II SA/Bd 447/24
WyrokWSA w Bydgoszczy2024-07-23
Skład orzekający: Katarzyna Korycka, Joanna Janiszewska-Ziołek, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna jest zgodna z prawem, jeśli postępowanie to zostało wszczęte z urzędu w celu zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej zasiłek, a sąd wcześniej uchylił decyzje uchylające ten zasiłek?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna jest zgodna z prawem, jeśli organy administracji, działając na podstawie wyroku sądu administracyjnego, prawidłowo ustaliły, że krótkotrwały pobyt skarżącego w szpitalu nie stanowił przeszkody uniemożliwiającej dalsze sprawowanie opieki nad matką, co czyni postępowanie w przedmiocie uchylenia zasiłku bezprzedmiotowym. Kwestie dotyczące okresu przyznania zasiłku i odsetek pozostają poza zakresem postępowania o umorzenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta M. B. o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek dla opiekuna. Postępowanie to zostało wszczęte z urzędu po tym, jak skarżący przebywał w szpitalu, co pierwotnie doprowadziło do uchylenia zasiłku. WSA wcześniej uchylił decyzje uchylające zasiłek, wskazując na potrzebę ponownego zbadania, czy pobyt w szpitalu stanowił krótkotrwałą przeszkodę. Organy po ponownym rozpoznaniu sprawy umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżący kwestionował umorzenie, domagając się przyznania zasiłku za styczeń i luty 2021 r. oraz odsetek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 4 marca 2024 r. nr SKO-4111/281/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej zasiłek dla opiekuna oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] Prezydent M. B. umorzył wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta M. B. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] przyznającej M. K. (skarżącemu) zasiłek dla opiekuna w części dotyczącej okresu jego przyznania.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że ww. decyzją Prezydenta M. B. z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżącemu przyznano prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad niepełnosprawną matką B. K. na czas nieokreślony. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji organ ustalił jednak, że w okresie od [...] listopada 2020 r. skarżący przebywał w szpitalu, w związku z czym wszczął postępowanie, które zakończyło się wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., uchylającej od [...] listopada 2020 r. decyzję Prezydenta M. B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Rozstrzygnięcie to utrzymane zostało w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., która następnie stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 16 lutego 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1211/21 uchylił obydwie ww. decyzje wydane w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej przedmiotowy zasiłek. W uzasadnieniu wyroku wskazał w szczególności, że na gruncie ustaleń poczynionych przez organy w sprawie brak jest przesłanek by uznać, że choroba matki skarżącego i jej pobyt w szpitalu, jak też pobyt w szpitalu skarżącego, nie stanowiły krótkotrwałej i przejściowej przeszkody, która dawała widoki po powrocie matki strony do domu na dalsze sprawowanie nad nią opieki przez syna. Ponadto zdaniem Sądu organy niezasadnie przyjęły, że skarżący przebywając w szpitalu nie był zdolny do sprawowania opieki, albowiem był to okres jego niezdolności do pracy. Nie do zaakceptowania zdaniem składu orzekającego byłoby pozbawienie beneficjenta świadczenia z tego względu, że z powodu własnej choroby czy np. zabiegu operacyjnego przez parę dni nie mógł sprawować opieki. Co więcej, organ nie wyjaśnił z jakich względów uznał okres po opuszczeniu przez skarżącego szpitala również za okres braku sprawowania opieki nad matką i gotowości do jej sprawowania, skoro czas przed pobytem skarżącego w szpitalu tj. do [...].11.2020 r. uznawał za okres gotowości w sprawowaniu opieki nad matką, która przebywała w szpitalu. Podsumowując WSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organy dokonają ustaleń, czy w okresie pobytu matki skarżącego w szpitalu, można było uznać, że skarżący wyrażał zainteresowanie jej sytuacją oraz wolę i gotowość w dalszej opiece nad nią, w szczególności po ewentualnym (spodziewanym) jej powrocie do domu, czy też zainteresowania, woli i gotowości takiej nie wyrażał.
W konsekwencji powyższego wyroku, organ I instancji, ponownie procedując w przedmiotowej sprawie wskazał, że zgodnie z ustaleniami pracownika socjalnego zawartymi w wywiadzie środowiskowym z dnia [...] stycznia 2021 r. – w czasie pobytu matki skarżącego w szpitalu, skarżący nie mógł jej odwiedzać z uwagi na stan epidemii, jednak cały czas interesował się jej stanem zdrowia, był w stałym kontakcie ze szpitalem a także był przygotowany na jej powrót do domu i zapewnienie jej dalszej opieki. Powyższe ustalenia skarżący potwierdził ponadto swoim oświadczeniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. W konsekwencji Prezydent wskazał również, że konieczna jest wypłata niezrealizowanych, a przysługujących skarżącemu świadczeń z tytułu zasiłku dla opiekuna przyznanego decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. ze zm., a zatem – jak wynika z analizy akt – do wypłaty pozostaje zasiłek dla opiekuna w okresie od [...] listopada 2020 r. do [...] grudnia 2020 r. Organ nadmienił także, że z uwagi na śmierć matki skarżącego w dniu [...] stycznia 2021 r. prawo do zasiłku dla opiekuna wygasło z mocy prawa z chwilą śmierci osoby wymagającej opieki, na co wskazał WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 14 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1210/21. W tym stanie rzeczy, organ na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.") orzekł jak w sentencji przedmiotowej decyzji.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym zakwestionował wydaną decyzję w zakresie okresów w jakich był uprawniony do otrzymania zasiłku dla opiekuna, podnosząc, że świadczenie przysługuje mu również za styczeń oraz luty 2021 r. Wskazał przy tym na zmianę stanu prawnego od 1 stycznia 2024 r., na mocy której w ustawie o świadczeniach rodzinnych ustanowiono, że w przypadku śmierci osoby wymagającej opieki, opiekun zachowuje prawo do świadczenia do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił zgon osoby wymagającej opieki. Podkreślił, że przy analizie jego uprawnienia decydujący jest stan prawny nie na dzień 6 stycznia 2021 r., ale stan obecnie istniejący. Ponadto skarżący wskazał, że organ nie wypłacił mu w terminie kwoty zasiłku za okres [...].11.2020 r. – [...].20.2020 r., w związku z czym domaga się on od organu wypłaty odsetek ustawowych za zwłokę, za okres od [...] grudnia 2020 r. do dnia spłaty całości.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO") decyzją z dnia [...] marca 2024 r. znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na treść art. 105 k.p.a. i wyjaśnił, że zgodnie z tym co uznał WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1211/21 – w sprawie brak było podstaw do pozbawienia strony prawa do zasiłku dla opiekuna z powodu krótkotrwałej przeszkody w sprawowaniu opieki, jaką był pobyt w szpitalu, który dawał widoki po powrocie matki do domu na dalsze sprawowanie opieki przez skarżącego. Wobec tego – ponownie rozpoznając sprawę Prezydent, który był związany wyrażoną w ww. wyroku oceną prawną sądu administracyjnego – uznał że z powodu stwierdzonych pobytów w szpitalu skarżącego oraz jego matki, brak jest podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w części dotyczącej okresu przyznania zasiłku dla opiekuna. W konsekwencji postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, o czym orzekł organ I instancji. Przy czym, jak podkreśliło Kolegium, organ odwoławczy rozstrzyga sprawę wyłącznie w jej przedmiotowych granicach, a przedmiotem zaskarżonej decyzji jest umorzenie postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej przyznającej skarżącemu prawo do zasiłku dla opiekuna w części dotyczącej okresu przyznania zasiłku – które to umorzenie SKO uznaje za zgodne z prawem. Natomiast kwestia do kiedy w związku z wygaśnięciem decyzji należy wypłacać skarżącemu zasiłek dla opiekuna pozostaje poza zakresem rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją. Swoje żądania dotyczące okresu, za który winna nastąpić wypłata zasiłku oraz zapłaty odsetek ustawowych - jak wskazało SKO - strona winna zgłosić bezpośrednio Prezydentowi, będącemu organem właściwym do wypłaty zasiłku dla opiekuna.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do WSA w Bydgoszczy zaskarżając ją w całości i zarzucając, że narusza ona jego słuszny interes. Przedstawił przy tym obszerną argumentację na gruncie, której wskazał m.in. że pomimo śmierci osoby niepełnosprawnej w sensie prawnym nadal pozostaje on jej opiekunem. Sam fakt śmierci jego zdaniem nie powoduje bowiem utraty statusu opiekuna. W tej sytuacji koniecznym jest wydanie decyzji administracyjnej, celem skutecznego zakończenia sprawowania przez niego opieki. Podkreślił też, że w tych okolicznościach, posiadanie przez niego statusu opiekuna powoduje, że nabył on uprawnienie do otrzymania zaległych kwot zasiłkowych wg aktualnego stanu prawnego. Wskazał również na obowiązek organu do wypłacenia mu odsetek za zwłokę w wypłacie świadczenia za okres od [...].11.2020 r. – [...].12.2020 r. oraz że podkreślił, że organ wypłacił mu w kwietniu 2024 r. zaległą kwotę świadczenia z ten okres w nieprawidłowej wysokości. Wskazał również ponownie na przysługujące mu w jego ocenie prawo do zasiłku za okres styczeń-luty 2021 r.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wskazał przy tym, że brak jest podstaw prawnych do wydawania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia prawa do zasiłku dla opiekuna, skoro skutek w postaci wygaśnięcia tego prawa wynika z faktu śmierci osoby wymagającej opieki i nastąpił z mocy prawa. SKO wskazało również, że w aktualnym stanie prawnym prawo do zasiłku dla opiekuna przysługuje do ostatniego miesiąca następującego po miesiącu, w którym zmarła osoba wymagająca opieki, chyba że zgon osoby nastąpił przed dniem [...] stycznia 2024 r. wobec tego przepisy nie mają zastosowania w odniesieniu do skarżącego, którego matka zmarła [...] stycznia 2021 r.
Na rozprawie w WSA w Bydgoszczy dnia [...] lipca 2024 r. skarżący podtrzymał swoją skargę wraz z argumentacją, wskazując, że zaskarża decyzję w zakresie nieprzyznania przysługujących mu uprawnień za styczeń i luty 2021 r. oraz niewypłacenia mu odsetek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Wniesienie skargi powoduje zaś wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, w ramach którego sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany granicami skargi, a więc zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Sąd zobowiązany jest więc wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.
W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja wydana w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej zasiłek dla opiekuna. A zatem jedynie w tym zakresie zostało wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne i tym samym wyznaczone granice sprawy rozpoznawanej przez Sąd.
Zgodnie z dyspozycją – stanowiącego podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia - art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Prowadzi to do wniosku, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym przypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł (bądź nie istniał) jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. W piśmiennictwie dzieli się te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe, te zaś z kolei na spowodowane "faktami naturalnymi" lub zdarzeniami prawnymi (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 2004, s. 478-479).
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji wydane w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek w części, Sąd stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Co istotne, rozpoznając niniejszą sprawę nie można tracić z pola widzenia faktu, że rozstrzygnięcia organów obu instancji jakie dotychczas zapadły były już przedmiotem kontroli sądowej. Szczególną uwagę zwrócić należy zatem na treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Norma zawarta w art. 153 p.p.s.a. ma charakter doniosły i bezwzględnie obowiązujący. Oznacza bowiem, że ani organy administracji publicznej, ani sądy orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane. Jego zasięgiem oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe – ewentualne – postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" odnosi się do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" – stanowiące z reguły konsekwencję oceny prawnej – dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, uw. 2, 4 i 9 do art. 153).
Treść ww. regulacji jest w niniejszej sprawie istotna z tego względu, że zaskarżona decyzja została podjęta w następstwie wyroku tutejszego Sądu z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1211/21, którym to uchylono rozstrzygnięcie uchylające w części (tj. od dnia [...].11.2020 r.) decyzję na mocy której skarżącemu przyznano zasiłek dla opiekuna. W uzasadnieniu ww. wyroku WSA wskazał w szczególności, że sprawie brak jest przesłanek by uznać, że choroba matki skarżącego i jej pobyt w szpitalu, jak też pobyt w szpitalu skarżącego, nie stanowiły krótkotrwałej i przejściowej przeszkody w sprawowaniu opieki przez skarżącego nad matką. Zobligował jednocześnie organy, by ponownie rozpoznając sprawę, dokonały ustaleń, czy w okresie pobytu matki skarżącego w szpitalu, można było uznać, że skarżący wyrażał zainteresowanie jej sytuacją oraz wolę i gotowość w dalszej opiece nad nią, w szczególności po ewentualnym (spodziewanym) jej powrocie do domu, czy też zainteresowania, woli i gotowości takiej nie wyrażał.
Biorąc pod uwagę związanie oceną prawną wyrażoną w ww. wyroku z dnia [...] lutego 2022 r., wskazać należy że rolą Sądu w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym było przeprowadzenie kontroli w zakresie legalności zaskarżonej decyzji dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, tj. jej zgodności z obowiązującymi przepisami materialnoprawnymi oraz przepisami postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem tego czy organy ponownie rozpoznając sprawę zastosowały się do zaleceń Sądu sformułowanych w ww. wyroku.
Wskazać należy jeszcze celem usystematyzowania, że zasiłek dla opiekuna, którego dotyczy niniejsza sprawa – stosownie do art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (t.j. Dz.U. z 2024 r . poz. 246, dalej jako: u.w.z.d.p.) przysługuje od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Przy czym, stosownie do art. 10 ust. 1 u.w.z.d.p.
w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio obowiązujące do dnia 31 grudnia 2023 r. przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ("u.ś.r.") dotyczące świadczeń pielęgnacyjnych. Jak stanowi zaś art. 25 ust. 1 u.ś.r. w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń, osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne. Stosownie natomiast do treści art. 32 ust. 1 u.ś.r.
organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
Mając na uwadze ww. obowiązujące przepisy oraz przeprowadzoną analizę Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, ponieważ organy ponownie rozpoznając sprawę zgodnie z zaleceniami wynikającymi z wydanego w sprawie wyroku z dnia 16 lutego 2022 r., poczyniły odpowiednie ustalenia co do charakteru przerwy w sprawowaniu opieki przez skarżącego nad matką i na ich podstawie prawidłowo stwierdziły, że w sprawie nie było podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego pozbawienia skarżącego prawa do zasiłku dla opiekuna z powodu krótkotrwałej przeszkody w sprawowaniu opieki, jaką był jego pobyt w szpitalu. Organ I instancji, zgodnie z zaleceniami Sądu, ustalił i wskazał w uzasadnieniu, że skarżący mimo, że nie mógł odwiedzać matki w szpitalu, z uwagi na stan epidemii, to jednak cały czas interesował się jej stanem zdrowia, był w stałym kontakcie ze szpitalem i był gotowy do dalszej opieki nad matką. Wobec tego stwierdzić należy, że krótkotrwały pobyt skarżącego w szpitalu nie stanowił przeszkody dla kontynuacji sprawowania dalszej opieki nad matką.
W związku z tym zaistniała w sprawie krótkotrwała przeszkoda w sprawowaniu opieki w postaci choroby skutkującej pobytem w szpitalu przez skarżącego od dnia [...] listopada 2020 r. nie mogła zostać zakwalifikowana jako zmiana sytuacji rodzinnej rodziny lub inna okolicznością mającą wpływ na prawo do świadczeń, w rozumieniu art. 32 ust. 1 u.ś.r.. Tym samym prawidłowo organy uznały, że wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek dla opiekuna od dnia [...] listopada 2020 r. (tj. od dnia jego pobytu w szpitalu) podlega umorzeniu, jako bezprzedmiotowe. W wyniku ponownego przeanalizowania sprawy, zgodnie z wytycznymi Sądu, organy prawidłowo doszły bowiem do konkluzji, że w rozpoznawanym stanie faktycznym nie doszło do zmiany sytuacji rodzinnej rodziny oraz nie ziściła się okoliczność mającą wpływ na prawo do świadczenia przysługującego skarżącemu w rozumieniu przepisu art. 32 ust.1 u.ś.r. Wobec tego prawidłowym było umorzenie postępowania wszczętego z urzędu w celu zmiany lub uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek dla opiekuna, skoro w sprawie tej nie było podstaw do władczej ingerencji organu w formie decyzji administracyjnej.
Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych na gruncie skargi, w pierwszej kolejności wskazać należy, że w ocenie Sądu – a wbrew stanowisku strony skarżącej –decyzja SKO nie narusza słusznego skarżącego. Przeciwnie, wydane na gruncie kontrolowanego postępowania administracyjnego rozstrzygnięcia, doprowadziły bowiem ostatecznie do umorzenia postępowania administracyjnego, którego celem było uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, na mocy której skarżący uzyskał prawo do świadczenia.
Jednocześnie, mając na uwadze, że zakres przedmiotowej sprawy dotyczy wyłącznie formalnoprawnego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej przyznającej zasiłek dla opiekuna – wskazać należy, że niezasadne są zarzuty podniesione na gruncie odwołania, jak i skargi, w których to skarżący domaga się przyznania mu zasiłku dla opiekuna za miesiąc styczeń i luty 2021 r. oraz wypłaty odsetek za nieterminowo wypłacone świadczenie. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że – jak zasadnie wskazało na gruncie uzasadnienia decyzji SKO – kwestie te pozostają poza zakresem niniejszej sprawy, która dotyczy wyłącznie kwestii formalnej – tj. kontroli legalności rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu. W związku z tym niecelowym byłoby odnoszenie się przez Sąd do obszernej argumentacji skarżącego, dotyczącej meritum sprawy, w tym m.in. tego czy w związku ze zmianą stanu prawnego należy mu się zasiłek dla opiekuna za miesiące styczeń i luty 2021 r. Swoje roszczenia skarżący winien bowiem skierować do organu I instancji, który jest właściwy do rozpoznawania wniosków w tym zakresie.
Z powyższych względów Sąd przyjął, że organy orzekające w sprawie wydały prawidłowe rozstrzygnięcia, a tym samym że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy należało więc orzec na podstawie art. 151 p.p.s.a. o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło