II SA/Bd 407/25

WyrokWSA w Bydgoszczy2025-09-10

Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Grzegorz Saniewski, Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. i której prawo do świadczenia wygasło po tej dacie, zachowuje prawo do tego świadczenia na dotychczasowych zasadach, jeśli złożyła wniosek o nowe orzeczenie o niepełnosprawności przed upływem ważności dotychczasowego orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo, ponieważ organy błędnie zinterpretowały art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym. Sąd stwierdził, że złożenie wniosku o nowe orzeczenie o niepełnosprawności przed upływem ważności dotychczasowego orzeczenia nie jest przedwczesne i nie wyklucza możliwości zachowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach. Ponadto, organy naruszyły art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, nie wyjaśniając w sposób należyty przyczyn odmowy przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
A. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na opiekę nad matką na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Wcześniej przyznane świadczenie wygasło w czerwcu 2024 r. Matka strony posiadała orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na zmiany w przepisach i wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na niespełnienie warunków formalnych związanych ze złożeniem wniosku o nowe orzeczenie o niepełnosprawności. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2025r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1, art. 24, art. 25 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2024r., poz. 323 ze zm. – dalej powoływanej jako "u.ś.r.") oraz art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023r., poz. 1429 – dalej powoływanej jako "u.ś.w.") orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy D. w przedmiocie odmowy przyznania A. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką S. P.. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następujących okolicznościach sprawy. Wnioskiem z [...] sierpnia 2024 r. A. K. (dalej: "strona", "Skarżąca") zwróciła się do Wójta Gminy D. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do [...] grudnia 2023 r. na wymagającą opieki niepełnosprawną matkę H. P.. W załączeniu do wniosku strona przedłożyła wypis z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z [...] lipca 2024r., stwierdzające okresową niezdolność H. P. do samodzielnej egzystencji na dalszy okres do lipca 2027r. oraz orzeczenie ww. organu z [...] kwietnia 2023r., stwierdzające niezdolność do samodzielnej egzystencji ojca Skarżącej Z. P., wydane na okres do kwietnia 2025r. W toku postępowania organ pozyskał od Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego informację, że H. P. złożyła wniosek o świadczenie zależne od ustalenia stopnia jej niezdolności do pracy w dniu [...] czerwca 2024r. Decyzją z [...] lutego 2025r. Wójt Gminy D. (dalej: "Wójt", "organ I instancji") odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w celu sprawowania opieki nad matką. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że rozstrzygnięcie wydane zostało po uchyleniu wcześniejszej decyzji z [...] września 2024r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze Kolegium decyzją z [...] stycznia 2025r. przekazało bowiem sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania (uwaga Sądu: do akt nie dołączono ww. decyzji). Ponownie rozpoznając sprawę Wójt ustalił, że A. K. nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad H. P. na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2022r. (nr [...]). Świadczenie to zostało przyznane Skarżącej na okres od [...] stycznia 2022r. do [...] czerwca 2024r. Organ wyjaśniał dalej, że w świetle przepisów ustawy z dnia [...] grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (art. 46 ust. 1 i 2) przyjął, że data złożenia przez H. P. wniosku o świadczenie pieniężne z ubezpieczenia społecznego rolników jest datą złożenia przez nią wniosku o ustalenie orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji – co w okolicznościach sprawy nastąpiło [...] czerwca 2024r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Wójt ustalił nadto, że H. P. pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek Z. P. posiada orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji – ważne do kwietnia 2025r. Następnie organ I instancji wyjaśnił, że przesłanką wydania decyzji odmownej jest fakt, iż nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki i nie można przyjąć w świetle zebranego materiału dowodowego, że niepełnosprawność matki strony powstała przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, ale nie później niż do 25 roku życia. Powołując się na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 Burmistrz uznał, że z Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zalecając ustawodawcy jedynie poprawienie stanu prawnego. Wobec tego w ocenie organu I instancji na podstawie ww. orzeczenia nie powstało prawo żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność nie powstała w okresie dzieciństwa. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżone rozstrzygnięcie opisane na wstępie. W uzasadnieniu Kolegium powołało się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014r. K 38/14 i wyjaśniło, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. utracił przymiot konstytucyjności w odniesieniu do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż do ukończenia 18 roku życia (lub do ukończenia 25 roku życia w przypadku powstania niepełnosprawności w okresie nauki). Mimo wadliwości oparcia decyzji odmownej na ww. przepisie decyzja poddana kontroli Kolegium została uznana jednak za prawidłową z powodów opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazało bowiem, że strona złożyła wniosek o świadczenie [...] sierpnia 2024 r., zaś wniosek o wydanie orzeczenia lekarskiego został zgłoszony [...] czerwca 2024r. – a zatem "przed upływem ważności orzeczenia". Dalej organ odwoławczy wskazał, że warunkiem zachowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia. Następnie należy złożyć wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w terminie 3 miesięcy od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W ocenie Kolegium Skarżąca nie spełniła przesłanek przyznania wnioskowanego świadczenia wskazanych w art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że wobec zmiany przepisów prawa i wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym stronie nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, natomiast matka strony może ubiegać się o świadczenie wspierające. Na powyższe rozstrzygnięcie A. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę, wnosząc o uchylenie ww. decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Alternatywnie wniosła o przyznanie jej wnioskowanego świadczenia Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 17 ust. 1 oraz 1b u.ś.r. poprzez błędną jego wykładnię, - art. 63 ust. 2 i 3 u.ś.w. poprzez jego nieprawidłową wykładnię, - art. 7 i art. 77 k.p.a poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie występują jakiekolwiek negatywne przesłanki wykluczające prawo do świadczenia. W uzasadnieniu skargi zaprezentowano argumentację na poparcie ww. zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi. Materialnoprawną podstawę decyzji organów obydwu instancji stanowiły przepisy art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. oraz art. 63 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.- dalej: "u.ś.w."). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca [...] sierpnia 2024 r. wniosła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do [...] grudnia 2023 r. w związku ze sprawowaniem opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji z [...] lipca 2024 r. wydanym na okres do lipca 2027r. W tym miejscu wskazania wymaga, że Skarżącej przysługiwało wcześniej przyznane świadczenie pielęgnacyjne na matkę [...] stycznia 2022r. do [...] czerwca 2024r. – co wynika jedynie z uzasadnienia zaskarżonych decyzji albowiem w aktach brak jest decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz Skarżącej. Podkreślenia wymaga również, że z dniem [...] stycznia 2024 r., na podstawie art. 43 u.ś.w. dokonano nowelizacji przepisów ustawy z dnia 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w tym między innymi jej art. 17 ust. 1, z treści którego wynika, że w aktualnym stanie prawnym, o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogą ubiegać się osoby w nim wymienione sprawujące opiekę jedynie nad osobą niepełnosprawną, która nie ukończyła 18 roku życia. Nie ulega zatem wątpliwości, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym uwzględniając wiek osoby wymagającej wsparcia ze strony bliskich, świadczenie nie przysługuje Skarżącej. Zgodnie jednak z art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl art. 63 ust. 2 u.ś.w. osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Stosownie zaś do art. 63 ust. 3 u.ś.w. osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Sąd zwraca uwagę na użycie przez ustawodawcę w art. 63 ust. 3 zd. pierwsze i odpowiednio w zd. drugim, wyrażenia "zachowują prawo", co jednoznacznie wskazuje na zakres badania przez organ. W przypadku zatem kolejnego wniosku dotyczącego kontynuacji wcześniej przyznanego świadczenia (tak jak w przypadku Skarżącej), zgodnie z treścią art. 63 ust. 3 u.ś.w., powinno podlegać badaniu spełnienie wymogów formalnych wniosku (tj. złożenie wymaganych dokumentów we wskazanych w przepisie terminach) oraz ustalenie faktycznego sprawowania przez wnioskodawcę opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, uniemożliwiającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ustawodawca wskazał bowiem, że osoby, którym wcześniej przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego "zachowują" to prawo na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., po spełnieniu warunków wynikających z art. 63 ust. 3 u.ś.w. Przepis ten ustalił zasady ochrony praw nabytych dla osób, którym wcześniej przyznano prawo do przedmiotowego świadczenia. Przepis ten miał na celu zapewnienie stabilności i przewidywalności prawa. Zasada ochrony praw nabytych zapewnia ochronę praw podmiotowych, zarówno publicznych jak i prywatnych nabytych w drodze skonkretyzowanych decyzji, przyznających świadczenia, jak i praw nabytych in abstracto (zgodnie z ustawą przed zgłoszeniem wniosku o ich przyznanie), a także ekspektatyw maksymalnie ukształtowanych, tj. takich, które spełniają wszystkie zasadnicze przesłanki ustawowe nabycia praw pod rządami danej ustawy bez względu na stosunek do nich późniejszej ustawy (Trybunał Konstytucyjny: orzeczenie z 11 lutego 1992 r. sygn. K 14/91 i wyrok z 22 czerwca 1999 r. sygn. K 5/99). Wymaga też podkreślenia, że zgodnie z ww. przepisem warunkiem zachowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach dotychczasowych jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. ma ograniczyć sytuacje występowania z wnioskami o świadczenie pielęgnacyjne bez ograniczenia terminu do składania wniosków. Stąd też ustawodawca wprowadził zastrzeżenie, że wnioski muszą być złożone w określonym maksymalnym terminie od daty utraty ważności przeczenia o niepełnosprawności - najpierw wniosek o nowe orzeczenie o stwierdzenie niepełnosprawności, a następnie wniosek o świadczenie pielęgnacyjne. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie podziela koncepcji Kolegium co do wykładni przepisu art. 63 ust. 3 u.ś.w., w sposób który złożenie wniosku o wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności przed utratą ważności przez dotychczasowe orzeczenie, traktuje jako przedwczesne i niespełniające warunków zakreślonych w ww. przepisie. Interpretacja ta prowadzi bowiem do wniosków sprzecznych z założeniami samej ustawy. Po pierwsze wskazać należy, że w ocenie Sądu nawet literalne brzmienie ww. przepisu, wbrew przyjętemu przez organ odwoławczy stanowisku, nie wskazuje wcale na kategoryczny termin początkowy złożenia wniosku o nowe orzeczenie. Przepis ten, co już wcześniej podniesiono, zakreśla bowiem jedynie maksymalny termin na złożenie wniosku, a określenie "od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności orzeczenia" wyznacza początek biegu tego maksymalnego terminu, a więc moment od którego należy liczyć upływ 3 miesięcy. Jest to sposób określenia terminu końcowego, którego niedochowanie powoduje określone skutki prawne. Norma ta nie wyznacza jednak zdaniem Sądu terminu początkowego, który by wykluczał możliwość złożenia wniosku przed jego rozpoczęciem. Wskazać należy ponadto, że normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych. Należy zatem sięgnąć do zasad wykładni prawa, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele czy funkcje regulacji prawnej. Sądy winny stosować Konstytucję wprost - kierując się podstawową dyrektywą wykładni, mającej znaczenie systemowe - wykładni przepisu w zgodzie z Konstytucją; w pierwszym rzędzie, spośród kilku możliwych znaczeń przepisu za pośrednictwem reguł wykładni, poszukiwany winien być zawsze taki sens normatywny, który pozwala na uzgodnienie przepisu z Konstytucją - zgodnie z domniemaniem zgodności normy ustawowej z Konstytucją (zob. uzasadnienie wyroku TK z 8 listopada 2000 r., SK 18/99, OTK 7/00, s.1273). Wniosek taki, zmierzający do systemowego i celowościowego odczytania spornego przepisu, wywieść można chociażby z treści uzasadnienia projektu ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. Wskazano w nim w sposób bezpośredni, iż nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2024 r. i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Zamiarem ustawodawcy nie było zatem pozbawianie praw już nabytych osób, które do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne pobierały. Wskazuje na to także jednoznacznie dalsza treść powoływanego uzasadnienia do ustawy, gdzie czytamy "Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego" (por. Uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o świadczeniu wspierającym, druk nr 3130 Sejm RP IX kadencji). W konsekwencji przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie w takiej sytuacji możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych, stosowanych na podstawie art. 63 ust. 1 u.ś.w. Niezależnie od wadliwej wykładni normy zawartej w art. 63 ust. 3 u.ś.w. to w okolicznościach sprawy istotnie jest przede wszystkim to, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone przez organ z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast w myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego powinno zatem zawierać argumentację wskazującą na okoliczności spełnienia zarówno przesłanek formalnych, jak i materialnych odmowy. Przepis art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. obliguje organ do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych oraz wyjaśnienia stronie przyczyn załatwienia żądania strony. Z uzasadnienia decyzji powinien wynikać przede wszystkim tok rozumowania organu i kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia. Strona powinna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska, co umożliwia jego kontrolę nie tylko przez stronę będącą adresatem wydanego rozstrzygnięcia lecz również przez sąd (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 680/20). Prawidłowo zredagowane, pod względem merytorycznym i prawnym, uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a. na mocy której organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Jednocześnie należy wskazać, że również z zasady dwuinstancyjności wynikają określone wymagania co do treści uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Uzasadnienie, w którym brak jest rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów odwołania albo brak odniesienia się i oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dowodów, pozwalających na zweryfikowanie prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji uprawnia do stwierdzenia, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem zasad procesowych, w tym zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Po 1186/22). Odnosząc powyższe ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zaskarżone decyzje nie zawierają wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, ich uzasadnienie jest ogólnikowe i niekonkretne, a zatem nie spełnia wymogów wskazanych w przepisie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. jak i narusza zasadę przekonywania. W kontrolowanej sprawie jako uzasadnienie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 63 ust. 3 u.ś.w. i wskazał jedynie lakonicznie, że "wniosek o wydanie nowego orzeczenia został złożony przed upływem ważności orzeczenia". Organ nie określił jakie orzeczenie miał na względzie, a w aktach brak jest wcześniejszego orzeczenia o niepełnosprawności H. P. (lub orzeczenia o jej niezdolności do samodzielnej egzystencji), brak jest też decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz A. K. (w treści której z pewnością wskazano na ustalenia faktyczne pozwalające na przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia za wcześniejszy okres). Organ I instancji natomiast całkowicie pominął w uzasadnieniu kwestię zastosowania ww. przepisu w swojej decyzji. Zatem zarówno Wójt, jak i Kolegium de facto nie wyjaśnili dlaczego Skarżąca nie spełniła ww. przesłanek. Organy w sposób nienależyty uzasadniły swoje decyzje nie wyjaśniając kluczowej dla sprawy kwestii, tj. dlaczego Skarżąca nie spełniła warunków uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia [...] grudnia 2023 r. zgodnie z art. 63 ust. 3 u.ś.w. Tym samym organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 107 k.p.a., które to naruszenie uzasadniało uchylenie zaskarżonych decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien w sposób należyty uzasadnić decyzję, w szczególności po poczynieniu ustaleń faktycznych w zakresie dotrzymania przez Skarżącą terminów wykonania czynności wskazanych w art. 63 ust. 3 u.ś.w. i istnienia przesłanek uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023r. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło