II SA/Bd 398/13

Dnia 11 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant: Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy F. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], 2. stwierdza nieważność decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta W., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) w zw. z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, umorzył postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz M. B. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] września 2012 r. M. B. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką W. K.. W dniu [...] września 2012 r. strona oświadczyła, że ma swój dom rodzinny w N., a matka strony zamieszkuje w W. przy ul. Ś. [...] i taki też adres wskazała M. B. w złożonym przez siebie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zatem organ przeprowadził czynności niezbędne do ustalenia właściwego miejsca zamieszkania wnioskodawczyni. W wyniku przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wywiadu środowiskowego ustalono, iż M. B. tymczasowo zameldowana jest przy ul. Ś. w. W., jednak nie zamieszkuje wraz z matką pod wskazanym adresem. W związku z powyższym organ uznał się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku M. B., bowiem właściwy do tego jest Wójt Gminy F. i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Wójt Gminy F. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), rozporządzenia Ministra Polityki społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 z późn.zm.) w związku z art. 13 i art. 14 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548) odmówił M. B. świadczenia pielęgnacyjnego na matę W.K. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że M. B. zamieszkuje w N. i pomaga matce w postaci robienia zakupów, sprzątania, gotowania posiłków, załatwiania spraw urzędowych oraz pomaga przy prowadzeniu gospodarstwa domowego, natomiast syn Z. K. zam. G. [...][...] K. nie jest w stanie zapewnić bezpośredniej opieki swojej matce. Organ wskazał, że stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W ocenie organu z dokumentacji sprawy popartej wywiadem środowiskowym wynika, że W. K. prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe, natomiast córka M. B. odwiedza ją codziennie i pomaga w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Z przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wywiadu środowiskowego wynika, że wprawdzie wnioskodawczyni jest tymczasowo zameldowana pod adresem Ś. [...] w W., jednak nie zamieszkuje wraz z matką pod wskazanym adresem. Wobec powyższego organ uznał, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek wskazanych w ww. przepisie, bowiem nawet codzienne odwiedzanie chorej matki i pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego nie jest tożsama ze sprawowaniem stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością egzystencji. W odwołaniu M. B. podniosła, że ustawodawca nic nie wspomina o konieczności stałego zamieszkiwania u osoby wymagającej opieki lub pomocy. Powołując się na przeprowadzony wywiad środowiskowy wskazała, że codziennie odwiedza matkę pomagając jej w prowadzeniu gospodarstwa domowego i jeżeli jest taka potrzeba to nocuje u matki, wskazując na konkretne dni, gdy pozostawała u niej na noc. Wyjaśniła również, że w pozostałe dni codziennie bywała u matki, a dojazd z domu do W. zajmuje jej ok. 20 min. Wskazała jednocześnie na przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez organy rozpatrujące jej wniosek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że z przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie wynika, jaki powinien być wymiar czasowy opieki nad osobą niepełnosprawną, aby można było uznać, że istnieje potrzeba rezygnacji z podjęcia pracy zarobkowej lub potrzeba rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki. Niemniej ważniejszym w przedmiotowej sprawie, od czasu poświęconego na sprawowanie opieki nad matką, jest powód niepodejmowania zatrudnienia. Organ winien każdorazowo mieć na uwadze przyczyny z powodu, których wnioskodawca nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia. W każdym przypadku niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia musi być powiązane z celem sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą. W przedmiotowej sprawie