II SA/Bd 400/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Prezydenta Miasta T. o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 400/13 w sprawie ze skargi spółki B. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18% alkoholu postanawia odmówić wykładni wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 400/13, uwzględniając skargę spółki B. z siedzibą w K., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...] oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], którą organ, po rozpatrzeniu wniosków o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży złożonych przez podmioty wskazane w pkt 1-14 oraz po ponownym rozpatrzeniu wniosków o wydanie tego zezwolenia złożonych przez podmioty i w punktach sprzedaży wskazanych w pkt 15-20, orzekł udzielić zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży - spółce J. w punkcie sprzedaży przy ul. [...]. Jednocześnie odmówił udzielenia przedmiotowego zezwolenia wskazanym w pkt 1-18 przedsiębiorcom w określonych punktach sprzedaży (w tym spółce B. w punktach sprzedaży przy ul. [...] oraz [...]). Pismem z dnia 12 listopada 2013 r. znak [...] Prezydent Miasta T., na podstawie art. 158 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o dokonanie wykładni uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 13 sierpnia 2013r. sygn. akt II SA/Bd 400/13. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że decyzją z dnia [...] października 2013r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2013r. znak [...], którą udzielono zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych [...] przedsiębiorcom oraz odmówiono udzielenia pozostałym wnioskodawcom, wskazując jednocześnie, iż organ ponownie rozpatrując sprawę powinien zastosować się do wskazań zawartych w wymienionym powyżej orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W związku z powyższym, w celu właściwego wskazania wskazówek podanych w ww. wyroku Sądu, Prezydent Miasta T. zwrócił się o wykładnię tych, co do których organ ten powziął wątpliwości. Wnioskodawca powziął wątpliwość jak zinterpretować fragment uzasadnienia: "Nie wynika z niniejszej opinii w jakim zakresie Komisja badała usytuowanie punktu sprzedaży np. odległość od miejsc chronionych ustawowo i uchwałą. Czy w pobliżu i w jakiej dokładnie odległości od wnioskowanych punktów sprzedaży znajdują się miejsca chronione, bądź jakie inne konkretne zasady usytuowania punktów i okoliczności ich wypełnienia co do każdego z proponowanych lokalizacji rozważono" w stosunku do zakresu działań Komisji tj. "w jakim zakresie Komisja powinna badać usytuowanie wnioskowanych punktów sprzedaży w stosunku do miejsc chronionych ustawowo, tzn. do jakiej odległości granicznej powinna dokonywać dokładnych pomiarów, a obiekty zastrzeżone położone w dalszej odległości uznać za nieznajdujące się w "pobliżu" wnioskowanego punktu sprzedaży". Wskazał także, że uzasadnieniu ww. wyroku Sąd stwierdził, że Komisja winna ustalić i rozważyć inne konkretne zasady usytuowania punktów sprzedaży i zbadać usytuowanie punktu sprzedaży w zakresie tych zasad. Wątpliwości budzi fakt, czy Komisja może oprzeć swoją opinię na innych niż w ww. uchwale rady gminy (a jeżeli może to na jakich) zasadach usytuowania punktów sprzedaży. Nadto Prezydent Miasta T. w odniesieniu do cytowanego fragmentu uzasadnienia "(...) do każdej z proponowanych lokalizacji", który odnosi się do konieczności odniesienia zasad usytuowania punktów sprzedaży wniósł zapytanie, jak należy rozumieć powyższy fragment uzasadnienia tj. w szczególności czy Komisja powinna - podobnie jak organ zezwalający – wydać jedno postanowienie, w którym wyraziłaby opinię w stosunku do wszystkich proponowanych punktów, które są rozpatrywane przez organ zezwalający i w stosunku, do których będzie wydana przez ten organ jedna wspólna decyzja. Ponadto wątpliwości organu budzą także sprawy proceduralne – wydane wcześniej (w trakcie pierwszego postępowania) postanowienia Komisji są ostateczne. Nie stwierdzono ich nieważności. Czy zatem, zdaniem Sądu, należy uchylić i wydać nowe postanowienia, czy też można wydać nowe bez uchylania wcześniejszych lub ewentualnie tylko je "uszczegółowić" – w uzasadnieniu ww. wyroku Sąd stwierdził bowiem: "Z kolei odrębne postępowanie winien przeprowadzić organ co do wytypowania przedsiębiorcy, któremu udzielili zezwolenia, co do wniosków złożonych w odpowiedzi na ogłoszenie z [...] r. z uwzględnieniem ewentualnego uzupełnienia i uszczegółowienia opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, a przede wszystkim oceny we własnym zakresie każdego z wniosków w kontekście zarówno zasad usytuowania tego miejsca sprzedaży jak również celów ustawy". Zdaniem organu wykładni wymaga w szczególności ten fragment uzasadnienia co do tego, w jakim trybie zdaniem Sadu ma nastąpić owo "uzupełnienie i uszczegółowienie opinii (...) komisji"? Wątpliwości organu budzi również cytowany powyżej fragment uzasadnienia, w zakresie dotyczącym badania przez organ zezwalający usytuowanie punktów sprzedaży w kontekście zasad określonych w ww. uchwale, ponieważ zgodnie z art. 18 ust. 3a ww. ustawy zgodność lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy bada Komisja, której pozytywna opinia jest koniecznym warunkiem do udzielenia zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Sąd może dokonać wykładni wyroku z urzędu lub na wniosek strony (Tadeusz Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2011 r. str. 728). Zgodnie z treścią art. 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie stroną skarżącą była spółka B. z siedzibą w K., a organem, którego działalność stanowiła przedmiot zaskarżenia i kontroli sądu administracyjnego - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. Wniosek o dokonanie wykładni uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 sierpnia 2013r., którym Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...], jak również utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...], złożony został przez Prezydenta Miasta T. czyli organ administracji orzekający w sprawie w pierwszej instancji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym organ administracyjny pierwszej instancji nie posiada przymiotu strony postępowania sądowaodministracyjnego toczącego się ze skargi na ostateczne, w administracyjnym toku instancji, rozstrzygnięcie organu odwoławczego. W związku z powyższym należy uznać, że wnioskodawca – Prezydent Miasta T. nie był stroną postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 400/13 i stąd też, stosownie do treści art. 158 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie miał uprawnienia do wystąpienia z żądaniem dokonania wykładni wyroku, wydanego w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, iż granice sprawy sądowoadministracyjnej w przypadku skargi na decyzje administracyjną, a w konsekwencji dokonywanej przez wojewódzki sąd administracyjny kontroli legalności działania organów administracji publicznej, wyznacza sprawa administracyjna rozstrzygnięta ostatecznie skarżoną decyzją. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy, jak również treści uzasadnienia wyroku wynika jednoznacznie, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...], którą organ ten orzekł o udzieleniu zezwolenia an sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu jednemu podmiotowi, i jednocześnie odmówił udzielenia zezwolenia podmiotom określonym w pkt 1-18. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia [...] sierpnia 2012r. Prezydent Miasta T. wskazał, że przedmiotowa sprawa administracyjna (znak [...]) obejmowała rozpatrzenie wniosków przedsiębiorców o udzielenie zezwolenia zgłoszonych w ramach naboru przeprowadzonego w dniach od [...]lipca 2012 r. do [...] sierpnia 2012r. ([...] wniosków) oraz ponowne rozpatrzenie [...] wniosków w sprawach, w których wydane wcześniej przez organ decyzje zostały uchylone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy: - z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1276/11, II SA/Bd 1280/11, II SA/Bd 1285/11 uchylających, zaskarżone przez spółkę B. z/s w K., decyzje odmawiające wydania zezwoleń dla sklepów na [...] w T. przy ul. [...], ul. [...] oraz ul. [...]