II SA/Bd 433/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-06-20
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf analogowy, który nie przeszedł wymaganego sprawdzenia okresowego, a także za nierejestrowanie za pomocą tego urządzenia prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, jest zasadna, gdy przedsiębiorca twierdzi, że wykresówka była używana zbyt długo, co spowodowało jej nieczytelność, ale wszystkie wymagane aktywności były rejestrowane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego jest zasadna. Stwierdzono, że wykonywanie przewozu pojazdem z tachografem, który nie przeszedł wymaganego sprawdzenia okresowego, stanowi naruszenie przepisów. Ponadto, nieczytelność wykresówki spowodowana jej nadmiernym używaniem jest równoznaczna z brakiem rejestracji danych, co również stanowi naruszenie. Odpowiedzialność przewoźnika w tym zakresie ma charakter obiektywny i nie zależy od winy.Stan faktyczny
Przedsiębiorca G. S. został ukarany karą pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem z tachografem analogowym, który nie przeszedł wymaganego sprawdzenia okresowego, a także za nierejestrowanie za pomocą tego urządzenia prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Przedsiębiorca argumentował, że wykresówka była używana zbyt długo, co spowodowało jej nieczytelność, ale wszystkie aktywności były rejestrowane. Organy administracji oraz sąd uznały te argumenty za niezasadne, podkreślając obiektywny charakter odpowiedzialności przewoźnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] K.-P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B., działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...].09.2016 r., nałożył na G. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł wobec stwierdzenia:
. wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji,
. nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia orzekający organ podniósł, iż w dniu [...].09.2016 r. o godz. 16:50 w B., na Al. [...], droga krajowa nr [...], funkcjonariusz policji [...] w B. zatrzymał do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej 10000 kg. W momencie zatrzymania samochodu do kontroli, przedsiębiorca G. S., wykonywał nim osobiście przewóz drogowy drewna opałowego na trasie N. - R., w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Podstawę prowadzenia przez przedsiębiorę działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, stanowiło zaświadczenie na wykonywanie krajowego, niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy nr [...], którego wraz z wypisem kierowca nie okazał podczas kontroli drogowej.
W wyniku przeprowadzonej kontroli drogowej, udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] z dnia [...].09.2016 r. stwierdzono, że samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], wyposażony jest w tachograf analogowy marki [...], który nie został poddany wymaganemu sprawdzeniu okresowemu przed upływem 24 miesięcy. Ostatnie sprawdzenie analogowego urządzenia rejestrującego wykonane zostało w dniu [...].08.2012 r., zatem termin jego ważności upłynął w dniu [...].08.2014 r. Powyższe potwierdziła znajdująca się w pojeździe tabliczka pomiarowa umieszczona na słupku drzwi po lewej stronie pojazdu. W trakcie kontroli przeprowadzono oględziny pojazdu, jak i zainstalowanego w nim urządzenia rejestrującego, w wyniku których nie znaleziono żadnej innej tabliczki pomiarowej potwierdzającej, iż przedmiotowy tachograf posiada aktualną na dzień [...].09.2016 r. kontrolę okresową.
Podczas kontroli drogowej jak i w trakcie postępowania wyjaśniającego, strona nie przedłożyła też żadnego dokumentu, który potwierdzałby, iż na dzień kontroli drogowej tj. [...].09.2016 r. sprawdzenie okresowe ww. tachografu było przeprowadzone. W wyniku kontroli drogowej stwierdzono zatem wykonywanie przez stronę przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w analogowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego.
W toku prowadzonego postępowania strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa i nie złożyła wyjaśnień oraz nie zajęła stanowiska w sprawie stwierdzonego w trakcie kontroli drogowej naruszenia. Strona nie przedstawiła także żadnych dokumentów i innych materialnych dowodów wskazujących, że nie miała wpływu na powstanie stwierdzonej w trakcie kontroli drogowej nieprawidłowości. Organ kontroli wydający decyzję w niniejszej sprawie stwierdził, że pomiędzy dniem [...].08.2014 r., w którym upłynął termin ważności ostatniego sprawdzenia okresowego tachografu, a dniem [...].09.2016 r., w którym miała miejsce kontrola drogowa przeprowadzona przez funkcjonariusza policji KMP WRD w B., upłynęły ponad 2 lata.
Tym samym organ I instancji orzekł o naruszeniu przez kierowcę następujących przepisów: art. 23 i 32; załącznik I, rozdział VI pkt 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE z 28.2.2014).
Odnośnie do drugiego naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, orzekający organ wskazał, że przeprowadzający kontrolę drogową funkcjonariusz policji KMP WRD w B. w załączniku do protokołu kontroli nr [...] z dnia [...].09.2016 r. zawarł również opis stwierdzonych naruszeń, w tym m.in. naruszenia polegającego na nierejestrowaniu (w momencie zatrzymania do kontroli ) za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce: wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Ponadto wniósł on uwagi do protokołu, iż w związku ze stwierdzonymi naruszeniami ustawy o transporcie drogowym sprawa zostaje przekazana do WITD w B. w celu wszczęcia postępowania administracyjnego.
W oparciu o przekazaną dokumentację z kontroli drogowej K.-P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął postępowanie administracyjne w zakresie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, ujętego pod lp. 6.1.4, załącznika nr [...] do ustawy z [...] września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 t.j.) oraz w zakresie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu przez kierowcę za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Zgodnie z informacją zawartą w protokole kontroli nr [...], prowadzący przedmiotową kontrolę drogową funkcjonariusz policji KMP WRD w B. sporządził wniosek do właściwego sądu o ukaranie kontrolowanego kierowcy w zakresie wszystkich pozostałych stwierdzonych w trakcie kontroli drogowej naruszeń.
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego strona pismem z dnia [...].09.2016 r. została wezwana do stawienia się w dniu [...] października 2016 r., celem złożenia zeznań, na okoliczność stwierdzonych w trakcie kontroli drogowej naruszeń. Pomimo skutecznego zawiadomienia strona nie stawiła się. Jednocześnie w dniu [...].10.2016 r. do inspektoratu wpłynęły pisemne wyjaśnienia strony, w których wnioskowała m.in. o umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego w zakresie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, ujętego pod lp. 6.2.1 załącznika nr [...] do ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 t. j.), ponieważ w momencie zatrzymania do kontroli, kierując samochodem ciężarowym marki [...] o nr rej. [...] dokonywał rejestracji wszystkich wymaganych aktywności na wykresówce umieszczonej w tachografie zainstalowanym w kontrolowanym pojeździe tyle, że w sposób nieprawidłowy, bowiem przedmiotowa wykresówka została użyta w okresie przekraczającym 24 godziny, na jakie została przewidziana, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie
Organ I instancji wyjaśnił, że wykresówka umożliwia kierowcy prowadzącemu pojazd prawidłowe i czytelne dla kierowcy i służb kontrolnych przyporządkowanie zarejestrowanych przez tachograf analogowy danych dotyczących jego aktywności, prędkości pojazdu i przebytej przez pojazd drogi, oczywiście pod warunkiem, że w momencie rozpoczęcia pracy w pojeździe w sposób prawidłowy kierowca umieści ją w tachografie. W sytuacji, gdy kierowca dla zarejestrowania swoich aktywności, prędkości pojazdu i przebytej przez pojazd drogi posługuje się wykresówką umieszczoną w tachografie od ponad roku nie jest możliwe, aby zapis długości przebytej drogi, rejestracja prędkości oraz rejestracja czasu odbywały się zgodnie z wymaganiami zawartymi w Załączniku I, rozdziału III i IV Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. L 60 z 28.02.2014 r.).
W ocenie organu I instancji używanie przez G. S. wykresówki powyżej okresu, na jaki jest przeznaczona, tj. od dnia [...].05.2015 r. do momentu zatrzymania do kontroli w dniu [...].09.2016 r., doprowadziło do wielokrotnego nałożenia się na siebie zapisów dokonywanych przez rejestrator długości przebytej drogi, rejestrator prędkości oraz rejestrator czasu, co po pewnym czasie spowodowało, że zapisy zarejestrowane na przedmiotowej wykresówce przeszkadzały w normalnym działaniu przyrządu kontrolnego i w dokonywaniu na niej kolejnych zapisów w taki sposób, aby były łatwo czytelne i łatwe do zidentyfikowania. W związku z powyższym uznano, że kontrolowany kierowca w dniu kontroli drogowej nie zarejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, swoich aktywności przebytej przez pojazd drogi.
Ponadto organ zwrócił uwagę na treść art. 92 b ustawy o transporcie drogowym, wskazując, że znajduje on zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy przewoźnik, który nie wykonuje osobiście przewozu drogowego, zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy, umożliwiającą przestrzeganie właściwych przepisów dotyczących czasu pracy przez innych kierowców wykonujących przewóz drogowy w jego imieniu. W takim przypadku należy odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy. Jednakże w przedmiotowym przypadku stwierdzone w trakcie kontroli drogowej naruszenia nie zostały popełnione przez kierowcę, któremu strona powierzyła do realizacji zlecenie transportowe, a przez przedsiębiorcę osobiście wykonującego przewóz drogowy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto w trakcie kontroli drogowej nie stwierdzono naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku.
W ocenie organu kontrolnego, używanie przez G. S. wykresówki powyżej okresu, na jaki jest przeznaczona, tj. od dnia [...].05.2015 r. do momentu zatrzymania do kontroli w dniu [...].09.2016 r., w trakcie wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i realizacji przewozów drogowych, nie było wynikiem zdarzeń niezależnych od woli kontrolowanego przedsiębiorcy, lecz wynikiem jego świadomego i zaplanowanego działania, mającego doprowadzić do ukrycia swoich rzeczywistych aktywności, a w konsekwencji ich niezarejestrowania, wskutek wielokrotnego nałożenia się na siebie zapisów dokonywanych przez rejestrator długości przebytej drogi, rejestrator prędkości oraz rejestrator czasu.
W odwołaniu od powyższej decyzji G. S. wniósł o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem przepisów materialnych oraz proceduralnych, które miały wpływ na rozstrzygnięcie tj.:
1. naruszenie art. 11 oraz art. 107 §3 k.p.a. poprzez całkowicie niejasne sformułowanie uzasadnienia decyzji w zakresie naruszenia określonego pod lp. 6.2. 1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,
2. błędną subsumpcję stanu faktycznego do przepisu sankcjonującego określonego pod lp.6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w sytuacji, w której nie została wypełniona jego dyspozycja.
Odwołujący się zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji występują oczywiste sprzeczności, które powodują, że decyzja ta staje się niezrozumiała dla strony, gdyż w jednym miejscu organ arbitralnie "uznaje", że miało miejsce naruszenie polegające na nierejestrowaniu, by w innym stwierdzić, że wykresówka była używana zbyt długo, a zapisy na niej były nieczytelne. Jeden stan wyklucza drugi i strona nie wie, za co nałożono na nią karę w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia zakwalifikowanego przez organ I instancji pod l.p. 6.2.1 zał. nr [...] do ustawy o transporcie drogowym.
Oprócz faktu całkowicie niezrozumiałego sformułowania uzasadnienia kwestionowanej decyzji, braku oparcia decyzji na faktach i dowodach, strona podniosła, iż kara została nałożona za sytuację niewyczerpującą dyspozycji przepisu sankcyjnego, zapisanego pod lp. 6.2.1. załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym, ponieważ w toku kontroli stwierdzono, że G. S. nie rejestrował wymaganych aktywności na swojej wykresówce, natomiast strona dokonywała rejestracji wszystkich wymaganych aktywności na wykresówce (która znajduje się w aktach sprawy). Powyższy stan potwierdził także funkcjonariusz P., który dokonał przedmiotowej kontroli drogowej w dniu [...].09.2016 r., w treści notatki urzędowej, sporządzonej na powyższą okoliczność (znajdującej się również w aktach sprawy). Ponadto fakt rejestracji na wykresówce wymaganych aktywności potwierdził sam organ I instancji w swojej decyzji.
Skarżący stwierdził, że na swojej wykresówce rejestrował wszystkie wymagane aktywności i rejestrował je zgodnie ze stanem rzeczywistym, natomiast jedyną nieprawidłowością, z którą strona się zgodziła, było to, że wykresówkę używano przez okres czasu dłuższy, niż dopuszczają to obowiązujące przepisy, co spowodowało jej nieczytelność. Opisany stan faktyczny organ I instancji zakwalifikował jako naruszenie określone pod lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a polegające na rzekomym: nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Zastosowana kwalifikacja zdaniem strony skarżącej jest błędna i przeczy stanowi faktycznemu stwierdzonemu przez organ kontrolujący oraz organ I instancji, który wydał decyzję w sprawie.
Wskazano, że dla popełnienia naruszenia wskazanego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym pod pozycją 6.2.1. nieodzowne jest nierejestrowanie żadnej z wymaganych wielkości, tzn. znamiona tego naruszenia zostają wypełnione jeśli wskutek zamierzonego działania tachograf nie będzie zapisywał na wykresówce kierowcy, ani prędkości pojazdu, ani aktywności kierowcy, ani też przebytej drogi. Taka interpretacja wynika z zastosowania w wyliczeniu przepisu sankcjonującego spójnika "i" które spowodowało, że jego dyspozycja będzie wypełniona po zaistnieniu koniunkcji, polegającej na nierejestrowaniu żadnej z trzech wymaganych wielkości.
W ocenie dowołującego się, w przedmiotowej sprawie ta koniunkcja nie została w żaden sposób wypełniona, gdyż na wykresówce kierowcy zostały zarejestrowane wszystkie wymagane aktywności, zostały one zarejestrowane zgodnie ze stanem faktycznym, ponieważ strona nie używała żadnego urządzenia na wykresówce, które powodowałoby nieprawidłowe funkcjonowanie tachografu. Tym samym nie tylko nie została wypełniona dyspozycja przepisu sankcyjnego 6.2.1, ale nawet dyspozycja działu, w którym przepis ten jest zawarty, tj. działu 6.2 zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym: Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego. Zdaniem G. Schneidera ze względu na stan faktyczny sprawy, można było go ukarać jedynie z zastosowaniem przepisu sankcyjnego l.p. 13.9 zał. nr 1 oraz l.p. 6.3.3 zał. nr 3 do ww. ustawy.
W konsekwencji odwołujący się uznał, że stwierdzony podczas kontroli stan faktyczny nie tylko nie wypełnia dyspozycji przepisu określonego pod lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, ale dodatkowo jest ujęty w innych przepisach sankcjonujących tej samej ustawy, a zatem wszczęte w sprawie postępowanie w zakresie naruszenia ujętego pod l.p. 6.2.1 zał. nr 3 od samego początku było bezprzedmiotowe.
Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] 918 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci: protokołu oględzin pojazdu, dokumentacji fotograficznej oraz protokołu kontroli drogowej, iż strona wykonywała przewóz drogowy pojazdem o nr rej. [...] wyposażonym w urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. dokumentacji fotograficznej, protokołu oględzin pojazdu, skontrolowanej wykresówki oraz protokołu kontroli drogowej, że przedsiębiorca wykonując w dniu [...] września 2016 r. krajowy niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne pojazdem o nr rej. [...] nie rejestrował swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi. Powyższe naruszenie zostało stwierdzone przez funkcjonariuszy P. podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] w dniu [...] września 2016 r., prowadzonego osobiście przez przedsiębiorcę. W momencie kontroli w tachografie analogowym, zamontowanym w pojeździe o nr rej. [...], znajdowała się zapisana przez tachograf wykresówka z wpisaną odręcznie datą "5.5.15 r.", miejsce włożenia: O., imieniem kierowcy K. , nazwisko było wpisane nieczytelnie oraz stanem licznika przy włożeniu wykresówki: 251544. Stan licznika w momencie kontroli wynosił 255939, co zostało utrwalone na załączonej dokumentacji fotograficznej. Oznacza to, że wykresówka w tachografie znajdowała się ponad rok, w trakcie którego okresu pojazd pokonał 4395 kilometrów, a zapis z aktywności kierowcy, przebytej drogi i czasu pracy był nieczytelny wskutek kreślenia rysików tachografu po tym samym obszarze już raz wcześniej zapisanym. Sam kierowca w trakcie kontroli wyjaśnił, że nie wiedział o obowiązku rejestracji swojej aktywności podczas wykonywania przewozu, jak również nie wiedział, kto umieścił wykresówkę w tachografie. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną oraz czynności kontrolne utrwalono w protokole nr [...] z dnia [...] września 2016 r.
Organ odwoławczy nie uznał zarzutu strony, jakoby organ I instancji do istniejącego stanu faktycznego przypisał nieprawidłowe naruszenie w postaci nie rejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Zgodnie z art. 32 ust. 3 rozporządzenia nr [...], zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Z przepisu tego zdaniem organu wynika jednoznaczny zakaz niszczenia danych zapisanych na wykresówce jak również dokonywania czynności, które mogą uniemożliwić odczytanie danych zapisanych na wykresówce. Kierowca wykonując przewóz drogowy w dniu [...] września 2016 r. faktycznie nie rejestrował swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi mimo, że w pojeździe o nr rej. [...] w dniu kontroli znajdowała się wykresówka. Wykresówka została umieszczona ponad rok przed kontrolą i od tego czasu do dnia kontroli została już całkowicie zapisana, skutkiem czego jej zapis był kompletnie nieczytelny, uniemożliwiający analizę czasu pracy kierowcy. Jakkolwiek przedsiębiorca stwierdził, że w dniu kontroli rejestrował czas pracy na wykresówce, a problem stanowi odczytanie czasu pracy, to zdaniem organu wyjaśnienia kierowcy pozostają w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym. W piśmie Komendy Miejskiej P. w B. z dnia [...] września 2016 r. do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wynika, że kierowca G. S. w dniu kontroli nie był świadomy obowiązku rejestrowania swojej aktywności podczas wykonywanego przewozu oraz nie wiedział, kto umieścił wykresówkę do tachografu zamontowanego w pojeździe o nr rej. [...]. Jednocześnie sam fakt, że wykresówka w pojeździe o nr rej. [...] znajdowała się od ponad roku, oznacza to, że przedsiębiorca zapomniał o niej i w dniu [...] września 2016 r. nie miał zamiaru rejestrować podczas wykonywanego przewozu swojej aktywności prędkości pojazdu i przebytej drogi.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skoro wykresówka znajdująca się tachografie zamontowanym w pojeździe o nr rej. [...] była wypisana na imię K. , nazwisko nieczytelnie napisane to oznacza, że nie mogła być tam umieszczona przez przedsiębiorcę, bowiem imiona przedsiębiorcy to G. R. S.. Wykonywanie jazdy z umieszczoną w tachografie zapisaną kompletnie wykresówką, z której nie jest możliwe odczytanie zapisanych przez tachograf danych takich jak prędkość pojazdu, przebyta droga i aktywność kierowcy nie może być inaczej zakwalifikowana jak naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym. Tak więc w przedmiotowej sprawie organ II instancji stwierdził, że przedsiębiorca G. S. w dniu [...] września 2016 r. wykonywał przewóz pojazdem o nr rej. [...] podczas którego nie rejestrował na wykresówce swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogi.
W niniejszej sprawie zdaniem organu odwoławczego, nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 kpa, gdyż zaskarżona decyzja zawierała wszystkie niezbędne elementy wymagane przez art. 107 § 3 kpa; w szczególności zawierała uzasadnienie faktyczne, w którym wymieniono fakty, jakie organ uznał za udowodnione (przede wszystkim fakt wykonywania przewozu pojazdem wyposażonych w tachograf bez ważnego badania kontrolnego podczas, którego to przewozu kierowca nie rejestrował swojej aktywności prędkości pojazdu i przebytej drogi) oraz dowody, na których organ się oparł. Decyzja zawierała również uzasadnienie, dlaczego organ nie uznał wyjaśnień strony złożonych w trakcie postępowania.
W skardze do sądu G. S. wniósł o uchylenie w całości decyzji o organu I i II instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów opłaty sądowej według norm przepisanych, zarzucając:
1. naruszenie art. 11 oraz art. 107 §3 k.p.a. poprzez całkowicie niejasne sformułowanie uzasadnienia decyzji w zakresie naruszenia określonego pod lp. 6.2.1 załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym,
2. błędną subsumpcję stanu faktycznego do przepisu sankcjonującego określonego pod lp. 6.2.1 załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym w sytuacji, w której nie została wypełniona jego dyspozycja.
Zdaniem skarżącego w uzasadnieniu decyzji [...] Inspektora Transportu Drogowego nr: [...] z dnia [...].01.2017 r. (podobnie jak w poprzedzającej decyzji K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego) występują oczywiste sprzeczności, które powodują, że decyzja ta staje się niezrozumiała dla strony. W jednym miejscu organ odwoławczy arbitralnie "uznaje", że miało miejsce naruszenie polegające na nierejestrowaniu, by w innym stwierdzić, że wykresówka była używana zbyt długo, a zapisy na niej były nieczytelne. Jeden stan wyklucza drugi i strona nie jest w stanie dociec, za co nałożono na nią karę w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia zakwalifikowanego przez organ odwoławczy pod l.p. 6.2.1 zał. nr [...] do ustawy o transporcie drogowym.
Na mocy kwestionowanego rozstrzygnięcia nałożono na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł. Oprócz faktu całkowicie niezrozumiałego sformułowania uzasadnienia kwestionowanej decyzji, braku oparcia decyzji na faktach i dowodach, zdaniem skarżącego kara została nałożona za sytuację niewyczerpującą dyspozycji przepisu sankcjonującego, zapisanego pod lp. 6.2.1. załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym, gdyż w toku kontroli stanowiącej początek postępowania stwierdzono, że skarżący nie rejestrował wymaganych aktywności na swojej wykresówce, lecz powyższe stwierdzenie w oczywisty sposób jest sprzeczne ze stanem faktycznym, ponieważ strona dokonywała rejestracji wszystkich wymaganych aktywności na wykresówce (która znajduje się w aktach sprawy). Powyższy stan potwierdził także funkcjonariusz Policji, który dokonał przedmiotowej kontroli drogowej w dniu [...].09.2016 r., w treści notatki urzędowej, sporządzonej na powyższą okoliczność (znajdującej się również w aktach sprawy). Fakt rejestracji na wykresówce wymaganych aktywności potwierdził w swojej decyzji zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy
W tachografie w chwili zatrzymania do kontroli znajdowała się wykresówka, a tachograf funkcjonował prawidłowo, tj. rejestrował wszystkie wymagane aktywności w sposób odpowiadający rzeczywistości wobec czego skarżący stwierdził, że na swojej wykresówce (nie ma tutaj znaczenia fakt, że wykresówka była wypisana na inne imię, niż osoba kierująca pojazdem - fakt nieprawidłowego wypełnienia wymaganych danych dotyczących imienia lub nazwiska kierowcy nie powoduje faktu nierejestrowania i jest zagrożony sankcją na podstawie innego przepisu) rejestrował wszystkie wymagane aktywności i rejestrował je zgodnie ze stanem rzeczywistym. W przedmiotowej sprawie jedyną istotną nieprawidłowością, z którą strona skarżąca się zgadza był fakt, że wykresówkę używano przez okres czasu dłuższy, niż dopuszczają to obowiązujące przepisy materialne, co spowodowało jej nieczytelność. Opisany stan faktyczny organ kontrolny, organ I instancji oraz organ odwoławczy zakwalifikowały jako naruszenie określone pod lp. 6.2.1. załącznika nr [...] do ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym, które polegało na rzekomym: nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, lecz w ocenie skarżącego powyższa kwalifikacja jest błędna i przeczy stanowi faktycznemu stwierdzonemu przez organ kontrolujący oraz pozostałe organy zaangażowane w sprawie.
Zdaniem skarżącego do wypełnienia dyspozycji naruszenia wskazanego w załączniku nr [...] do ustawy o transporcie drogowym pod pozycją [...] nieodzowne jest nierejestrowanie żadnej z wymaganych wielkości, tzn. znamiona tego naruszenia zostają wypełnione, jeżeli wskutek zamierzonego działania tachograf nie będzie zapisywał na wykresówce kierowcy, ani prędkości pojazdu, ani aktywności kierowcy, ani też przebytej drogi. Taka interpretacja wynika z zastosowania w wyliczeniu przepisu sankcjonującego spójnika "i" które spowodowało, że jego dyspozycja będzie wypełniona po zaistnieniu koniunkcji polegającej na nierejestrowaniu żadnej z trzech wymaganych wielkości. Jak twierdzi skarżący, w przedmiotowej sprawie ta koniunkcja nie została w żaden sposób wypełniona, gdyż na wykresówce kierowcy zostały zarejestrowane wszystkie wymagane aktywności, zostały one zarejestrowane zgodnie ze stanem faktycznym, ponieważ strona nie używała żadnego urządzenia, który powodowałby fałszowanie zapisu dokonywanego na wykresówce lub powodowałoby nieprawidłowe funkcjonowanie tachografu, dlatego nie tylko nie została wypełniona dyspozycja wyżej wskazanego przepisu sankcjonującego 6.2.1, ale nawet dyspozycja działu, w którym przepis ten jest zawarty, tj. działu 6.2 zał. nr [...] do ustawy o transporcie drogowym: Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego. Nie oznacza to jednak w ocenie skarżącego, że stan faktyczny stwierdzony podczas kontroli drogowej nie podlega sankcji w obowiązującym stanie prawnym, bowiem ustawa o transporcie drogowym zawiera trzy różne załączniki zawierające kary za naruszenie warunków przewozu drogowego. Załącznik nr [...] określa czyny stanowiące wykroczenia, które w oparciu o procedurę wykroczeniową mogą skutkować nałożeniem kary na kierującego wraz z wysokością grzywny za poszczególne wykroczenia; załącznik nr [...] określa czyny stanowiące wykroczenia, które w oparciu o procedurę wykroczeniową mogą skutkować nałożeniem kary na osobę zarządzającą przedsiębiorstwem lub osobę zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie, o której mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr [...], a także każdą inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, wraz z wysokością grzywny za poszczególne wykroczenia. Natomiast załącznik nr [...] wskazuje delikty administracyjne mogące skutkować odpowiedzialnością przedsiębiorcy transportowego wraz z wysokością przewidzianej za każdy z nich kary administracyjnej. Ponadto wskazano, że za pewne naruszenia odpowiedzialny może być tylko kierujący, za pewne tylko osoba zarządzająca transportem, a za pewne tylko przedsiębiorca. Jest też grupa naruszeń - w tym naruszenia dotyczące norm Rozporządzenia (WE) 561/2006, za które karę można nałożyć na każdy z tych podmiotów.
Stan faktyczny stwierdzony podczas kontroli drogowej pozwala w ocenie skarżącego na zakwalifikowanie go pod następujące przepisy sankcjonujące:
. używanie wykresów/ci powyżej okresu na jaki jest przeznaczona - za każdą wykresówkę, tj. l.p. 13.9 zał. nr [...] do ww. ustawy,
. okazanie podczas kontroli wykresówki brudnej lub uszkodzonej w stopniu uniemożliwiającym odczytanie danych, tj. l.p. 13.11 zał. nr [...] do w/w ustawy,
. dopuszczenie do naruszenia przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i odpoczynku oraz aktywności kierowcy, tj. l.p. 16 zał. nr [...] do ww. ustawy,
. okazanie podczas kontroli wykresowki brudnej lub uszkodzonej w stopniu uniemożliwiającym odczytanie danych - za każdą wykresówkę, tj. l.p. 6.3.3 zał. nr [...] do ww. ustawy.
Dodatkowo kierujący mógł zostać ukarany grzywną za nieprawidłowe wypełnienie wymaganych danych na wykresówce, tj. imienia i nazwiska kierowcy:
. okazanie wykresówki, która nie zawiera wymaganego wpisu: 1. imienia lub nazwiska kierowcy, tj. l.p. 13.15 pkt 1 zał. I do ww. ustawy,
. brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: 1. imienia lub nazwiska kierowcy, tj. l.p. 6.3.6 zał. 3 do ww. ustawy.
Uwzględniając okoliczności sprawy (to, że kierujący był jednocześnie przedsiębiorcą) i dokonując kwalifikacji, zdaniem skarżącego należałoby uwzględnić dodatkowo przepis art. 92a ust 5. ustawy o transporcie drogowym, co oznacza, że wskazany stan faktyczny wymaga zastosowania przepisu sankcjonującego l.p. 13.9 zał. nr 1 oraz l.p. 6.3.3 i 6.3.6 zał. nr [...] do cyt. ustawy.
W konsekwencji stwierdzony podczas kontroli stan, w ocenie strony skarżącej nie tylko nie wypełnia dyspozycji przepisu określonego pod lp. 6.2.1. załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym, ale dodatkowo jest ujęty w innych przepisach sankcjonujących tej samej ustawy, a zatem wszczęte w sprawie postępowanie w zakresie naruszenia ujętego pod l.p. 6.2.1 zał. nr [...] od samego początku było bezprzedmiotowe.
Skarżący podniósł również, że dyspozycja cyt. przepisu sformułowana została w sposób jasno narzucający taką interpretację, opartą o logiczną konstrukcję koniunkcji, zgodnie z którą wszystkie warunki zawarte w tej dyspozycji muszą być wypełnione, aby można było nałożyć przewidzianą w nim karę administracyjną w wysokości [...] zł. W przedmiotowej sprawie nie tylko nie doszło do wypełnienia tej dyspozycji, ale organ odwoławczy wydając decyzję w sprawie dokonał własnej interpretacji stwierdzonej podczas kontroli nieprawidłowości, w wyniku czego przyporządkował stan faktyczny do przepisu sankcjonującego 6.2.1 zał. nr [...] mimo, że istniejące przepisy pozwalają na ukaranie stwierdzonego stanu faktycznego bez potrzeby dokonywania jakiejkolwiek interpretacji w oparciu o inne przepisy zawierające karę. Z dokonanej analizy wypływa więc wniosek, że decyzja z dnia [...].01.2017 r. zasługuje na uchylenie, a postępowanie wszczęte w sprawie w zakresie przedmiotowego naruszenia winno zostać umorzone.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Dokonując oceny legalności, w granicach określonych wskazanymi przepisami, w myśl art. 134 P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że przy ocenie legalności zaskarżonego aktu Sąd bierze pod uwagę okoliczności, które wynikają z tych akt i nie może wyjść poza znajdujący się w nich materiał dowodowy.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Kontrolując decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie, Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym, a rozstrzygnięcie odpowiada przepisom prawa. Z tego też powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia kary stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą, która w art. 92a ust. 1 ustala odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Na podstawie art. 4 pkt 22 ustawy przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i wskazanych w tym przepisie aktów.
Odpowiedzialność ta nie jest jednak uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Istotą kary, o której mowa w podanej regulacji, jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa.
Artykuł 92a ust. 2 ustawy określa limit łącznej wysokości kar pieniężnych nakładanych decyzją w wyniku naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli drogowej, który wynosi [...] złotych. Regulacja zawarta w art. 92a ust. 6 ustawy odsyła z kolei do załącznika nr [...] ustawy, wskazując, że zawiera on wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych. Zauważyć należy, że określone w załączniku nr [...] kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny. Tym samym, ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów, które nie mogą nałożyć kary w innej wysokości, niż określona w załączniku.
Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 2 i 3 ustawy. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez dany podmiot z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie na podstawie art. 92b i art. 92c ustawy.
Postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. Na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy, w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.).
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana w sprawie o nałożenie kary pieniężnej, wobec stwierdzonych w przebiegu kontroli, naruszeń zgodności wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozów drogowych z przepisami: ustawy z dnia 6 września 2001 r. ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm., zwanej dalej: "u.t.d." ), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (w skrócie: "rozporządzenie EWG nr 3821/85") w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.
W kontekście zarzutów skargi, oceniając w pierwszej kolejności legalność działań podejmowanych w niniejszej sprawie przez organy w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, co sygnalizowano już wcześniej, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i organy nie dopuściły się naruszenia przepisów regulujących ich działania w tym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie, podczas kontroli drogowej udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] z dnia [...].09.2016 r. stwierdzono, że prowadzony przez skarżącego samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], wyposażony jest w tachograf analogowy marki [...], który nie został poddany wymaganemu sprawdzeniu okresowemu przed upływem 24 miesięcy. Ta okoliczność nie była kwestionowana. Ostatnie sprawdzenie analogowego urządzenia rejestrującego wykonane zostało w dniu [...].08.2012 r., zatem termin jego ważności upłynął w dniu [...].08.2014 r. Powyższe potwierdziła znajdująca się w pojeździe tabliczka pomiarowa umieszczona na słupku drzwi po lewej stronie pojazdu. W trakcie kontroli przeprowadzono oględziny pojazdu, jak i zainstalowanego w nim urządzenia rejestrującego, w wyniku których nie znaleziono żadnej innej tabliczki pomiarowej potwierdzającej, iż przedmiotowy tachograf posiada aktualną na dzień [...].09.2016 r. kontrolę okresową. Wobec czego organ administracji słusznie uznał, że wykonywany przez stronę przewóz drogowy pojazdem wyposażonym w analogowe urządzenie rejestrujące miał miejsce bez wymaganego sprawdzenia okresowego tego urządzenia. Obowiązkiem właściciela lub użytkownika pojazdu, będącego wykonawcą przewozów drogowych podlegających przepisom rozporządzenia (UE) nr 165/2014, jest zaś zapewnienie właściwego działania tachografu - w tym terminowe poddawanie go sprawdzeniom okresowym i naprawom (w przypadku stwierdzenia jego niewłaściwego działania).
Przepis art. 92a u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny a sankcje administracyjne mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawy do czynu nie mieści się w reżymie odpowiedzialności obiektywnej (patrz wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1251/15, opubl. w Lex nr 2205875). Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków (wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt OSK 1257/06, opubl. w Lex nr 382716).
Przeprowadzający kontrolę drogową funkcjonariusz policji KMP WRD w B. w załączniku do protokołu kontroli nr [...] z dnia [...].09.2016 r. zawarł opis stwierdzonych naruszeń, w tym m.in. naruszenia polegającego na nierejestrowaniu w momencie zatrzymania do kontroli przez kierowcę, za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Obowiązek stosowania wykresówek przewidziany był zarówno w przepisach rozporządzenia nr [...], jak i rozporządzenia nr [...]. W myśl art. 48 rozporządzenia nr [...], rozporządzenie ma zastosowanie od dnia [...] marca 2016 r. Jednakże art. 24, 34 i 45 mają zastosowanie od dnia [...] marca 2015 r.
Zgodnie z art. 34 ust 1 rozporządzenia 165/2014 , kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki, ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów.
Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Zgodnie z art. 34 ust. 5 rozporządzenia, kierowcy:
a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu;
b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów: czasu prowadzenia pojazdu, "innej pracy", która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim, "okresów gotowości" zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE, przerw lub odpoczynków.
Ponadto zgodnie z art. 35 ust. 6 każdy kierowca pojazdu wyposażonego w analogowy tachograf nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje: na początku używania wykresówki - swoje nazwisko i imię, datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania, numer rejestracyjny każdego pojazdu, do którego został przydzielony kierowca, zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce, jak i następnych, w przypadku zmiany pojazdu, w czasie używania tej samej wykresówki, wskazania licznika długości drogi, przy rozpoczęciu pierwszej jazdy zarejestrowanej na wykresówce, przy zakończeniu ostatniej jazdy zarejestrowanej na wykresówce oraz w razie zmiany pojazdu w ciągu dnia pracy - wskazanie licznika w pierwszym pojeździe, do którego kierowca był przydzielony oraz wskazanie licznika w kolejnym pojeździe, a także czas, kiedy miała miejsce zmiana pojazdu.
Stosownie do artykułu 32 ust. 1 cyt. rozporządzenia, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek.
Jak wykazał organ odwoławczy, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której kierowca realizujący przewóz drogowy, będący jednocześnie prawnym użytkownikiem kontrolowanego pojazdu samochodowego i podmiotem wykonującym tym pojazdem przewozy drogowe podlegające przepisom rozporządzenia (UE) 165/2014, dopuścił się naruszeń w zakresie prawidłowej obsługi urządzenia rejestrującego, skutkiem czego wielokrotny zapis na tej samej wykresówce spowodował jej całkowitą nieczytelność. Taki skutek jest równoznaczny z brakiem rejestracji danych. Mamy więc do czynienia z sytuacją, w której urządzenie rejestrujące, bez wymaganego prawem sprawdzenia okresowego, rejestruje co prawda aktywność kierowcy, lecz wynik tej ewidencji jest obiektywnie nieprzydatny – jest nieczytelny. W efekcie przyjąć należy, że kierowca takiego pojazdu nie posiada żadnego dowodu na spełnienie wymagań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W tych okolicznościach zarzut braku konsekwencji organu w sformułowaniach naruszenia (raz tylko brak rejestracji innym razem jako nieczytelna rejestracja) nie ma istotnego znaczenia w świetle istniejących obowiązków i celu jaki wynika z zapisu powołanych przepisów, tj. właściwego rejestrowania wymienionych danych. Wykresówka umożliwia kierowcy prowadzącemu pojazd prawidłowe i czytelne zarówno dla niego jak i dla służb kontrolnych przyporządkowanie zarejestrowanych przez tachograf analogowy danych dotyczących jego aktywności, prędkości pojazdu i przebytej przez pojazd drogi, oczywiście pod warunkiem, że w momencie rozpoczęcia pracy w pojeździe w sposób prawidłowy kierowca umieści ją w tachografie. W sytuacji, gdy kierowca dla zarejestrowania swoich aktywności, prędkości pojazdu i przebytej przez pojazd drogi, posługuje się wykresówką umieszczoną w tachografie od ponad roku, nie jest możliwe, aby zapis długości przebytej drogi, rejestracja prędkości oraz rejestracja czasu, odbywały się zgodnie z obowiązującymi wymaganiami.
Z przepisów rozporządzenia nr 561/2006, nr 5821/85 i 165/2014 wynika, że przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy mają obowiązek zapewnienia poprawnego działania i właściwego użytkowania tachografów, wykresówek i kart kierowcy. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za sprawdzanie urządzenia rejestrującego. Skarżącego, będącego profesjonalnym przedsiębiorcą w zakresie transportu drogowego, ex definitione obciąża obowiązek wykonywania działalności gospodarczej w taki sposób, by nie dochodziło do naruszenia przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących.
Zgodnie z art. 32 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych (..) "zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywania w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach". Działanie (brak działania) kierowcy wyczerpujące znamiona naruszenia opisanego np. w załączniku nr 1 w lp. 13.11 tj.- " Okazanie podczas kontroli wykresówki brudnej lub uszkodzonej w stopniu uniemożliwiającym odczytanie danych" i powoduje, iż z tego tytułu odrębnie może zostać ukarany kierowca, uznany winnym popełnienia opisanego powyżej wykroczenia ( nałożenie grzywny). Trzeba jednak pamiętać, że załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym przewiduje kary za naruszenia przepisów transportu drogowego skierowane do przedsiębiorcy dokonującego przewozów drogowych. W załączniku nr 3 w lp. 6.2.1. opisane zostało naruszenie będące podstawą nałożenia na skarżącego kwestionowanej kary. Nie może więc podlegać sporowi fakt, że kara ta nakładana jest na przedsiębiorcę a odpowiedzialność ta ponoszona jest zawsze na zasadzie ryzyka.
Jak wynika z akt sprawy, skarżącemu zapewniono czynny udział w tym postępowaniu, jak również w postępowaniu kontrolnym. Protokół kontroli, szczegółowo opisuje poszczególne stwierdzone nieprawidłowości, jakiego okresu dotyczyły, w oparciu o jakie dowody zostały stwierdzone. Skarżący miał możliwość składania wyjaśnień, do których organ się odniósł w treści uzasadnienia wydanej decyzji. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, zarzuty skarżącego, wskazujące na naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego z art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach niniejszej sprawy. Sąd uznał, że organ w postępowaniu administracyjnym dokonał wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz dokonał jego całościowego rozpatrzenia, zgodnie z regułami wynikającymi z k.p.a. Wyniki tych działań organ przedstawił w uzasadnieniu decyzji, której treść zawiera wszystkie niezbędne składniki, w tym przedstawienie stanu prawnego i faktycznego sprawy.
Uwzględniając powyższą argumentację należy też stwierdzić, że organy postąpiły w tej mierze prawidłowo i trafnie uznały, że przedsiębiorca nie wykazał okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć, a także zapobiec naruszeniu poprzez stosowanie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.
Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło