II SA/Bd 456/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-07-13
Skład orzekający: Anna Klotz, Elżbieta Piechowiak, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania stypendium socjalnego i na wyżywienie, mimo braku precyzyjnego określenia treści sentencji tej pierwszej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nie mógł utrzymać w mocy decyzji organu pierwszej instancji, której sentencja nie pozwalała na precyzyjne określenie treści rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego i na wyżywienie. Naruszenie to, wynikające z zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. do niewłaściwej decyzji, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu.Stan faktyczny
Skarżąca M. M. wniosła skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą przyznania stypendium socjalnego i na wyżywienie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, wskazując na niemożność przedłożenia dokumentów dotyczących dochodów ojca z powodu jego wyjazdu za granicę i braku kontaktu. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, argumentując, że brak wymaganych dokumentów uniemożliwia przyznanie świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, dostrzegając z urzędu wadliwość sentencji decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega wykonaniu, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w T. na rzecz skarżącej kwotę 18,80 zł (osiemnaście złotych 80/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna U. M. K. w T. (UMK), działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", art. 173, art. 179 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r., Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej "Prawem o szkolnictwie wyższym", oraz § 16 i § 17 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK z dnia 30 lipca 2007 r. (z późn. zm.) utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej UMK z dnia 23 listopada 2010 r., którą odmówiono M. M. przyznania stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 179 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym przy ustalaniu dochodu uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne i na wyżywienie uwzględnia się dochody osiągane m in. przez studenta, małżonka studenta a także rodziców, opiekunów prawnych. Do dochodu uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne i na wyżywienie nie wlicza się dochodów rodziców, jeżeli student jest samodzielny finansowo, o czym stanowi przepis art. 179 ust. 5 Prawa o szkolnictwie wyższym. Celem ustalenia prawa do otrzymania pomocy materialnej wnioskodawca obowiązany jest do przedłożenia dokumentów określających jego sytuację materialną, z tym że brane pod uwagę mogą być jedynie zaświadczenia i oświadczenia stwierdzające wysokość dochodu studenta i członków jego rodziny wymienione w Załączniku nr 6 do Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK, wydanego na podstawie art. 186 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym.
Wskazując na powyższy stan prawny Odwoławcza Komisja Stypendialna UMK podkreśliła, iż M. M. z racji braku samodzielności finansowej powinna przedstawić do ustalenia dochodu uprawniającego do ubiegania się o pomoc materialną także zaświadczenia o dochodach osiąganych przez rodziców, zgodnie z art. 179 ust. 4 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym. Tymczasem wnioskodawczyni do wniosku o stypendium socjalne i na wyżywienie dołączyła jedynie zaświadczenie o dochodzie matki D. S., natomiast zamiast zaświadczenia o dochodzie ojca przedłożyła wyrok zaoczny z dnia 2 listopada 2006 r. o rozwiązaniu małżeństwa D. S. i H. S. oraz oświadczenie, że nie utrzymuje kontaktu z ojcem, który mieszka poza granicami Polski, stwierdzając, że okoliczności te uniemożliwiają jej złożenie wymaganych dokumentów. Zdaniem organu II instancji szczególna sytuacja rodzinna związana z rozwodem rodziców nie zwalnia jednak M. M. z obowiązku dołączenia do wniosku wymaganych dokumentów określających jej sytuację materialną, o których mowa w Załączniku nr 6 do Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK. W wykazie tym ujęte są m in. zaświadczenia komornika o bezskuteczności egzekucji alimentów, które wobec obowiązku alimentacyjnego, rozwodu rodziców, braku zaświadczeń o dochodach ojca i braku innych dokumentów o zasądzonych alimentach wnioskodawczyni mogłaby przedstawić. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w sytuacji nieprzedłożenia przez studentkę wszystkich wymaganych dokumentów orzeczenie o przyznaniu wnioskowanego stypendium oznaczałoby naruszenie przepisów art. 179 ust. 4, 5 i 6 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz § 16 i § 17 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK.
Na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK M. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, a także naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej UMK.
Skarżąca podniosła, że nie jest w stanie przedłożyć żądanych od niej dokumentów, ponieważ nie wie gdzie przebywa jej ojciec, który krótko po orzeczeniu rozwodu wyjechał z Polski, i nie utrzymuje z nim żadnego kontaktu. Wskazała, iż w wyroku rozwodowym Sąd Okręgowy w T. nie orzekł o obowiązku alimentacyjnym ojca w stosunku do niej, w związku z czym niedorzeczne jest wymaganie od niej przedstawienia dokumentu dotyczącego kwestii alimentów. Nawet gdyby chciała pozwać ojca o alimenty, to z uwagi na brak wiedzy co do miejsca jego pobytu jest to praktycznie niemożliwe. W tej sytuacji należy uznać, że przedstawiła wszystkie dostępne jej dowody potwierdzające jej trudną sytuację materialną.
Zdaniem skarżącej wbrew twierdzeniom skarżonego organu sytuacja materialna studenta ubiegającego się o stypendium nie musi być dowodzona wyłącznie za pomocą dokumentów wskazanych w Regulaminie przyznawania pomocy materialnej studentom UMK. Z przepisu art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym wynika, że do decyzji podjętych przez organ uczelni, komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, iż w przypadku braku dokumentów, czy też w sytuacji niemożliwości ich uzyskania student może dowodzić swojej sytuacji materialnej przy pomocy wszelkich środków dowodowych w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. Stosowania reguły przepisu art. 75 § 1 k.p.a. nie mogą ograniczyć regulacje rangi podustawowej w postaci Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK i Załącznika nr 6 do niego.
Studentka zarzuciła także, iż organ odwoławczy nie dokonał zbadania i oceny dowodów przez nią przedstawionych oraz nie zadał sobie trudu wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszając w ten sposób zasady prowadzenia postępowania dowodowego określone w przepisach art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto w opinii skarżącej uzasadnienie decyzji organu II instancji nie spełnia wymogów przewidzianych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Odwoławcza Komisja Stypendialna praktycznie w ogóle nie odniosła się do twierdzeń i dowodów powołanych przez skarżącą, z góry przyjmując, że skarżąca nie przedstawiając wszystkich wymaganych dokumentów nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej, skupiając się jedynie na wytknięciu braku dokumentu w zakresie alimentów od ojca.
W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna UMK wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu związanego z ograniczeniem środków dowodowych służących ustaleniu sytuacji materialnej studentki organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wymóg dokumentowania sytuacji materialnej w oparciu o wykaz dokumentów zawarty w Załączniku nr 6 do Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK posiada umocowanie ustawowe, albowiem przepis art. 186 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym pozostawił ustalenie sposobu udokumentowania sytuacji materialnej studenta w gestii rektora i uczelnianego organu samorządu studenckiego, nakazując uregulowanie tej kwestii w regulaminie. Organ II instancji uznał zarzut dotyczący niewłaściwego uzasadnienia skarżonej decyzji za niezasadny wskazując, iż w uzasadnieniu decyzji nie tylko odniósł się do zarzutów skarżącej, które zawarła w odwołaniu, ale również kompleksowo odniósł się do kwestii ubiegania się przez skarżącą o przyznanie stypendiów. Podkreślono ponadto, że Odwoławcza Komisja Stypendialna UMK zobowiązana jest uwzględniać przy orzekaniu słuszny interes społeczny zgodnie z art. 7 k.p.a. Trudno natomiast zgodzić się z tezą, że przyznanie pomocy materialnej ze środków publicznych dla studenta, który nie wystąpił o alimenty i nie wykorzystał tym samym wszystkich możliwości poprawy swojej sytuacji materialnej, byłoby działaniem zgodnym z interesem społecznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym - jak wynika z treści art. 145 § 1 - Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych względów niż zostały podniesione w jej treści.
W przedmiotowej sprawie skarżąca domagała się przyznania stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie w oparciu o przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, które stanowią, że student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego oraz stypendium na wyżywienie ( art. 173 ust. 1 pkt 1 i 6).
Przyznanie każdego z powyższych świadczeń uzależnione jest od spełnienia ustawowych przesłanek wynikających z ar. 179 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
Stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej ( art. 179 ust. 1 powyższej ustawy).
Przyznanie świadczeń w postaci stypendium socjalnego oraz stypendium na wyżywienie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego, które ustalane jest na podstawie upoważnienia ustawowego przez rektora w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.
Zgodnie bowiem z art. 179 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe.
Ustawodawca w art. 179 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym określił dochody uwzględniane przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne i stypendium na wyżywienie.
Zgodnie z powyższym przepisem przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne i stypendium na wyżywienie uwzględnia się dochody osiągane przez:
1) studenta;
2) małżonka studenta, a także będące na utrzymaniu studenta lub jego małżonka dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek;
3) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek.
Natomiast art. 179 ust. 5 pkt 1 ustawy o szkolnictwie wyższym stanowi, że miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem ust. 4, z zastrzeżeniem, że do dochodu nie wlicza się dochodów rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta, jeżeli student jest samodzielny finansowo.
W rozumieniu ustawy o szkolnictwie wyższym student jest samodzielny finansowo, jeżeli on lub jego małżonek spełnia łącznie następujące warunki:
1) posiadał stałe źródło dochodów w ostatnim roku podatkowym;
2) posiada stałe źródło dochodów w roku bieżącym;
3) jego miesięczny dochód w okresach, o których mowa w pkt 1 i 2, nie jest mniejszy od minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników ogłaszanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, obowiązującego w ostatnim miesiącu ostatniego roku podatkowego w przypadku dochodu studenta z ostatniego roku podatkowego i obowiązującego w miesiącu złożenia wniosku o przyznanie stypendium;
4) nie złożył oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami bądź jednym z nich.
Omawiana ustawa w art. 186 ust. 1 przeniosła na rektora wyższej uczelni kompetencje do ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w przedmiocie stypendium socjalnego oraz stypendium na wyżywienie. Na mocy powyższej delegacji ustawowej rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzór wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta.
Zarządzeniem z dnia 30 lipca 2007r., Nr 67 Rektor U. M. K. w T. ustalił na podstawie art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym Regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom U. M. K. w T.
W § 6 ust. 4 Regulaminu zatwierdzony został wykaz dokumentów określających sytuację materialną studenta, który stanowi Załącznik nr 6 do Regulaminu. Zgodnie z § 1 pkt 1 lit. f) powyższego aktu sytuację materialną studenta dokumentuje się przez zaświadczenia lub oświadczenia stwierdzające wysokość dochodu studenta i członków jego rodziny , w tym odpowiednio kopię odpisu wyroku sądu zasądzającego alimenty na rzecz osób w rodzinie lub kopię odpisu protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej , przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące faktyczną wysokość otrzymanych alimentów , w przypadku uzyskania alimentów niższych niż zasądzone w wyroku lub ugodzie sądowej , oraz zaświadczenia komornika o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów.
Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że przyznanie stypendium socjalnego oraz stypendium na wyżywienie uzależnione jest od kryterium dochodowego ( art. 179 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym).
W tej sytuacji organ stypendialny ma obowiązek ustalić wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne i stypendium na wyżywienie.
Ustalenie wysokości dochodu musi się odbywać według ściśle przez ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym ustalonych reguł. Akt powyższy nakazuje, aby przy ustalaniu dochodu uwzględniać dochody osiągane przez osoby wymienione w art. 179 ust. 4 ustawy.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżąca nie jest osobą samodzielną finansowo w rozumieniu art. 179 ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W związku z tym do dochodu skarżącej na podstawie art. 179 ust. 4 pkt 3 powyższej ustawy przy ustalaniu wysokości dochodu organ obowiązany był uwzględnić dochody osiągane przez jej rodziców.
W dniu 10 listopada 2010r. skarżąca podpisała oświadczenie, w którym zobowiązała się, iż doniesie w ciągu 7 dni brakujące dokumenty, o których została poinformowana. Pośród dokumentów brakujących pismem odręcznym zostały wymienione: "US rodziców ( matki), akt rozwodowy, zasądzone alimenty na M. M." ( k- 7 akt administracyjnych).
Skarżąca uzupełniła wniosek o wyrok zaoczny z dnia 2 listopada 2006r. sygn. akt [...]. Nie przedłożyła natomiast dokumentu potwierdzającego wysokość przyznanych alimentów. W odwołaniu od decyzji organu I instancji ww. oświadczyła, że nie posiada dokumentu stwierdzającego przyznanie alimentów od jej ojca, który mieszka za granicą i nie ma z nim kontaktu. W ramach postępowania odwoławczego organ II instancji wezwał formalnie skarżącą pismem z dnia 13 stycznia 2011 r. o uzupełnienie dokumentów, tj. decyzję o przyznanych alimentach i ich wysokości ( k- 17 akt administracyjnych). W odpowiedzi skarżąca złożyła oświadczenie, że nie otrzymuje alimentów od ojca ( k- 18 i 19 akt administracyjnych).
Nie ma wpływu na wynik sprawy okoliczność, że skarżąca nie utrzymuje kontaktu z ojcem, który mieszka poza granicami kraju oraz, że jej rodzice są rozwiedzeni.
Z uwagi na okoliczność, że skarżąca nie jest osobą samodzielną w rozumieniu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, miesięczną wysokość dochodu na osobę w jej rodzinie, jako studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.06 Nr 139, poz. 992 j.t.). Z godnie z art. 3 pkt 1 lit. b tiret 14 poprzez dochód należy rozumieć, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych- alimenty na rzecz dzieci.
W związku z powyższym alimenty na rzecz dzieci wliczane są do dochodu. W tej sytuacji do dochodu należy doliczyć również alimenty, które powinien ponosić ojciec skarżącej na jej rzecz. Sytuacja, w której skarżąca się znalazła , nie powoduje, że zostało wykazane , iż ojciec skarżącej został zwolniony z obowiązku alimentacyjnego. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz.U. z 1964r. , Nr 9 ,poz. 59 ze zm. ) rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.
Pomoc materialna ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie , nie może zwalniać rodziców z obowiązków rodziców względem ich dzieci , a więc pokrywać kosztów utrzymania i wychowania dziecka, które nie jest jeszcze samodzielne.
Dlatego organ prawidłowo uznał, że skarżąca w pierwszej kolejności winna starać się zaspokoić potrzeby od rodziców. W toku postępowania administracyjnego skarżąca nie wykazał, aby ojciec skarżącej zwolniony był z obowiązku ponoszenia względem niej alimentów, na co zezwala art. 133 § 3 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Przepis ten stanowi, że rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.
Innym dowodem, który zwolniłby skarżącą z obowiązku przedłożenia dokumentu potwierdzającego wysokość ustalonych alimentów, mogłoby być zaświadczenie komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji.
W chwili rozwodu orzeczonego przez Sąd wyrokiem z dnia 2 listopada 2006r. skarżąca była osobą pełnoletnią, jako urodzona 25 stycznia 1987r. miła 19 lat . Nie była zatem osobą małoletnią ( art. 58 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy). Dlatego Sąd nie rozstrzygnął w wyroku orzekającym rozwód o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i o kontaktach rodziców z dzieckiem oraz nie orzekł, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka.
Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964r., Nr 16, poz. 93 ze zm.) pełnoletnim jest, kto ukończył lat osiemnaście.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że zarzuty skargi są nieuzasadnione. Skarżąca miła zapewniony czynny udział w postępowaniu. Nie przedłożyła dokumentu wymaganego przepisami prawa. Organ zatem przy orzekaniu nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 kpa.
Powodem dla którego należało jednak uwzględnić skargę są okoliczności, które Sąd dostrzegł z urzędu na podstawie posiadanych kompetencji wynikających z art. 134 p.p.s.a.
Decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem art. 138 §1 pkt 1 kpa, ponieważ rozstrzyga ona o utrzymaniu w mocy decyzji "odmawiającej przyznania stypendium socjalnego i na wyżywienie". Tymczasem dokonując analizy decyzji Komisji Stypendialnej Wydziału Nauk Pedagogicznych UMK w T. nie można określić precyzyjnie treści jej sentencji. Jako jedynie przykład można tu wskazać część rozstrzygnięcia organu: "- nie przyznać/przyznać stypendium socjalne w wysokości: - nie ustalono zł miesięcznie". Dalsza część rozstrzygnięcia w tej samej formie odnosi się jeszcze do świadczeń – stypendium na wyżywienie oraz stypendium mieszkaniowego.
Na podstawie brzmienia powyższej decyzji nie można było wyprowadzić wniosku, tak jak uczynił to organ II instancji, że decyzja organu I instancji orzeka w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie.
W związku z powyższym organ odwoławczy nie mógł wadliwej decyzji, orzekającej w niewiadomo jakim zakresie, utrzymać w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji uwzględni stanowisko Sądu zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku i wyda rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 §1 pkt 2 kpa, a więc uchyli zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
O zwrocie należnych skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło