sądów administracyjnych. Sądy te, jak stanowi się w art. 1 ust. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) oraz w art. 1 i art. 3 § 1 ppsa, kontrolują wykonywanie administracji publicznej i kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ust. 2 powołanej ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych). Sprzeczne zatem z tak ujętą kontrolą administracji byłoby uwzględnianie przez sąd administracyjny zdarzeń prawnych i faktycznych, które nie istniały w chwili wydania kontrolowanego aktu organu administracji. W takim przypadku bowiem, to sąd administracyjny byłby podmiotem administrującym, a nie kontrolnym. Oznacza to więc, że legalność miejscowego planu podlega ocenie pod kątem przepisów obowiązujących w dniu jego uchwalenia (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1500/13 - dostępny na stronie https://cbois.nsa.gov.pl). Skoro natomiast w dniu uchwalenia przedmiotowego planu miejscowego ograniczenie prawa własności skarżących było prawnie dopuszczalne, gdyż znajdowało umocowanie we władztwie planistycznym gminy uzasadnionym racjami społecznymi (skonkretyzowanymi w art. 1 ust. 2 pkt 3 u.z.p.) i interesem publicznym (art.1 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p.), stanowiącymi jedne z najistotniejszych podstaw kształtowania ładu przestrzennego, nie ma podstaw do stwierdzenia z tego powodu niezgodności z prawem uchwały z dnia 29 grudnia 2003 r. Cel publiczny, dla którego miejscowy plan został uchwalony w postaci budowy gazociągu wysokiego ciśnienia na terenie Gminy O. uzasadniał przyjęte rozwiązania planistyczne ograniczające niewątpliwie prawo własności skarżących. W dniu podjęcia zaskarżonego planu działanie to było jednak zgodne z prawem, gdyż w ramach realizowanego w tym czasie władztwa planistycznego zachowane zostały racjonalne i odpowiednie proporcje pomiędzy wartościami mającymi wpływ na kształtującymi politykę przestrzenną, co stanowiło uzasadnienie dla ograniczenia prawa własności skarżących i jednocześnie nie naruszało obiektywnego porządku prawnego. Choć zatem skarżący, jako właściciele położnej częściowo na obszarze objętym planem nieruchomości, której przeznaczenie w następstwie ustaleń planu uległo zmianie, mają legitymację procesową do wniesienia skargi opartą na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (naruszenie interesu prawnego), to jednak ze względu na wykazaną powyżej okoliczność braku jednoczesnego naruszenia obiektywnego porządku prawnego w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały, nie można było uwzględnić zarzutu skarżących dotyczącego nieuzasadnionego i nieproporcjonalnego ograniczenia ustaleniami planu przysługującego skarżącym prawa własności w związku z późniejszą rezygnacją z budowy gazociągu wysokiego ciśnienia na obszarze objętym planem. Wskazana następcza okoliczność faktyczna nie ma bowiem wpływu na legalność zaskarżonego planu miejscowego, gdyż ten był zgodny z przepisami obowiązującymi w dniu jego uchwalenia, a okoliczności które miały miejsce po wydaniu planu miejscowego nie mogą – jak podkreślono to wyżej - być uwzględniane w ramach oceny zgodności z prawem aktu prawa miejscowego. Celowi natomiast dostosowania planu miejscowego do sytuacji rzeczywistej służy art. 32 u.p.z.p., nakładający na organy gminy wymóg analizy i oceny aktualności studium i planów miejscowych, podejmowania uchwał w sprawie ich aktualności oraz ewentualnie podejmowania działań, o których mowa w art. 27 u.p.z.p., a więc dokonywania zamian studium lub planu miejscowego w trybie, w jakim są one uchwalane. Działania te jednak realizowane są w granicach samodzielności planistycznej gminy, co oznacza, że nie można przymusić gminy do podjęcia tych działań, zwłaszcza że ustawodawca nie określił ani terminów ich dokonania ani sankcji za brak dopełnienia obowiązków określonych w art. 32 u.p.z.p. Niemniej jednak brak aktualności planu miejscowego nie wpływa na jego ważność, lecz stanowi postawę do podjęcia przez organy gminy zmian w planie miejscowym, o czym przesądził ustawodawca przewidując w art. 32 ust. 2 u.p.z.p. specjalny tryb dla tego typu sytuacji.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sad na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło