II SA/Bd 453/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Prezydent M. [...], działając na podstawie art. 4, art. 5, art. 6, art. 13, art. 20, art. 24 ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm., zwanej w skrócie "u.ś.r."), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i P. Społecznej z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku w zaświadczeniach i oświadczeniach o ustaleniu prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466) oraz art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwanej w skrócie "k.p.a.") po rozpoznaniu wniosku skarżącej E. S., przyznał na dziecko O. S. zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia w okresie od [...] stycznia 2018 r. do [...] sierpnia 2018 r. w wysokości odpowiednio - [...] zł miesięcznie (zasiłek rodzinny) i [...] zł miesięcznie (dodatek). Organ podniósł, iż decyzja uwzględnia w całości żądanie zawarte we wniosku w związku z czym, stosując przepis art. 107 § 4 k.p.a. odstąpił od jej uzasadnienia. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o "wyrównanie" przyznanych świadczeń rodzinnych za miesiące: listopad i grudzień. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 u.s.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, co do zasady, na okres zasiłkowy – począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Kolegium stwierdziło, że skarżąca złożyła wniosek o zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji wraz z wymaganą dokumentacją - w dniu [...] stycznia 2018 r. Wśród załączonej do wniosku dokumentacji znajdował się między innymi wyrok Sądu Rejonowego we [...] z dnia [...] listopada 2017 r., sygn. akt IV U 452/16 zaliczający syna - O. S. S. - do osób niepełnosprawnych na okres od [...] czerwca 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2018 r. Z dokumentacji sprawy zdaniem Kolegium wynika także, że rodzina skarżącej spełnia podstawowe kryterium dochodowe, które w jej przypadku (skoro członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne) wynosi [...] zł, a dochód miesięczny na osobę jest równy kwocie - [...] zł. Tym samym w ocenie organu odwoławczego, w świetle mających zastosowanie przepisów prawnych, zaskarżonej decyzji nie można zarzucić nieprawidłowości, także co do daty początkowej przyznania świadczenia. Wniosek jest bowiem czynnikiem, który uruchamia postępowanie w sprawie świadczenia, przy czym świadczenie może być przyznane najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku w organie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2254/17, LEX). Z kolei data końcowa przyznania świadczeń rodzinnych tzn. do [...] sierpnia 2018 r., w przekonaniu Kolegium jest związana z datą, do jakiej Sąd ustalił niepełnosprawność syna, a która to niepełnosprawność pozwala przyznać świadczenia w pełnej wysokości przy wyższym kryterium dochodowym. W skardze do sądu E. S. wyraziła niezadowolenie z treści zapadłych w jej sprawie rozstrzygnięć. Zdaniem skarżącej decyzja organu odwoławczego jest niesprawiedliwa, bowiem pomija w przyznaniu zasiłku i dodatku do niego - okres listopada i grudnia jako tych miesięcy, które objęte zostały orzeczeniem Sądu Rejonowego we [...] z dnia [...] listopada 2017 r., sygn. akt IV U 452/16 zaliczającym jej syna do osób niepełnosprawnych na okres od [...] czerwca 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2018 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddaleni, podtrzymując swoje stanowisko, w szczególności odnośnie zastosowania w sprawie art. 24 ust. 1 i 2 u.ś.r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy prawidłowo został ustalony przez organy termin początkowy wypłaty przedmiotowego zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka. Nie jest natomiast sporna kwestia ustalenia samego prawa do wnioskowanego świadczenia. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. Przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. wskazuje, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego (art. 2 pkt 1 u.ś.r.). Jednym z takim dodatków jest dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego (art. 8 pkt 5 u.ś.r.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.ś.r. dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku: 1) do ukończenia 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności; 2) powyżej 16. roku życia do ukończenia 24. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego uzależniony jest zatem od ustalenia niepełnosprawności. Wobec tego stosuje się do niego art. 24 ust. 2a u.ś.r., wprowadzający wyjątek od zasady z art. 24 ust. 2 u.ś.r. Przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r. wskazuje mianowicie, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Bezspornym w sprawie było ustalenie, że skarżąca złożyła wniosek o zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, wraz z wymaganą dokumentacją w dniu [...] stycznia 2018 r. Wśród załączonej do wniosku dokumentacji znajduje się między innymi wyrok Sądu Rejonowego we [...] z dnia [...] listopada 2017 r. (sygn. akt IV U 452/16) zaliczający syna skarżącej O. S. S. do osób niepełnosprawnych. Wyrok opatrzony został pieczęcią Sądu stwierdzającą prawomocność wyroku w dniu [...] grudnia 2017 r. Wskazany wyżej wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2017 r. należy uznać, za "orzeczenie o niepełnosprawności", o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., Skoro zaś skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka w dniu [...] stycznia 2018 r. – należy uznać, że uczyniła to w okresie trzech miesięcy licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Zgodnie zatem z art. 24 ust. 2a u.ś.r. prawo do wnioskowanego przez nią świadczenia w takiej sytuacji ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności. W aktach brak wniosku (lub kopii wniosku) o ustalenie niepełnosprawności syna skarżącej z potwierdzeniem daty jego złożenia właściwemu organowi. Tym niemniej z treści znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia o niepełnosprawności Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we [...], wydanego w sprawie syna skarżącej, z dnia [...] lipca 2016 r. mowa o wniosku skarżącej "z dnia [...].06.2016 r." Nie wiadomo, czy jest to data sporządzenia wniosku, czy data jego złożenia. Tym niemniej wniosek musiał być złożony najpóźniej w dacie jego rozpatrzenia, tj. najpóźniej [...] lipca 2016 r. W tej sytuacji ustalając początkową datę okresu, na jaki przyznano wnioskowane przez skarżącą świadczenie, na [...] stycznia 2018 r. organ dopuścił się naruszenia art. 24 ust. 2a u.ś.r., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędne ustalenie daty początkowej przyznanego skarżącej świadczenia. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium. W ponownym postępowaniu organ winien wydać rozstrzygnięcie stosownie do powyższego stanowiska Sądu, po uzupełnieniu materiału dowodowego odnośnie daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności syna skarżącej.