II SA/Bd 384/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. [...] sp. z o.o. w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. H. W. reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego D. S. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podano, że na dzień [...] października 2015 r. spółka zapłaciła kary pieniężne w wysokości [...] zł. Ponadto wobec spółki obecnie toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Zmusza to spółkę do podtrzymania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż grozi jej utrata płynności finansowej, a w konsekwencji upadłość, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania sporu i zwrotu wyegzekwowanych uprzednio środków. Podniesiono, że spółka ponosi duże straty finansowe nie osiągając planowanych zysków wskutek zatrzymania urządzeń do gier przez urzędy celne. Zaznaczono, że uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie, kiedy dokonanie czynu z art. 107 Kodeksu karnego skarbowego nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację spółki. W związku z tym spółka zasługuje na ochronę tymczasową do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie przepisów będących podstawą wymierzenia jej kary pieniężnej. Zauważono także, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), to nie tylko szkoda grożąca skarżącemu, ale także Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania sporu w Trybunale Konstytucyjnym. Nadto pełnomocnik wskazał sygnatury podobnych, w jego ocenie spraw, rozpatrywanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. We wszystkich wskazanych sprawach sądy wstrzymywały wykonanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Te stwierdzenia stanowią podstawowy argument przemawiający za uwzględnieniem wniosku. Pełnomocnik złożył do akt m.in. rachunek zysków i strat za 2013 r., rejestr zapisów kasowych bankowych za lata 2012 – 2014 oraz kserokopie orzeczeń sądów a także publikacji w sprawach kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Z przekazanych akt tej sprawy wynika, że Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, a na mocy art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu skargi sądowi przez organ, to wyłącznie sąd staje się właściwy do rozpoznania przedmiotowego wniosku, a postanowienie w tym przedmiocie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.) W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej koniecznym jest odwołanie się do treści cytowanego wyżej przepisu, zgodnie z którym, po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zestawiając treść tego przepisu z regulacją zawartą art. 61 § 1 P.p.s.a. należy stwierdzić, że zasadą jest, iż akty lub czynności z zakresu administracji publicznej powinny być wykonywane. Wniosek o wstrzymanie ich wykonania może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy zaistnieje – z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie – niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ocena wskazanych okoliczności pozostaje w gestii sądu, natomiast obowiązkiem strony skarżącej jest nie tylko wskazanie na możliwość zaistnienia wskazanych zdarzeń, ale również uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Nie budzi wątpliwości, że zasadą jest, iż zaskarżone rozstrzygnięcie, w tym w szczególności decyzja administracyjna, powinno być wykonane. Natomiast zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania, przewidzianej w art. 61 § 3 P.p.s.a., stanowi wyjątek od tej reguły i może nastąpić tylko wtedy, gdy ujawnione zostaną szczególne okoliczności uzasadniające skorzystanie z tej instytucji procesowej. Obowiązek ich wykazania spoczywa na wnioskodawcy. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że nie stanowią przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazane w treści skargi, jak również brak jednolitego stanowiska w łonie Służby Celnej, co do charakteru gier na urządzeniu. Wskazane argumenty odnoszą się przecież do kwestii ewentualnej (potencjalnej) wadliwości zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie ewentualnej wadliwości zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji jej uchylenie, jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania w tej sprawie i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Kwestia ta nie może być badana na etapie rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym. Zbadanie, czy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa może nastąpić jedynie w fazie postępowania rozpoznawczego, które zakończone zostanie wydaniem wyroku, rozstrzygającego merytorycznie postępowanie sądowe w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z 21.01.2015 r., II OZ 19/15). Natomiast samo przekonanie o zasadności podniesionych w skardze zarzutów nie jest i nie może być wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby zaskarżone rozstrzygnięcie organu było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy P.p.s.a. (tak w postanowieniu NSA z 9.09.2004 r., FZ 358/04, Lex nr 799460). W istocie powyższe rozważania odnoszą się również do cytowanych w uzasadnieniu wniosku spraw zakończonych merytorycznymi rozstrzygnięciami w sprawach, zdaniem pełnomocnika skarżącej, podobnych do przedmiotowej. Jednocześnie, konieczność zapłaty nałożonej kary pieniężnej i związane z tym uszczuplenie majątku nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. Obowiązkiem wnioskodawcy jest bowiem wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wydanej decyzji, bądź też, że do odwrócenia skutku jej wykonania nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Okoliczności takie nie zostały przez skarżącą w tej sprawie wykazane. Skarżąca nie wykazała, aby wykonanie decyzji, przy jej sytuacji finansowej, spowodowało ryzyko niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedłożone przez spółkę dokumenty, odnoszące się do jej stanu finansowego i majątkowego wskazują, że przychód spółki za 2013 r. ze sprzedaży wyniósł [...] zł, przychody operacyjne [...] zł, co przy kosztach działalności wynoszących [...] zł oraz kosztach operacyjnych w wysokości [...] zł przyniosło stratę w wysokości [...] zł. Uwzględniając pozostałe ujęte w rachunku zysków i strat przychody oraz koszty, ostatecznie strata netto wyniosła [...] zł i była niższa od straty za poprzedni okres rozliczeniowy, która za 2012 r. wyniosła [...] zł. Podkreślić należy, że załącznikami do wniosku są dokumenty, które nie obrazują aktualnego, obecnego stanu majątkowego i finansowego wnioskodawcy. Strata, jako wynik bilansowy nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza braku środków finansowych, natomiast jej znaczne zmniejszenie przy ponad trzykrotnie zwiększonych przychodach wskazuje na progresję wskaźników prowadzonej działalności. To z kolei oznacza, że spółka funkcjonuje w obrocie gospodarczym w sposób aktywny. Spółka nie wykazała przy tym, aby było odwrotnie, i wystąpiło pogorszenie jej kondycji finansowej. Należy również zauważyć, iż z rachunku zysków i strat wynika, że amortyzacja od środków trwałych spółki według stanu z 2013 r. wyniosła [...] zł, a w 2012 r. wartość z tego tytułu wynosiła [...] zł. Świadczy to o poczynionych w 2013 r. znacznych inwestycjach na zakup środków trwałych i potwierdza istotne zwiększenie majątku i potencjału spółki. Generowana strata, podobnie jak wskazane wyżej dane o przychodach i majątku, nie są w żadnym razie wystarczające do przyjęcia, że wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie na możliwość powstania znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Fakt zapłaty lub wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej w wysokości [...] zł nie skutkuje, w przekonaniu Sądu, nieodwracalnymi skutkami, gdyż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie spółce zwrócona. Należy zauważyć, że chociaż w art. 61 § 3 P.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie skarżącego, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje, jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam ogólnikowy wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Zagrożenie, o jakim mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., musi być bezpośrednie i realne, zaś w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami (zob.: postanowienie NSA z 16.04.2012 r., II FZ 304/12, LEX nr 1137799). W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw by przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez zapłatę kary pieniężnej w kwocie [...]zł może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Na istnienie tych okoliczności nie wskazuje również analiza akt sprawy, albowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd na mocy art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.