. - z dnia 21 września 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 678/10, 10 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 559/10, 14 września 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 576/10 uchylających zaskarżone przez spółkę J. decyzje odmawiające wydania zezwolenia na sprzedaż ww. napojów alkoholowych w sklepach przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...]. Podkreślenia wymaga, że wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013r. sygn. akt II SA/Bd 400/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obydwu instancji w tej sprawie. Konsekwencją czego po uzyskaniu przez wyrok przymiotu prawomocności i zwrocie akt administracyjnych organowi będzie obowiązek ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy administracyjnej, zgodnie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, które będą wiązały organy (w tym Prezydenta Miasta T.) w postępowaniu w tej konkretnej sprawie (art. 153 P.p.s.a.). Nadmienić należy, iż wyrok tutejszego sądu nie jest prawomocny, bowiem uczestnik postępowania spółka J. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z kolei we wniosku z dnia 12 listopada 2013r. Prezydent Miasta T. domagając się dokonania wykładni uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie powołuje się wprost na swoje wątpliwości, które jednakże nie dotyczą ponownego rozpatrywania sprawy tożsamej ze sprawą rozstrzygniętą przedmiotowym wyrokiem, lecz wyłącznie sprawy podobnej. Wnioskując o dokonanie wykładni wyroku z dnia 13 sierpnia 2013r. sygn. akt II SA/Bd 400/13 Jednoznacznie bowiem Prezydent Miasta T. powołuje się na swe wątpliwości co do trybu prowadzenia postępowania i działania gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych w innym, późniejszym i odrębnym postępowaniu administracyjnym. Wskazuje bowiem, że decyzją z [...] października 2013r. znak [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2013r. znak [...], którą udzielono zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych siedmiu przedsiębiorcom oraz odmówiono udzielenia pozostałym wnioskodawcom. Z treści uzasadnienia dołączonych do wniosku o dokonanie wykładni decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2013r. wynika, iż organ rozstrzygnął sprawę administracyjną dotyczącą wniosków o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu (przy liczbie [...] miejsc w ramach posiadanego limitu), na skutek procedury naboru wniosków od przedsiębiorców w okresie od [...]do [...] czerwca 2013r. Nie może zatem budzić wątpliwości, to, że powyższa sprawa administracyjna nie jest sprawa administracyjna tożsama z rozstrzygana wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013r. Jednocześnie podkreślić należy, iż okoliczność, że organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko i ocenę prawną w rozstrzyganej indywidualnej sprawie administracyjnej o zbliżonym stanie faktycznym powołał się na cytat z uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie, nie może być interpretowane jako związanie tym wyrokiem w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. Tym bardziej nie uprawnia organu pierwszej instancji do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie wykładni uzasadnienia wyroku w tej sprawie. Marginalnie wskaż należy, że w zakresie znacznie szerszym, niż cytat wskazany przez SKO w decyzji kasacyjnej z dnia [...] października 2013r. Stwierdzić zatem należy, że wniosek powyższy, jako pochodzący od podmiotu niebędącego stroną postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie, a nadto dotyczący w istocie innej sprawy administracyjnej, jest niedopuszczalny. Jednakże marginalnie Sąd pragnie podkreślić, że w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwalony jest pogląd, że w trybie wykładni nie rozstrzyga się o wszystkich wątpliwościach, jakie strona powzięła wobec treści wyroku, lecz muszą to być wątpliwości związane z niejasnym rozstrzygnięciem, zakresem powagi rzeczy osądzonej lub wykonalnością wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2001 r., II SAB 57/98, zbiór LEX nr 75553). Przedmiotem wykładni może być zarówno sentencja jak i jego uzasadnienie, zaś potrzeba jej dokonania zachodzi w sytuacji, gdy treść orzeczenia jest sformułowana w sposób niejasny, a wykładnia ma na celu wyjaśnienie wątpliwości, jakie mogą powstać przy wykonywaniu wyroku, bądź też co do innych skutków orzeczenia, np. zakresu powagi rzeczy osądzonej (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2001 r. sygn. akt II SAB 57/98, z dnia 29 czerwca 2007 r. sygn. akt II FZ 294/07). W doktrynie podkreśla się, że wykładni uzasadnienia wyroku dokonuje się jedynie w wyjątkowych okolicznościach (por. Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2008, s. 575). Uzasadnienie podlegać może wykładni w sytuacji, gdy w wyniku wadliwości lub nieprecyzyjnego sformułowania jego treść budzi wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, a także sposobu wykonania wyroku. W żadnym jednak wypadku wykładnia nie może sprowadzać się do udzielenia przez Sąd szczegółowych wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania przez organy administracyjne, czy też uzupełnienia rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że przy użyciu tej instytucji niedopuszczalne jest żądanie usunięcia merytorycznych błędów orzeczenia. Wykładnia nie może prowadzić bowiem do nowego rozstrzygnięcia lub uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia w zakresie argumentacji faktycznej lub prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt l OSK 23/08). Przesłanką przychylenia się do wniosku strony musi być zaistnienie wspomnianych w cytowanym powyżej przepisie wątpliwości. W ramach wykładni wyroku nie mieści się natomiast żądanie uzyskania wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania oraz sposobu ponownego rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2008r., LEX nr 493808). W przedmiotowej sprawie sentencja wyroku z dnia 13 sierpnia 2013r. nie nasuwa żadnych wątpliwości, wynik jest bowiem jednoznaczny. Przedmiotowe rozstrzygnięcie uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]. Żadnych wątpliwości, zdaniem Sądu, nie powinno budzić również uzasadnienie przedmiotowego wyroku. Wyraźnie zostały w nim wskazane i opisane naruszenia prawa do jakich doszło przy wydaniu zaskarżonych decyzji. Ponownie podkreślić należy, że przedmiotem wniosku zgłaszanego w trybie art. 158 P.p.s.a. mogą być tylko wątpliwości odnoszące się do orzeczenia sądu administracyjnego, nie zaś samo w sobie wyjaśnienie sposobu dalszego postępowania w innej sprawie administracyjnej i sposobu jej rozstrzygnięcia. Wątpliwości co do treści uzasadnienia wyroku, warunkujące potrzebę dokonania jego wykładni, muszą być ściśle związane z samą motywacją orzekającego sądu. Z treści wniosku o wykładnię wyroku można wyprowadzić, iż organowi zależy na podaniu przez Sąd konkretnych wskazówek co do dalszego prowadzenia postępowań w sprawach analogicznych. Podkreśleniu wymaga również okoliczność, że Sąd w niniejszej sprawie nie oceniał bezpośrednio działalności [...] Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w T. Tymczasem wnioskodawca wyraźnie domaga się od Sądu wskazania w jaki sposób Komisja powinna wykonywać należące do niej obowiązki i interpretować treść aktów prawnych tworzonych przez organy gminy. Rzeczą właściwych organów gminy jest takie określenie treści aktów pranych stanowiących wykonanie delegacji ustawowej, aby w sposób jasny, czytelny, precyzyjny formułowały konkretne przepisy służące realizacji celów ustawowych. Rzeczą organów natomiast zarówno opiniujących jak i organów rozstrzygających o prawach i obowiązkach podmiotów tych praw, jest działanie na podstawie i w granicach prawa, oraz właściwe i pełne uzasadnienie podejmowanych decyzji (umożliwiających ich kontrole instancyjną i sądową), zwłaszcza mieszczących się w granicach uznania administracyjnego, kiedy wiele podmiotów ubiega się o określone dobro. Wykracza to jednak znacznie poza instytucję wykładni wyroku sformułowaną w art. 158 P.p.s.a. Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 158 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia