II SA/Bd 374/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. O. na pismo Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami kraju postanawia odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 374/10, oddalającego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 2 czerwca 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosek T. O. (uzupełniony w dniu 20 lipca 2010 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wykazał, przedkładając wydaną przez ZUS Oddział w B. decyzję o waloryzacji emerytury, iż uzyskuje miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł, posiadając przy tym prawo do dodatku pielęgnacyjnego, kombatanckiego i kompensacyjnego, a także do ryczałtu energetycznego. Ze złożonego wniosku wynikało, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe w lokalu mieszkalnym o pow. [...] m², opłacając czynsz miesięczny za ten lokal w wysokości [...] zł, a także ponosząc koszty jego ubezpieczenia. Poza tym skarżący jest także posiadaczem pracowniczego ogrodu działkowego i ponosi opłaty roczne z tytułu składki członkowskiej i ubezpieczenia. Nadto z podanych przez wnioskodawcę informacji Sąd wywiódł, iż jest on właścicielem samochodu i opłaca w związku z tym czynsz za garaż oraz ponosi koszty związane z ubezpieczeniem pojazdu. Oprócz tego skarżący wskazał, iż cierpi na chorobę nowotworową i wydaje na leki kwotę [...] zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2010 r. referendarz sądowy oddalił wniosek T. O. stwierdzając, że w świetle przedstawionej we wniosku sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych nie wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a dopiero taka sytuacja obligowałaby Sąd do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Od postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw, w którym podał dodatkowo, iż z racji bycia wdowcem i swojej choroby ponosi dodatkowe wydatki związane z zapewnieniem sobie doraźnej opieki i pomocy przy pracach domowych. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek T. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu tego postanowienia wyjaśniono, że prawo pomocy w zakresie całkowitym powinno być przede wszystkim przyznawane osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, celem umożliwienia tym osobom wszczęcia sądowej kontroli działalności administracji publicznej. Natomiast skarżący, zdaniem Sądu, uzyskując miesięczny stały dochód w kwocie przekraczającej [...] zł jest w stanie pokryć wydatki związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb egzystencjalnych, takich jak czynsz za mieszkanie, opłaty za media, zakup żywności, leków, odzieży czy środków czystości, na co wskazuje również fakt, iż stać go na poniesienie wydatków związanych z utrzymaniem samochodu, wynajęciem garażu czy zakupem laptopa. Na postanowienie tutejszego Sądu T. O. wniósł zażalenie pismem z dnia 31 sierpnia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt I OZ 789/10, oddalił zażalenie podnosząc, iż sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że posiadanie przez skarżącego miesięcznego dochodu w kwocie ok. 3.000 zł wyklucza możliwość uznania go za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść najmniejszych nawet kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Pismem z dnia 20 listopada 2010 r. T. O. ponownie zwrócił się do tutejszego Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Do wniosku załączył kserokopie dokumentacji medycznej, potwierdzające chorobę nowotworową, oraz pismo skierowane do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawierające zestawienie wybranych przez skarżącego wydatków, związanych z utrzymaniem mieszkania i ogrodu działkowego, zakupem żywności, leków, odzieży i środków czystości, a także z koniecznością opłacenia ubezpieczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony w tej samej sprawie powinien zostać potraktowany jako wniosek o zmianę wydanego wcześniej postanowienia dotyczącego prawa pomocy w trybie przepisu art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Przepis ten stanowi, iż postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Ponieważ okolicznością braną pod uwagę przez sąd administracyjny przy merytorycznym rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy jest finansowa zdolność wnioskodawcy do poniesienia wydatków związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym, zmiana postanowienia dotyczącego prawa pomocy może nastąpić tylko w przypadku istotnej zmiany poziomu dochodów lub wydatków wnioskodawcy, która nastąpiła po wydaniu tego postanowienia. Tymczasem T. O., składając ponownie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie wykazał w żaden sposób, aby uzyskiwany przez niego miesięczny dochód uległ znacznemu zmniejszeniu, jak również nie udokumentował konieczności poniesienia jakichkolwiek ponadstandardowych wydatków. Skarżący ograniczył się jedynie do przedłożenia Sądowi kserokopii dokumentacji medycznej, potwierdzających niekwestionowany przez nikogo fakt, iż cierpi on na chorobę nowotworową, oraz zestawienia wybranych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania i ogrodu działkowego, zakupem żywności, leków, odzieży i środków czystości, a także z koniecznością opłacenia ubezpieczeń, które zasadniczo nie odbiega w swej treści od zestawienia zawartego w piśmie z dnia 19 lipca 2010 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy w tym miejscu także wyjaśnić, iż podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności związane z chorobą nowotworową, wdowieństwem, stanowiskiem piastowanym w okresie aktywności zawodowej czy honorowymi odznaczeniami nie mają żadnego znaczenia dla merytorycznego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na powyższe Sąd, uznając, iż nie zaistniały w niniejszej sprawie przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia dotyczącego prawa pomocy, odmówił skarżącemu zmiany postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, działając na podstawie art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.