II SA/Bd 418/06

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-06-06

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Wojciech Jarzembski, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił okres uprawniający do emerytury skarżącej, nie uwzględniając okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych i zasiłku macierzyńskiego przed 15 listopada 1991 r. oraz okresu wypowiedzenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły okres uprawniający do emerytury skarżącej. Zarzuty dotyczące braku zaliczenia okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych i macierzyńskiego przed 15 listopada 1991 r. okazały się bezzasadne, podobnie jak zarzut dotyczący nieuwzględnienia wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, który był gołosłowny i niepoparty dowodami. Sąd podkreślił, że nie może orzekać bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron, a jedynie kontrolować zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca Maria P. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie posiada wymaganego 20-letniego okresu uprawniającego do emerytury, mimo spełnienia pozostałych warunków. Wojewoda podtrzymał to stanowisko. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad postępowania, w tym niewyjaśnienie istotnych okoliczności, przemilczenie dowodów i uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu. W szczególności kwestionowała nieuwzględnienie okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych i macierzyńskiego przed 15 listopada 1991 r. oraz okresu wypowiedzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA: Wojciech Jarzembski Asesor WSA: Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 6 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Marii P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2006 r. Starosta S. odmówił Marii P. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu wskazał, że pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 lipca 2004 r. spełniał warunki określone w art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002 r., z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001 r.". Starosta stwierdził, że skarżąca spełnia część warunków określonych w ww. art. 37k ust. 9 tj.: - od dnia 30 kwietnia 2000 r. posiadała status osoby bezrobotnej, - w dniu 5 lipca 2002 r. osiągnęła wiek 50 lat, - była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat tj. od [...] 1979 r. do [...] 1991 r. w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w C. Zakładzie Rolnym G. Jednakże według Starosty skarżąca nie posiada wymaganego 20 - to letniego okresu uprawniającego do emerytury. Biorąc pod uwagę zarówno okresy składkowe, nieskładkowe, jak też okresy uzupełniające organ stwierdził, że w sumie dają one okres jedynie 19 lat i 28 dni. Odwołując się od tej decyzji skarżąca przedstawiła dokumenty świadczące o nieuwzględnionych w dotychczasowych wyliczeniach okresach pracy. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty. Zdaniem Wojewody z akt przekazanych mu wraz z odwołaniem wynika, że aczkolwiek wg stanu na dzień [...] 2004 r. Maria P. ukończyła 50 rok życia, posiadała status osoby bezrobotnej, zamieszkiwała w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym i przez ponad 10 lat była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w PGR, to jednak nie spełnia pozostałego warunku, jakim jest posiadanie okresu uprawniającego do emerytury w wymiarze co najmniej 20 lat. Uwzględniając treść dowodów przedstawionych wraz z odwołaniem Wojewoda stwierdził, że wg stanu na dzień 31 lipca 2004 r. skarżąca posiadała okres uprawniający do emerytury w wymiarze 19 lat 8 miesięcy i 18 dni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Maria P. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody, jak też poprzedzającej ją decyzji Starosty S. oraz przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżone decyzje zapadły w wyniku naruszenia zasad postępowania określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Przejawiło się to w niewyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy przez ograniczenie do minimum postępowania dowodowego, przemilczenie okoliczności, faktów i dowodów przedkładanych przez stronę skarżącą, jak też uniemożliwienie w obu instancjach czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym na etapie poprzedzającym wydanie decyzji. Podnosząc zarzuty braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie skarżąca wskazała, że nie rozważono i nie wyjaśniono kwestii zaliczenia do stażu składkowego okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych przed 15 listopada 1991 r. (nie doliczono co najmniej 4 miesięcy brakujących do 20 lat) oraz okresów pobierania zasiłku macierzyńskiego przed 15 listopada 1991 r. (skarżąca zwróciła uwagę, że miała 4 porody). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Według organu wydając zaskarżoną decyzję wziął pod uwagę cały materiał dowodowy i poddał ocenie wszystkie dowody przedłożone przez skarżącą, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Skarżącej zapewniono także możliwość czynnego udziału w postępowaniu: postępowanie było wszczęte na jej wniosek; organ I instancji doręczył skarżącej swoją decyzję i poinformował ją o przekazania odwołania Wojewodzie, czego dowodem są pocztowe potwierdzenia odbioru tych dokumentów. Skarżąca była zatem zorientowana przed jakim organem toczy się postępowanie administracyjne i zgodnie ze swoją wolą mogła brać udział w postępowaniu. Na rozprawie, popierając skargę, pełnomocnik skarżącej, powołując się na przepis art. 6 ust. 2 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS podniósł, że ze świadectwa pracy z dnia [...] 1991 r. z PGR C. nie wynika, czy skarżąca otrzymała czy też nie wynagrodzenie za okres wypowiedzenia. Pełnomocnik zauważył, że praktyką wielu pracodawców było wypłacanie wynagrodzenia pracownikom za okres wypowiedzenia pomimo sytuacji, iż pracownik znajdował się na urlopie bezpłatnym wychowawczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Odnosząc się do zawartego w skardze żądania skarżącej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego należy na wstępie wyjaśnić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji, orzekać bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Charakter postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym wyłącza dokonywanie przez ten sąd ustaleń prowadzących do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Jest to zadanie organów orzekających i winno być oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym. Odnosząc się do zarzutu braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu tj. naruszenia zasady postępowania określonej w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej dalej "kpa") Sąd stwierdza, że w aktach sprawy administracyjnej brak jest dokumentów potwierdzających, że stosownie do wspomnianego przepisu strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Jak wskazał jednak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 25 kwietnia 2005r. (sygn. akt FPS 6/04, opublikowana w "Orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" z 2005 r. Nr 4 poz. 66 oraz w elektronicznym Systemie Informacji Prawnej LEX po nr 150133) zapadłej na tle analogicznego do ww. przepisu artykułu 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60) nie każde naruszenie wyżej opisanego prawa strony skutkuje uchyleniem decyzji, ale zależy od oceny, czy wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu niewątpliwe naruszenie przepisów postępowania tj. brak powiadomienia skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy nie miały wpływu na wynik postępowania. Jak wynika z wniosku skarżącej z dnia [...] 2005 r. (k. 11 akt administracyjnych) oraz z pism kierowanych do niej przez organ administracji (k.28, k.30, k. 38) skarżącej wiadomo było jakimi dokumentami dysponuje organ rozpatrując sprawę oraz jakie w sprawie są podejmowane czynności. Formułując zarzut braku zaliczenia do stażu składkowego okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych przed 15 listopada 1991 r. skarżąca nie wskazała, na czym miałby polegać błąd organu w obliczeniach, ewentualnie jakie dokumenty, zgromadzone w sprawie, zostały przez organ pominięte. Sąd analizując akta sprawy administracyjnej nie dopatrzył się uchybień w tym zakresie. Bezzasadny jest także zarzut braku uwzględnienia okresów pobierania zasiłku macierzyńskiego przed 15 listopada 1991 r. (skarżąca zwróciła uwagę, że miała 4 porody). We wskazanym okresie skarżąca urodziła troje dzieci: syna [...]1985 r., córkę [...] 1989 r. oraz syna [...] 1990 r. (k. 17 akt sądowych). Świadectwo pracy z PGR C. nie wskazuje, aby pominięto w wykazanych okresach pracy okresy przypadające na urlop macierzyński, a co za tym idzie - okresy pobierania zasiłku macierzyńskiego. Jak wynika z art. 180 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy w treści obowiązującej przed 15 listopada 1991 r. (Dz. U. z 1974 r., Nr 24, poz. 141) skarżącej po porodzie przysługiwał urlop macierzyński w wymiarze maksymalnie 14 tygodniowym (przy urodzeniu pierwszego dziecka - [...]) i 16 tygodniowym (przy urodzeniu następnych dzieci). Tak więc po urodzeniu syna [...] w dniu [...] 1985 r. urlop macierzyński powinien przysługiwać do 2 stycznia 1986 r. Okres ten został uwzględniony w świadectwie pracy. Podobnie uwzględniono okres, który powinien przypadać na urlop macierzyński po urodzeniu syna [...], natomiast urodzenie córki [...] nastąpiło w okresie korzystania przez skarżącą z urlopu wychowawczego (okres urlopu wychowawczego od [...] 1986 r. do [...] 1990 r. w świadectwie pracy wykazany został jako 2 okresy: od 11 stycznia 1986 r. do 1 października 1989r. i od 23 sierpnia 1989 r. do 30 października 1990 r.), uwzględnionego w okresach nieskładkowych. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które wskazywałyby, że pobierała zasiłek macierzyński (przysługujący w okresie urlopu macierzyńskiego) w innych okresach, nie wykazywanych jako okresy pracy w dokumentach zgromadzonych przez orzekające w sprawie organy administracji. Podnosząc na rozprawie zarzut braku wykazania w świadectwie pracy z dnia [...] 1991 r. z PGR C., czy skarżąca otrzymała czy też nie wynagrodzenie za okres wypowiedzenia, strona skarżąca powołała się wyłącznie na "praktykę pracodawców", a nie na konkretną sytuację, w której znajdowała się możliwą do udowodnienia. Zarzut ten jest zatem gołosłowny. Powoływany przy tym przepis art. 6 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353; z późn. zm.) za okresy składkowe, przypadające przed 15 listopada 1991 r. nakazuje uważać także okresy niewykonywania pracy po ustaniu zatrudnienia, jeżeli za te okresy na podstawie przepisów Kodeksu pracy zostało wypłacone wynagrodzenie lub odszkodowanie. Zapewne zatem stronie skarżącej chodzi nie tyle o okres wypowiedzenia (który jest przecież okresem zatrudnienia), ile o okres za który wypłacane jest odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia (art. 361 Kodeksu pracy; w kwestii zaliczalności por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bd 909/05, opubl. w "Zeszytach Naukowych Sądownictwa Administracyjnego" Nr 2(5) z 2006 r., str. 120). Tym niemniej, jak wyżej wskazano, zarzut ten pozostaje bez związku z treścią akt administracyjnych, nie został także poparty żadnym dokumentem przedstawionym Sądowi. Sąd nie może zatem stwierdzić, że w tym zakresie organy przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób niewyczerpujący (tj. z naruszeniem art. 77 § 1 kpa). O ile taki dokument zostanie w przyszłości ujawniony - skarżąca może wnosić do organów o wznowienie postępowania. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło