II SA/Bd 449/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-08-14
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Wojciech Jarzembski, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku rodzinnego osobie samotnie wychowującej dziecko, która nie posiada zasądzonego świadczenia alimentacyjnego od drugiego rodzica, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków osobie samotnie wychowującej dziecko, która nie posiada zasądzonego świadczenia alimentacyjnego od drugiego rodzica, jest zgodna z prawem. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenia wykonawczego jasno określają warunki przyznania świadczeń, w tym obowiązek dołączenia dokumentów potwierdzających zasądzenie alimentów lub istnienie wyjątków. Brak spełnienia tych warunków skutkuje odmową przyznania świadczeń, co nie narusza przepisów Konstytucji RP ani prawa Unii Europejskiej.Stan faktyczny
A. R. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na syna A. W. na okres zasiłkowy 2011/2012. Organ odmówił przyznania świadczeń z powodu braku zasądzenia alimentów od ojca dziecka oraz nieprzedłożenia wymaganych dokumentów. Skarżąca złożyła pozew o alimenty do sądu, który do czasu wydania decyzji administracyjnej nie rozstrzygnął sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów konstytucyjnych i prawa unijnego oraz dyskryminację dziecka.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [..] listopada 2011 r. nr [..] Prezydent Miasta B., na podstawie art. 3 pkt 17a, art. 6, art. 8, art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn.zm.) i § 2 ust. 2 pkt 6 lit. j rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, po rozpatrzeniu wniosku A. R., odmówił przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na syna A. W. na okres zasiłkowy 2011/2012
W uzasadnieniu organ wskazał, iż z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że A. R. nie spełnia warunków do przyznania wnioskowanych świadczeń na syna A., bowiem nie przedłożyła wymaganych obowiązującymi przepisami dokumentów. Na mocy art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka chyba, że drugi z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.
Ponadto organ podniósł, że § 2 ust. 2 pkt 6 lit. j. ww. rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej stanowi, że do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego należy dołączyć: kopię odpisu wyroku sądu zasądzającego alimenty na rzecz osoby w rodzinie lub kopię odpisu protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej lub kopię odpisu zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem.
Organ ustalił, że wnioskodawczyni jest osobą samotnie wychowującą syna A., na którego nie zostały zasądzone alimenty od jego ojca. Analiza akt sprawy wykazała, iż w dniu [..] października 2011 r. A. R. złożyła do sądu pozew o alimenty i oczekuje na wydanie wyroku w tej sprawie. W konsekwencji organ uznał, że nie zostały spełnione warunki określone w art. 7 pkt 5 ww. ustawy.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. R. zarzuciła naruszenie: art. 32 i 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 20, art. 24 i art. 33 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r., konwencji nr 102 Międzynarodowej Organizacji Pracy – część VII świadczenia rodzinne, Europejskiej Karty Społecznej –
w szczególności art. 16, Europejskiej Karty Zabezpieczenia Społecznego 45-50, wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [..] stycznia 2012 r. nr [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 3 pkt 17a, art. 6, art. 7 pkt 5 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, § 2 ust. 2 pkt 6 lit. j rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1078 z późn.zm.), utrzymało w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezspornie potwierdza, że A. R. samotnie wychowuje syna A., na którego nie zostały zasądzone alimenty od ojca dziecka mimo, że pozew o alimenty wnioskodawczyni złożyła w dniu [..] października 2011 r. Przywołując treść przepisów art. 7 pkt 5 oraz art. 3 pkt 17a ww. ustawy, organ wskazał, że w związku z niedołączeniem do wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych wyroku sądu zasądzającego alimenty na rzecz osób w rodzinie lub kopii odpisu protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub kopię odpisu zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem, strona nie spełnia warunków uprawniających do przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych w formie zasiłku rodzinnego oraz dodatków. Organ wskazał również, że z chwilą zasądzenia alimentów od ojca dziecka, przysługuje prawo ponownego złożenia wniosku.
W ocenie organu odwoławczego z tych powodów decyzja organu pierwszej instancji wydana została zgodnie z prawem, a argumenty strony podniesione w odwołaniu nie stanowią podstawy do uznania ich za zasadne.
A. R. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie ze względu na niezgodność z przepisami prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Skarżąca, podobnie jak w odwołaniu, zarzuciła wydanie decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków z naruszeniem przepisów:
- art. 32 i 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
- art. 20, art. 24 i art. 33 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej,
- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r.,
- konwencji nr 102 Międzynarodowej Organizacji Pracy – część VII świadczenia rodzinne,
- Europejskiej Karty Społecznej – w szczególności art. 16,
- Europejskiej Karty Zabezpieczenia Społecznego 45-50.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że uzasadnieniem dla odmowy przyznania jej zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami była jedynie ustawa o świadczeniach rodzinnych. W dniu [..] października 2011 r. skarżąca złożyła do Sądu Rejonowego w B. pozew o alimenty, jednakże do dnia wniesienia skargi sąd nie był w stanie doręczyć pozwu ojcu dziecka. Ze względu na sądowy brak rozstrzygnięcia kwestii alimentów nie otrzymuje zasiłku rodzinnego i wychowawczego. Skarżąca podnosi, że jest bez środków do życia i utrzymania dziecka. Zgadzając się dla dobra dziecka na wpisanie ojca do jego metryki nie byłą skarżąca przewidzieć obecnej trudnej sytuacji i jednocześnie nie kalkulowała jaka sytuacja może być korzystniejsza w przyszłości, chociażby z powodów materialnych. Zaskoczeniem dla strony jest dyskryminacja jej dziecka tylko dlatego, że jest uznane przez ojca, co narusza jego prawa do równego traktowania z innymi dziećmi wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także z obowiązujących przepisów Unii Europejskiej.
Ponadto A. R. zarzuciła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się w jakikolwiek sposób do wskazanych w odwołaniu przepisów uzasadniających wadliwość decyzji Prezydenta Miasta B.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ wskazał, że nie znajdują uzasadnienia zarzuty podejmowania decyzji przez organy sprzecznie z Konstytucją RP oraz Kartą Praw Podstawowych Unii Europejskiej, bowiem w zakresie świadczeń rodzinnych regulacje prawne zawierają przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w oparciu o które zostało podjęte rozstrzygnięcie w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), w myśl którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może zatem oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej.
Dokonując kontroli stosownie do powyższych założeń Sąd uznał, że zaskarżona decyzja ta nie narusza prawa materialnego, zaś w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie nie doszło do takiego uchybienia przepisom proceduralnym, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r, poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a."), skutkowałoby uchyleniem decyzji.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem A. R. z dnia [..] listopada 2011 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn.zm.).
W myśl przepisu art. 4 ust. 1 ww. ustawy, zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku przysługuje między innymi rodzicom, jednemu z rodziców lub opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2 ).
W art. 3 pkt 17a ustawa o świadczeniach rodzinnych definiuje pojęcie "osoby samotnie wychowującej dziecko", jako pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Zgodnie z dyspozycją art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tej grupie beneficjentów świadczeń rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie takiej nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica. Od tej zasady ustawodawca przewidział wyjątki w sytuacjach, gdy: rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka (art. 7 pkt 5 lit. a-d).
W dacie orzekania przez organy w przedmiotowej sprawie sposób i tryb postepowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych, w tym wzory wymaganych w tych postępowaniach wniosków, zaświadczeń, dokumentów itp. regulowało rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. (Dz.U. Nr 105, poz. 881 z późn.zm.), wydane na podstawie delegacji ustawowej – art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl 2 ust. 2 pkt 6 lit. j ww. rozporządzenia, do wniosku o zasiłek rodzinny należał dołączyć zaświadczenie lub oświadczenie stwierdzające wysokość dochodu rodziny, w tym odpowiednio kopię odpisu wyroku sądu zasądzającego alimenty na rzecz osób w rodzinie lub kopię odpisu protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej lub kopię odpisu zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem, a także:
– przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące faktyczną wysokość otrzymanych alimentów oraz zaświadczenie komornika o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów, w przypadku uzyskania alimentów niższych niż zasądzone w wyroku, ugodzie sądowej lub ugodzie przed mediatorem,
– oświadczenie o wysokości otrzymanych alimentów oraz zaświadczenie komornika o wysokości wyegzekwowanych alimentów, gdy jest prowadzona egzekucja komornicza, w przypadku uzyskania alimentów wyższych niż zasądzone w wyroku, ugodzie sądowej lub ugodzie przed mediatorem.
Nie budzi bowiem wątpliwości, iż powyższe dokumenty niezbędne są do ustalenia rzeczywistego dochodu rodziny osoby ubiegającej się o przyznanie świadczeń rodzinnych. Podkreślenia bowiem wymaga, iż system świadczeń rodzinnych w Polsce oparty jest zasadniczo na kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę (art. 5 ww. ustawy).
W niniejszej sprawie bezsporna pozostaje okoliczność, że A. R. jest panną i osobą samotnie wychowującą syna Ad. W. urodzonego [..] listopada 2010 r. Pomimo tego, jak zasadnie wywiodły to organy administracji publicznej orzekające w sprawie, wnioskowane świadczenia rodzinne nie mogły zostać przyznane, bowiem w sprawie istniej wynikająca z cytowanego wyżej przepisu ustawy przesłanka negatywna – nie zostało A. R. zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica – ojca dziecka. Nie zaistniały jednocześnie wyjątki wskazane w art. 7 pkt 5 lit. a-d ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Podkreślić przyjdzie, iż dopiero w dniu [..] października 2011 r. A. R. złożyła w Sądzie Rejonowym w B. pozew o ustalenie alimentów na rzecz swego dziecka od ojca dziecka. Okolicznością bezsporną w sprawie pozostaje, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [..] stycznia 2012 r. nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz tego dziecka od jego ojca, w sytuacji gdy ojciec tego dziecka żyje, jest znany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od ojca dziecka nie zostało oddalone i sąd nie zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka przy jednoczesnym zwolnieniu drugiego z rodziców z świadczeń alimentacyjnych na rzecz tego dziecka.
Brak zasądzenia na rzecz syna A. R. świadczenia alimentacyjnego od ojca dziecka, zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, powoduje w sytuacji faktycznej zaistniałej w niniejszej sprawie, niemożność nabycia przez wnioskującą prawa do zasiłku rodzinnego. Nie zaistniała bowiem jednocześnie którakolwiek z sytuacji wskazanej w art. 7 pkt 5 lit. a – d ustawy o świadczeniach rodzinnych. Brak warunków do przyznania prawa do zasiłku rodzinnego powoduje stosownie do treści art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że nie mogą być przyznane dodatki do niego w tym ten, o który wnioskowała skarżąca tj. z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
Zważyć przyjdzie, iż stosownie do art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 z późn.zm.) to rodzice są obowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Skoro, na mocy powyższego unormowania, ciężar utrzymania dziecka spoczywa na obojgu rodzicach, zatem wsparcie finansowe Państwa w zaspokojeniu potrzeb bytowych dzieci powinno zostać przyznane w ściśle określonych przypadkach wskazanych przez ustawodawcę. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych przewidują, że zasiłek rodzinny stanowiący wsparcie finansowe państwa dla rodziny powinien zatem zostać przyznany uprawnionemu wówczas, gdy brak jest innej możliwości zaspokojenia potrzeb rodziny. W przypadku, gdy jeden z rodziców samodzielnie wychowuje dziecko, to zanim zwróci się o pomoc Państwa poprzez przyznanie zasiłku rodzinnego, powinien wykorzystać prawne środki zmierzające do uzyskania świadczenia alimentacyjnego od drugiego rodzica w celu powiększenia dochodów rodziny (vide: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 277/09 System Informacji Prawnej Lex nr 580314, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 1178/10, Lex nr 751957).
W niniejszej sprawie skarżąca nie wykorzystała, do dnia wydania decyzji przez organ II instancji wszystkich środków prawnych w celu zapewnienia dziecku alimentów od jego ojca. Syn skarżącej A. W. urodził się [..] listopada 2010 r. (odpis skrócony aktu urodzenia), z akt sprawy wynika, że skarżąca dopiero w dniu [..] października 2011 r. jednocześnie wniosła do Sądu Rejonowego w By. pozew o zasądzenie na rzecz syna alimentów od ojca dziecka oraz złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2010/2011. Następnie w dniu [..] listopada 2011 r. strona złożyła wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2011/2012.
Dziecko skarżącej ma dwoje rodziców, obydwoje zatem , niezależnie od tego czy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zobowiązani są do ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem dziecka. W przypadku braku dobrowolnego realizowania powyższego obowiązku przez ojca dziecka, koniecznym jest więc, aby doszło do zasądzenia alimentów od ojca dziecka skarżącej przez sąd, dzięki czemu możliwe będzie ściąganie ich w trybie postępowania egzekucyjnego, w przypadku nie wywiązywania się ojca dziecka z nałożonego obowiązku. Dopiero potem lub po wydaniu przez sąd postanowienia o zabezpieczeniu, możliwe będzie, przy spełnieniu także warunku co do wysokości dochodu, przyznanie świadczenia rodzinnego wraz z dodatkami.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że kwestionowana decyzja odmawiająca przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego na syna A. W..
i dodatków do tego zasiłku, według stanu prawnego i faktycznego z chwili jej wydawania odpowiadała prawu. Zasadnie skarżąca zarzuciła, że w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji RP oraz prawa wspólnotowego, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., w zw. z art. 7 i 8 K.p.a. na skutek odwołania strony postepowania, organ odwoławczy zobligowany jest do ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, co do istoty, z uwzględnieniem wniosków i zarzutów podniesionych w odwołaniu. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy winien zatem dać wyraz wszystkim motywom, które ostatecznie doprowadziły do utrzymania w mocy decyzji zaskarżonej odwołaniem. W szczególności organ drugiej instancji winien także przedstawić i uzasadnić stanowisko w zakresie zarzutów strony odwołującej się. W ocenie Sądu, powyższe naruszenie przepisom postępowania, pozostaje jednakże bez wpływu na wynik sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd zważył, iż nie są one zasadne, bowiem orzekające w sprawie organy nie naruszyły wskazanych przez skarżącą przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ani też przepisów prawa Unii Europejskiej.
W myśl przepisu art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn.zm.), wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
W szczególności nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej, iż obowiązujące i zastosowane przez organy przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych doprowadziły do dyskryminacji jej dziecka w zakresie uprawnienia do świadczeń rodzinnych. Podkreślenia wymaga, iż ustawodawca jednakowe zasady stosuje do wszystkich dzieci i rodzin (osób samotnie wychowujących dzieci), których sytuacja jest tożsama. Nie może budzić wątpliwości, iż państwo dla zapewnienia sprawnego i sprawiedliwego systemu dystrybucji świadczeń udzielanych ze środków publicznych musi wprowadzić określone reguły, które pozwolą na podstawie pewnych środków prawnych ustalić rzeczywistą sytuację prawną i faktyczną (materialną) danej rodziny (osoby). Istnieją wobec tego także podstawy do odmiennego wykazywania dochodu w sytuacjach np. gdy dziecko jest sierota lub półsierotą, gdy ojciec dziecka jest nieznany, niż w sytuacji gdy jest znany, wobec tego istnieje podmiot zobowiązany do łożenia na utrzymanie dziecka. W ocenie Sądu, mając także na uwadze dobro dziecka, nie można zaakceptować sugerowanej przez skarżącą praktyki polegającej na świadomym zatajeniu informacji o osobie ojca dziecka, kiedy jest on znany, w tym tylko celu, aby bez udziału jednego z rodziców w ponoszeniu kosztów utrzymania i wychowania dziecka (niezależnie od jego sytuacji materialnej), przerzucać ten obowiązek na państwo (system świadczeń rodzinnych).
Omawiana regulacja, w ocenie Sądu, nie narusza także norm wyrażonych w art. 71 Konstytucji RP bowiem uwzględnia dobro rodziny, jak również konieczność wzmożonej pomocy państwa rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, w tym rodzinom niepełnym. Właśnie realizacji tej zasady służą przepisy ustawy o pomocy społecznej i rozporządzenia wykonawczego. Mając bowiem na uwadze określoną ilość środków, które Państwo jest w stanie w swoim budżecie przeznaczyć na realizację świadczeń rodzinnych, musi jednocześnie zapewnić mechanizmy, które umożliwią skierowanie tej pomocy do tych rodzin i osób, które faktycznie są w najtrudniejszej sytuacji i nie posiadają innych możliwości zapewnienia realizacji podstawowych potrzeb. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 71 ust. 2 Konstytucji RP, zakres szczególnej pomocy władz publicznych matce przed urodzeniem i po urodzeniu dziecka określa ustawa, w tym ustawa o świadczeniach rodzinnych.
W ocenie Sądu omawiana regulacja prawna ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz zastosowana przez organy orzekające wykładnia tych przepisów, nie jest również sprzeczna ze wskazanymi w skardze oraz odwołaniu przepisami wspólnotowymi oraz prawa Unii Europejskiej, w zakresie w jakim stanowią one część obowiązującego porządku prawnego. Na marginesie należy wskazać, iż rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L Nr 166, poz. 1), nie ma zastosowania w stanie faktycznym prawidłowo ustalonym przez organy w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło