II SA/Bd 412/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę. Decyzją z dnia z dnia [...] r. nr [...] Prezydent [...], działając na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r., Nr 70, poz. 473 ze zm.), orzekł o cofnięciu zezwolenia Nr [...] z dnia [...] r. na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18% zawartości alkoholu do spożycia poza miejscem sprzedaży – prowadzonym w G. przy ul. [...] przez M. Z. - Sklep Ogólnospożywczo Przemysłowy "[...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że M. Z. prowadzi działalność gospodarczą - sklep br. spożywczo - przemysłowej w G. przy ul. [...], w którym odbywa się sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie zezwolenia z dnia [...] r. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18% zawartości alkoholu do spożycia poza miejscem sprzedaży, zaznaczając, iż zezwolenie wydane jest na okres dwóch lat tj. od 24 marca 2008 r. do 24 marca 2010 r. W dalszej części podniesiono, że podstawą do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia posiadanego przez przedsiębiorcę zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych była notatka służbowa Straży Miejskiej w G. znak: [...] (wpłynęła w dniu 23 października 2008 r.), z której wynikało, iż w obrębie sklepu miało miejsce spożycie piwa. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego M. Z. oświadczyła, że nie była obecna w sklepie w momencie zajścia opisanego w notatce Straży Miejskiej z dnia 15.10.2008 r., a o całym zdarzeniu dowiedziała się od sprzedawczyni i zaznaczyła, że na bieżąco stara się przestrzegać przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, podkreślając, iż zdarzenie opisane we wskazanej notatce jest przypadkiem jednorazowym. W dalszym toku prowadzonego postępowania ustalono na podstawie przesłuchania w charakterze świadka - sprzedawczyni z przedmiotowego sklepu, iż sprzedała ona piwo mężczyźnie opisanemu w notatce, jednakże nie widziała, aby spożywał on piwo w sklepie, natomiast kiedy funkcjonariusze Straży Miejskiej wchodzili do sklepu, mężczyzna wychodził na zewnątrz. Zaznaczyła ponadto, że z uwagi na krótki okres czasu, jaki upłynął od momentu zakupu piwa do wyjścia ze sklepu, klient nie był w stanie otworzyć i spożywać piwa. Zdaniem organu, ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż 15 października 2008 r. podczas pełnienia patrolu funkcjonariusze Straży Miejskiej stwierdzili jednoznacznie spożywanie piwa w sklepie prowadzonym przez M. Z., a sytuacja opisana w notatce potwierdza, że doszło do naruszenia warunków określonych w zezwoleniu, bowiem mimo obowiązującego zakazu osoba spożywała alkohol w miejscu jego sprzedaży. Organ stwierdził ponadto, że z wyjaśnień złożonych przez sprzedawczynię wynikało co prawda, iż nie widziała ona osoby spożywającej piwo w sklepie, niemniej jednak potwierdzeniem naruszenia warunków zezwolenia jest wyrok Sądu Rejonowego w G., który wskazuje, że w dniu 15 października 2008 r. w sklepie spożywczo - przemysłowym "[...] przy ul. [...] w G. J. Ł. spożywał alkohol w postaci piwa. W odwołaniu od powyższej decyzji M. Z. zakwestionowała prawidłowość ustaleń dotyczących stanu faktycznego, na których podstawie wydano zaskarżone rozstrzygnięcie. W jej ocenie stan faktyczny sprawy budził uzasadnione wątpliwości co do jego kompletności, a działania Straży Miejskiej w G. nie były nacechowane obiektywizmem. Zdaniem odwołującej się, w opisie notatki służbowej nie zawarto żadnych szczegółów, które mogłyby w niepodważalny sposób ocenić stan, jaki zastali Strażnicy Miejscy w momencie opisywanego zdarzenia, a mimo to na podstawie tak lapidarnie sporządzonej notatki urzędowej doszło do cofnięcia zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podniósł, iż wbrew zarzutom strony stan faktyczny w sprawie nie budzi wątpliwości, bowiem prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. J. Ł. został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu tj. wykroczenia z art. 43 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, gdyż w dniu 15 października 2008 r. ok. godz. 19.25 