II SA/Bd 383/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi I. i W.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uznania za wiążące zaświadczenia o samodzielności lokalu oddala skargę Starosta chełmiński, po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta C., postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr 2 w budynku przy ul. P. w C. W wyniku ponownego wniosku Burmistrza Starosta w dniu [...] marca 2006 r. wydał zaświadczenie, iż pomieszczenia nr 2 znajdujące się w powyższym budynku wraz z pomieszczeniem przynależnym – piwnicą, stanowią samodzielny lokal mieszkalny. Wydaniu zaświadczenia o takiej treści sprzeciwili się skarżący I. i W. P., współwłaściciele lokalu nr 1 w przedmiotowym budynku. Ponieważ Starosta c. pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. wskazał, iż nie ma podstawy prawnej do wydania, zgodnie z żądaniem skarżących, zaświadczenia o niesamodzielności lokalu nr 2, skarżący zwrócili się do Starosty z żądaniem "o spowodowanie uznania, jako właściwego i wiążącego, postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r." Starosta, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., po rozpatrzeniu tegoż żądania umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą wydania postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r. była inwentaryzacja budowlana, z której wynikało, że pomiędzy lokalem nr 1 i lokalem nr 2 istnieje otwór drzwiowy, wobec czego nie można było wówczas uznać lokalu nr 2 za samodzielny. Z przedłożonej przy ponownym wniosku inwentaryzacji budowlanej (z marca 2006 r.) wynikało, że sytuacja faktyczna uległa zmianie w ten sposób, że nie istnieje już przejście pomiędzy lokalami nr 1 i 2. Uzasadniało to wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu nr 2, co automatycznie spowodowało, że postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia z dnia [...] lutego 2006 r. utraciło moc. Ze zgromadzonych akt wynika także, że inwentaryzacja budowlana z lutego 2005 r. była wykonana niezgodnie ze stanem faktycznym, co potwierdza pismo Burmistrza C. z dnia [...] czerwca 2006 r. Ponadto wizja lokalna w mieszkaniu skarżących potwierdziła, że nie istnieje bezpośrednie przejście pomiędzy lokalami nr 1 i 2, pomimo istnienia drzwi dwuskrzydłowych, ponieważ są one zamurowane. W odwołaniu skarżący kwestionowali prawidłowość ustalenia samodzielności lokalu nr 2 w świetle przepisu art. 5 ust. 2 ustawy – Prawo lokalowe oraz ustaleń faktycznych, powołując się m.in. na opinię biegłego sądowego z dnia [...] kwietnia 1992 r. Podnieśli, że do dzisiaj pomiędzy lokalami nr 1 i 2 istnieją dwuskrzydłowe drzwi, a otwór drzwiowy w którym są umieszczone jest tylko prowizorycznie zamurowany (bez uszkodzenia futryny i progu). Wskazali także, że osoba zajmująca mieszkanie nr 2 oraz właściciele lokalu na piętrze, mają dostęp do mieszkania skarżących, poprzez swobodne korzystanie z przedpokoju. Skarżący ubiegali się u Burmistrza Miasta C. o wykupienie pokoju (lokalu nr 2), rozdzielającego lokal skarżących. Umożliwiłby to scalenie mieszkania skarżących. W roku 2003 Burmistrz przychylił się do tego wniosku, a powołana przez niego komisja stwierdziła, że lokale nr 1 i 2 stanowią całość. Jednakże złożenie wniosku o wykupienie pokoju rozdzielającego mieszkanie skarżących przez właścicielkę mieszkania na piętrze spowodowało, że Burmistrz, bez porozumienia ze skarżącymi wystąpił i uzyskał zaświadczenie o samodzielności lokalu nr 2. Zaświadczenie to, zdaniem skarżących, opiera się na fałszywej inwentaryzacji budowlanej. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wojewoda podkreślił, że wobec wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu z dnia [...] marca 2006 r. automatycznie wyeliminowało z obrotu prawnego postanowienie z dnia [...] lutego 2005 r. o odmowie wydania zaświadczenia takiego zaświadczenia. Wobec tego bezprzedmiotowe jest postępowanie o uznanie jako właściwego i wiążącego tegoż postanowienia. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając organom uchybienie art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 oraz § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej dalej "k.p.a.") Skarżący zarzucili organowi pierwszej instancji, że wydało zaświadczenie o samodzielności lokalu nr 2 na podstawie sfałszowanej inwentaryzacji budowlanej, na podstawie wniosku Burmistrza, który bezpodstawnie wycofał się z postępowania mającego scalić mieszkanie skarżących. Organowi odwoławczemu skarżący zarzucili natomiast, że nie ustosunkował się do zarzutów skarżących, a ponadto nie dostrzegł, że skarżący pismem z dnia [...] lipca 2006 r. zwracali się do Starosty o wydanie dokumentu zawierającego właściwą ocenę stanu pokoju, zgodną ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu skargi skarżący opisali przebieg starań o nabycie pokoju, stanowiącego lokal nr 2, w celu scalenia zajmowanego przez nich mieszkania. Wskazali, że pokój ten został bezprawnie przydzielony innej osobie, co wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2001 r. (sygn. akt II SA/Gd 626/99). W zamian za odstąpienie od roszczenia odszkodowawczego tytułem wydania decyzji najmu innej osobie z naruszeniem prawa skarżący starali się o wykupienie lokalu nr 2, uzyskując zobowiązanie Burmistrza pozytywnego załatwienia tej sprawy. Bezpodstawnie zatem Burmistrz wystąpił o stwierdzenie samodzielności lokalu nr 2. Uzyskane przez Burmistrza zaświadczenie zostało wydane w postępowaniu, w którym nie zapewniono udziału skarżących, naruszając tym samym przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarzucając sfałszowanie inwentaryzacji budowlanej skarżący podnieśli, że została ona sporządzona bez uprzedniej wizji lokalnej i nie wykazuje istniejącego otworu drzwiowego a ponadto trojga kolizyjnych drzwi, które wykorzystują właściciele lokalu na piętrze w celu korzystania z przedpokoju skarżących. Skarżący powołując się na wykładnię art. 5 ust. 2 i art. 39 ust. 3 Prawa lokalowego, zawartą w wyroku NSA z dnia 10 stycznia 1992 r. (sygn. akt SA/Gd 1354/91), zapadłym w związku ze sprawą pokoju, podnieśli, że przedmiotowy pokój (lokal nr 2) nie spełnia kryteriów lokalu samodzielnego, ponieważ nie jest oddzielony trwałymi ścianami od pozostałych pomieszczeń, a ponadto dla jego użytkowania konieczne jest korzystanie z przedpokoju mieszkania skarżących. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. O oddalenie skargi wniósł także uczestnik postępowania – gmina Miasto C.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Organy administracji podjęły zaskarżone rozstrzygnięcia w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996 r., s. 462). Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05, opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 201507). O tym, jakiego rodzaju władczą ingerencję organ administracji miałby podjąć, decyduje strona postępowania, formułując wniosek o wszczęcie postępowania. Organ jest związany żądaniem strony i może orzekać tylko w jego granicach. Ze względu na powyższe istotna w przedmiotowej sprawie jest ocena prawna żądania skarżących "spowodowania uznania, jako właściwego i wiążącego, postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r." W pierwszej kolejności konieczne jest wskazanie, na jakiej podstawie prawnej organ administracji mógłby orzec o zasadności bądź bezzasadności takiego żądania. Oceniając pod tym kątem przedłożony organom wniosek skarżących, należy stwierdzić, że jego istotą jest żądanie dokonania przez organ administracji sformalizowanej oceny, iż jedno z uprzednich jego zachowań – tj. postanowienie odmawiające stwierdzenia samodzielności lokalu nr 2, wywiera skutki prawne (pozostaje w obrocie prawnym), pomimo późniejszego stwierdzenia, w drodze zaświadczenia, iż lokal ten jest samodzielny. W obowiązującym prawie, w szczególności w Kodeksie postępowania administracyjnego, brak jest przepisu mogącego być podstawą prawną takiego rozstrzygnięcia. Brak podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy powoduje zaś bezprzedmiotowość postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA 428/01, LEX nr 137801), co stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., skutkuje jego umorzeniem. W poddanych kontroli sądu decyzjach organy, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe, skupiły się w gruncie rzeczy bądź na polemice co do ustaleń faktycznych odnośnie samodzielności lokalu nr 2 (organ pierwszej instancji), bądź na wskazaniu kryterium (aktualność) dla oceny, które z kwestionowanych przez skarżących zachowań Starosty wywiera skutki prawne. Takie rozważania w gruncie rzeczy są merytoryczną oceną żądania skarżących, w sytuacji kiedy nie ma podstawy prawnej do władczego, merytorycznego rozstrzygania przez organ. Pomimo jednakże błędnego uzasadnienia, rozstrzygnięcia zawarte w sentencjach skarżonych decyzji – jak wynika z powyższych rozważań Sądu – odpowiadają prawu. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.