II SA/Bd 423/06

Dnia 4 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant: Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. ze skargi Andrzeja K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej 1. odrzuca skargę w przedmiocie związku stwierdzonego schorzenia ze służbą wojskową, 2. w pozostałym zakresie oddala skargę. Orzeczeniem z dnia [...] 2005r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w S., po rozpoznaniu u Andrzeja K. meningokowego zapalenia opon mózgowo - rdzeniowych i mózgu z posocznicą w okresie rekonwalescencji ( § 63 Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - Dz. U. Nr 151, poz. 1595), uznała go za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej w okresie 12 miesięcy, zaliczając do kategorii zdrowia "B". W zakresie związku choroby ze służbą wojskową organ rozstrzygnął, iż rozpoznane schorzenie nie pozostaje w związku ze służba wojskową, ujawniło się bowiem niezależnie od warunków i charakteru odbytej służby wojskowej. Andrzej K. złożył odwołanie od tego orzeczenia do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B., wyrażając swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia dotyczącego "czasowej niezdolności do czynnej służby wojskowej w okresie 12 miesięcy", a więc zaliczenia do kat. B zdolności do służby wojskowej. Zakwestionował też stwierdzenie dotyczące braku związku rozpoznanego schodzenia ze służbą wojskową, ponieważ w momencie powołania do służby wojskowej cieszył się zdrowiem i został zaliczony do kat. A zdolności do służby wojskowej. Organ odwoławczy Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. orzeczeniem z dnia [...] 2005r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazał, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w S. prawidłowo uznała, że stwierdzone u badanego schorzenie nie pozostaje w związku przyczynowym ze służba wojskową, ponieważ z przedstawionej dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej wynika, że w czasie pełnienia służby wojskowej u szeregowego Andrzeja Kosika doszło do zachorowania mającego charakter losowy o czym świadczy postępowanie epidemiczne w jednostce wojskowej. Oparto się przy tym na regulacji wynikającej z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 31 marca 2003r. w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (Dz. U. z 2003r., Nr 62, poz. 566). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Andrzej K. wyraził swoje niezadowolenie z orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. oraz wniósł o jego uchylenie względnie uznanie za całkowicie niezdolnego do służby wojskowej zarzucając, że podjęte rozstrzygnięcie nie jest trafne. Skarżący nie zgadzał się też z merytorycznym uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia, z którego wynika, że nabyte schorzenia nie mają bezpośredniego związku z odbywaną służba w wojsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 29 listopada 2005r. - II SA/Bd 801/05 uchylił zaskarżone orzeczenie, uznając że zostało ono wydane z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. m. in. sąd wskazał, że organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy w jej całokształcie a jedynie co do braku związku stwierdzonego schorzenia ze służbą wojskową. Rozpoznając ponownie sprawę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. wydała dnia [...] 2006r. orzeczenie nr [...] na podstawie art. 29 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst Dz. U. Nr 21 z 2002r. poz. 205 z późn. zm.), Ustawy z dnia 29 października 2003r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP oraz zmianie niektórych innych ustaw Dz. U. RP Nr 210 z dnia 11 grudnia 2003r. poz. 2036, Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenie ich siedzib, zasięgu działania i właściwości § 3 ust. 4 - Dz. U. RP Nr 151 z dnia 1 lipca 2004r. poz. 1594 w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, art. 138 kpa. Orzekła w nim o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ wskazał, że z przedstawionej dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej wynika, że szeregowy Andrzej K. do służby wojskowej został wcielony dniu [...] 2004r. i służbę tą pełnił na stanowisku kucharza. Podczas jej pełnienia zachorował na meningokokowe zapalenie opon mózgowo - rdzeniowych i mózgu z posocznicą. Z meldunku Kierownika Stacji Przeciwepidemicznej WOMP w G. z dnia [...] 2005r. skierowanego do Głównego Inspektora Sanitarnego Wojska Polskiego wynika, że zachorowanie to w Jednostce Wojskowej Nr [...] było pojedyncze. Czynnikiem etiologicznym była Neisseria Meningitidis gr. C. Źródło zakażenia nie zostało ustalone. U osób z bezpośredniego kontaktu nie wyhodowano tej bakterii. Z tego też względu RWKL uznała, że zachorowanie powyższe miało charakter losowy i w świetle rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz wykazu chorób będących istotnym pogorszeniem stanów chorobowych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (Dz. U. RP Nr 62 z dnia 14 kwietnia 2003r.) brak jest podstawy prawnej do zajęcia innego stanowiska orzeczniczego jak uczyniła to TWKL w swoim orzeczeniu. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że w teczce akt orzeczniczych TWKL przedstawionych RWKL istnieją dwie karty informacyjne z leczenia szpitalnego, jedna obejmująca okres leczenia od 20 maja do 17 czerwca 2005r. z poprawioną datą na 20 czerwca 2005r. przez dr n. med. Jolantę N. oraz drugą obejmującą okres 20 maja 2005r. do 20 czerwca 2005r. RWKL podkreśla, że obie karty informacyjne są identyczne, a więc TWKL dysponowała pełną dokumentacją z leczenia. Z karty informacyjnej z leczenie szpitalnego wynika, że kontrolne badanie KT z dnia 6 czerwca 2005r. wykazało niewielkie ognisko hypodensyjne będące jedyną uchwytną zmianą podejrzenia o związek z encephalomeningitis. Z zaleceń poszpitalnych wynika, że winna być przeprowadzona rekonwalescencja funkcji intelektualnych i ćwiczenia pamięci oraz kontrolne badanie KT i EEG. Z tego też względu RWKL uznała, że TWKL nie mogła w sposób obiektywny dokonać oceny trwałych następstw przebytego schorzenia, co pozwoliłoby zastosować właściwą kategorię zdrowia wynikającą z § 63 obejmującą pkt od 1 do 3. W świetle powyższego RWKL uznała, że przyznanie czasowej niezdolności do służby wojskowej w tym przypadku nie oznacza tym samym przemijającego charakteru schorzenia, a jedynie brak możliwości do określenia trwałych następstw przebytego schorzenia w momencie orzekania przed zakończeniem rekonwalescencji. Wobec tego utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie. Na powyższe orzeczenie organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył ponownie Andrzej K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uznania go za całkowicie niezdolnego do służby wojskowej. Zakwestionował w skardze także ustalony brak związku przyczynowego stwierdzonego schorzenia ze służbą wojskową. Wskazał, że jego zdaniem jest on trwale niezdolny do czynnej służby wojskowej, że schorzenie powstało w trakcie służby wojskowej i w związku z tym winno pozostawać w związku przyczynowym z tą służbą. Wskazał też, że sporządzono dwie karty z leczenia szpitalnego, a sposób prowadzenia dokumentacji lekarskiej w szpitalu budzi zastrzeżenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w zakresie określenia stopnia zdolności do czynnej służby wojskowej i odrzucenie w zakresie określenia związku schorzenia ze służba wojskową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skargę w zakresie której skarżący kwestionuje zasadność ustalenia braku związku przyczynowego ze stwierdzonym schorzeniem należało odrzucić z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej. Stwierdził to m. in. Sąd Najwyższy w uchwale z 27 października 1994r. III ZP 9/99 (OSNP 2000/5/167). W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że ustawodawca w przepisach dotyczących chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze i rentowe (ustawa z dnia 16 grudnia 1972r. o świadczeniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służba wojskową - Dz. U. nr 53, poz. 342 ze zm. - oraz ustawa z dnia 29 maja 1974r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin - tekst jednolity Dz. U. z 1983r. Nr 13, poz. 68 ze zm.) nie przewiduje, że ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową ma przyjmować formę decyzji administracyjnej. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy stwierdzenia istnienia lub nieinstnienia związku choroby ze służbą wojskową nie może być poddane kontroli sądowej, gdyż idzie w tym wypadku o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, którego prawidłowość może zostać skontrolowana w przypadku odmowy wypłacenia świadczeń przewidzianych w tych ustawach. Ustawy te rozróżniają "orzeczenia" i "decyzje", przy czym od orzeczeń służy odwołanie do komisji wyższego stopnia, zaś decyzje podlegają kontroli przez sądy powszechne- sądy pracy i ubezpieczeń społecznych. Wyjaśniono też, że orzeczenie wojskowych komisji lekarskich dotyczące związku schorzenia ze służbą wojskową nie należą do zakresu art. 16 ust. 1 pkt 4 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), określającego kompetencje sądu administracyjnego, gdyż nie są to czynności lub akty z zakresu administracji publicznej oraz nie dotyczą przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Powyższy pogląd podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 listopada 2000r. w sprawie OSA 1/00 (ONSA 2001/2/47), wydanym w składzie siedmiu sędziów, w którym stwierdzono, że od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992r., Nr 4, poz. 196; z późn. zm.), w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę poglądy wyrażone w przytoczonych powyżej orzeczeniach zachowują aktualność w obecnym stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie. Należało więc uznać, że skarga wniesiona przez skarżącego w tym zakresie nie jest dopuszczalna, gdyż sprawa, której dotyczy nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego wynikającej z przepisu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). I dlatego mając dodatkowo na uwadze treść art. 58 § 1 pkt 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002r. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Przechodząc do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 wyroku należy przede wszystkim wskazać na treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1569 z późn. zm.). Zgodnie z nim sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tak pojętej kontroli sądowej m.in. aktów organów administracji wojskowej Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to Komisja. O ile organ administracji nie naruszy zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 kpa oraz innych przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności traktujących o obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego, to brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się więc do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, m. in. czy oparto je na wyczerpującym wywiadzie chorobowym oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności poborowego do służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Problematykę przeznaczania, powoływania i pełnienia służby wojskowej reguluje ustawa z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz. U. Nr 21 z 2002r. poz. 205 z późn. zm.), a określenie zdolności do czynnej służby wojskowej reguluje rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004r. Nr 151, poz. 1595). Zgodnie zaś z art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy. Z akt wynika natomiast, że skarżący jako żołnierz służby zasadniczej został skierowany do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. celem określenia stopnia zdolności do czynnej służby wojskowej. Lekarz jednostki wojskowej w dniu [...] 2005r. dostarczył do TWKL kartę informacyjną z leczenie szpitalnego nr [...] wraz z inną dokumentacją dotyczącą szeregowego Andrzeja K. obejmującą okres leczenia od dnia 20 maja -17 czerwca 2006r. Należy przyznać rację skarżącemu, że w aktach sprawy faktycznie znajdują się dwie karty informacyjne z leczenia szpitalnego, jedna obejmująca okres leczenia od 20 maja do 17 czerwca 2002r. z poprawioną datą na 20 czerwca 2005r. przez dr n. med. Jolantę N. oraz drugą obejmującą okres 20 maja 2005r. do 20 czerwca 2005r. Należy zwrócić uwagę, że analiza treści obu kart wskazuje w sposób jednoznaczny, że obie karty zawierają jednak zupełnie identyczną treść a organ wyjaśnił przyczyny istnienia dwóch kart o jednakowej oraz dokonanie poprawek dotyczących daty wypisu. Jeśli nadto uwzględni się, że organ dysponował dodatkową dokumentacją w postaci wywiadu epidemiologicznego oraz Meldunki Wojskowego Ośrodka Medycyny Prewencyjnej należało dojść do wniosku, że wydając zaskarżoną decyzję organ dysponował pełną dokumentacją medyczną. W tej sytuacji brak podstaw do stwierdzenia niezgodności zaskarżonego orzeczenia z ww. przepisami a także z art. 30 a ust. 1 ustawy z 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej upoważniającym do ustalenia we wskazanych tam sytuacjach kategorii zdrowia B. W związku zaś z tym ostatnim stwierdzeniem należy zauważyć, że z znajdującej się w aktach dokumentacji medycznej tj. z zaleceń poszpitalnych wynika, że winna być przeprowadzona rekonwalescencja funkcji intelektualnych i ćwiczenia pamięci oraz kontrolne badanie KT i EEG. Oceniając zaskarżone orzeczenie w świetle uwag i poleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 29 listopada 2005 - II SA/Bd 801/05 uchylającego poprzednie orzeczenie organu, należy stwierdzić że zostały one przez organ administracyjny w całości uwzględnione i wykonane. W tym stanie sprawy w oparciu o art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 2 wyroku.