II SA/Bd 43/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. II SA/Bd 43/12 Uzasadnienie Decyzją Wójta [...] Kierownik Gminnego Ośrodka [...] odmówił H. K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na siostrzeńca Ł. T. ur. [...] r., legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ł. T. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, nieposiadającą najbliższej rodziny a opiekę prawną sprawuje H. K. Posiada ona gospodarstwo rolne i opłaca składki KRUS. Jednym z warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest obciążenie danego podmiotu obowiązkiem alimentacyjnym. Na H. K. nie ciąży obowiązek alimentacyjny względem siostrzeńca, zatem nie spełnia ona przesłanek z art. 17 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 228, poz. 2255 ze zm.). W odwołaniu od decyzji H. K. oświadczyła, że jest najbliższą rodziną Ł., który wymaga stałej opieki. Matka i dziadkowie nie żyją. Ojciec jest nieznany a rodzeństwa podopieczny nie posiada. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Organ powołał się na art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i przytoczył treść art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowiącego o kręgu podmiotów obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym. Odwołująca się jest krewną osoby wymagającej opieki w linii bocznej drugiego stopnia, na której nie ciąży obowiązek alimentacyjny, zatem nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W skardze do sądu H. K. podkreśliła, że decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż Ł. T. nie posiada żadnej bliskiej rodzinny. Od wielu lat opiekuje się Ł., który ma stwierdzony znaczny stopień niepełnosprawności i nie jest w stanie samodzielnie egzystować. Jest ona opiekunem prawnym i nie zgadza się z decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna w związku z czym, nie może zostać uwzględniona. Materialnoprawną podstawę przedmiotu sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl art. 17 ust. 1a ustawy, osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy tan nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1. Jak wynika z zacytowanego artykułu, w sprawie zastosowanie mają również przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (k.r.o.). Ustawa wprost odwołuje się do definicji zawartej w k.r.o., która stanowi, że obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo (art. 128 k.r.o.). Obowiązek alimentacyjny wynika z więzi rodzinnych. Ma on na celu zapewnienie koniecznych środków utrzymania i wychowania członkom rodziny, która w ten sposób utrwala i umacnia wzajemne stosunki. Obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej, a w linii bocznej -tylko rodzeństwo. Jeśli chodzi o krewnych w linii prostej, nie ma znaczenia stopień pokrewieństwa, obciążone są zarówno dzieci, jak i wnuki, prawnuki, z drugiej strony rodzice, dziadkowie, pradziadkowie etc. Ograniczeniu podlega natomiast pokrewieństwo boczne, z którego obowiązkiem alimentacyjnym obciążone jest jedynie rodzeństwo. Nie jest kwestią sporną, że skarżąca ubiega się o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad siostrzeńcem będącym osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Wzajemna relacja z siostrzeńcem nie wyczerpuje przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o oświadczeniach rodzinnych. Podopieczny jest osobą dorosłą. Zgodnie z wolą ustawodawcy prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne musi wywodzić się z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w ar. 128 k.r.o. Istnienie obowiązku alimentacyjnego jest przesłanką obligatoryjną przyznania świadczenia, a rozciąganie tego obowiązku na obowiązek wobec siostrzeńca nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym. Sąd orzeka jedynie o zgodności bądź niezgodności wydanego aktu z obowiązującym przepisem prawa materialnego, stanowiącym jego podstawę na dzień wydania rozstrzygnięcia, jak również z obowiązującymi przepisami procedury, zastosowanymi w postępowaniu. Podkreślenia wymaga, iż Sąd nie może opierać rozstrzygnięcia na zasadach sprawiedliwości i słuszności społecznej. Do jego zadań należy jedynie kontrola legalności decyzji. Organy orzekające o przyznaniu, bądź nie przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, nie posiadają w tym zakresie swobody uznania administracyjnego. O przyznaniu świadczenia decyduje spełnienie ustawowych przesłanek, które organ ocenia na podstawie złożonych dokumentów i oświadczeń. Brak spełnienia wymaganych przesłanek, obliguje organ do wydania decyzji odmownej, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Mimo, iż zrozumiałe jest rozgoryczenie skarżącej, która w tej szczególnej sytuacji opiekuje się niepełnosprawnym członkiem rodziny, fakt ów pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Organy obu instancji, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne przy wydawaniu zaskarżonej decyzji prawa nie naruszyły. Z uwagi na powyższe, wobec braku przesłanek uwzględnienia skargi. Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.