II SA/Bd 468/09

27 października 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie WSA: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2009r. sprawy ze skargi L.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 89 ust. 1 i ust. 3, ustawy z dnia 16 kwietnia o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004 r., Nr 92, poz. 880), § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. z 2004 r., Nr 228, poz. 2306), w związku z obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 12 października 2006 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2007 (M.P. z 2006 r., Nr 73, poz. 733) i na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), wymierzył L. M. oraz D. M., będącymi współwłaścicielami m.in. działek ewidencyjnych nr 47/10, 64/18 i 64/20 położonych w R., administracyjną karę pieniężną za usuniecie bez wymaganego zezwolenia 37 szt. drzew gatunku olcha i 1 szt. drzewa gatunku jesion z terenu działki o nr ewid. 64/20 oraz 10 szt. drzew gatunku brzoza i 33 szt. drzew gatunku sosna zwyczajna z terenu działki o nr ewid. 47/10 położonych w R. w łącznej wysokości 487.534,24 zł. Pismem z dnia 1 kwietnia 2009 r. L. M. wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia dowołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew w łącznej wysokości 487.534,24 zł. W treści wniosku zawarte zostało odwołanie od decyzji, gdyż wynika z niego, że strona jest niezadowolona z wydanej decyzji i wskazuje na nowe okoliczności oraz podnosi błędne obciążenie działki nr 47/10 będącej własnością M. S. Do wniosku załączono akt notarialny potwierdzający sprzedaż powyższej działki oraz część dokumentacji lekarskiej wnioskodawcy, potwierdzającej jego leczenie w Szpitalu Uniwersyteckim im. dr A. [...] z jednoczesnym wskazaniem, iż pozostała część dokumentacji medycznej, potwierdzającej okres leczenia nie została dołączona z powodu obowiązywania przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, ale jest możliwa do wglądu.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia 1 kwietnia 2009 r. postanowieniem nr [...] wydanym w dniu [...] r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ zwrócił uwagę, że decyzję z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy [...] wysłał przesyłką pocztową dwukrotnie do skarżącego, bowiem pierwszy raz na adres w [...] przy ul. [...] w dniu 24 czerwca 2008 r. - przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 26 czerwca i 4 lipca 2008 r. i nie została podjęta przez stronę oraz ponownie organ wysłał decyzję przesyłką pocztową na adres w [...] przy ul. [...] w dniu 11 sierpnia 2008 r. i również przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 12 sierpnia i 20 sierpnia 2008 r. i nie została podjęta przez stronę. Ponadto wskazano, że Wójt Gminy [...] wysłał ww. decyzję do D. M. na adres w [...] przy ul. [...] w dniach 24 czerwca i 11 sierpnia 2008 r., lecz przesyłki te także, pomimo ich dwukrotnego awizowania, nie zostały odebrane w terminie. Mając na względzie treść przepisu art. 44 K.p.a. organ przyjął, iż skutek doręczenia decyzji L. M. nastąpił w dniu 11 lipca 2008 r. (14 dni liczone od daty pierwszego awizowania pierwszej przesyłki, tj. od 26 czerwca 2008 r.). Kierując się treścią przepisu art. 58 K.p.a. Kolegium uznało, że skarżący nie spełnił warunków koniecznych do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Przedłożył jedynie dowód przebywania w szpitalu w okresie od 29 maja do 31 maja 2008 r., tj. kilka tygodni przed wydaniem decyzji i z wniosku tego nie wynika, co było w istocie przyczyną uchybienia terminu, dlatego też brak jest możliwości przesądzenia, że zachowany został termin siedmiu dni do złożenia wniosku, liczony od dnia ustania przyczyny. Ponadto w ocenie Kolegium, upływ tak długiego terminu od dnia doręczenia decyzji, co miało miejsce 11 lipca 2008 r., do momentu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w dniu 1 kwietnia 2009 r., świadczy o tym, że nie występują okoliczności, mogące wskazywać na brak winy strony w uchybieniu terminu, bowiem taką okolicznością nie może być brak wiedzy strony o wydanej decyzji, która doręczona została w sposób określony w art. 44 § 4 K.p.a. Zdaniem organu brak staranności strony polegający na nieodebraniu awizowanej przez pocztę przesyłki albo zmiana adresu zamieszkania bez powiadomienia o tym organu, nie może stanowić okoliczności zwalniających stronę z winy za uchybienie terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy L. M. zakwestionował stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zawarte w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, podnosząc zarzut zbyt powierzchownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie, skutkiem czego wydane zostało rozstrzygnięcie niezgodne ze stanem rzeczywistym sprawy. Skarżący zwrócił uwagę na fakt, iż we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zawarte było wskazanie, iż część dokumentacji medycznej, potwierdzającej okres leczenia L. M. była do wglądu. Ta okoliczność zdaniem skarżącego wymagała dokładnego wyjaśnienia, ze sprawdzeniem tej dokumentacji włącznie. Zwrócono uwagę na szereg chorób L. M., w tym: urologiczne, neurologiczne, pulmonologiczne, kardiologiczne i psychiatryczne, wskazując, że w dniu [...] r. przebywał na badaniach w Szpitalu dla Nerwowo Chorych w [...], gdzie był 4 - krotnie hospitalizowany, po czym stwierdzono istotne pogłębienie otępiennego procesu z istotną detorioracją społeczną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przypadku gdy braki formalne skargi nie zostaną uzupełnione w terminie, względnie o oddalenie skargi. W związku z brakiem formalnym skargi (brakiem podpisu skarżącego) błędnie wezwano do usunięcia braku osoby wymienione w piśmie, uznając je za pełnomocników skarżącego, a także błędnie wezwano skarżącego do nadesłania pełnomocnictwa dla samego siebie. W związku z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika ponownie skierowano wezwanie do uzupełnienia braku, które zostało należycie wykonane. W dniu 11 sierpnia 2009 r. L. M., w wykonaniu wezwania Sądu, uzupełnił brak formalny skargi z dnia 25 maja 2009 r. poprzez jej podpisanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, że sąd administracyjny w zakresie swej właściwości bada wyłącznie zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, a w razie uwzględnienia skargi wydaje orzeczenie wyłącznie o charakterze kasacyjnym. Oznacza to, iż nie może wyręczać organów poprzez orzekanie co do meritum sprawy. W przypadku zaś niniejszej sprawy nie posiada kompetencji do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podnieść należy, iż instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym uregulowana została w art. 58 K.p.a. Zgodnie z powyższą normą prawną, przywrócenie uchybionego przez stronę terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym, możliwe jest w przypadku łącznego spełniania następujących przesłanek: - złożenie przez zainteresowanego prośby w tym przedmiocie, w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, - uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, - jednoczesne dopełnienie wraz z wniesieniem prośby, czynności, dla której określony był termin. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia pod kątem prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 58 K.p.a stwierdzić należy, iż organ administracji publicznej nie poddał wszechstronnej analizie i ocenie złożonego przez skarżącego wniosku. W niniejszej sprawie, strona wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, podnosząc okoliczności, które mogły mieć związek z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania tj. okoliczność leczenia w Szpitalu Uniwersyteckim [...] z jednoczesnym wskazaniem, iż pozostała część dokumentacji medycznej, potwierdzającej okres leczenia jest do wglądu, lecz nie została przedstawiona z powodu obowiązywania przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. W tym stanie rzeczy trudno przyznać rację organowi administracji, że wnioskodawca nie wskazał żadnych okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie terminu, a dowód przebywania w szpitalu w okresie od 29 maja do 31 maja 2008 r., dotyczy jedynie okresu kilku tygodni przed wydaniem decyzji. Z niezrozumiałych jednak powodów organ pominął w ogóle zbadanie podnoszonych przez stronę okoliczności dotyczących dalszej jego hospitalizacji. Wskazać w tym miejscu należy, że sam fakt występowania w art. 58 § 1 K.p.a. instytucji uprawdopodobnienia nie zwalania organu z obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy. Oznacza to, że organ administracji rozpoznający przedmiotowy wniosek, mając wątpliwości, co do wiarygodności i tak już silnych w ocenie Sądu argumentów wniosku, winien podjąć działania, których efektem będzie potwierdzenie wiarygodności okoliczności, na które powołała się strona, podając przyczynę niedopełnia w terminie określonej czynności procesowej. Pamiętać przy tym należy, iż brak winy, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić. Uprawdopodobnienie natomiast jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Inaczej rzecz ujmując, uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce, a zakres uprawdopodobnienia obejmuje zdarzenie, które spowodowało brak winy po stronie zainteresowanego. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, organ przeanalizuje i odniesie się do podniesionych przez skarżącego okoliczności, wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.