w sklepie [...] przy ul. [...] w G. spożywał alkohol w postaci piwa "Karpackie" tj. w miejscu publicznym i za to wykroczenie została mu wymierzona kara grzywny w kwocie 100 zł. Zdaniem organu, w takim wypadku nie może być uznane za wiarygodne oświadczenie samego sprawcy tj. J. Ł., jak również innych osób, że nie spożywał on piwa na terenie sklepu, a zarzut odwołującej odnoszący się do braku szczegółowego opisu tego zdarzenia w istocie nie ma znaczenia, skoro istotne dla sprawy okoliczności zostały przesądzone w wyroku sądu. Ponadto organ stwierdził, że okoliczności podnoszone przez stronę, iż w razie odebrania jej zezwolenia będzie zmuszona zlikwidować sklep oraz zwolnić dwóch pracowników, pozostają bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy M. Z. wniosła o uchylenie zapadłych w jej sprawie decyzji administracyjnych organów obu instancji, podnosząc, iż w decyzji organu odwoławczego zachodzą błędy dotyczące numerów poszczególnych zezwoleń na sprzedaż alkoholu w związku z czym, w jej ocenie, nie doszło do "uprawomocnienia" takiej decyzji. Skarżąca zarzuciła ponadto brak ustosunkowania organu do treści zeznań świadków zdarzenia tj. M. S. i M. S. W uzupełnieniu skargi zawartym w piśmie z dnia 5 czerwca 2009 r. skarżąca zarzuciła ponadto wydanie decyzji organu odwoławczego z naruszeniem art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez błędne jego zastosowanie oraz naruszenie art. 6, 7, 8, 11, 79, 106, 107 § 1 i § 3 K.p.a. w piśmie tym skarżąca stwierdziła, że organ cofający zezwolenie jak i utrzymujący w mocy skarżoną decyzję nie przedstawił podstawy prawnej uzasadniającej odebranie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia poza miejscem sprzedaży i nie wskazał w swej decyzji jasno i wyczerpująco do naruszenia jakich warunków i zasad doszło przez prowadzącego działalność przy ul. [...] w G., zaś normy prawne na podstawie których została wydana decyzja, nie są wystarczającą przesłanką do cofnięcia przedmiotowego zezwolenia. Skarżąca podniosła, że zaistniałe zajście choćby przyjąć za naganne, nie powinno być przesłanką do cofnięcia przedmiotowego zezwolenia, albowiem było incydentem, a nie powtarzającymi się notorycznie zajściami. W jej ocenie treść ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie statuuje warunków sprzedaży nakładających na przedsiębiorcę odpowiedzialnego za spożycie alkoholu przez klientów, którzy zakupili w ich placówce handlowej alkohol i co najwyżej sami spożywający mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności na podstawie art. 14 tego aktu prawnego. W ocenie skarżącej organ orzekający w tej sprawie dopuścił się także naruszenia przepisów procedury nie podejmując wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a ponadto nie wystąpił do gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o wydanie opinii, skutkiem czego skarżącej nie zostało doręczone żadne postanowienie w tej sprawie, tym samym nie mogła skorzystać z prawa zawartego w art. 106 § 5 kpa. Zaskarżone decyzje, w przekonaniu skarżącej, zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa poprzez brak należytego uzasadnienia prawnego oraz brak pełnej podstawy prawnej w oparciu, o którą zostały wydane, a ponadto ustalenia stanu faktycznego jak i dowody, na których organy oparły swoje decyzje budzą zastrzeżenia, wskazując przy tym, że fakt spożycia alkoholu nie został udowodniony, bowiem sam zamiar wypicia nie jest wystarczający do uznania, iż naruszono przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu w oparciu o domniemany przez organ "zamiar", nie fakty, jest nadużyciem. Skarżąca podniosła również, że wydany wyrok nakazowy nie może przesądzać o zaistniałych okolicznościach, gdyż osąd na podstawie jednej notatki i to nader okrojonej nie jest miarodajny co do zaistniałych okoliczności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Mając na uwadze stan faktyczny przedmiotowej sprawy jak i obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu stan normatywny, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle zarzutów w niej podniesionych punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości procedowania przez organy administracji jak i wydanych w toku postępowania rozstrzygnięć stanowić winna wykładnia art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z ust. 7 pkt 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Art. 18 ust. 10 pkt 2 cytowanego aktu normatywnego stanowi, iż zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Z kolei katalog tych warunków mający charakter zamknięty określony został w ust. 7 przedmiotowego artykułu. Wśród 9 warunków o zróżnicowanym charakterze ustawodawca przewidział "przestrzeganie innych zasad i warunków określonych przepisami prawa". Zważywszy więc, że organ administracji publicznej w zezwoleniu określa warunki sprzedaży napojów alkoholowych, to przyjąć należy, że określenie warunków ma istotne znaczenie, gdyż w przypadku ich nieprzestrzegania, organ obowiązany jest do cofnięcia zezwolenia. Warte podkreślenia jest również to, iż ustawodawca w żaden sposób nie uzależnił cofnięcia wydanego zezwolenia od powtarzającego się naruszenia zasad i warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Tym samym nawet jednorazowe, stwierdzone naruszenie przez przedsiębiorcę stosownych zasad i warunków winno obligować organ do cofnięcia wydanego uprzednio zezwolenia. Taka sytuacja ma właśnie miejsce w przedmiotowej sprawie. W pierwszej kolejności podnieść należy, iż w wydanych skarżącej zezwoleniach wyraźnie wskazano, iż dotyczą one sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia poza miejscem sprzedaży – prowadzonym w G. przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika natomiast, że 15 października 2008 r. podczas pełnienia patrolu funkcjonariusze Straży Miejskiej w G. stwierdzili jednoznacznie spożywanie piwa w sklepie prowadzonym przez M. Z., a sytuacja opisana w notatce potwierdziła, że doszło do naruszenia warunków określonych w zezwoleniu, bowiem mimo obowiązującego zakazu osoba spożywała alkohol w miejscu jego sprzedaży. Ustalony stan faktyczny został następnie potwierdzony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 października 2008 r., na podstawie którego J. Ł. został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu tj. wykroczenia z art. 43 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, gdyż w dniu 15 października 2008 r. ok. godz. 19.25 w sklepie [...] przy ul. [...] w G. spożywał alkohol w postaci piwa "Karpackie" tj. w miejscu publicznym i za to wykroczenie została mu wymierzona kara grzywny w kwocie 100 zł. Oznacza to, że wyrokiem sądu uznano, że klient tego sklepu na jego terenie spożywał piwo i z tej przyczyny został ukarany karą grzywny. Przy czym jak stwierdził sąd okoliczności czynu obwinionego jak i jego wina nie budzą wątpliwości, a orzeczenie to i zawarte w nim ustalenia, nie zostało następnie w żaden sposób zakwestionowane w sądowym toku instancji. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi koncentrujących się wokół naruszenia art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. wskazać należy, iż w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, iż sąd winien uchylić zaskarżony akt administracyjny gdy uzna, iż rozstrzygnięcie sprawy mogłoby być inne gdyby do danego naruszenia nie doszło. Dogłębna analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż zarzuty podniesione w skardze i jej uzupełnieniu, a dotyczące uzasadnień wydanych w sprawie rozstrzygnięć nie są zasadne. Dla oceny prawidłowości tych rozstrzygnięć de facto bez znaczenia pozostają bowiem wskazywane przez skarżącą argumenty, w tym powoływanie się na okoliczność dotychczasowego, prawidłowego funkcjonowania prowadzonej placówki, czy też brak skarg na jej działalność. Dokonane ustalenia faktyczne potwierdzające, że w dniu 15 października 2008 r. ok. godz. 19.25 w sklepie [...] przy ul. [...] w G. doszło do spożycia alkoholu, stanowiły dostateczną podstawę do przyjęcia przez organ orzekający, że skarżąca naruszyła warunek określony w zezwoleniu. W tej sytuacji nie może budzić żadnych wątpliwości, że skoro J. Ł. spożywał alkohol w sklepie, to czynił to w miejscu sprzedaży, a to było sprzeczne z warunkami określonymi w zezwoleniu, dotyczącymi miejsca spożywania tych napojów. Odnosząc się z kolei do zarzutu bezkrytycznego przyjęcia przez organy ustaleń błędnego orzeczenia wydanego w postępowaniu nakazowym podnieść należy, iż sąd administracyjny w świetle realizowanej funkcji kontroli administracji publicznej ograniczony jest w czynieniu ustaleń o faktach w ten sposób, iż weryfikuje działania organu administracji mające realizować zasadę prawdy materialnej. Skoro bowiem legalność działania lub bezczynność administracji zależy od tego czy organ prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne dające podstawę do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego, to oczywiste jest, iż treść orzeczenia sądu administracyjnego zależeć będzie między innymi od oceny zebrania przez organ administracji wszystkich danych o faktach istotnych w sprawie. Wadliwe zaś ustalenie przez organ administracji okoliczności faktycznych istotnych w indywidualnej sprawie stanowić winno podstawę do uchylenia kontrolowanego aktu, gdyż tego rodzaju uchybienie może mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym w świetle art. 11 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalenia organów nie korespondujące z zasadą związania ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo, sąd będzie musiał uznać za błędne. Odmienna sytuacja ma jednak miejsce w przedmiotowej sprawie. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem wyrok nakazowy wydany w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Takie orzeczenie nie jest wiążące w tym sensie, iż sąd administracyjny może zaakceptować ustalenia organu administracji odmienne od tych, które legły u podstaw wydania przez sąd powszechny wyroku nakazowego. Co oczywiste, może również podzielić ustalenia organu zbieżne z podstawami wydania przez sąd powszechny wyroku nakazowego. Niewątpliwie jednak sąd administracyjny nie jest upoważniony do podważania prawomocnej wypowiedzi sądu powszechnego w sytuacji, gdy na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, skarżąca taką wypowiedź, w sposób mniej lub bardziej bezpośredni, kwestionuje. Należy przy tym zaznaczyć, że sąd w składzie orzekającym w pełni podziela wyrażoną w wyrokach z dnia 2 maja 2001 r., sygn. akt II SA 1452/00 oraz z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 175/06 rygorystyczną wykładnię przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w kwestii zasad (warunków) cofania zezwolenia, w przypadku naruszenia tych zasad, polegających na sprzedaży alkoholu z naruszeniem określonych w ustawie warunków. W rezultacie należy przyjąć, że w myśl art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, jeżeli stwierdzony zostanie choćby tylko jeden przypadek złamania zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, obowiązkiem organu zezwalającego jest cofnięcie wydanego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W reasumpcji powyższych rozważań uznać należało, iż organ I instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie doszło do nieprzestrzegania warunków sprzedaży alkoholowych i prawidłowo zastosował przewidziany ustawą skutek takiego naruszenia, polegający na cofnięciu wydanych zezwoleń. Prawidłowa była również decyzja wydana przez organ odwoławczy ponownie rozpatrujący i rozstrzygający sprawę w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, to na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą, m.in. w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych, spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, by klienci zachowaniem swoim nie naruszali przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W tym stanie rzeczy uznać należało, że organy administracji publicznej nie naruszyły prawa, a wydane w toku postępowania administracyjnego decyzje były prawidłowe. Zważywszy powyższe, Sąd uznał zarzuty skargi na niezasadne. Tym samym działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji oddalając skargę. E. Piechowiak W. Jarzembski G. Saniewski