II SA/Bd 438/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-08-12
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Jarosław Wichrowski, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o wyłączeniu organu od udziału w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania, skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów o wyłączeniu organu od udziału w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania, skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Jeśli decyzja organu pierwszej instancji jest nieważna, to decyzja organu odwoławczego utrzymująca ją w mocy również jest nieważna. W przypadku, gdy sama zaskarżona decyzja narusza przepisy o wyłączeniu organu, również podlega stwierdzeniu nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Po wcześniejszych postępowaniach i utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej świadczenia, strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) wznowiło postępowanie, ale następnie wydało decyzję odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów o wyłączeniu organu, wskazując, że w składzie orzekającym SKO znajdowały się osoby, które wcześniej brały udział w wydaniu decyzji w tej sprawie. Sąd administracyjny uznał te zarzuty za zasadne.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia ... 2015 r., nr ..., oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant asystent sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia ... 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia ... 2015 r., nr ..., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia ... 2015 r. nr ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwana k.p.a.) utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia ... 2015 r. o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia ... 2013 r. odmówiono A. L. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę W. K., albowiem nie spełnia ona przesłanek zawartych w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Od powyższej decyzji strona złożyła najpierw odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., które decyzją z ... 2013 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na ww. decyzję z ... 2013 r., który wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 1285/13 oddalił skargę.
W dniu ...2014 r. A. L. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją SKO w B. z ... 2013 r. w trybie art. 145a k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że zaistniały formalne podstawy do wznowienia postępowania, zatem postanowieniem z dnia ... 2015 r. wznowiono postępowanie w sprawie. Tego samego dnia SKO wydało decyzję nr ... odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji. W związku z powyższym strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ ponownie rozpoznając sprawę uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i z tego powodu wskazaną wyżej decyzją z dnia ... 2015 r. odmówił uchylenia swojej dotychczasowej decyzji z ... 2015 r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. złożyła A. L.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie zarówno przepisów postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego. Pismem z dnia ...2015 r. skarżąca ponadto zarzuciła naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. podnosząc, że SKO w B. wydając decyzję z ... 2015 r. uczyniło to z naruszeniem ww. przepisów, ponieważ w składzie, który je wydawał znajdowały się dwie osoby (E. T. i J. K.), które wcześniej orzekały w niniejszej sprawie rozpoznając odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Niewątpliwie ma rację skarżąca twierdząc, że w analizowanej sprawie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z ww. przepisów, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przy czym członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 (art. 27 § 1 zd. 1 k.p.a.). Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, istnieją podstawy wyłączenia pracownika (członka organu kolegialnego) od orzekania w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania, jeżeli pracownik ten (członek organu kolegialnego) orzekał w trybie "zwykłym" w tej sprawie. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wyłącza zatem od orzekania w sprawie polegającej na kontroli decyzji administracyjnej (w trybie odwoławczym, wznowieniowym i nieważnościowym) osoby, która w przeszłości tę decyzję, będącą obecnie przedmiotem kontroli, wydała (vide wyroki WSA w Rzeszowie z 18.02.2009 r., II SA/Rz 405/08, LEX nr 521935, WSA w Warszawie z 4.11.2011 r., IV SA/Wa 1489/11, LEX nr 1155022, wyrok WSA w Poznaniu z 22.03.2012 r., IV SA/Po 1222/11, LEX nr 1139603, WSA w Poznaniu z 5.03.2014 r., IV SA/Po 1084/13, LEX nr 1444026, WSA w Krakowie z 7.10.2014 r., I SA/Kr 230/14, LEX nr 1533458).
Z akt sprawy wynika, że rozpatrując odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta B. z ... 2013 r. organ odwoławczy wydał decyzję z ... 2013 r. w składzie E. T., J. K. i E. S.. Pierwsze dwie z ww. osób orzekały następnie również w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego ww. decyzji z ... 2013 r. (tj. brały udział w wydaniu decyzji z ... 2015 r.), co w świetle powyższych rozważań było niedopuszczalne. Również w wydaniu zaskarżonej do tut. Sądu decyzji z ... 2015 r. brała udział osoba podlegająca wyłączeniu, tj. E. S..
Niewątpliwie naruszenie przepisów o wyłączeniu organu pociąga za sobą te same skutki, co naruszenie przepisów o właściwości. Skutkuje to stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Skoro decyzja organu I instancji (w tym przypadku SKO w B.) była decyzją nieważną, to również decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy taką decyzję jest decyzją nieważną (vide wyrok WSA w Białymstoku z 20.08.2002 r., SA/Bk 409/02, LEX nr 313859), przy czym w przedmiotowej sprawie również sama zaskarżona do Sądu decyzja naruszała przepisy o wyłączeniu organu.
Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji. W związku z tym, że konieczne było stwierdzenie nieważności decyzji, przedwczesne byłoby odnoszenie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi. Ponownie bowiem rozpoznając sprawę w prawidłowym składzie SKO w B. rozważy w sposób merytoryczny zasadność wniosku skarżącej o wznowienie postępowania.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło