II SA/Bd 402/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-11-02
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Jarosław Wichrowski, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na wymianie konstrukcji ogrodu zimowego, w tym jej zamocowania do płyty balkonu, wykonane na podstawie zgłoszenia, mogą być uznane za samowolę budowlaną, jeśli organy administracji nie wydały sprzeciwu do zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie mają uprawnień do badania zgodności zgłoszenia robót budowlanych z prawem, poza przypadkami określonymi w art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Skoro zgłoszenie zostało skutecznie przyjęte przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, a organ ten nie wniósł sprzeciwu, nie można uznać wykonanych robót za samowolę budowlaną, nawet jeśli skarżący kwestionują zakres prac lub sposób ich wykonania. Brak sprzeciwu oznacza, że roboty mieściły się w zakresie zgłoszenia lub nie wymagały pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności robót budowlanych związanych z zamocowaniem konstrukcji ogrodu zimowego. Organy administracji uznały, że roboty zostały wykonane zgodnie ze zgłoszeniem z 2000 r. i nie stanowiły samowoli budowlanej. Skarżący kwestionowali legalność zamocowania konstrukcji, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak prawa do dysponowania nieruchomością oraz wadliwe przeprowadzenie dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. S., W. S. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B., na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm., zwanej w skrócie "k.p.a.") w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm., zwanej dalej "Prawem budowlanym"), po rozpatrzeniu sprawy legalności i zakresu wykonanych robót budowlanych związanych z zamocowaniem konstrukcji ogrodu zimowego w budynku przy A. M. 13 w B., która to nieruchomość stanowi własność M. S. – J. , W. S. i D. K. – umorzył postępowanie w całości jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] maja 2014 r. (sygn. akt II SA/Bd 30/14), którym zobowiązano organ do rozpoznania wniosku M. S. – J. i W. S. z dnia [...] stycznia 2013 r. o przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 51 ust. 7 w związku z ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w przedmiocie ustalenia legalności zamocowania konstrukcji werandy w budynku położonym przy A. M. 13, w dniu [...] czerwca 2015 r. przeprowadzono oględziny ww. nieruchomości.
W wyniku oględzin ustalono, iż na parterze budynku od strony podwórza w obrębie znajdującego się tarasu usytuowany jest ogród zimowy konstrukcji metalowej do którego wejście znajduje się zarówno od strony podwórza jak i od strony lokalu nr [...], które właścicielem jest D. K.. Zgodnie z oświadczeniem M. S. – J. i W. S. (skarżących) zabudowę ogrodu zimowego wykonano w 2001 r. W ich ocenie w wyniku przebudowy zmieniono konstrukcję ogrodu zimowego z konstrukcji drewnianej na metalową oraz zwiększono jego kubaturę.
Organ na podstawie zgromadzonej dokumentacji ustalił, że D. K. (inwestor) wykonał w roku 2001 roboty budowlane polegające na wymianie okien ogrodu zimowego lokalu mieszkalnego nr [...] na parterze przedmiotowego budynku (tj. konstrukcji szklanej ogrodu zimowego) zgodnie z dokonanym zgłoszeniem z dnia [...] grudnia 2000 r.(wpływ do Urzędu M. B. – [...] grudnia 2000 r.) w trybie art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego. Wymiana ta polegała na wymontowaniu istniejących okien i zamontowaniu nowej ramy, wykonanej z aluminium. Wszystkie elementy (słupki, szprosy, drzwi itd.) zostały odtworzone w identyczny sposób. Zakres robót został uzgodniony z Miejskim Konserwatorem Zabytków (uzgodnienie z [...] grudnia 2000 r.). Zgłoszenie zostało przyjęte pismem UM w B. z dnia [...] grudnia 2000 r. znak: [...].
Organ stwierdził, że z analizy porównawczej dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez inwestora w dniu [...] października 2000 r. stanowiącej załącznik do pisma PW O. T. z dnia [...] grudnia 2000 r. z dokumentacją sporządzoną w trakcie oględzin [...] czerwca 2015 r. wynika, że bryła ogrodu zimowego nie uległa zmianie w wyniku wykonanych robót remontowych. Istniejąca w 2000 r. konstrukcja zadaszenia ogrodu zimowego podobnie jak obecnie była przymocowana do ściany budynku. Wynika to zarówno z dokumentacji fotograficznej jak i z przedłożonego do akceptacji Miejskiemu Konserwatorowi Zabytków rysunku elewacji północno – wschodniej, obrazującego przedmiotowy ogród zimowy.
Uznając wobec tego, że wykonane roboty są zgodne z dokonanym przez inwestora w dniu [...] grudnia 2000 r. zgłoszeniem i w związku z brakiem podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, organ umorzył postępowanie.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżących K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zwany dalej Inspektorem Wojewódzkim) decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] KK utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Inspektor Wojewódzki wskazał, że organ I instancji przeprowadził postępowanie z urzędu w sprawie legalności zamocowania werandy znajdującej się w budynku przy ul. [...] w B. zgodnie z nakazem zawartym w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 maja 2014 r. (sygn. akt II SAB/Bd 30/14).
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z obowiązującym wówczas art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymagało m.in. wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów zabytkowych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych albo zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej lub powodzią, a także nie wpływa na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miast. Z kolei zgodnie z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego wykonanie robót budowlanych wymienionych w art. 29 ust. 2 pkt 1 – 7 i 10 wymagało zgłoszeniu właściwemu organowi.
Inspektor Wojewódzki stwierdził, że inwestor wykonanych robót budowlanych związanych z remontem werandy legitymował się skutecznie przyjętym przez Urząd M. w B. zgłoszeniem z dnia [...] grudnia 2000 r. [...]. Tym samym należy uznać, że zrealizowane w 2001 roku roboty budowlane nie były wykonane w ramach samowoli budowlanej.
Inspektor Wojewódzki podniósł, że inwestor – właściciel lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...], do którego przynależy sporna weranda, dołączył opis, w którym określił zakres prac budowlanych przewidzianych do wykonania. Zakres tych prac zawarł też w piśmie skierowanym do Miejskiego Konserwatora Zabytków w B. z dnia [...] grudnia 2000 r. załączając m.in. szkice elewacji werandy.
Inspektor Wojewódzki podkreślił, że właściwy organ nie wydawał postanowienia o uzupełnienie ww. wniosku, nie była też wydana decyzja wnosząca sprzeciw do wykonania zamierzenia, co potwierdza jednoznacznie, że zgłoszenie dokonane przez inwestora został skutecznie przyjęte.
Odnośnie podnoszonej przez skarżących okoliczności, że zostało wszczęte postępowanie z urzędu w sytuacji, kiedy nie zostało zakończone postępowanie wszczęte wnioskiem skarżących z dnia [...] stycznia 2013 r. Inspektora Wojewódzki wskazał, że jak wynika z orzecznictwa sądowo – administracyjnego w przypadky gdy przepis prawa materialnego nie normuje wprost inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw, a przedmiotem postępowania administracyjnego jest określenie ciążących na jednostce obowiązków, ograniczenie lub cofnięcie uprawnień, to wszczęcie postępowania następuje z urzędu. Przepisy Prawa budowlanego w sprawach określonych w art. 48-49b, art. 50-51 ust.7, art. 66-69 i art. 71a, ze względu na ich nakazowy charakter, nie pozwalają na wszczęcie postępowania na wniosek.
W kwestii posłużenia się jako dowodem kserokopią zgłoszenia, a nie jego oryginałem organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji przesłał ww. kopię do Urzędu M. w B. z prośbą o wypożyczenie kompletu akt związanych ze zgłoszeniem, jednakże z treści odpowiedzi wynika, że w archiwum Urzędu brak ww. dokumentów. Wskutek awarii systemu komputerowego uległa zniszczeniu także elektroniczny rejestr wniosków za okres przed 2006 r. Informacja o wpływie wniosku D. K. widnieje natomiast w rejestrze wpływów pism w systemie elektronicznym Urzędu M. B. Wydział Administracji Budowlanej pod poz. 16221 data wpływu [...].12.2000. Inspektor Wojewódzki podniósł, że sam brak oryginałów nie podważa możliwości wykorzystania kopii jako dowodu, tyle że takie dokument musi być rozpatrywany w świetle całego materiału dowodowego.
Inspektor Wojewódzki nie zgodził się z twierdzeniem odwołujących, że zamocowanie spornej werandy do płyty balkonu dokonane zostało nielegalnie tj. bez stosowanego zgłoszenia. Prowadzi to do wniosku, że według skarżących zamontowanie ościeżnicy i wymiana okien werandy była legalna, natomiast jej zakotwienie już nie. Organ podkreślił, ze zamontowanie ościeżnicy wraz z wymianą okien werandy oraz jej zamocowanie stanowią jedną całość. Nie ma racjonalnego uzasadnienia rozdzielanie tych robót na montaż i zamocowanie. Skarżący nie przedłożyli żadnego dowodu na to jak w roku 2000 i wcześniej weranda była zamocowana.
Brak jest także dowodu na to, że została zmieniona kubatura werandy. Przywoływane przez skarżących opinia mgr inż. A. O. była opracowana na zlecenie skarżących w roku 2011 dla innego postępowania administracyjnego w celu zbadania czy obecna zabudowa nie stwarza stanu zagrożenia katastrofą budowlaną oraz stanu zagrożenia życia i mienia. W opracowaniu tym w żadnym miejscu nie wskazano, że poprzez zamocowanie werandy została zwiększona jej wysokość i kubatura. Także niezależna opinia dr inż. bud. J. L. z 2013 r. nie stwierdza stanowczo i jednoznacznie, że poprzednia weranda była niższa. Brak też dowodu na to, że - jak podnoszą skarżący – poprzednia konstrukcja opierała się na stalowych szynach w posadzce balkonu.
Inspektor Wojewódzki wskazał także, że w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego dołączył do akt sprawy dokumenty uzyskane w Archiwum Państwowym w B. tj. szkice sytuacyjne, przekroje i rzuty spornego budynku zlokalizowanego przy ul. [...] (obecnie Al. [...]), przedłożone w październiku 1905 r. do S. P. V. B. (ówczesna P. Administracyjna Budowlana). Z rysunków tych jednoznacznie wynika, że od samego początku tj. od chwili opracowania projektu budowlanego przedmiotowego domu było przewidziane zamocowanie werandy do balustrady balkonu ("płyty" jak określają to skarżący) i stanowiło to jedną całość. Przeczy to przypuszczeniom wyrażonym w opinii J. L. , że weranda była niższa.
W ocenie organu odwoławczego inwestor w tym względzie nie dokonał żadnego odstępstwa.
Organ, porównując przedłożone przez inwestora zdjęcie werandy z [...] października 2000 r. tj. sprzed zgłoszenia oraz dokumenty uzyskane z Archiwum Państwowego w B., fotografię werandy z [...] października 2010 r. , aktualne zdjęcia werandy wykonane przez organ I instancji i autorów opinii i ekspertyz technicznych, uznał, że zamocowanie werandy zarówno przed remontem jak i po jego wykonaniu zostało wykonane w tym samym miejscu i stanowi jedną całość.
Odnośnie podnoszonej kwestii dysponowania przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane Inspektor Wojewódzki podniósł, że do zgłoszenia wykonania robót budowlanych związanych z remontem spornej werandy wymagane było dołączenie oświadczenia o prawie do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. W sytuacji kiedy organ administracji przyjął zgłoszenie, to tym samym do jego obowiązków należało sprawdzić, czy wniosek jest kompletny. W razie wątpliwości organ winien wezwać zgłaszającego do uzupełnienia wniosku. Zgodnie z art. 30 ust. 1a Prawa budowlanego w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia – wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Z akt sprawy nie wynika, aby taka decyzja została wydana.
Inspektor Wojewódzki uznał ponadto, że organ I instancji nie działał opieszale, zważywszy, że wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 maja 2014 r. (II SAB/Bd 30/14) wraz z aktami sprawy otrzymał w dniu 8 lipca 2015 r.
W skardze do sądu administracyjnego M. S. – J. oraz W. S. wnieśli o uchylenie decyzji Inspektora Wojewódzkiego zarzucając:
1) naruszenie art. 7, 76a § 2, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez:
a. przeprowadzenie dowodu z kopii dokumentów w postaci zgłoszenia robot remontowych ogrodu zimowego z [...] grudnia 2000 r., pomimo obowiązku gromadzenia materiału dowodowego w oryginale lub odpisie poświadczonym przez notariusza lub kwalifikowanego pełnomocnika;
b. niewłaściwą interpretację treści kopii zgłoszenia z [...] grudnia 2000 r., z którego wynika, że wymian okien będzie polegała na "wymontowaniu istniejących okien i zamontowaniu nowej ramy, wykonanej z aluminium" co jest sprzeczne z pismem Urzędu M. B. z dnia [...] grudnia 2000 r., [...] z którego wynika, że przyjęto zgłoszenie robót budowlanych polegających jedynie na "wymianie okien ogrodu zimowego" czyli na wykonaniu robót nie obejmujących zakotwienia konstrukcji ogrodu zimowego na płycie balkonu należącego do skarżących w związku z wymianą całej ramy aluminiowej tj. konstrukcji ogrodu zimowego
c. brak prawidłowych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, a w szczególności że sporne zakotwienie konstrukcji ogrodu zimowego wykonano w taki sam sposób jak to miało miejsce przed 2001 r.
2) naruszenie art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. i art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez pominięcie przez organ zbadania czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sytuacji, kiedy skarżący zaprzeczają udzieleniu inwestorowi zgody,
3) naruszenie art. 51 ust. 7 w związku z ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie w związku z niewydaniem przez organ decyzji nakazującej rozbiórkę zakotwienia konstrukcji ogrodu zimowego, które zostało wykonane bez wymaganego zgłoszenia i zgody współwłaścicieli nieruchomości,
4) naruszenie art. 6, 7, 8, 11, 75, 77 i 85 k.p.a. w związku z powołaniem się na oględziny przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2015 r. tj. przed wszczęciem postępowania z urzędu w dniu [...] lipca 2015 r. i przeprowadzenie oględzin wadliwie tj. bez wejścia do ogrodu zimowego wszystkich osób oraz faktyczne ograniczenie oględzin do wykonania zdjęć,
5) naruszenie art. 7 w zw. Z art. 75, 77, 78 i 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niepełne zebranie materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do jej całościowego wyjaśnienia, a przez to naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów z uwagi na:
a. pominięcie dowodu z ekspertyzy J. L. z maja 2013 r., z której wynika, że nastąpiła zmiana w zakresie montażu ogrodu zimowego, a przez to zwiększyła się jego kubatura,
b. pominięcie dowodu z opinii A. O. z [...] marca 2011 r. z której wynika, że zamocowanie konstrukcji werandy nastąpiło w sposób nienależyty, co potwierdza, że taki sposób mocowania nie mógł mieć miejsca uprzednio,
c. bezpodstawne przyjęcie, że z dokumentów uzyskanych z Archiwum Państwowego w B. oraz przedłożonych przez inwestora fotografii z [...] października 2010 r. wynika, że zamocowanie werandy przed i po remoncie zostało wykonane w tym samym miejscu, w sytuacji kiedy z ww. dokumentów i zdjęć nie sposób zobaczyć sposobu zakotwiczenia ogrodu zimowego oraz innych parametrów związanych ze zmianą kubatury, zwłaszcza że zaprzecza temu treść ww. opinii,
6) naruszenie art. 6, 8, 11, 12, 35 i 36 k.p.a. prowadzenie postępowania przez organ I instancji przez okres 5 miesięcy oraz przez organ odwoławczy przez okres ok. 3 miesięcy, bez prowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, oczekując wyłącznie na przedłożenie dowodów z Archiwum Państwowego w B., wyręczając tym samym inwestora,
7) naruszenie art. 136 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez powołanie się przez Inspektora Wojewódzkiego na dowody z Archiwum Państwowego w B. dopiero przed samym zakończeniem postępowania odwoławczego, podczas kiedy wymagane jest, aby w ramach dwukrotnego rozpoznania sprawy (przez organy obu instancji) także dwukrotnie oceniony dowody,
8) jednoczesne trwanie w tej samej sprawie dwóch postępowań tj. jednego – wszczętego z urzędu (zawiadomienie o wszczęciu z dnia [...] czerwca 2015 r.) pomimo uprzedniego złożenia przez skarżących, tożsamego pod względem podmiotowym i przedmiotowym wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r., którego rozpatrzenie nakazał WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia [...] maja 2014 r. sygn.. akt II SAB/Bd 30/14.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Uczestnik postępowania (inwestor) wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwanej w skrócie "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a także stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była prawidłowość decyzji organu nadzoru budowlanego kończącej postępowanie prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego tj. tzw. postępowania naprawczego. Ten tryb postępowania znajduje zastosowanie w przypadku zaistnienia samowoli budowlanej – przypadki określone w art. 50 ust. 1 (dotyczące prowadzonych robót budowlanych) i art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego (dotyczący wykonanych robót budowlanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b). Ratio legis art. 51 Prawa budowlanego polega na doprowadzeniu wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem budowlanym, normami prawa budowlanego i przepisami wykonawczymi do tej ustawy, bądź – w razie braku możliwości legalizacji robót budowlanych – likwidacji samowoli budowlanej. Potrzeba wskazanych działań nie zajdzie, o ile organ ustali, że nie zachodzi podstawa do prowadzenia postępowania naprawczego tj. m.in. wówczas gdy stwierdzi, że roboty budowlane zostały wykonane na podstawie i w granicach dokonanego zgłoszenia.
W zaskarżonej decyzji organ uznał, że z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do jej uchylenia.
Podzielając stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 1944/14 należy przede wszystkim wskazać, że organ nadzoru budowlanego nie ma uprawnień do badania zgodności z prawem zgłoszenia robót budowlanych, poza wyjątkiem wynikającym z art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Z treści art. 51 ust. 1 i ust. 7, a także art. 83 Prawa budowlanego wynika, że organ nadzoru budowlanego jest właściwy do prowadzenia tak zwanego postępowania naprawczego w odniesieniu do robót budowlanych wykonywanych lub wykonanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. W powołanym art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego określono przypadki, w których roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę, wymagają zgłoszenia właściwemu organowi administracji. Oznacza to, że nadzór budowlany może jedynie kontrolować, czy zgłoszenie dotyczyło robót budowlanych, które wymagały zgłoszenia. Jeżeli okazałoby się, że na podstawie zgłoszenia wykonano roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, to nadzór budowlany na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego może wszcząć tak zwane postępowanie naprawcze (art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego). Z powyższego wynika, że nadzór budowlany nie może kontrolować zgłoszenia robót budowlanych pod kątem zachowania wymogów formalnych, które są określone w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego (a w dacie dokonania zgłoszenia przez inwestora w przedmiotowej sprawie – w art. 30 ust. 1a Prawa budowlanego). Kontroli w tym zakresie dokonuje organ administracji architektoniczno-budowlanej, któremu dokonuje się zgłoszenia i który jest uprawniony - jak wynika z art. 30 ust. 2 (art. 30 ust. 1a obowiązującym w chwili dokonania zgłoszenia przez inwestora) oraz art. 82 ust. 1 w zw. z art. 83 Prawa budowlanego - do żądania uzupełnienia zgłoszenia.
Słuszne jest zatem stanowisko Inspektora Wojewódzkiego, że – skoro zgłoszenie inwestora z dnia [...] grudnia 2000 r. zostało skutecznie przyjęte, to nie ma podstaw do kwestionowania, czy przy składaniu tegoż zgłoszenia został zachowany wymóg formalny odnośnie przedłożenia dowodu stwierdzającego posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Nie są zasadne zarzuty skarżących kwestionujące prawidłowość ustalenia przez organ zakresu robót objętych zgłoszeniem jak też zakresu robót, które zostały faktycznie wykonane.
W szczególności niezasadne jest kwestionowanie posłużenia się przy dokonywaniu ustaleń w przedmiotowej sprawie kopiami, a nie oryginałami dokumentów. Z przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a. nie wynika, iż organ nie może jako dowodów w sprawie przyjmować kopii dokumentów. Taki zakaz nie wynika też z art. 76a § 2 k.p.a. Treść tego przepisu należy odnieść do treści poprzedzającego go art. 76 k.p.a., który w § 1 przyznaje zwiększoną moc dowodową dokumentom urzędowym. Celem zaś rozwiązań przyjętych w art. 76a k.p.a nie jest wyeliminowanie z postępowania dowodowego kopii dokumentów urzędowych, ale zmniejszenie formalizmu procedury poprzez ograniczenie obowiązku posługiwania się w toku czynności procesowych oryginałami dokumentów dołączanych do akt sprawy, co wiązało się z uciążliwością dla stron postępowania polegającą na konieczności wyzbycia się dokumentów oryginalnych lub poniesienia kosztów uzyskania ich urzędowych odpisów lub notarialnego uwierzytelniania (por. komentarz do art. 76a k.p.a. w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" pod red. H. Knysiak- Molczyk. Wolters Kluwer SA, 2015).
Nie naruszając przepisów postępowania, a szczególności granic swobodnej oceny dowodów (tj. art. 7. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), organ przyjął, że dokonane pismem z dnia [...] grudnia 2000 r. zgłoszenie obejmowało zarówno wymianę okien werandy jak też całą konstrukcję (tworzącą szkielet, w którym mocuje się okna), w tym jej zamocowanie. W zgłoszeniu z [...] grudnia 2000 r. inwestor wskazał, że "wymiana polegać będzie na wymontowaniu istniejących okien i zamontowaniu nowej ramy". Tak jak wskazują skarżący dołączone rysunki nie przedstawiają szczegółowego sposobu połączenia konstrukcji werandy z pozostałą częścią budynku. Należy mieć jednak na uwadze, że stosownie do obowiązującego wówczas art. 30 ust. 1a Prawa budowlanego, do zgłoszenia należało dołączyć "odpowiednie szkice lub rysunki" a nie pełen projekt budowlany. Skoro zatem ustawodawca nie wymaga w tym przypadku pełnej dokumentacji, a więc przedstawienia wszystkich szczegółowych rozwiązań, należy uznać, że rolą szkiców lub rysunków jest przedstawienie istotnych elementów planowanych robót budowlanych, przy których wykonaniu wykorzystywane są typowe rozwiązania. W przedmiotowej sprawie na żadnym rysunku załączonym do zgłoszenia nie wskazano sposobu połączenia konstrukcji ogrodu zimowego z pozostałą częścią budynku. Trudno jednak przyjmować, że konstrukcja ta miała być niejako tylko "postawiona" czy "przystawiona" do pozostałej części budynku. Zasadnym jest zatem wywodzenie, że konstrukcja ta musi być w jakiś sposób przymocowana do pozostałej części budynku, w tym do balustrady balkonu na piętrze budynku – skoro, jak wynika z rysunków, górna część konstrukcji ogrodu zimowego kończy się właśnie na poziomie, gdzie owa murowana balustrada się znajduje.
Wniosku tego nie podważa wskazana przez skarżących treść pisma Urzędu M. B. z dnia [...] grudnia 2000 r. W treści tego pisma nie wskazano, jaki jest faktycznie zakres robót objętych zgłoszeniem, ale jedynie zawiera ono na wstępie wskazanie, jakiej sprawy dotyczy pismo ("Dotyczy: wymiana okien ogrodu zimowego"). Skrótowego wskazania przez organ, jaką sprawę ma na myśli nie można utożsamiać z określaniem zakresu robót budowlanych.
Zasadnie przyjął organ, że ani ekspertyza J. L., ani opinia A. O. nie mają znaczenia dla poczynienia istotnych w sprawie ustaleń. Wskazane przez skarżących wypowiedzi w ekspertyzie J. L. dotyczą przypuszczalnego, a nie potwierdzonego jakimikolwiek dokumentami stanu ogrodu zimowego przed remontem. Z ekspertyzy tej nie wynika również, że wykonane roboty budowlane odbiegają od treści zgłoszenia dokonanego przez inwestora, czy też że wykonano roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Opinia A. O. dotyczy natomiast sposobu wykonania robót budowlanych. Z samego zaś faktu, że jakieś roboty budowlane zostały wykonane nieprawidłowo nie sposób wnioskować, czy te roboty były czy też nie były objęty stosownym zgłoszeniem.
Niezasadny jest także zarzut wadliwego przeprowadzenia dowodu z oględzin. Tak jak wskazał organ, w oględzinach uczestniczyli skarżący i ich pełnomocnik, nie ograniczono się tylko do wykonania zdjęć, ale sporządzono też protokół, w którym znajdują się odnotowane spostrzeżenia pracowników organu co do sposobu zamocowania ogrodu zimowego ("zabudowę wykonano w taki sposób, że konstrukcję zadaszenia ogrodu zimowego zamocowano w sposób trwały do murowanej balustrady balkonu"). Skarżący w żaden sposób nie wskazują przy tym, jakiego dokładnie elementu stanu faktycznego nie udało się ustalić poprzez brak wejścia do wnętrza budynku, skoro ww. mocowanie znajduje się na zewnątrz, a nie wewnątrz budynku.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia zasady dwuinstnacyjności postępowania. Trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Tak więc nie w każdym przypadku ustawodawca wymaga, aby organ odwoławczy rozpatrywał dokładnie ten sam materiał dowodowy, co organ pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie dokumenty, które uzyskał organ odwoławczy z Archiwum Państwowego należy uznać za uzyskane w granicach uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 k.p.a, zważywszy, że najistotniejsze dla sprawy dokumenty tj. dokumenty pozwalające na określenie treści zgłoszenia i zakresu wykonanych robót budowlanych, już znajdowały się w aktach sprawy.
Zasadnie zwracają uwagę skarżący, iż należy uznać, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte ich wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. Pogląd taki wynika z treści ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 maja 2014 r. (sygn. akt II SAB/Bd 30/14). Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna zawarta w tym wyroku i wskazania co dalszego postępowania wiążą w sprawie organ, którego bezczynność stwierdzono. Organ ten nie może zatem przyjąć innego poglądu prawnego, nawet jeżeli jest w stanie go poprzeć innymi orzeczeniami sądów administracyjnych. Z treści decyzji organów, w których powoływano się na ww. wyrok, wynika że organy uznały, iż wykonanie wyroku sądu winno przejawić się także poprzez czynność wszczęcia postępowania z urzędu. W istocie zatem wszystkie czynności w sprawie należało uznać za podejmowane w ramach postępowania, które nakazał prowadzić Sąd w powyższym wyroku tj. w związku z rozpatrzeniem wniosku skarżących z dnia [...] stycznia 2013 r. Wskazane naruszenie nie może być zatem uznane za takie naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie nie doszło przy tym do sytuacji określonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. tj. do wydania decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Z powyższego wynika też, że oględziny z dnia [...] czerwca 2015 r. miały miejsce w obrębie toczącego się postępowania, skoro jego początek miał miejsce [...] stycznia 2013 r.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący czasu trwania postępowania przed organami administracji. Wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy nie ograniczył się tylko do oczekiwania na przedłożenie dowodów z Archiwum Państwowego; dokonywał także czynności (wprawdzie bezskutecznych) w celu uzyskania oryginałów dokumentów związanych ze zgłoszeniem dokonanym przez inwestora w dniu [...] grudnia 2000 r. Należy też zauważyć, że zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nieuzasadnione, zbyt długie prowadzenia postępowania, aby odniósł skutek musi zostać połączony z wykazaniem, iż owo naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Takiego wywodu skarżący nie przeprowadzili.
Ze względu na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło