II SA/Bd 362/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Mariusz Pawełczak Protokolant asystent sędziego Piotr Ziółkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi B. S., K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...].10.2024 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz B. S. i K. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. U z a s a d n i e n i e: B. S. i K. S., zwani dalej: "skarżącymi", podaniem z dnia [...].2023 r., złożonym Wójtowi Gminy Z., powołując się na art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775), zwanej dalej: "k.p.a.", zawnioskowali o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie niezgodnego z prawem zajęcia pasa drogowego drogi publicznej, tj. ul. [...] na całej długości przyległej do nieruchomości o nr ew. [...] i wydanie decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego poprzez usunięcie z niego samowolnie postawionego ogrodzenia. Wójt Gminy Z. [...] 2023 r., zawiadomił o wszczęciu na podstawie art. 61 § 4 k.p.a., postępowania w sprawie niezgodnego z prawem zajęcia pasa drogowego drogi gminnej publicznej ul. [...] na całej długości przyległej do nieruchomości o nr ew. [...]. Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia [...] 2023 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił postępowanie z uwagi na toczące się postępowania - przed Wójtem Gminy A. K. i Wójtem Gminy K. - w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości będącej drogą gminną oznaczoną jako działka nr [...] z nieruchomościami sąsiednimi. Wskutek rozpatrzenia zażalenia skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2023 r., znak: [...], uchyliło ww. postanowienie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przyczyną ww. rozstrzygnięcia był brak ustalenia stron postępowania oraz brak ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez wskazanie, czy pas drogi publicznej - ul. [...] został zajęty, od kiedy zajęty i co stanowi o jego zajęciu. Skarżący pismem z [...] 2024 r., oświadczyli, że nieprawdą jest, że sprawa dotyczy usytuowania ogrodzenia na nieruchomości o nr [...], ponieważ organ I instancji (Wójt Gminy Z.) od 2009 r., nie rościł pretensji co do usytuowania płotu na ww. nieruchomości. Wyjaśniono, że zagadnienie, czy płot został wybudowany w pasie drogowym oraz czy usytuowanie szlabanu na drodze gminnej nastąpiło w granicach pasa drogowego, było badane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. K. (dalej: PINB), który stwierdził, że nie doszło do naruszenia granic pasa drogowego. Zarzucono, że organ I instancji wbrew ww. stanowisku PINB dalej twierdzi, że usytuowanie ww. szlabanu nastąpiło w granicach pasa drogowego (ul. [...]) i dlatego ma on obowiązek udokumentowania położenia granic pasa drogowego, co wynika też z wytycznych SKO. Wskazano, że PINB gdyby stwierdził nieprawidłowości przy budowie ogrodzenia oraz nielegalnego usytuowania szlabanu w ww. pasie drogowym, byłby uprawnionym do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego i doprowadzenia do stanu poprzedniego, o czym wspomina SKO w postanowieniu z [...].2023 r., znak: [...]. Zakwestionowano fakt oficjalnego wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości o nr [...] przez Wójta Gminy Z., z uwagi na niedoręczenie stronie postanowienia SKO we [...] znak: [...] z [...].2023 r. Wskazano, że sprawa dotyczy niezgodnego z prawem zajęcia pasa drogowego (ul. [...] na całej długości przyległej do nieruchomości nr [...] i wydania na podstawie art. 36 w zw. z art. 19 u.d.p., decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego ww. drogi publicznej poprzez usunięcie z niego samowolnie postawionego szlabanu w pasie drogowym ww. drogi publicznej. Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia [...] 2024 r., na podstawie art. 61a, k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołano się na treść pisma skarżących z [...] 2024 r. Wskazano też, że po wielu bezskutecznych próbach Gminy Z. posiadania nieruchomości poprzez usunięcie zapory skarżących zamykającą drogę publiczną Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny w A. K. wydał wyrok w dniu 28 czerwca 2019r. sygn. akt I C 289/19 nakazujący skarżącym przywrócenie Gminie Z. posiadanie nieruchomości stanowiącej drogę publiczną gminną oznaczoną jako ul. [...] w Z. na całym odcinku i szerokości drogi przylegającym do działki nr ew. [...], będących własnością skarżących i zobowiązujący ich do usunięcia postawionych na drodze przegród i innych przeszkód, a także zaniechania naruszeń w tym zakresie w przyszłości. Z uwagi na opór skarżących, Sąd Rejonowy w A. K. postanowieniem z dnia [...] listopada 2022r. sygn. I Co 644/22 upoważnił wierzyciela, tj. Gminę Z. do usunięcia postawionych na drodze przegród i przeszkód i w przypadku ewentualnego kolejnego oporu do upoważnienia Komornika do usunięcia oporu. Organ I instancji wskazał, iż na dzień wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego nie udało się wyegzekwować wykonania wyroku sądu powszechnego. Stwierdzono, że z uwagi na obowiązujący prawomocnie wyrok w sprawie I C 289/19 orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania. Wskutek rozpatrzenia zażalenia skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2024 r. na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 i art. 61 a k.p.a. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji, z uwagi na to, że Wójt Gminy Z. wszczął już w ww. sprawie postępowanie, co wynika wprost z treści postanowienia z dnia [...] 2023r. Wójt Gminy Z. decyzją – pierwszoinstancyjną w przedmiotowej sprawie - z dnia [...] 2024 r., na podstawie art. 105 k.p.a., umorzył postępowanie w ww. sprawie. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że organ I instancji postanowieniem z [...].2023 r., zawiesił postępowanie z uwagi na postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości będącej drogą gminną, oznaczoną geodezyjnie nr [...] z nieruchomościami sąsiednimi, w tym z działką skarżącej ( nr ew. [...] ), przy czym postanowienie to zostało uchylone przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...].2023 r., z uwagi na niewiadomy zakres postępowań rozgraniczających i ich wpływ na wynik przedmiotowego postępowania. Wskazano, że pismem z [...].2024 r., skarżący wyjaśnili, że nie chodzi im o ogrodzenie, tylko o samowolnie przez nich postawiony szlaban na drodze gminnej, który utrudnia płynny ruch pojazdów. W ocenie organu I instancji fakt ten zmienił przedmiot postępowania, ponieważ skarżącym chodzi o postawienie blokady na drodze gminnej. Wyjaśniono, że w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 889), zwanej dalej: "u.d.p.", blokada nie stanowi zajęcia pasa drogowego. Ponadto wskazano, że po wielu bezskutecznych próbach Gminy Z. posiadania nieruchomości poprzez usunięcie zapory, Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny w A. K. wydał wyrok w dniu 28 czerwca 2019r. sygn. akt I C 289/19 nakazujący skarżącym przywrócenie Gminie Z. posiadanie nieruchomości stanowiącej drogę publiczną gminną oznaczoną jako ul. [...] w Z. na całym odcinku i szerokości drogi przylegającym do działki nr ew. [...], będących własnością skarżących i zobowiązujący ich do usunięcia postawionych na drodze przegród i innych przeszkód, a także zaniechania naruszeń w tym zakresie w przyszłości. W odwołaniu od ww. decyzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie organu I instancji do ponownego rozpatrzenia podstawie art. 132 § 1 k.p.a. oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do odwołania na potwierdzenie okoliczności wskazanych w treści uzasadnienia. Zaskarżonej decyzji zarzucono, że została wydana z naruszeniem następujących przepisów: 1) art. 105 k.p.a., poprzez niewskazanie podstaw umorzenia, co miało duży wpływ na wynik sprawy; 2) art. 61 § 4 (brak wskazania aktu normatywnego – uwaga Sądu) poprzez nie zawiadomienie wszystkich osób będące stronami w sprawie; 3) art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i, k.p.a., poprzez niewywiązanie się przez Wójta Gminy Z. z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny, a także nieodniesienie się do dokumentów przestawionych przez stronę, w tym niewyjaśnienie dlaczego organ nie przeprowadził dowodu z tych dokumentów, względnie odmówił tym dokumentom mocy dowodowej; 4) art. 10 par 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz nieumożliwienie stronom przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 5) art. 9 k.p.a., poprzez nienależyte i wyczerpując informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron będących przedmiotem postępowania administracyjnego; 6) art. 79 k.p.a., poprzez niezawiadamianie stron o terminie i miejscu przeprowadzania dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin, strona powinna być zawiadamiana o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu przynajmniej na siedem dni przed terminem, strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia; 7) art. 79a k.p.a., poprzez braku wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane, artykuł ten stanowi przejaw realizacji prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu poprzez zapewnienie jej możliwości wpływu na treść rozstrzygnięcia, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, organ administracji publicznej jest obowiązany do informowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 8) art. 81 § 1 poprzez niedające się usunąć co do stanu faktycznego, wątpliwości organ nie rozstrzygał na korzyść strony; 9) art. 107 § 2 k.p.a., przez nieodniesienia się w zaskarżonej decyzji do okoliczności przestawionych przez stronę oraz nieodniesienie się do faktów istotnych dla sprawy, w pełni odpowiednie uzasadnienie decyzji szczególnie w kontekście tzw. zasad ogólnych postępowania administracyjnego, zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę, organ administracji publicznej, który nie ustosunkuje się do twierdzeń strony, uchybia obowiązkom wynikających z art. 8 i 11 k.p.a., uzasadnienie - stanowiące integralną cześć każdej decyzji - jest elementem umożliwiającym kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. a organ jest zobowiązany wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia, w uzasadnieniu decyzji powinno się znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienia przesłanek jakimi kierował się organ procesie decyzyjnym, ponadto uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji powinno w szczególności zawierać, wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyn , z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, przez właściwe motywowanie postanowienia organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zaniechanie przez organ administracji publicznej uzasadnienie swych decyzji w sposób przekonujący a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7 art. 7a art. 7b art. 9 k.p.a. skutkuje wadliwością tej decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81, i art. 107 § 3 k.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 .stycznia.2021 roku sygn. akt IV SA/Po 161/2020). W uzasadnieniu odwołania zasadniczo wskazano, że organ odwoławczy w postanowieniu z [...].2023 r. nakazał ustalenie m.in. "czy pas drogi publicznej - ul. [...] w Z. pozostaje zajęty, od kiedy zajęty i co stanowi o jego zajęciu, kto je postawił w jakiej konkretnie lokalizacji, kto jest jego właścicielem, i czy do zajęcie jest legalne", a ustalenia te winny zostać poparte dowodami, tymczasem w aktach brak jest wyjaśnień pisemnych i graficznych. Zarzucono, że organ I instancji nie wyjaśnił okoliczności zleconych przez organ odwoławczy. Zarzucono, że nie wyjaśniono przyczyn umorzenia postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2025 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy – po przytoczeniu w.w. stanu faktycznego - oparł zasadniczo o następujące ustalenia i rozważania: W piśmie z dnia [...] 2024r. skierowanym do Kolegium, skarżący odnieśli się do stanowiska Wójta Gminy Z. zawartym w piśmie z dnia [...] 2024r., a przekazującym odwołanie do Kolegium. Skarżący podnieśli, iż o pasie drogowym można mówić wyłącznie w odniesieniu do dróg publicznych, gdyż drogi niepubliczne nie posiadają pasa drogowego i stanowią nieruchomości oznaczone jako droga i tak wykorzystywane. Organ w swojej decyzji wskazuje na nieruchomość, a nie wskazuje, że sprawa dotyczy pasa ruchu drogowego drogi publicznej, tj. ulicy [...] w Z. , co budzi wątpliwości czy chodzi o drogę wewnętrzną, a w takim wypadku Wójt nie miałyby kompetencji do wydawania decyzji w sprawie. Postępowanie w sprawie nałożenia kary z tytułu lokalizacji urządzeń w pasie ruchu drogowego może dotyczyć również blokady, a obowiązkiem organu jest ustalenie przebiegu granic pasa ruchu drogowego na którym urządzenie to się znajduje. Z art. 40 ust. 12 u.d.p., wynika, iż zarządca drogi jest zobowiązany do wszczęcia postępowania i wymierzenia kary z tytułu umieszczenia urządzenia w pasie drogowym. W ocenie skarżących droga została wybudowana niezgodnie z prawem, jest samowolą budowlaną, a wyrok na który powołuje się organ nie został wydany przez właściwy organ. Pismem znak: [...] z dnia [...] 2024r. SKO we [...] wystąpiło do organu I instancji o brakującą część dokumentacji sprawy. Pismem znak: [...] z dnia [...] 2025r. organ I instancji przekazał brakującą dokumentację sprawy. Pismem z dnia [...] 2025r. skarżący wskazali, że przed 2023r. droga w m. [...] - Z. - ul. [...] przed budową miała wydzielony pas drogowy, który wynosi [...] m, a od 2023r. okazało się że droga ta nie ma wydzielonego pasa ruchu. Wg skarżących, pas drogowy nie został wydzielony, a drogę usytuowano na nieruchomościach, do których Gmina Z. nie ma prawa własności. Potwierdza to uchwała Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia [...] 2003r. o zaliczeniu dróg do kategorii dróg gminnych. Uchwałę tę podjęto po roku od wybudowania drogi. PINB w A. K. sprawdzał wielokrotnie ustawienia szlabanu na drodze i nie stwierdził nieprawidłowości. Organ ten nie miał podstaw do wydania decyzji o rozbiórce obiektu i o przywróceniu do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej ul. [...]. Postępowanie dotyczące niezgodnego z prawem zajęcia pasa ruchu drogowego zostało wszczęte na wniosek skarżących, podobnie wizja lokalna z dnia [...] 202r. była przeprowadzona przez PINB w A. K. na ich wniosek. Pismem znak: [...] z dnia [...] 2025r. SKO we [...] zleciło - w trybie art. 136 k.p.a. - Wójtowi Gminy Z. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, wskazując w sposób szczegółowy na zakres i przedmiot tego postępowania. Pismami z dnia: [...] 2025r. i z dnia [...] 2025r. wniesionymi do Kolegium, skarżący złożyli swoje pisemne stanowisko w sprawie i zawnioskowali o przeprowadzenie dowodów ze wskazanych dokumentów. Potwierdzili, że blokada na drodze została przez nich umieszczona w dniu [...] 2019r. i pozostaje tam do dziś; w ich ocenie organ winien ocenić i udokumentować fakt umieszczenie tej blokady w pasie drogi publicznej (gminnej). Wg skarżących, szlaban ten nie narusza granic pasa drogowego drogi publicznej, co potwierdził PINB w A. K.. W sytuacji udowodnienia, iż szlaban znajduje się w granicach drogi publicznej, organ winien wydać decyzję w trybie art. 36 w zw. z art. 19 u.d.p., nakazującą przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej. Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Tak więc, sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu powołanego przepisu wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do wydania decyzji. Wniosek skarżących z dnia [...] 2023r. wskazuje, że zamiarem wnioskodawców było wszczęcie postępowania w sprawie niezgodnego z prawem zajęcia pasa drogowego drogi gminnej publicznej ul. [...] na całej długości przyległej do nieruchomości o nr ew. [...] i wydania na podstawie art. 36 w zw. z art. 19 u.d.p., decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego poprzez usunięcie z niego samowolnie postawionego ogrodzenia. Według treści ww. przepisu, w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, lub bez zawarcia odpłatnej umowy cywilnoprawnej, o której mowa w art. 22 ust. 2. 2a lub 2c lub niezgodnie z warunkami tej umowy, właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Z całości dokumentacji akt sprawy wynika, iż skarżący umieścili w pasie drogowym ulicy [...] w Z. przeszkodę ( przegrodę, szlaban ) w dniu [...] 2019 r. Nasuwa się sprzeczność w działaniu skarżących, którzy najpierw celowo umieścili przeszkodę na drodze ( co sami przyznają ), aby następnie dochodzić wydania od organu decyzji nakazującej jej usunięcie. Prawdopodobnie, podstawą takiego postępowania odwołujących jest kwestionowanie istnienia publicznego statusu drogi gminnej - ulicy [...] w Z. , co potwierdza treść wnoszonych przez nich pism w toku sprawy. Również z pisma Wójta z dnia [...] 2024r. wynika, iż faktycznym sednem sporu jest ustalenie granic pomiędzy działką skarżących, a przylegającą drogą - ul. [...]. Jak wynika z dokumentacji sprawy, w tym m.in. z pisma organu I instancji z dnia [...] 2025r. w tym z załącznika Nr 1 do pisma, tj. kopii mapy numerycznej w skali 1:1000 z dnia [...] 2025r. nieruchomość skarżących (działka nr ew. [...], jest zlokalizowana bezpośrednio przy pasie drogowym ulicy [...] w Z. . Droga ta jest drogą publiczną o kategorii gminnej, co potwierdza Uchwała Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia [...] 2003r. w sprawie zaliczenia drogi ulicy [...] w Z. do kategorii drogi gminnej. Ww. uchwała zawiera jedynie tekstowy załącznik z wyliczeniem poszczególnych dróg, natomiast nie zawiera załącznika graficznego z konkretnym przebiegiem poszczególnych dróg ( w tym ul. [...]). Organ I instancji wyjaśnił, iż droga ta została wybudowana na podstawie ważnych zgód poszczególnych organów, tj. decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] 2002r. Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2003r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę ( przebudowę ) drogi gminnej - ul. [...] w miejscowości K. - Z.. Organ przedłożył m.in. protokół odbioru ostatecznego do umowy Nr [...] z dnia [...] 2003r. dotyczący ulicy [...] w Z. na odcinku od km 0 +000 do km 0+500 o długości 500 mb, a także protokół odbioru ostatecznego do umowy Nr [...] z dnia [...] 2010r. dotyczący drogi gminnej Nr [...] ulicy [...] w Z. na odcinku od km 0 + 535 do km 0+775- tak: załączniki Nr [...] do pisma Wójta z dnia [...] 2025r. Wójt wskazał, iż wnioski skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę nie zostały uwzględnione przez właściwe organy nadzoru budowlanego, a WSA w Bydgoszczy oddalił także skargę skarżących na rozstrzygnięcia wydane w tym zakresie (w istocie chodzi o wyrok WSA w Warszawie z dnia 18.12.2018 r., sygn. akt: VII SA/Wa 640/18, oddalający skargę skarżących na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie – uwaga Sądu). Gmina Z. w roku 2003r. przystąpiła do budowy drogi gminnej, a w roku 2010r. pobudowała odcinek drogi na wysokości nieruchomości B. S.. Skarżący od roku 2016r. kwestionują usytuowanie drogi na odcinku przylegającym do działki nr ew. [...]. Jednocześnie, organ wskazał, iż otrzymał w dniu [...] 2025r. postanowienie PINB w A. K. znak: [...] zawieszające postępowanie w sprawie domniemanego odstępstwa od decyzji Starosty [...] z [...] marca 2003r. (pozwolenie na budowę) do czasu zakończenia postępowania rozgraniczającego drogę ( działka nr ew. [...] ) z działkami nr ew. [...]. [...] i [...] obręb Z. . Organ ten wyjaśnił, iż koniecznym jest ostateczne zakończenie postępowania rozgraniczającego prowadzonego przed Wójtem Gminy K., a dotyczącego rozgraniczenia drogi ( działka nr ew. [...] ) z działką p. S. nr ew. [...] obręb Z. . Z powyższego wynika, iż droga publiczna o kategorii gminnej ulica [...] w Z. posiada status drogi publicznej; jednocześnie, jej przebieg i granice zostały wytyczone na podstawie ważnych decyzji, które pozostają w obrocie prawnym. Natomiast kwestie, które podnoszone są przez p. Sznajder w ich pisemnych stanowiskach dotyczą głównie sporu odnośnie prawidłowości ustalenia granic pomiędzy drogą publiczną a działką nr ew. [...] są przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego aktualnie w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz. U. 2024, poz. 1151 ). Postępowanie rozgraniczeniowe między ww. nieruchomościami jest aktualnie prowadzone przez Wójta Gminy K. i nie zostało zakończone. A zatem, na dzień wydania przez Wójta Gminy Z. zaskarżonej decyzji oraz na dzień wydania przez organ odwoławczy niniejszej decyzji, ani status drogi, ani jej przebieg ( granice ) nie zostały zmienione. Organ I instancji udokumentował przedmiot umieszczony w pasie drogowym ulicy [...] w Z. , co potwierdza aktualnie sporządzona dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy. Wynika z niej, iż przeszkoda (zapora) umieszczona przez skarżących w jej pasie została umieszczona na wysokości ich posesji w poprzek drogi umożliwiając tylko wjazd na jej posesję, i zarazem uniemożliwiając przejazd dalszą częścią drogi. Przeszkoda ta (nie mylić z betonowym, ażurowym ogrodzeniem posesji nr [...]) składa się z dwóch pionowych drewnianych słupków na których umieszczono poprzecznie szlaban (wąski kawałek metalowego materiału — metalowy pręt), który przegradza drogę, uniemożliwiając uczestnikom ruchu drogowego przejazd przez te drogę. Potwierdza to aktualna dokumentacja fotograficzna wraz z opisem, wykonana przez organ, stanowiąca załącznik Nr [...] do pisma z dnia [...] 2025r. oraz załącznik Nr [...] do pisma z dnia [...] 2025r. Skutkiem tego uczestnicy ruchu drogowego nie mają możliwości przejazdu przez drogę dalej lecz zmuszeni są korzystać z objazdu, aby móc dotrzeć do posesji zlokalizowanych za nielegalnie postawioną blokadą. Wyrok dotyczący naruszenia posiadania nieruchomości zapadł na drodze powództwa cywilnego, a nie administracyjnego. Sąd - rozpatrując merytorycznie sprawę - uznał, iż umieszczenie zapory stanowiło naruszenie posiadania nieruchomości stanowiącej własność Gminy Z., co oznacza, iż roszczenie Gminy ma charakter cywilny, podlegający rozpoznaniu przez sąd powszechny w drodze powództwa cywilnego. Umieszczenie zapory ( szlabanu, przeszkody ) nie stanowi urządzenia o którym mowa w art. 40 ust. 2 u.d.p., na które wymagane jest zezwolenie o którym mowa w ust. 1. Blokada w postaci szlabanu stanowi bowiem protest, czasowy sprzeciw wobec konkretnego przebiegu drogi, który nie może być traktowany jako zajęcie pasa drogowego wymagające zezwolenia. Takie stanowisko potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2019r. sygn. akt VI SA/ Wa 1412/18, LEX nr 3012971. W sytuacji zatem, gdy przeszkoda ( szlaban ) nie jest urządzeniem, na którego umieszczenie w pasie drogowym wymagane jest zezwolenie o którym mowa w art. 40 ust. 2 u.d.p., to brak było podstawy do wydania decyzji w trybie art. 36 u.d.p. W konsekwencji wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania skutkująca koniecznością umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Wg skarżących, droga ta nie jest drogą publiczną, a jej przebieg jest wadliwy na odcinku przylegającym do ich posesji. Status tej drogi jest publiczny, co potwierdza przywołana Rady Gminy Z. z dnia [...] kwietnia 2003r. w sprawie zaliczenia drogi ulicy [...] w Z. do kategorii drogi gminnej. Odnośnie natomiast kwestii wadliwego czy nieprawidłowego przebiegu ulicy [...] w Z. w miejscu położenia działki nr ew. [...] skarżących, to na dzień wydania niniejszej decyzji brak jest rozstrzygnięć w tym zakresie, które zmieniały skutecznie istniejący stan faktyczno-prawny lokalizacji ( przebiegu ) tej drogi. Jak wynika z akt sprawy (jak również z informacji posiadanych przez tutejsze Kolegium z urzędu ), aktualnie przed Wójtem Gminy K. toczy się postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia drogi gminnej ul. [...] w Z. z nieruchomością skarżących ( działka nr ew. [...] ), które nie zostało zakończone. Ponadto, stronom postępowania został zapewniony czynny dział w niniejszym postępowaniu, a dowody na okoliczność wypełnienia obowiązku zawartego w art. 10 § 1 k.p.a. zawierają akta sprawy. Uwzględniając powyższe uwarunkowania formalno-prawne należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego. Organ odwoławczy nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na przebieg sprawy. Stronom zapewniono czynny udział w postępowaniu, czym wypełniono hipotezę art. 10 § 1 k.p.a. Postępowanie dowodowe odbyło się z zachowaniem wymogów wskazanych w art. 7, 77 k.p.a., tzn. organ prowadzący postępowanie wyczerpującą zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie. Zakres tego postępowania dowodowego i wnioski z jego przeprowadzenia miały wpływa na treść podjętego rozstrzygnięcia. W skardze złożonej do Sądu, skarżący zaskarżyli ww. decyzję w całości, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości, jej uchylenie wraz z uchyleniem poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1/ art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowo stron postępowania, art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niepowołanie podstawy prawnej, art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez braku dwóch podpisów z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, w przypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzje podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego z imiona i nazwiska, na zaskarżonej decyzji z dnia [...].2025 roku znak [...] jest brak dwóch podpisów składu orzekającego z imiona i nazwiska, co nie spełnia walorów decyzji administracyjnej i jest tylko ewentualnie projektem decyzji, 2/ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez braku uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, poprzez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, 3/ art. 105 § 2 k.p.a. poprzez niewskazanie w decyzji [...] z dnia [...].2024 roku podstaw jej umorzenia co miało duży wpływ na wynik sprawy, 4/ art. 61 § 4 poprzez niezawiadomienie wszystkie osób będące stronami w sprawie, 5/ art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędne utrzymanie w mocy, przez organ wyższego stopnia, decyzji organu I instancji w sytuacji, w której istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej odwołaniem decyzji Wójta Gminy Z., oraz umorzenia postępowania, co miało na wynik sprawy. 6/ art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i k.p.a. (brak jest art. 80 i k.p.a. – uwaga Sądu) poprzez niewywiązanie się przez Wójta Gminy Z. z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny, a także nieodniesienie się do dokumentów przestawionych przez stronę, w tym niewyjaśnienie dlaczego organ nie przeprowadził dowodu z tych dokumentów, względnie odmówił tym dokumentom mocy dowodowej, 7/ art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz nieumożliwienie stronom przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, 8/ art. 9 k.p.a., poprzez nienależyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć na ustalenie praw i obowiązków skarżących będących przedmiotem postępowania administracyjnego. 9/ art. 79 k.p.a. poprzez niezawiadamianie stron o terminie i miejscu przeprowadzania dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin, strona powinna być zawiadamiana o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu przynajmniej na siedem dni przed terminem, strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. 10/ art. 79a k.p.a. poprzez brak wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane, artykuł ten stanowi przejaw realizacji prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu poprzez zapewnienie jej możliwości wpływu na treść roztryśnięcia. W postępowaniu wszczętym na żądanie strony, organ administracji publicznej jest obowiązany do informowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. 11/ zaniechanie przez organ administracji publicznej uzasadnienie swych decyzji w sposób przekonujący a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 9 k.p.a. skutkuje wadliwością tej decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81, i art. 107 § 3 k.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20.stycznia.2021 roku sygn. akt IV SA/Po 161/2020). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdzono, że skarżący w skardze zarzucając brak ustalenia wszystkich stron postępowania, nie wskazali kogo organ pominął. Wskazano, że szczegółowe stanowisko w sprawie zostało zawarte w zaskarżonej decyzji, a żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji jest nieuzasadnione prawnie gdyż organ II instancji wydał swoje rozstrzygnięcie w sprawie z uwzględnieniem istniejącego stanu faktycznego sprawy oraz obowiązujących przepisów prawa. Podniesiono, że przedmiotem postępowania administracyjnego była decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umarzająca postępowanie administracyjne, jako bezprzedmiotowe - dotyczące niezgodnego z prawem zajęcia pasa drogowego drogi gminnej publicznej ul. [...] na całej długości przyległej do nieruchomości o nr ew. [...] i wydania na podstawie art. 36 w zw. z art. 19 u.d.p., decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej publicznej ul. [...] w Z. gmina Z. poprzez usunięcie z niego samowolnie postawionego ogrodzenia. Wskazano, że stronom postępowania został zapewniony czynny udział w niniejszym postępowaniu, a dowody na okoliczność wypełnienia obowiązku zawartego w art. 10 § 1 k.p.a. zawierają akta sprawy - vide: zawiadomienie Kolegium z dnia [...] 2025r. znak: [...] wraz z dowodami doręczeń stronom postępowania. W odniesieniu do zarzutów podniesionych w skardze, wskazano, że nie zasługują one na uwzględnienie, albowiem kwestionowanie braku istnienia uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji nie znajduje odzwierciedlenia w istniejącym stanie faktycznym sprawy i w treści decyzji wydanej przez Kolegium. Decyzja z dnia [...] 2025r. zawiera oba uzasadnienia, które są szczegółowe i spełniają wymogi art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. Decyzja zawiera także wskazanie podstawy prawnej, co czyni zadość art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., została także podpisana przez osoby do tego upoważnione, tj. członków SKO we [...] wskazanych w treści tej decyzji. Wyjaśniono, że organ odwoławczy wskazał zarówno podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, jak i przesłanki, którymi się kierował, a decyzję skierował do osób będących stronami w spornej sprawie. W ocenie Kolegium niezrozumiałym pozostaje także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. "poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, gdy istniały przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania I instancji". Z takiego twierdzenia wynika bowiem, iż skarżący oczekują jednak umorzenia postępowania w sprawie. Podniesiono, że w sytuacji braku wystąpienia w sprawie przesłanek do wydania orzeczenia kasacyjnego, żądanie uchylenia decyzji organu I instancji i następnie umorzenia postępowania pozostaje nieuzasadnione prawnie. W ocenie organu odwoławczego, brak jest także podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie wskazanych norm prawnych, przy braku naruszenia przez nią przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które miałyby istotny wpływ na przebieg sprawy. Podniesiono, że stronom zapewniono czynny udział w postępowaniu, czym wypełniono hipotezę art. 10 § 1 k.p.a., a postępowanie dowodowe odbyło się z zachowaniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz wymogów wskazanych w art. 7, 77 k.p.a., tzn. organ prowadzący postępowanie wyczerpującą zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie, co miało odzwierciedlenie w treści podjętego rozstrzygnięcia i jego uzasadnieniu. Wskazano, że zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów prawa pozostają nieuzasadnione prawnie, a sprawa została rozpatrzona zgodnie z ogólnymi zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego (m.in. art. 6, 7, 8, 9 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć zasadniczo z innych przyczyn, niż te, które w niej wskazano. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz.1267 t.j.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz.935 t.j.); dalej zwaną: "p.p.s.a.", doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi. Podstawą prawną rozstrzygnięcia jest art. 105 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. W piśmiennictwie dzieli się te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe, te zaś na spowodowane "faktami naturalnymi" lub zdarzeniami prawnymi (J. Borkowski [w:] Komentarz, 1996, s. 462), co jednakże nie ma większego znaczenia dla interpretacji komentowanego przepisu (por. wyrok NSA w Łodzi z 18.04.1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996/2, poz. 80). Jak wynika z treści uzasadnień podjętych decyzji, organy powołały się na przedmiotowe przyczyny bezprzedmiotowości postępowania. Podstawą ich stanowiska były dwie niezależne od siebie przesłanki, odnoszące się z jednej strony do zagadnienia zajęcia pasa drogowego drogi publicznej, tj. ul. [...] na całej długości przyległej do nieruchomości o nr ew. [...], a z drugiej strony do postawienia blokady na drodze gminnej. Co do pierwszego zagadnienia, brak jest jasnego i zrozumiałego stanowiska organów z jakich względów postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Organ I instancji stwierdził, że z pisma skarżących z [...].2024 r., wynika, że nie chodzi im o ogrodzenie, tylko o samowolnie przez nich postawiony szlaban na drodze gminnej, który utrudnia płynny ruch pojazdów, co powoduje, że zmienił się przedmiot postępowania. Tymczasem organ odwoławczy argumentu tego nie podniósł, stwierdzając, że wniosek skarżących z dnia [...] 2023r. wskazuje, że ich zamiarem było wszczęcie postępowania w sprawie niezgodnego z prawem zajęcia pasa drogowego drogi gminnej publicznej ul. [...] na całej długości przyległej do nieruchomości o nr ew. [...] i wydania na podstawie art. 36 w zw. z art. 19 u.d.p., decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego poprzez usunięcie z niego samowolnie postawionego ogrodzenia. Organ ten podniósł również argument o toczącym się aktualnie przed Wójtem Gminy K. postępowaniu w przedmiocie rozgraniczenia drogi gminnej ul. [...] w Z. z nieruchomością skarżących ( działka nr ew. [...] ), które nie zostało zakończone. Ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie sformułowały jakiegokolwiek wywodu, jak mają się podniesione przez nie ww. okoliczności do zagadnienia bezprzedmiotowości postępowania. Zaniechanie to oznacza brak wykazania przez organy przesłanki umorzenia postępowania z art. 105 § 1 k.p.a., zwłaszcza w kontekście treści art. 36 u.d.p., z którego wynika obowiązek reakcji organu - w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego, pomijając już inne sankcje uregulowane w u.d.p. Powyżej przytoczony obowiązek reakcji organu w przypadku zajęcia pasa drogowego dotyczy rzecz jasna sytuacji, kiedy niewątpliwie został zajęty pas drogowy drogi publicznej. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy w sposób zasadny przytoczył wyczerpująco okoliczności świadczące o tym, że ul. [...] na odcinku na całej długości przyległej do nieruchomości o nr ew. [...] stanowi drogę publiczną o czym świadczy: - uchwała Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia [...] 2003r. w sprawie zaliczenia drogi ulicy [...] w Z. do kategorii drogi gminnej, - wybudowanie jej w oparciu o decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] 2002r. Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2003r. znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę ( przebudowę ) drogi gminnej - ul. [...] w miejscowości K. – Z. , - protokół odbioru ostatecznego do umowy Nr [...] z dnia [...] 2003r. dotyczący ulicy [...] w Z. na odcinku od km 0 +000 do km 0+500 o długości 500 mb, a także - protokół odbioru ostatecznego. Zarzuty skarżącego wobec powyższych faktów nie mogą więc zakwestionować statusu prawnego tej drogi. W konsekwencji zaistniały w sprawie przesłanki do kontynuowania wszczętego postępowania o zajęcie pasa drogowego drogi gminnej publicznej ul. [...] na całej długości przyległej do nieruchomości o nr ew. [...]. W ramach dalej prowadzonego postępowania w tej materii obowiązkiem organów było dokonanie ustalenia, czy rzeczywiście skarżący zajęli część pasa drogowego, czy też ich ogrodzenie znajduje się na nieruchomości nie wchodzącej na pas drogowy. Sąd na obecnym etapie postępowania nie może kwestii tej przesądzać. Jednak okolicznością, którą organy muszą wziąć pod uwagę jest ustalenie przebiegu granic pasa drogowego, na co w ocenie skarżących brak jest dowodów. Ta okoliczność nie została przeanalizowana. Organy winny były również uwzględnić, czy i jakie znaczenie dla sprawy ma toczące się postępowanie administracyjne w przedmiocie rozgraniczenia drogi gminnej ul. [...] w Z. z nieruchomością skarżących ( działka nr ew. [...] ). Okoliczność, że postępowanie to nie zostało zakończone w momencie orzekania organów z pewnością nie może świadczyć o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie objętej kontrolą Sądu. Fakt ten może być co najwyżej poddany rozważaniu o wystąpieniu przesłanek do zawieszenie postępowania w zakresie zajęcia pasa drogowego na całej długości przyległej do nieruchomości o nr ew. [...] wskutek zajęcia go na tym odcinku przez ogrodzenie skarżących. Co się natomiast tyczy drugiego wątku sprawy, tj. oceny wystąpienia przesłanek umorzenia postępowania w odniesieniu do zajęcia pasa drogowego przez postawienia blokady na ww. drodze gminnej, to organy obu instancji zgodnie stwierdziły, że blokada nie stanowi zajęcia pasa drogowego, przy czym organ I instancji uzasadniał to treścią przepisów u.d.p., zaś organ odwoławczy wywodził, że blokada skarżących w postaci szlabanu stanowi protest, czasowy sprzeciw wobec konkretnego przebiegu drogi, który nie może być traktowany jako zajęcie pasa drogowego wymagające zezwolenia, co potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt VI SA/ Wa 1412/18, LEX nr 3012971. Zaprezentowane stanowisko organów nie jest trafne. Wbrew twierdzeniu organu pierwszoinstancyjnego brak jest przepisu w u.d.p., który blokadę drogi nakazywałby nie kwalifikować jako zajęcie pasa drogowego. Również pogląd organu odwoławczego, twierdzącego, że protest w postaci blokady drogi nie stanowi zajęcia pasa drogowego nie znajduje potwierdzenia w ww. przepisach. Natomiast przytoczonego wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2019r. sygn. akt VI SA/Wa 1412/18, nie można odnosić w żaden sposób do przedmiotowej sprawy. W ww. sprawie – jak wynika z uzasadnienie ww. wyroku - doszło do zajęcia pasa drogowego na cele wiecu, protestu, pikiety, co w ocenie WSA w Warszawie wypełniło definicję zgromadzenia, jako służącego celowi publicznemu, a nie celowi prywatnemu jego organizatora. Tymczasem w przedmiotowej sprawie blokada skarżących nie wyniknęła z potrzeb zgromadzenia zorganizowanego dla celów społecznych. Co więcej blokada ta celom społecznym nie służy, albowiem uniemożliwia komunikację mieszkańców gminy ulicą [...]. Powoływanie więc się przez organ odwoławczy na ww. orzeczenie stanowi okoliczność zupełnie niezrozumiałą. W konsekwencji powyższego brak jest jakichkolwiek warunków do uznania, że zaszły przesłanki bezprzedmiotowości postępowania odnośnie omawianej blokady drogi publicznej. Nadmienić należy, że przytaczany przez organy wyrok Sądu Rejonowego w A. K. z 28 czerwca 2019r. sygn. akt I C 289/19 nakazujący skarżącym przywrócenie Gminie Z. posiadania nieruchomości, nie ma żadnego znaczenia dla sprawy z uwagi na fakt, że przepisy, na podstawie których orzekał ww. Sąd nie mają jakiegokolwiek związku z regulacją materialnoprawną u.d.p., co dotyczy też postanowienia ww. Sądu z dnia 8 listopada 2022r. sygn. I Co 644/22 upoważniającego wierzyciela, tj. Gminę Z. do usunięcia postawionych na drodze przegród i przeszkód. W tym miejscu należy jednak zauważyć, że organ I instancji zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania w zakresie zgodnym z ich wnioskiem dotyczącym niezgodnego z prawem zajęcia pasa drogowego drogi gminnej publicznej ul. [...] na całej długości przyległej do nieruchomości o nr ew. [...] i wydania na podstawie art. 36 w zw. z art. 19 u.d.p., decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej publicznej ul. [...] w Z. gmina Z. poprzez usunięcie z niego samowolnie postawionego ogrodzenia. Pomimo jednak znanej organom z urzędu okoliczności postawienia ww. blokady na drodze gminnej, tj. na ulicy [...] (co wynika choćby z ww. orzeczeń sądu powszechnego), organ I instancji – pomimo, że prowadził postępowanie również i w tym zakresie - nie zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania w tym przedmiocie, nawet pomimo faktu, że skarżący w swym piśmie z [...] 2024 r. stwierdzili, iż postępowanie dotyczy również usytuowania ww. blokady w postaci szlabanu, usytuowanego w granicach pasa drogowego (ul. [...] co do którego winna zostać wydana na podstawie art. 36 w zw. z art. 19 u.d.p., decyzja nakazująca przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego ww. drogi publicznej poprzez usunięcie z niego samowolnie postawionego szlabanu w pasie drogowym ww. drogi publicznej. Zaniechanie zawiadomienia skarżących o wszczęciu postępowania w zakresie bezprawnej blokady drogi publicznej, stanowi niewątpliwie naruszenie art. 61 § 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że: "O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie". Ocena konsekwencji powyższego uchybienia winna odnosić się do zagadnienia, czy wszczęcie postępowania w ww. zakresie następuje na wniosek, czy z urzędu. By rozstrzygnąć tą kwestię, należy uwzględnić przepisy materialnoprawne normujące przedmiot postępowania. W niniejszej sprawie jest to art. 36 oraz art. 39 u.d.p. Przepisy te nie wskazują expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania, lecz stanowią o sankcji wobec podmiotu zajmującego pas drogowy bez zezwolenia w postaci nakazu przywróceniu go do stanu poprzedniego. W takim przypadku, należy przyjąć, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest określenie ciążących na jednostce obowiązków, ograniczenia lub cofnięcia uprawnień - wszczęcie postępowania następuje z urzędu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2025 r., sygn. akt: III OSK 639/22). Tak też dla tego typu spraw przyjęto w orzecznictwie, w którym wskazuje się jednolicie, że postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi prowadzone jest zawsze z urzędu; jeżeli więc nawet osoba fizyczna poinformuje o fakcie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcę drogi, to nie jest to równoznaczne z prowadzeniem tego postępowania na jej wniosek (vide np. wyroki w sprawach I SA/Ke 33/21, II SA/Ol 831/13 oraz II SA/Bk 96/22). Mając na uwadze powyższe, należało więc rozstrzygnąć, czy doszło w ogóle do wszczęcia postępowania w zakresie bezprawnego zajęcia pasa drogowego wskutek postawienia przeszkody w postaci bariery. Kodeks nie określa formy, ani daty wszczęcia postępowania z urzędu. W doktrynie i orzecznictwie sądowym przyjmuje się za dzień wszczęcia postępowania z urzędu datę pierwszej czynności urzędowej wobec strony lub czynność podjętą w sprawie przez organ administracji publicznej, który według swej oceny jest właściwy do jej załatwienia w drodze decyzji administracyjnej (vide: A.Wróbel [w:] M.Jaśkowska, M.Wilbrandt-Gotowicz, A.Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2025, uwagi do art. 61, wyrok NSA z dnia 17.06.2025 r., sygn. akt: I OSK 250/25; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 14.01.2026 r., sygn. akt: II SAB/Po 271/25). W konsekwencji pomimo braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania co do zajęcia pasa drogowego wskutek instalacji przeszkody drogowej i niepełnego określenia przedmiotu postępowania w orzeczeniach zapadłych w niniejszej sprawie, należało uznać, że doszło do wszczęcia postępowania w ww. zakresie, wskutek podejmowanych przez organy czynności procesowych, obejmujących omawiane zagadnienie. W konsekwencji powyższych wszystkich rozważań, należało uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a., przez co podlegało ono wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Odnosząc się do zarzutów skargi, to należało stwierdzić, że nie były one zasadne. Skarżący nie wykazali by stroną postępowania poza stroną skarżącą i organem miałby być inny podmiot. Wbrew twierdzeniu skarżących organy powołały podstawy prawne rozstrzygnięć oraz zaopatrzyły je w uzasadnienia faktyczne, a zaskarżona decyzja została także podpisana przez osoby do tego upoważnione, tj. członków SKO we [...] wskazanych w treści tej decyzji. Nie naruszono art. 79a k.p.a. albowiem brak było korelacji pomiędzy niewykazaną okolicznością a treścią rozstrzygnięcia. Zarzuty naruszenia art. 10 § 1, art.. 9, art. 79 k.p.a., nie wskazywały związku naruszenia tych przepisów z wynikiem sprawy, przy czym należało zgodzić się z organem odwoławczym, że stronom zapewniono czynny udział w postępowaniu. Z uwagi na przytoczone wyżej uchybienia w zakresie naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Ponownie prowadząc postępowanie organy zastosują się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w treści niniejszego uzasadnienia. W sytuacji natomiast, kiedy organ uzna, że zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania w przedmiocie niezgodnego z prawem zajęcia pasa drogowego drogi publicznej, tj. ul. [...] na całej długości przyległej do nieruchomości o nr ew. [...], to rozważy wyłączenie do odrębnego rozpoznania postępowania w zakresie ustawienia ww. przeszkody blokującej przejazd przez drogę publiczną, albowiem brak jest przeszkód do zakończeni sprawy w tym zakresie.