II SA/Bd 37/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-03-16

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatek aktywizacyjny, jako dochód podlegający opodatkowaniu, powinien być uwzględniany przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a jego utrata nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów?
Ratio decidendi
Dodatek aktywizacyjny, jako przychód podlegający opodatkowaniu, stanowi dochód w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i powinien być uwzględniany przy ustalaniu kryterium dochodowego. Ustawodawca w sposób enumeratywny wymienił przypadki stanowiące utratę dochodu, a utrata dodatku aktywizacyjnego nie została w tym katalogu wymieniona, co oznacza, że nie może mieć zastosowania przepis o nie uwzględnianiu dochodu utraconego.
Stan faktyczny
Skarżąca M.O. wnioskowała o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Prezydent odmówił przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, które uwzględniało dodatek aktywizacyjny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że utrata dodatku aktywizacyjnego nie jest utratą dochodu w rozumieniu ustawy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi M.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. W następstwie rozpatrzeniu wniosku skarżącej M. O. o przyznanie na okres świadczeniowy [...] świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną w wieku do 18 lat, Prezydent G. decyzją z dnia [...] odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia z uwagi na niespełnienie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 859 ze zm., dalej powoływanej tez jako ustawa o pomocy osobom uprawnionym). Organ wskazał, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w rodzinie osiągnięty w [...] w kwocie [...] (dochód rodziny w [...] – [...]; [...] : 12 = [...]; [...] : 2 = [....]) przekracza ustawową kryterium wynoszące 725 zł, i tym samym ze względu na niespełnienie przesłanki warunkującej ustalenia prawa nie uprawnia do przyznania wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca domagając się przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego opisała swoją trudną sytuację życiową i materialną informując, że przekroczenie kryterium dochodowego wynika z otrzymywania przez nią dodatku aktywizacyjnego z Urzędu Pracy, którego nie zaliczono do dochodu utraconego. Skarżąca wskazał także na konieczność ponoszenia dodatkowych wydatków na leki dla syna. Wniosła o potraktowanie jej sytuacji jako wyjątkowej. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w T. decyzją z dnia [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, podtrzymując stanowisko Prezydenta G. o nie spełnieniu w sprawie kryterium dochodowego. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego otrzymywania dodatku aktywizacyjnego w okresie od [...] do [...] SKO stwierdziło, że przepis art. 2 pkt 17 ustawy o pomocy osobom uprawnionym zawiera zamknięty katalog okoliczności, które należy rozumieć jako utratę dochodu i że utrata dodatku aktywizacyjnego nie jest utratą dochodu w rozumieniu przepisów powołanej ustawy. Na powyższa decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się przyznania wnioskowanego świadczenia alimentacyjnego. Powołując się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 2015 r. o sygn. akt IV SA/Po 435/15 skarżąca zakwestionowała stanowisko SKO, iż utrata dodatku aktywizacyjnego nie jest utratą dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 859 ze zm.) Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 tej ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo. Stosownie natomiast do treści art. 9 ust. 2 ww. ustawy, świadczenia te przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. W niniejszej sprawie przyczyną odmowy przyznania skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego było przekroczenie kryterium dochodowego określonego w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym. W zakresie pojęcia dochodu i dochodu rodziny ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów odwołuje się w art. 2 pkt 4 i 5 do ich znaczenia w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 114) dochód to po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze. zm.) pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Z kolei dochód rodziny to suma dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W świetle przytoczonej definicji dochodu wszelkie przychody opodatkowane z mocy prawa na zasadach ogólnych uznać należy za dochód. Dodatek aktywizacyjny podlega opodatkowaniu według ww. przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy bowiem do innych źródłem przychodu z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie jest przedmiotowo zwolniony z podatku dochodowego na podstawie art. 21 wskazanej ustawy. Tak więc z woli ustawodawcy dodatek aktywizacyjny jest źródłem dochodu, który podlega uwzględnieniu w limicie kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Prawidłowo zatem organu obu instancji uznały, że dodatek aktywizacyjny podlega wliczeniu do dochodu mającego wpływ na ustalenie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zasadnie również, wbrew stanowisku skarżącej, nie uznały go za dochód utracony. Pojęcie dochodu stanowi bowiem odrębną kategorię od pojęcia utraty dochodu, zdefiniowanego w art. 2 pkt 17 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W myśl tej regulacji utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, ; e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.), ea) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń, f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jak wynika z treści przytoczonego art. 2 pkt 17 ustawy o pomocy osobom uprawnionym ustawodawca w sposób enumeratywny wymienił przypadki stanowiące utratę dochodu. Wśród tych przypadków nie wymienił sytuacji związanej z utratą dodatku aktywizacyjnego. Okoliczność, że utrata przychodu z tytułu dodatku aktywizacyjnego nie została wskazana w zamkniętym katalogu z art. 2 pkt 17 ustawy o pomocy osobom uprawnionym, oznacza że w przypadku tego rodzaju przychodu nie może mieć zastosowania przepis art. 9 ust. 3 tej ustawy, stanowiący że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Pomimo więc, że przychód z tytułu dodatku aktywizacyjnego stanowi dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o pomocy osobom uprawnionym, to jednak jego utrata nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia dochodu, gdyż po pierwsze pozycja ta nie zastała wyszczególniona w art. 2 pkt 17 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zawierającym enumeratywny katalog okoliczności stanowiących o utracie dochodu, a po drugie insynuacja dochodu i dochodu utraconego stanowią jak wykazano wyżej odrębna kategorie prawne. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 oddalił wniesioną w sprawie skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło