II SA/Bd 486/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-07-17
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podjęcie zatrudnienia w Centrum Integracji Społecznej (CIS) przez osobę bezrobotną, która wcześniej była zatrudniona w Stowarzyszeniu Wspierania Aktywności Lokalnej (SWAL), u którego CIS funkcjonuje jako wyodrębniona jednostka, stanowi podjęcie zatrudnienia u tego samego pracodawcy w rozumieniu art. 48 ust. 4 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Centrum Integracji Społecznej (CIS) jest odrębnym pracodawcą w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz Kodeksu pracy, nawet jeśli funkcjonuje w ramach Stowarzyszenia Wspierania Aktywności Lokalnej (SWAL). Kluczowe dla tej oceny jest wyodrębnienie organizacyjne i finansowe CIS, posiadanie przez nie odrębnego NIP, REGON, rachunków bankowych oraz samodzielne zatrudnianie pracowników. W związku z tym, podjęcie zatrudnienia w CIS przez osobę bezrobotną, która wcześniej była zatrudniona w SWAL, nie jest traktowane jako podjęcie pracy u tego samego pracodawcy, co wyklucza zastosowanie negatywnej przesłanki z art. 48 ust. 4 pkt 2 ustawy.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. została pozbawiona dodatku aktywizacyjnego, ponieważ organy uznały, że podjęła zatrudnienie u tego samego pracodawcy, u którego była zatrudniona przed rejestracją jako osoba bezrobotna. Skarżąca kwestionowała to ustalenie, wskazując, że podjęła pracę w Centrum Integracji Społecznej (CIS), które jest odrębną jednostką organizacyjną i płatnikiem ZUS, podczas gdy przed rejestracją była zatrudniona w Stowarzyszeniu Wspierania Aktywności Lokalnej (SWAL). Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta G. odmawiającą przyznania dodatku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta G., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012r. nr [...] w przedmiocie dodatku aktywizacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta G. z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Bd 486/12
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent G., w oparciu o art. 48 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) odmówił M. W. przyznania dodatku aktywizacyjnego z tytułu podjęcia zatrudnienia z własnej inicjatywy w okresie posiadania prawa do zasiłku, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że z dokumentacji będącej w jego posiadaniu wynika, iż w/w w dniu [...] podjęła pracę zarobkową u pracodawcy, u którego była zatrudniona bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako osoba bezrobotna.
Od powyższej decyzji skarżąca – M. W. wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała ustalenie organu o podjęciu pracy zarobkowej u pracodawcy, u którego była zatrudniona bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako osoba bezrobotna. Skarżąca wyjaśniła, że w dniu [...] podjęła pracę zarobkową w Centrum Integracji Społecznej w S., a przed zarejestrowaniem w urzędzie pracy była zatrudniona w Stowarzyszeniu Wspierania Aktywności Lokalnej w Mieście i Gminie R. Podkreśliła, że Centrum Integracji Społecznej nie jest tym samym pracodawcą co w/w Stowarzyszenie, albowiem jest ono wyodrębnioną jednostką terenową Stowarzyszenia, posiadającą odrębny NIP i REGON, będącą w związku z tym odrębnym płatnikiem ZUS.
Po rozpatrzeniu w/w odwołania. Wojewoda K. decyzją z dnia [...] nr [...], orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że skarżąca w okresie od [...] do [...] (tj. przed zarejestrowaniem w urzędzie pracy jako bezrobotna) realizowała zadania wynikające z ustawy o zatrudnieniu socjalnym w ramach Centrum Integracji Społecznej w S., z tym że w okresie od dnia [...] do dnia [...] była pracownikiem Centrum Integracji Społecznej, zaś od dnia [...] do dnia [...] była zatrudniona przez Stowarzyszenie Wspierania Aktywności Lokalnej w Mieście i Gminie R. W kontekście powyższego organ wyjaśnił, iż Centrum Integracji Społecznej z siedzibą w S. funkcjonowało jako gospodarstwo pomocnicze przy Urzędzie Miasta i Gminy R. do dnia [...], zaś od dnia [...] do dnia [...] zadania zlikwidowanego gospodarstwa pomocniczego przejęło Stowarzyszenie Wspierania Aktywności Lokalnej w Mieście i Gminie R. w ramach kontynuacji projektu pt. Centrum Integracji w S. Z pisma Prezesa Zarządu Stowarzyszenia z dnia [...] wynika, iż Centrum Integracji Społecznej w S. działać miało od dnia [...] przy Stowarzyszeniu Wspierania Aktywności Lokalnej w Mieście i Gminie R. w oparciu o wyodrębnioną gospodarkę organizacyjną na podstawie regulaminu Centrum oraz finansową wydzieloną wyodrębnionym subkontem. Nadany przez Wojewodę K. decyzją z dnia [...] status Centrum Integracji Społecznej posiadało do dnia [..]. Decyzją Wojewody K. z dnia [..], Centrum Integracji Społecznej od dnia [...] ponownie nabyło status centrum integracji społecznej jako wyodrębniona jednostka utworzona i prowadzona przez Stowarzyszenie. W świetle powyższego organ skonstatował, że skarżąca nadal realizuje zadania w ramach kontynuacji projektu "Centrum Integracji Społecznej w S.", co oznacza, że zachodzi tożsamość pracodawcy, skutkująca odmową przyznania dodatku aktywizacyjnego.
Na wskazaną decyzję M. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której domagając się uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta G., zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa) poprzez niewyczerpujące ustalenie i zbadanie stanu faktycznego sprawy oraz art. 80 kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i w konsekwencji błędne przyjęcie, że nie wykazała przesłanek do nabycia prawa do dodatku aktywizacyjnego, a także przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 pkt i art. 48 ust. 4 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 3 kodeksu pracy poprzez niewłaściwą ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego sprawy, prowadzące do odmowy przyznania dodatku aktywizacyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż organ administracji stwierdzając tożsamość jej pracodawców skupił się na aspektach funkcjonalnych Centrum Integracji Społecznej w S., nie biorąc pod uwagę definicji pracodawcy określonej w art. 3 kodeksu pracy i pomijają okoliczność, że Centrum Integracji Społecznej w S. jest wyodrębnioną organizacyjnie, wpisaną do KRS jednostką organizacyjną, która prowadzi samodzielną, autonomiczną gospodarkę finansową, ma odrębne numery statystyczne, odrębne konta i wobec osób trzecich występuje w obrocie jako samodzielny podmiot. W ocenie skarżącej treść przepisu art. 3 kodeksu pracy wskazuje, iż w stosunkach wewnętrznych, pracowniczych, Centrum Integracji Społecznej należy traktować jako samodzielnego i niezależnego wobec Stowarzyszenia, bezpośredniego pracodawcę. W konsekwencji, fakt funkcjonalnego związku wykonywanych zadań pracowniczych z obowiązkami wykonywanymi w ramach wcześniejszego zatrudnienia, nie zmienia jednoznacznego brzmienia przepisu art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy, który odnosi zakres jego zastosowania do pojęcia pracodawcy w rozumieniu podmiotowym zgodnie z przepisami kodeksu pracy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że narusza ona przepisy prawa materialnego w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia.
Podstawę materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (cyt. na wstępie), dalej powoływanej w skrócie jako "ustawa". Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 tej ustawy bezrobotnemu posiadającemu prawo do zasiłku przysługuje dodatek aktywizacyjny, jeżeli z własnej inicjatywy podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Stosownie zaś do treści art. 48 ust. 4 pkt 2 ustawy dodatek aktywizacyjny nie przysługuje w przypadku podjęcia przez bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej u pracodawcy, u którego był zatrudniony lub dla którego wykonywał inną pracę zarobkową bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, czy podjętą przez skarżącą w dniu [...] pracę zarobkową w Centrum Integracji Społecznej w S. (CIS) należy uznać za pracę u tego samego pracodawcy, to jest w Stowarzyszeniu Wspieranie Aktywności Lokalnej w Mieście i Gminie R., u którego była zatrudniona bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako osoba bezrobotna. W ocenie Sądu odpowiedź na to pytanie jest negatywna. Wskazać bowiem należy na definicję pracodawcy zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 25 ustawy. Zgodnie z nią ilekroć w ustawie jest mowa o pracodawcy oznacza to jednostkę organizacyjną, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną, jeżeli zatrudniają one co najmniej jednego pracownika. Jak to bezspornie wynika z przedłożonych sądowi akt administracyjnych CIS jest wyodrębnioną organizacyjnie jednostką utworzoną przy Urzędzie Miasta i Gminy R., posiadającą odrębne rachunki bankowe i samodzielnie prowadzącą gospodarkę finansową, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, posiadającą ponadto statut samodzielnego pracodawcy (§ 1, § 8 i §10 ust. 2 zarządzenia Nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy w R.) i zatrudniającą pracowników CIS posiada także odrębny NIP, REGON i jest odrębnym płatnikiem ZUS (vide: pismo Prezesa Zarządu Stowarzyszenia Wspierania Aktywności Lokalnej w Mieście i Gminie R. z dnia [...] K -30). Powyższe oznacza, że CIS jest pracodawcą w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 25 ustawy, a także w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94; ze zm.) zgodnie z którym pracodawcą jest jednostka organizacyjna, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Warto w związku z tym wskazać, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego widoczna jest wyraźna tendencja do uznawania za pracodawcę, w złożonych strukturach organizacyjnych, niższego szczebla tej struktury.
Na przykład jeżeli spółka prawa handlowego ma oddziały w różnych miejscowościach, to one są zazwyczaj uważane za pracodawców, a nie spółka, mimo że ona jest osobą prawną. W wyroku z dnia 6 listopada 1991 r., I PRN 47/91, OSP 1992, z. 7-8, poz. 151, SN stwierdził, że każda osoba prawna jest pracodawcą w rozumieniu art. 3, chyba że dla niektórych pracowników za pracodawcę należy uznać jednostkę organizacyjną stanowiącą jej część składową. Aby te jednostki będące częścią większej struktury mogły być uznane za pracodawcę, muszą spełniać dwa podstawowe warunki, uregulowane w przepisach wewnętrznych określających ich status: w zakresie wyodrębnienia finansowo - organizacyjnego oraz samodzielnego zatrudniania pracowników (upoważnienie do zawierania i rozwiązywania umów o pracę wynikające jedynie z oświadczenia woli kierownika wyższego, szczebla jest niewystarczające) (vide: Kazimierz Jaśkowski, Komentarz do art. 3 Kodeksu pracy, System Informacji Prawnej Lex)
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżąca w dniu [...] podjęła pracę zarobkową u innego pracodawcy anieżleli ten, u którego była zatrudniona bezpośrednio przez zarejestrowaniem jako osoba bezrobotna. Nie spełniła więc przesłanki negatywnej z art. 48 ust. 4 pkt 2 ustawy. Przy czym podkreślić należy, że to jaki rodzaj pracy wykonuje skarżąca w CIS i jaki wykonywała będąc zatrudniona w Stowarzyszeniu Wspierania Aktywności Lokalnej w Mieście i Gminie R. nie ma dla oceny spełnienia przesłanki z art. 48 ust. 4 pkt 2 żadnego znaczenia. W definicji pracodawcy zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 25 (przytoczonej powyżej) ustawodawca nie zawarł bowiem żadnych elementów odnoszących się do rodzaju zatrudnienia. Rzeczą organu ponownie rozpatrującego sprawę będzie więc rozważenie wniosku skarżącej o przyznanie dodatku aktywizacyjnego z dnia [...] pod kątem spełnienia przez nią przesłanek pozytywnych wynikających z art. 48 ust. 1 ustawy i uwzględnienie zaprezentowanej przez sądy wykładni art. 48 ust. 4 pkt 2 ustawy.
Z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, uznając że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają art. 48 ustawy przez błędną jego wykładnię, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270), jak w pkt I sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, jak w pkt 2 sentencji wyroku, a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w pkt 3 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło