II SA/Bd 472/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010r. D. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości [...] zł, skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych. Z przedłożonego przez skarżącego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, iż prowadzi on wraz żoną wspólne gospodarstwo domowe, osiągając ze świadczenia emerytalnego łączny, comiesięczny dochód w wysokości [...] zł. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2010r. oddalono wniosek skarżącego o zwolnienie go od kosztów. W związku z wniesionym sprzeciwem, postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2010r., wniosek w przedmiocie prawa pomocy ponownie został oddalony. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, które ostatecznym postanowieniem z dnia 8 października 2010r. wydanym w sprawie o sygn. akt II OZ 956/10 zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę w przedmiotowej sprawie. W związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o uzasadnienie wyroku, został on wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2010r. oddalono wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. We wniesionym sprzeciwie skarżący podniósł, że kwestia pomocy prawnej w jego sprawie traktowana jest marginalnie, a odmowę przyznania mu takiej pomocy uzasadnia się wysoką emeryturą skarżącego. Skarżący podniósł kwestię odszkodowania za deportację, która również w jego ocenie winna mieć znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem, w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Jak wynika z zawartych w przedłożonych przez skarżących formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji, skarżący prowadzi wraz z żoną wspólne gospodarstwo domowe, przy czym na dochód ich składają się środki finansowe z tytułu świadczenia emerytalnego wysokości [...]zł., skarżący wraz z żoną posiada także mieszkanie wielkości [...] m². Podkreślenia wymaga, że skarżący nie przedstawił żadnych szczególnych koniecznych wydatków. Wskazać należy, że wysokość minimalnego wynagrodzenia w 2010r. wyniosła [...] zł., co wynika z obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010 r. (M.P. Nr 48, poz. 709), wydanego na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314). Dochód skarżącego i jego małżonki, w przeliczeniu na jedną osobę wynosi [...]zł, co stanowi przekroczenie wyżej wskazanej kwoty i oznacza, że skarżący jest w posiadaniu środków finansowych umożliwiających mu poniesienie kosztów sądowych. Odnosząc się do przedstawionej w sprzeciwie argumentacji podnieść należy, że wbrew twierdzeniu skarżącego jego stan majątkowy i wysokość otrzymywanej emerytury jest jedynym kryterium, jakie Sąd bierze pod uwagę oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podniesiona przez skarżącego kwestia braku odniesienia się do problemu rekompensaty za pracę przymusową, rozstrzygnięta została przez Sąd wyrokiem z dnia 17 listopada 2010r., odpis którego został skarżącemu doręczony. Postępowanie zainicjowane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie jest postępowaniem wpadkowym, nie odnoszącym się do kwestii merytorycznych zawartych w skardze. W postępowaniu tym badany jest jedynie stan majątkowy wnioskodawcy, a także szczególne wydatki i inne ważne okoliczności uzasadniające pozytywne rozpoznanie wniosku. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa, zasadność jego przyznania musi zatem zostać dobrze rozważona w świetle przedstawionych okoliczności. Zauważyć należy iż skarżący składał już w przedmiotowej sprawie wniosek o zwolnienie go od kosztów, przy czym wniosek ten został dwukrotnie negatywnie rozpoznany przez tut. Sąd, a w dalszej konsekwencji także przez Naczelny Sąd Administracyjny, który podzielił argumentację zawartą w kwestionowanych przez skarżącego postanowieniach. Wskazać należy, iż postanowienie NSA jest postanowieniem ostatecznym, a treść jego ma istotne znaczenie dla dalszego rozstrzygania sprawy. Istotna jest zatem okoliczność, że sytuacja majątkowa i osobista skarżącego nie zmieniła się w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy. W opinii Sądu skarżący jest w posiadaniu środków pieniężnych umożliwiających mu poniesienie kosztów sadowych, nie przedstawił ponadto żadnych szczególnych wydatków, a także nie wskazał innych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną, czy osobistą. Jedyną informacją o stanie majątkowym skarżącego jest fakt posiadania wraz z małżonką comiesięcznego dochodu w łącznej kwocie [...] zł. Kwota ta wskazuje, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.