natomiast, jak wynika ze zgromadzonego materiału, W. K. stałej opieki wymaga od 2012 roku - orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane [...] sierpnia 2012 r., natomiast M. B. pozostaje osobą bezrobotną od 2002 roku. Wobec tego Kolegium uznało, że pierwotną przyczyną niepodejmowania zatrudnienia nie jest konieczność opiekowania się niepełnosprawną matką, lecz trudna sytuacja na rynku pracy, tym bardziej że opieka nie jest sprawowana w pełni i stale, a ogranicza się do odwiedzenia matki, czasem nocowania i świadczenia wtedy opieki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. B. ponownie wskazała, że opiekuje się matką każdego dnia, a pierwotna przyczyna niepodejmowania przez nią pracy nie ma znaczenia. Podniosła, że wielomiesięczne prowadzenie postępowania w jej sprawie może stanowić rażące naruszenie prawa. Wskazała, że wbrew twierdzeniom organu, że nikt z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie nie próbował się z nią kontaktować telefonicznie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty (w tym decyzje, postanowienia) nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). Jednocześnie zgodnie z art. 134 P.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, stanowił przepis art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). W okolicznościach niniejszej sprawy zwrócić należy szczególną uwagę na istotną zmianę stanu prawnego dokonaną z dniem 1 stycznia 2013 r. na mocy przepisów ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r., poz. 1548), zwanej dalej: "ustawą nowelizującą". W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga przyczyna stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], którą organ ten uznając się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku M. B. umorzył postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jako bezprzedmiotowe. Organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 89 poz. 1071 z późn.zm. Dalej przywoływanej jako: "K.p.a."). Z urzędu przestrzegają swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 K.p.a.). Właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania miejscową organu administracji publicznej, a właściwość miejscową, co do zasady według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju strony lub jednej ze stron (art. 20 i art. 21 K.p.a.). Stosownie do art. 65 § 1 K.p.a., jeżeli organ, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Wskazać należy, iż podanie strony z żądaniem podjęcia określonego działania (np. przyznania uprawnień) przez organ administracji publicznej inicjuje to postępowanie administracyjne w indywidualnej sprawie. W tej sytuacji o ile organ w chwili wniesienia podania ma wątpliwości i dopiero w toku postępowania ustali swą niewłaściwość, przekazuje w ślad za podaniem dalsze prowadzenie tej sprawy organowi właściwemu do jaj załatwienia. Organ niewłaściwy nie posiada kompetencji do wydawania w tej sprawie rozstrzygnięć także formalnych, tak jak w tym przypadku decyzji o umorzeniu postępowania. W tej sytuacji decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2012 r. o umorzeniu przedmiotowego postępowania, została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej, co stanowi bezwzględną przesłankę stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.), Ponadto podkreślenia wymaga, iż nie istniała także podstawa prawna do wydania przez Prezydenta Miasta W. powyższej decyzji, bowiem postępowanie administracyjne o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zainicjowane wnioskiem M. B. z dnia [...] września 2012 r., nie stało bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 K.p.a., a więc w sytuacji gdy sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania (A. Wróbel, Komentarz do art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.). Sytuacja taka nie zaistniałą w niniejszej sprawie. Nie zmieniły się, ani tym bardziej nie odpadły elementy podmiotowe i przedmiotowe sprawy administracyjnej, nie było więc podstaw do formalnego zakończenia postępowania administracyjnego, co błędnie uczynił Prezydent Miasta W. (przed przekazaniem wniosku i sprawy organowi właściwemu). Na marginesie wskazać należy, że na skutek owego wadliwego orzeczenia niewłaściwego w sprawie organu, co do zasady proceduralnie sprawa zainicjowana przedmiotowym wnioskiem została zakończona, więc brak było dalszych przesłanek do jej prowadzenia co do istoty przez właściwy dla miejsca zamieszkania organ – Wójta Gminy F.. Jednakże nie ta wadliwość proceduralna – spowodowana przez powyższe orzeczenie, stanowiła zasadniczą przesłankę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Sąd zważył bowiem, że decyzja Wójta Gminy F. z dnia [...] stycznia 2013 r. wydana została w wyniku postępowania prowadzonego z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a tylko prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i wszechstronne ustalenie stanu faktycznego konkretnej sprawy, w tym okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, pozwala na właściwe zastosowanie przez organ administracji przepisów prawa materialnego. Rozstrzygnięcie Wójta Gminy F. oparte zostało o treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. stanowiącego, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Uwzględniając istotną zmianę stanu prawnego w zakresie katalogu i zakresu świadczeń opiekuńczych od dnia 1 stycznia 2013 r., prawidłowo też organ pierwszej instancji przywołał przepis art. 13 ustawy nowelizującej, który stanowi, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do którego prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, ustalając to prawo za ten okres, stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że ustalając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które powstało przed tym dniem (na podstawie dotychczasowych przepisów), organ powinien je przyznawać na dotychczasowych zasadach, jednak z uwzględnieniem zmian wynikających z art. 11 i 12 tej ustawy. Zastosowanie wskazanego przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu "dotychczasowym" obowiązującym w dacie składania wniosku, wymaga od organu ustalenia czy wnioskodawca w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z zrezygnował z pracy zarobkowej lub czy sprawowanie opieki nad taką osobą nie pozwala na podjęcie pracy. To z kolei powoduje konieczność ustalenia przez organ wymiaru świadczonej pomocy i czy pomoc świadczona w tak ustalonym wymiarze rzeczywiście nie pozwala na wykonywanie pracy zarobkowej. Rozważań na ten temat jednak zabrakło w decyzji organu pierwszej instancji. Wójt Gminy F. zaniechał jakichkolwiek ustaleń i rozważań na temat przyczyn niepodejmowania przez skarżącą pracy, całkowicie błędnie przyjmując, że przesłanką do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest tylko sprawowanie przez osobę na której ciąży obowiązek alimentacyjny opieki nad osobą z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Celem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem pomoc finansowa osobie, która z konieczności opieki nad inną osobą nie może podejmowanie pracy, a nie osobie która świadczy taką pomoc, bowiem do takiej zobowiązują ją przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz normy moralne (pokrewieństwo). Co więcej analiza akt sprawy prowadzi do stwierdzenia, iż organ przeprowadził wyłącznie wywiad środowiskowy z osoba wymagająca opieki, nie odebrał w tym zakresie wyjaśnień od skarżącej. Brak także dostatecznego wyjaśnienia i analizy w jakim zakresie matka skarżącej jest osoba samodzielną, i jakich czynności, opiekuńczych wymaga. Pośrednio z akt wynika, że pracownik socjalny kilkukrotnie nie zastał osoby wymagającej w mieszkaniu, co wskazywałoby że jest osoba samodzielnie poruszającą się, lub nawet opuszczająca mieszkanie i mogąca wykonywać pewne niezbędne czynności, drobne zakupy i.t.p.. Okoliczności te nie zostały jednakże w sprawie wyjaśnione. Dopiero w decyzji SKO pojawią się wywód na temat niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia. Organ wskazuje, że ważniejszy od wymiaru czasowego sprawowanej opieki, jest powód niepodejmowania zatrudnienia. Sąd jednak stoi na stanowisku, że ustalenie tego powodu możliwe jest wyłącznie w wyniku rzetelnie zebranego materiału dowodowego. To, że skarżąca nie podejmowała pracy w przeszłości, nie znaczy że nie wykazywała zamiaru jej podjęcia w chwili składania wniosku, jednak nie pozwalała jej na to zaktualizowana obecnie konieczności sprawowania opieki nad matką, na co wskazywać może okoliczność. Fakt, iż skarżąca nie podejmowała pracy od kilku już lat nie może jednoznacznie, bez rzetelnego ustalenia i analizy okoliczności konkretnej sprawy, arbitralnie przesądzać, że takiej pracy nie chce podjąć w tym momencie, jednak nie pozwala jej na to konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Powyższe wymaga ustalenia związku między nie podejmowaniem pracy, a sprawowaniem opieki nad matką. Czy skarżąca sprawuje opiekę w takim wymiarze, który nie pozwala jej na podjęcie pracy w przyszłości. Wskazać również należy w tym miejscu, że błędne jest stanowisko organu, utożsamiające sprawowanie stałej lub długotrwałej opieki nad inną osobą z koniecznością zamieszkiwania z tą osobą. Ewentualne codzienne wielogodzinne świadczenie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i opieki może stanowić przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie pozwala na podejmowanie pracy zarobkowej. Sprawy związane z przyznaniem świadczeń opiekuńczych związanych z koniecznością sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi, które potrzebują stałej pomocy osoby drugiej, wymagają każdorazowo od organu administracji publicznej wszechstronnego i szczegółowego ustalenia okoliczności indywidualnej sprawy, istotnych dla zweryfikowania przesłanek tego świadczenia. Nie można uznać za wystarczające wyłącznie ogólnikowych stwierdzeń, nieznajdujących potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W myśl art. 7 K.p.a. w toku postępowania, które w okolicznościach niniejszej sprawy, znacznie przekroczyło terminy określone w art. 35 i nast. K.p.a., organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W ocenie Sądu, w przedmiotowym postępowaniu zabrakło ustaleń dotyczących powodów niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia. Niezrozumiałym jest też stanowisko organu pierwszej instancji, który skoncentrował większą uwagę na fakcie, iż skarżąca nie zamieszkuje z matką, niż na ustaleniu w jakim stopniu skarżąca angażuje się w opiekę nad chorą matką. W złożonych w toku postępowania oświadczeniach M. B. oraz jej matka W. K. wyjaśniły jedynie w ogólnym zarysie jaki jest rzeczywisty wymiar sprawowanej opieki. Wskazać również przyjdzie, że w aktach administracyjnych znajdują się dokumenty wskazując, że jednym z powodów przebywania skarżącej w miejscu zamieszkania matki (jest współwłaścicielem lokalu) jest również fakt, iż jest przewodniczącą zarządu wspólnoty mieszkaniowej. Rzeczą organu było zatem podjęcie niezbędnych czynności, aby ustalić istotne okoliczności w takim stopniu szczegółowości, który pozwoli na dokonanie oceny, czy w istocie w okolicznościach sprawy, zachodzi taka sytuacja, która uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (np. w niepełnym wymiarze), niezależnie od woli sprawowania opieki i pomocy niepełnosprawnej matce. Podkreślenia wymaga, iż przesłanką i istotą ustalenia prawa do przedmiotowego świadczenia nie jest wyłącznie stan niepełnosprawności w stopniu znacznym osoby wymagającej opieki, oraz to, że osoby spokrewnione, na których ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny, takową opiekę sprawują (nie pozostając jednocześnie w zatrudnieniu). Świadczenie pielęgnacyjne, zarówno w stanie prawnym obowiązującym przez 1 stycznia 2013 r., jak i obecnie regulowane świadczenia opiekuńcze, nie jest zatem przyznawane za samą opiekę nad rodzicem, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku zarówno rodziców względem dzieci, jak również dzieci względem rodziców, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu, w sytuacji braku propozycji lub możliwości odpowiedniej pracy. Ponownie rozpatrując sprawę organ ustali jaki jest rzeczywisty zakres i wymiar niezbędnej i sprawowanej przez M. B. opieki nad matką. W wyniku rzetelnie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustali czy sprawowanie opieki nie pozwala skarżącej na podjęcie pracy zarobkowej oraz czy w istocie konieczność sprawowania tej opieki stanowiła podstawę rezygnacji (niepodjęcia) przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Rozstrzygając sprawę organ uwzględni ustawy nowelizującej z dnia 7 grudnia 2012 r., w szczególności regulacje intertemporalne art. 11 i nast. Mając powyższe na uwadze Sąd, na postawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 135 i art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., orzekł jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku. Orzeczenie w pkt 2 sentencji wyroku znajduje umocowanie w art. 152 P.p.s.a.