II SA/Bd 385/23

WyrokWSA w Bydgoszczy2023-06-21

Skład orzekający: Katarzyna Korycka, Grzegorz Saniewski, Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca zaprzestanie wprowadzania do obrotu i wycofanie z obrotu produktów spożywczych zanieczyszczonych odchodami gryzoni, wydana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, jest zgodna z prawem, w szczególności w kontekście właściwości organu, przeprowadzenia kontroli i zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny był właściwym organem do wydania decyzji nakazującej wycofanie z obrotu zanieczyszczonych produktów spożywczych, ponieważ skarżący prowadził handel detaliczny. Kontrola przeprowadzona bez wcześniejszego zawiadomienia była uzasadniona bezpośrednim zagrożeniem dla zdrowia ludzkiego, co pozwoliło na odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Produkty te, ze względu na zanieczyszczenia, zostały uznane za niebezpieczne i nienadające się do spożycia, co uzasadniało zastosowanie przepisów o wycofaniu ich z obrotu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nakazującej M. Ł. zaprzestanie wprowadzania do obrotu i wycofanie z obrotu produktów spożywczych zanieczyszczonych odchodami gryzoni i innymi ciałami obcymi. Skarżący kwestionował decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące niewłaściwej osoby adresata decyzji, braku przeprowadzenia kontroli, niewłaściwej właściwości organu oraz naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w tym braku zapewnienia czynnego udziału strony. Organy administracji utrzymały decyzję w mocy, uznając produkty za niebezpieczne dla zdrowia, zwłaszcza niemowląt i małych dzieci.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 21 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] stycznia 2023 r. [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania wprowadzania do obrotu i wycofania z obrotu określonych produktów oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] września 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. nakazał M. Ł., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą M. Ł. P. (dalej: skarżący, strona) zaprzestać wprowadzania do obrotu (pkt 1 decyzji) oraz wycofać z obrotu (pkt 2 decyzji) produkty pod nazwą "Smilk 4 Mleko Następne dla dzieci po 2 roku życia" nr partii: L12052022, termin przydatności do spożycia: 08.12.2022 r., "Smilk AR Antyrefluks do postępowania dietetycznego w przypadku ulewań. Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego dla niemowląt od urodzenia" nr partii: L19102021 termin przydatności do spożycia: 03.04.2023 r., "Smilk Max Mleko Następne 2, Mleko następne dla niemowląt po 6 miesiącu życia" nr partii L21042022, termin przydatności do spożycia: 04.10.2023 r. W punkcie 3 decyzji strona została zobowiązania do poinformowania organu o sposobie realizacji ww. obowiązków poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających ich wykonanie w terminie 14 dni od otrzymania decyzji. Ponadto organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności obowiązkom wskazanym w punktach 1 i 2 decyzji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu [...] lipca 2022 r. przeprowadzono kontrolę sanitarną w siedzibie strony w związku z pismami Inspektor Sanitarny z dnia [...] lipca 2022 r., z których wynika, że w produktach wskazanych w sentencji decyzji znajdowały się zanieczyszczenia w postaci odchodów małych gryzoni, niewielkich widocznych cząstek o barwie beżowej i zielonej oraz dużej grudki o barwie jasnoniebieskiej przypominającej tabletkę. Na podstawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE. L. z 2002 r. Nr 31, str. 1 ze zm.) oraz ustawy z dnia [...] marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 195 ze zm. – dalej "p.i.s.") organ uznał, że z uwagi na dedykowanie produktów wrażliwej grupie osób (niemowlęta i małe dzieci), długie terminy ich przydatności do spożycia oraz potencjalnie, możliwie duże ryzyko zagrożenia dla życia lub zdrowia spowodowane znajdującymi się w ww. produktach zanieczyszczeniami należało uznać je za nienadające się do spożycia. 2. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, a także o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem strony zaskarżona decyzja została wydana w stosunku do niewłaściwej osoby, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. nie był organem upoważnionym do wydania zaskarżonej decyzji, a ponadto organ nie przeprowadził kontroli przed wydaniem orzeczenia. Skarżący zarzucił także, że organ nie rozpoznał w terminie jego sprzeciwu oraz nie ustalił czy produkt z danej partii znajduje się w obrocie i kto ewentualnie wprowadza go do obrotu. Dalej wskazał, że organ popełnił błąd w ustaleniach faktycznych przyjmując, że z wyników badań laboratoryjnych wynika zagrożenie dla życia lub zdrowia konsumentów. Ponadto w ocenie skarżącego nie zaistniały podstawy faktyczne do zastosowania przepisów rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady. Skarżący zarzucił również, że zaskarżona decyzja została wydana mimo braku wszczęcia postępowania administracyjnego. 3. Decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Oddział Laboratoryjny Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. uzasadniały zastosowanie przepisów rozporządzenia (WE) nr 178/2002 i wydanie na ich podstawie nakazu zaprzestania wprowadzania do obrotu oraz wycofania z obrotu spornych produktów. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji wobec niewłaściwej osoby organ odwoławczy wyjaśnił, że z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, iż to skarżący sprzedawał sporny produkty, natomiast W. Ł. – ojciec skarżącego, działający pod firmą P. jedynie odpowiadał za przyjmowanie reklamacji wprowadzanych do sprzedaży produktów. Dalej organ II instancji podniósł, że nieuzasadniony jest zarzut skarżącego dotyczący braku przeprowadzenia kontroli, ponieważ w dniu [...] lipca 2022 r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrolę w siedzibie skarżącego, zaś na okoliczność tą sporządzili protokół kontroli sanitarnej, który został podpisany i odebrany przez pełnomocnika strony – W. Ł.. Organ odwoławczy nie zgodził się ze skarżącym również co do kwestii właściwości organu, gdyż w jego ocenie działalność strony jest działalnością na rynku spożywczym, prowadzoną w zakresie sprzedaży hurtowej, jak i detalicznej, polegającą na obrocie środków spożywczych, w tym produktów dla najbardziej wrażliwej grupy konsumentów (niemowlęta i dzieci) w stosunku do których nadzór sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W ocenie organu niesłuszny był także zarzut dotyczący nierozpoznania sprzeciwu strony, ponieważ sprzeciw zawierał braki formalne, a nadto wniesiony został już po przeprowadzonej kontroli. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że strona utrudniała weryfikację danych dotyczących kwestionowanych środków spożywczych, takich jak numer partii, czy termin przydatności do spożycia. Podkreślono także, że ustalenia faktyczne zostały przeprowadzone prawidłowo i słusznie odstąpione od zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu z uwagi na zaistnienie uzasadnionej obawy o życie lub zdrowie ludzkie. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a także o orzeczenie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: - art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm. – dalej "k.p.a.") w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 i 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją i która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie – a tym samym utrzymanie w mocy decyzji, co do której aktualizują się przesłanki do stwierdzenia jej nieważności; - art. 6 k.p.a. w zw. z art. 61 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej, mimo braku wszczęcia postępowania administracyjnego; - art. 6 kpa w zw. z art. 4 p.i.s. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2629 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 139, str. 55 ze zm.) w zw. z art. 61 i art. 62 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2132 ze zm. – dalej "b.ż.ż.") poprzez przeprowadzenie kontroli w przedmiotowej sprawie przez nieupoważniony organ administracji publicznej, (tj. organy inspekcji sanitarnej zamiast organów inspekcji weterynaryjnej), a tym samym utrzymanie w mocy decyzji sprzecznej z porządkiem prawnym – gdyż skarżący prowadzi jedynie hurtową sprzedaż w tzw. "obrocie papierowym" tj. nie posiada własnego magazynu, ani nie produkuje wprowadzanych hurtowo do obrotu produktów (które nie są produktami SMILK); - art. 6 k.p.a. w zw. z art. 46 ust. 3 w zw. z ust. 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.) poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w wyniku wykorzystania dowodów przeprowadzonych w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ustawy (art. 48-50 Prawa przedsiębiorców oraz 54 ust. 5 Prawa przedsiębiorców) i naruszeniem innych przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy (art. 4 p.i.s.), które miały istotny wpływ na wyniki kontroli i nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym; - art. 6 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w odwołaniu (w przedmiocie powołania biegłego) i dołączonych do odwołania dokumentów oraz w piśmie z dnia [...] grudnia 2022 r.; - art. 9 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej na skutek naruszenia ww. przepisu poprzez milcząca odmowę udzielenia informacji odnośnie tego, czy wszczęto wobec skarżącego postępowanie administracyjne i jakie czynności w sprawie są prowadzone, a tym samym celowe uniemożliwienie brania skarżącemu udziału w sprawie i wydanie decyzji administracyjnej, mimo braku przeprowadzenia postępowania administracyjnego; - art. 6 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 7 w zw. z ust. 8 Prawo przedsiębiorców poprzez nierozpoznanie sprzeciwu skarżącego złożonego w dniu [...] lipca 2022 r. w terminie, co jest równoznaczne w skutkach z odstąpieniem od czynności kontrolnych; - art. 135 k.p.a. poprzez brak rozpoznania wniosku skarżącego o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji – co wskazuje na pośrednie przyznanie przez organ bezprzedmiotowości zaskarżonej decyzji, gdyż jest ona niewykonalna wobec skarżącego, który nie jest stroną postępowania; - art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ utrzymujący w mocy decyzję kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację wspierającą podniesione zarzuty. 5. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 7. Rozpatrując niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod firmą M. Ł. P. wprowadził do obrotu produkty będące przedmiotem zaskarżonych rozstrzygnięć. Powyższe prawidłowo ustalił organ odwoławczy w ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego na podstawie danych pozyskanych z internetowego portalu aukcyjnego Allegro. Materiał dowodowy w postaci zrzutów ekranu dołączonych do akt sprawy administracyjnej wskazuje jednoznacznie, że skarżący sprzedawał sporne produkty za pośrednictwem powyższego portalu, a więc był odpowiedzialny za ich wprowadzanie do obrotu także w formie sprzedaży detalicznej. Nie można zatem uznać za uzasadniony zarzut skarżącego, że nie jest właściwym adresatem zaskarżonych decyzji. Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika zaprezentowanej na rozprawie w dniu [...] czerwca 2023 r., że to ojciec skarżącego wprowadza do obrotu produkty za pośrednictwem strony internetowej oraz Allegro i jedynie na jakiś okres ojciec skarżącego użyczył synowi konta na Allegro i że księgowość w zakresie sprzedaży produktów prowadzi ojciec skarżącego, a nie skarżący podkreślenia wymaga, iż powyższe strona skarżąca podniosła dopiero na etapie skargi czyli po wydaniu decyzji, a ponadto twierdzenia te nie zostały poparte żadnymi dowodami. 8. Za niezasadny należy uznać również zarzut dotyczący utrzymania w mocy decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją i która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Wskazania wymaga, że wydana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. decyzja z dnia [...] września 2022 r. nr [...] była decyzją umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte wobec M. Ł. z dniem [...] maja 2022 r. w związku z kontrolą Magazynu w S. przy ul. [...], [...]. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji umorzenie tego postępowania nastąpiło po otrzymaniu informacji, że M. Ł. użyczył część nieruchomości, w której znajdował się magazyn swojemu ojcu W. Ł.. Natomiast decyzja będąca przedmiotem skargi w niniejszej sprawie dotyczy nakazu zaprzestania wprowadzania do obrotu oraz wycofania z obrotu 3 produktów przeznaczonych dla niemowląt i małych dzieci, ze względu na ich niewłaściwą jakość zdrowotną potwierdzoną badaniami laboratoryjnymi. 9. Należy także podkreślić, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organy administracji publicznej mogą jednak odstąpić od zasady określonej w § 1 w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (§ 2). W takiej sytuacji organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (§ 3). Organ I instancji w adnotacji służbowej z dnia [...] września 2022 r. wskazał, iż odstąpił od wymogów związanych z zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu z uwagi na fakt, iż załatwienie sprawy nie cierpiało zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. Bez wątpienia przedmiot sprawy, jakim jest wycofanie z obrotu produktów spożywczych nienadających się do spożycia przez ludzi wypełnia przesłankę z art. 10 § 2 k.p.a., gdyż niezwłoczne załatwienie niniejszej sprawy mogło uchronić przed narażeniem na utratę zdrowia osób korzystających z tych produktów. Podkreślić należy, że adresatami spornych produktów jest grupa szczególnie wrażliwa, ponieważ są to niemowlęta i małe dzieci. Z powyższych względów organ I instancji nie był zobligowany do zawiadomienia skarżącego o wszczęciu niniejszego postępowania w trybie art. 61 k.p.a., gdyż jak słusznie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji – przepis ten stanowi formę realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, od której organ zasadnie odstąpił. Wskazania również wymaga, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego – co do zasady – nie formalizują sposobu wszczęcia postępowania z urzędu, a zatem nie przewidują orzekania o tym, że postępowanie zostaje wszczęte. W orzecznictwie przyjęto, że za datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu należy uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem że o czynności tej powiadomiono stronę (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r., II OSK 1679/10, LEX nr 1151992; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1999 r., I SA/Lu 1262/98, LEX nr 40366; wyrok NSA z dnia 26 października 1999 r., III SA 7955/98, LEX nr 43944; postanowienie NSA z dnia 4 marca 1981 r., SA 654/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 15). Zwykle taką pierwszą czynnością urzędową, którą podejmują organy administracji publicznej, gdy zamierzają wszcząć postępowanie z urzędu, jest zawiadomienie strony lub znanych już wówczas stron o wszczęciu postępowania. Powszechnie w literaturze przyjmuje się, że wszczęcie postępowania z urzędu następuje z chwilą podjęcia pierwszej czynności procesowej w sprawie, co uczynił organ uczynił podczas kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2022. 10. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazania w tym miejscu wymaga, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego z uwagi na zgłoszenie zawiadomienia dotyczącego jakości spornych produktów zlecono Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. przeprowadzenie badań laboratoryjnych w ramach których ustalono, że produkty pod nazwą "Smilk 4 Mleko Następne dla dzieci po 2 roku życia" nr partii: L12052022, termin przydatności do spożycia: 08.12.2022 r., "Smilk AR Antyrefluks do postępowania dietetycznego w przypadku ulewań. Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego dla niemowląt od urodzenia" nr partii: L19102021 termin przydatności do spożycia: 03.04.2023 r., "Smilk Max Mleko Następne 2, Mleko następne dla niemowląt po 6 miesiącu życia" nr partii L21042022, termin przydatności do spożycia: 04.10.2023 r. – posiadały zanieczyszczenia w postaci przypominającej odchody małych gryzoni, niewielkich widocznych cząstek o barwie beżowej i zielonej oraz dużej grudki o barwie jasnoniebieskiej przypominającej tabletkę, skutkujące uzasadnioną obawą o ich wpływ na zdrowie lub życie ludzkie, gdyż grupą docelową ww. produktów są niemowlęta i małe dzieci. Na marginesie należy zaznaczyć, iż z art. 15 ust. 1 p.i.s. wynika, że stacje sanitarno-epidemiologiczne podlegają państwowym inspektorom sanitarnym, natomiast stosownie do art. 15a ust. 1 p.i.s. stacje sanitarno-epidemiologiczne wykonują badania laboratoryjne w zakresie nadzoru sanitarnego, działając w zintegrowanym systemie badań laboratoryjnych i pomiarów. Przez zintegrowany system badań laboratoryjnych i pomiarów rozumie się jednolity sposób wykonywania badań laboratoryjnych i pomiarów. Nieuzasadnionym jest zatem zarzut skarżącego, że Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w B. nie była upoważniona do przeprowadzenia przedmiotowych badań, gdyż prowadzanie badań laboratoryjnych w zakresie nadzoru sanitarnego jest jednym z ustawowych zadań do niej należących. Powiadomienie alarmowe oraz wyniki badań laboratoryjnych uzasadniały przeprowadzenie przez organ kontroli interwencyjnej przedsiębiorstwa skarżącego. Należy jednak wyjaśnić w pierwszej kolejności, że właściwość Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, jako organu właściwego w niniejszej sprawie, wynika z art. 1 pkt 6 p.i.s. zgodnie z którym Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności, żywienia i produktów kosmetycznych - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3a p.i.s. do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących nadzoru nad jakością zdrowotną żywności. Stosownie do art. 12 ust. 1 p.i.s. w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawach należących do zakresu zadań i kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, organem właściwym jest państwowy powiatowy lub państwowy graniczny inspektor sanitarny. Co więcej, stosownie do art. 73 ust. 1 pkt 1 lit. b b.ż.ż. organami urzędowej kontroli żywności w zakresie bezpieczeństwa żywności, są organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej m.in. w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego znajdujących się w handlu detalicznym w rozumieniu art. 3 pkt 7 rozporządzenia nr 178/2002, z wyłączeniem produktów pochodzenia zwierzęcego znajdujących się w rolniczym handlu detalicznym. Mając na względzie powyższe przepisy oraz poczynione ustalenia, iż skarżący prowadzi również handel detaliczny stwierdzić należy, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. był organem właściwym dla wydania zaskarżonej decyzji. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa przedsiębiorców organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, jednakże w ust. 11 ww. przepisu wyróżniono wyjątki, gdy nie dokonuje się takiego zawiadomienia. Są to m.in. sytuacje gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej (pkt 1), a także gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska (pkt 4). W niniejszej sprawie zastosowanie ma Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. U. UE. L. z 2017 r. Nr 95, str. 1 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a niniejsze rozporządzenie ustanawia przepisy dotyczące przeprowadzania przez właściwe organy państw członkowskich kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych, natomiast zgodnie z ust. 2 lit. a niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu weryfikacji zgodności z przepisami przyjętymi na szczeblu Unii lub przez państwa członkowskie w celu stosowania prawodawstwa Unii w obszarach żywności i bezpieczeństwa żywności, jej integralności i jakości zdrowotnej na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności, w tym z przepisami mającymi na celu zapewnienie uczciwych praktyk handlowych oraz ochronę interesów konsumentów i zapewnienie im prawa do informacji, a także dotyczącymi wytwarzania i wykorzystywania materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Z powyższych przepisów wprost wynika, że ww. rozporządzenie ma zastosowanie w niniejszej sprawie, w której organy stosowały przepisy przyjęte na szczeblu Unii lub przez państwo członkowskie w celu stosowania prawodawstwa Unii w obszarach żywności i bezpieczeństwa żywności. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 4 ww. rozporządzenia kontrole urzędowe przeprowadza się bez wcześniejszego uprzedzenia, z wyjątkiem sytuacji, w których uprzednie zawiadomienie jest konieczne, by kontrola urzędowa mogła się odbyć, i odpowiednio uzasadnione. W przypadku kontroli urzędowych na wniosek podmiotu właściwy organ może zdecydować, czy kontrola ma być przeprowadzona bez wcześniejszego uprzedzenia. Przeprowadzenie kontroli urzędowej po zawiadomieniu nie wyklucza kontroli urzędowej bez wcześniejszego uprzedzenia. Słusznie zatem przyjął organ I instancji, iż przeprowadzona przez niego kontrola mogła odbyć się bez wcześniejszego zawiadomienia skarżącego. Zatem kontrola organu I instancji, która miała miejsce w dniu [...] lipca 2022 r. przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jednakże w jej wyniku organ nie pozyskał nowych informacji dotyczących jakości spornych produktów i znajdujących się w nich zanieczyszczeń. Co należy podkreślić, skarżący nie ustosunkował się przed wydaniem decyzji do wyników badań laboratoryjnych i nie wytłumaczył obecności zanieczyszczeń w produktach będących przedmiotem niniejszego postępowania. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 14 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może być wprowadzany na rynek. Natomiast środek spożywczy jest uznawany za niebezpieczny, jeżeli uważa się, że: a) jest szkodliwy dla zdrowia, b) nie nadaje się do spożycia przez ludzi (ust. 2). Podczas podejmowania decyzji, że środek spożywczy nie nadaje się do spożycia przez ludzi, należy mieć na względzie, czy środek spożywczy nie może być spożywany przez ludzi stosownie z jego przeznaczeniem z powodu zanieczyszczenia, zarówno przez czynniki obce jak i w inny sposób, czy też z powodu gnicia, psucia się lub rozkładu (ust. 5). Mając na względzie ustalenia poczynione przez organy obu instancji – w szczególności wyniki badań laboratoryjnych, z których wynika, że w spornych produktach znajdują się zanieczyszczenia potencjalnie zagrażające zdrowiu oraz nienadające się do spożycia przez ludzi (niemowlęta i małe dzieci, które są grupą docelową spornych produktów) – nie ulega wątpliwości, że produkty wskazane w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. naruszają wymagania zdrowotne i stanowią niebezpieczny środek spożywczy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że skoro według producenta produkt jest rozpuszczalnym proszkiem, to w takim produkcie nie powinny znajdować się elementy które proszkiem nie są i co do których nie wiadomo, czy po ich rozpuszczeniu wpłynie to finalnie na zmianę składu produktu oraz brak jest pewności czy te substancje w ogóle się rozpuszczą. W art. 27 ust. 1 i 2 p.i.s. ustawodawca zawarł regulację, zgodnie z którą w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Natomiast jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, produktu kosmetycznego lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Powyższy przepis stanowił zatem podstawę dla decyzji organu I instancji o wycofaniu z obrotu środka spożywczego. Co więcej, stosując powyższy przepis organ zobligowany był do nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. 11. Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego należy uznać go za całkowicie nietrafny. Przeczyłoby to zasadzie szybkości postępowania tego organu w sytuacji wymagającej natychmiastowego działania. Należy też mieć na względzie, iż Państwowa Inspekcja Sanitarna, a także działająca w jej ramach Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna jest z natury rzeczy instytucją zaufania publicznego, realizującą swe ustawowe zadania mając na względzie bezpieczeństwo zdrowotne ludności. Wobec tego nieuzasadnione jest twierdzenie, że wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Wojewódzką Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną wymagają potwierdzenia przez właściwego biegłego. Jeśli skarżący dysponuje dowodami, iż organ inspekcji sanitarnej w tym wypadku kierował się zupełnie innymi, pozaustawowymi i pozamerytorycznymi względami, powinien zgłosić to właściwym instytucjom. 12. W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie nie naruszało ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury bowiem decyzja wydana w sprawie oparta jest na dokładnie i wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym, który znajduje pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a nadto jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto organy zastosowały właściwą podstawę prawną, którą prawidłowo zinterpretowały oraz należycie wyjaśniły w pisemnych motywach rozstrzygnięcia. Ponadto Kolegium dochowało zasady z art. 15 k.p.a., bowiem dokonało ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzając kompleksową ocenę całego zebranego materiału dowodowego oraz ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu. W ocenie Sądu organ w sposób właściwy ustalił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Organ rozpatrzył przy tym wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, nie pomijając żadnego ważkiego wątku. Powyższe stanowi o prawidłowym przeprowadzeniu postępowania. Natomiast okoliczność, że ocena zgromadzonych dowodów doprowadziła organy do odmiennych wniosków od oczekiwanych przez skarżącego, w realiach rozpatrywanej sprawy, nie może uzasadniać zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. 13. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosków dowodowych strony skarżącej zawartych w skardze oraz złożonych na rozprawie, ponieważ jako przywołane na okoliczności nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, wykraczają poza ramy przewidziane w art. 106 § 3 p.p.s.a. 14. Reasumując, Sąd w niniejszym składzie przychyla się do decyzji organów, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy należało nakazać skarżącemu wycofanie z obrotu, a także zaprzestanie wprowadzania do obrotu środków spożywczych naruszających wymagania higieniczne i zdrowotne, nienadających się do spożycia przez ludzi (niemowlęta i małe dzieci) i będących potencjalnym zagrożeniem dla ich zdrowia. W tym stanie rzeczy, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz braku stwierdzenia naruszeń norm prawa procesowego lub materialnego, Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło