II SA/Bd 492/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-06-15

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Wojciech Jarzembski, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pomoc udzielona instytucji kultury na rewitalizację zabytkowego obiektu, która nie wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi UE w sposób sprzeczny ze wspólnym interesem, może być uznana za pomoc publiczną niezgodną z rynkiem wewnętrznym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że instytucja zarządzająca naruszyła prawo, nie rozważając możliwości zastosowania wyjątku z art. 107 ust. 3 lit. d TFUE, który łagodzi wymóg wpływu pomocy na wymianę handlową w przypadku wspierania kultury. Ponadto, ocena wpływu pomocy na wymianę handlową była nierzetelna, ponieważ nie wykazała w sposób przekonujący międzynarodowego znaczenia instytucji kultury ani wpływu jej działalności na rynek UE, ignorując dane wskazujące na lokalny zasięg działania.
Stan faktyczny
Centrum Kultury złożyło wniosek o dofinansowanie rewitalizacji Dworu A. z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Instytucja zarządzająca odrzuciła wniosek, uznając, że udzielone wsparcie stanowi pomoc publiczną, ponieważ wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą i pomoc ta może wpłynąć na konkurencję oraz wymianę handlową między państwami członkowskimi UE. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, instytucja podtrzymała swoje stanowisko. Centrum Kultury wniosło skargę do WSA, kwestionując istnienie pomocy publicznej ze względu na brak wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi Centrum [...] w T. na informację Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...], 2. zasądza od Marszałka Województwa [...] na rzecz Centrum [...] w T. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 30 lipca 2009 r. Zarząd Województwa K., jako instytucja zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa K. (RPO WK.) na lata 2007-2013, ogłosił konkurs nr [..] II Etap na dofinansowanie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) dla Działania 7.1. Rewitalizacja zdegradowanych dzielnic miast, w ramach Osi Priorytetowej 7. Wspieranie przemian w miastach i w obszarach wymagających odnowy, RPO W. na lata 2007-2013, zakreślając termin naboru wniosków w ramach konkursu od 1 września 2009 r. do wyczerpania określonego limitu środków lub do zamknięcia konkursu uzasadnionego odpowiednią decyzją instytucji zarządzającej, co nastąpiło z dniem 30 grudnia 2010 r. (uchwała zarządu województwa nr [...] z dnia [...]). W odpowiedzi na powyższy konkurs samorządowa jednostka organizacyjna Centrum Kultury [...] w T. złożyło w dniu 29 października 2010 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa K. wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą Rewitalizacja Dworu A. w T. (nr [...]), przewidującego rewitalizację użytkowanego i zarządzanego przez wnioskodawcę budynku Dworu A., poprzez prace remontowe i konserwatorskie obiektu obejmujące: prace konserwatorskie ścian Sali Wielkiej, naprawę witraży, zabezpieczenie elewacji przed ptakami, prace konserwatorskie przy granitowych schodach i posadzce terakotowej w obszarze głównej klatki schodowej, remont instalacji c.o., remont przeszklonego zadaszenia nad kafeterią, remont toalet i sanitariatów, renowację parkietów sal reprezentacyjnych II piętra, prace remontowe w portierni, modernizację sieci telefonicznej, prace naprawcze rynien, elementów blaszanych i pokrycia dachów płaskich oraz rozbudowę instalacji alarmowej. W ramach złożonego wniosku Centrum Kultury [...] ubiegało się o przyznanie dofinansowania w wysokości 400 000 zł, stanowiącego 52,49 % wartości całej inwestycji; pozostałe 47,51 % wydatków tj. kwota 362 046,77 zł. miała być sfinansowana ze środków budżetowych jednostki samorządu terytorialnego. Departament Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa K. w T. (Departament Wdrażania RPO) pismem z dnia 13 grudnia 2010 r. wezwał wnioskodawcę do usunięcia stwierdzonych, a wskazanych w piśmie uchybień wniosku, pod rygorem jego odrzucenia. W odpowiedzi na wezwanie, wnioskodawca podtrzymując stanowisko że projekt o dofinansowanie nie jest objęty pomocą publiczną (punkt J.3), nie dokonał sugerowanej zmiany punktu J.3 oraz schematu pomocowego z projektu niepodlegajacego zasadom pomocy publicznej na projekt objęty pomocą de minimis. Pismem z dnia [...] Departament Wdrażania RPO poinformował wnioskodawcę, iż na etapie oceny formalnej, złożony wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą Rewitalizacja Dworu A. w T. dla działania 7.1. w ramach Osi Priorytetowej 7., RPO WK. na lata 2007-2013 został odrzucony z powodu nie spełnienia kryterium formalnego A.7. Formalna dopuszczalność projektu: Czy projekt jest zgodny z prawem dotyczącym pomocy publicznej, Zgodność dokumentacji projektowej z dokumentacją konkursową. Wyjaśniając motywy dokonanej oceny, Departament Wdrażania RPO wskazał, że wsparcie wnioskowane przedmiotowym projektem stanowić będzie pomoc publiczną (pomoc państwa) w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), gdyż przyznane będzie podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą (a więc przedsiębiorcy) i wiąże się ono z uzyskaniem przez ten podmiot korzyści finansowej, która może mieć wpływ na konkurencję i wewnątrzunijną wymianę handlową. Jednocześnie organ wyjaśnił, że art. 87 ust. 1 TWE odnosi się wyłącznie do przedsiębiorców, że wspólnotowa definicja przedsiębiorcy obejmuje każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, niezależnie od formy prawnej lub sposobu finansowania, że utrwalone w orzecznictwie wspólnotowym pojęcie działalności gospodarczej ma charakter funkcjonalny, co oznacza że dany podmiot może być uznany za przedsiębiorstwo, nawet jeżeli tylko niektóre wykonywane przez niego funkcje (działania) mają charakter gospodarczy, zaś pozostała jego działalność nie ma takiego charakteru i nie jest nastawiona na zysk. Skoro więc z dokumentacji projektowej wynika, że wnioskodawca osiąga przychody z tytułu: wynajmu i dzierżawy pomieszczeń Dworu A. na różnego rodzaju uroczystości, sprzedaży usług kulturowch, organizacji odpłatnych koncertów, opłat z tytułu ekspozycji reklam na terenie nieruchomości, to zdaniem instytucji zarządzającej stanowi on podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a więc przedsiębiorcę. Departament Wdrażania RPO zaznaczył, że w sprawie spełnione zostały także pozostałe przesłanki z art. 87 ust. 1 TWE kwalifikujące daną pomoc jako pomoc państwową, jako że z usług Centrum Kultury [...], korzystają turyści krajowi i zagraniczni. Ponadto wskazał, że wnioskodawca w uzupełnionej dokumentacji z dnia 27 grudnia 2010 r., ustosunkowując się do uwagi nr 5 wskazanej w piśmie Departamentu Wdrażania RPO z dnia 13 grudnia 2010 r., nie dokonał zmiany schematu pomocowego z projektu niepodlegającego zasadom pomocy publicznej na projekt objęty pomocą de minimis, wyjaśniając przy tym, że wybór schematu pomocowego na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 9 czerwca 2010 r. w sprawie udzielania pomocy na rewitalizację w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz.U. z 2010r. Nr 117, poz. 787) nie byłby możliwy, gdyż realizacja przedmiotowego projektu rozpoczęta została przed złożeniem przez wnioskodawcę wniosku o dofinansowanie, co wypełnia hipotezę § 6 ust. 1 wskazanego aktu. W odpowiedzi na otrzymaną informację wnioskodawca złożył do Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa K. w T. (Departament PR), za pośrednictwem Departamentu Wdrażania RPO, wniosek o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Wnioskodawca zakwestionował we wniesionym środku odwoławczym, stanowisko Departamentu Wdrażania RPO, że w projekcie wystąpi pomoc publiczna, wskazując że w sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek pomocy publicznej, określonych w art. 87 TWE, tj. przesłanka wpływu pomocy na wymianę handlową między państwami członkowskimi UE. Jednocześnie zaznaczył, iż nie kwestionuje stwierdzonego przez organ faktu, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów unijnych oraz, że przyznana pomoc może wpłynąć na konkurencję na rynku lokalnym (z innymi instytucjami kultury, a w zakresie najmu – z hotelami czy innymi podmiotami wynajmującymi powierzchnie). Uzasadniając zaś pogląd, że pomoc przyznana projektowi nie wpłynie na wymianę handlową między państwami członkowskimi, wskazał następujące racje: tj. 1) skierowanie oferty Centrum Kultury [...] przede wszystkim do mieszkańców T. i okolic oraz lokalny zasięg oddziaływania instytucji; 2) nie motywowanie decyzji o przyjeździe do Torunia przez osoby spoza regionu z uwagi na ofertę instytucji; 3) brak konkurencyjności oferty instytucji dla miejskich jednostek kultury z innych regionów; 4) położenie miasta T. w centrum kraju, w dużej odległości od granic państwa i wynikające z tej okoliczności małe prawdopodobieństwo wycieczek osób z zagranicy chętnych do skorzystania z oferty wnioskodawcy; 5) brak reklamy w ogólnopolskich i zagranicznych mediach zmierzającej do pozyskania klientów (widzów) z innych państw członkowskich (informacje o ofercie podmiotu zamieszczane są w języku polskim, w lokalnej prasie i na słupach ogłoszeniowych, brak możliwości korzystania ze słuchawek z tłumaczeniem, spektakle i spotkania, gdzie istotnym jest rozumienie tekstu, prowadzone są wyłącznie w języku polskim); 6) sporadyczne przypadki prezentowania twórczości artystów spoza granic kraju (w 2010 r. wystąpił tylko jeden artysta będący obywatelem państwa Unii Europejskiej) i tym samym brak możliwości naruszenia równowagi wewnątrzunijnego rynku przez organizację koncertów czy innych wydarzeń artystycznych. Beneficjent podkreślił także, że Komisja Europejska, wydając indywidualne decyzje w sprawach z zakresu występowania pomocy publicznej, nie określiła reguł oceny takich przypadków, często jednak zajmowała stanowisko, że pomoc taka nie występuje ze względu na brak oddziaływania na wewnątrzunijną wymianę handlową. W dniu 11 marca 2011 r. wnioskodawca złożył w Departamencie PR, sporządzoną przez A. P., ekspertyzę z dnia [...] dotyczącą zagadnienia występowania w przedmiotowym projekcie pomocy publicznej. Po dokonaniu ponownej weryfikacji wniosku o dofinansowanie przedmiotowego projektu, w tym przedłożonej w sprawie ekspertyzy, Departament PR pismem z dnia [..], poinformował wnioskodawcę, że złożony przez niego środek odwoławczy rozpatrzył negatywnie. Powołując się na art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) – dawny art. 87 ust. 1 TWE, Departament PR wyjaśnił w uzasadnieniu pisma informującego, że przepis ten konstytuuje kryteria kwalifikacji danego wsparcia jako pomocy publicznej. Uznając, że poza kryterium wpływu pomocy na wymianę handlową między państwami członkowskimi, wszystkie pozostałe warunki określone we wskazanym przepisie, są niesporne między stronami, stwierdził że przesądzającym dla oceny czy pomoc przyznana przedmiotowemu projektowi będzie stanowić pomoc publiczną, jest rozstrzygnięcie czy w sprawie występuje właśnie przesłanka wpływu pomocy na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Departament PR podkreślił, że w praktyce decyzyjnej Komisji Europejskiej oraz w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) przesłanka ta jest rozumiana bardzo szeroko, bowiem choć zasadniczo przyjmują one, że przesłanka ta jest spełniona gdy dane wsparcie udzielone jest przedsiębiorcy uczestniczącemu w wyminie handlowej między państwami członkowskim, to jednak według tych instytucji, nie oznacza ona automatycznie, że towary beneficjenta muszą być eksportowane na rynki innych państw członkowskich, lecz wystarczy, aby na rynku danego państwa konkurowały ze sobą co najmniej dwa produkty, z których jeden pochodzi z innego państwa członkowskiego (wyrok ETS w sprawie C-305/89 Włochy przeciwko Komisji). W takiej bowiem sytuacji udzielenie pomocy przedsiębiorcy nieeksportującemu powoduje, że przedsiębiorstwa z innych państw członkowskich mają mniejsze szanse na eksport swoich towarów na rynek tego państwa członkowskiego (orzeczenie ETS w sprawie C-102/87 Francja przeciwko Komisji). Kiedy pomoc państwa wzmacnia pozycję przedsiębiorstwa w porównaniu do innych przedsiębiorstw konkurujących w handlu wewnątrzwspólnotowym, zakłada się, iż chociażby potencjalnie, handel ten został przez tę pomoc naruszony (orzeczenie ETS w sprawie Philip Morris Holland BV przeciwko Komisji C-730/79). Z orzecznictwa ETS wynika, jak wskazał Departament PR, że relatywnie niewielka pomoc oraz relatywnie mały rozmiar beneficjenta tejże pomocy nie wykluczają same przez się możliwości, że pomoc ta będzie mogła wpłynąć na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi. Powołując się zaś na decyzje Komisji Europejskiej podkreślił, że instytucja ta, co do zasady uznaje, iż przesłanka ta jest spełniona w przypadku, gdy spełnione są pozostałe przesłanki z art. 107 ust. 1 TFUE, że wystąpienie tych pozostałych przesłanek tworzy domniemanie spełnienia warunku wpływu pomocy na wymianę handlową między państwami członkowskimi, a obalenie tego domniemania wymaga szczegółowego uzasadnienia (decyzji Komisji w sprawie N 497/2006 - Czechy - Prerov Municipal Hall, w której Komisja Europejska nie mogąc jednoznacznie wykluczyć wpływu, choćby potencjalnego, planowanego wsparcia na wymianę handlową między państwami członkowskimi, w sytuacji istnienia wątpliwości w tym zakresie, uznała że analizowana przesłanka pomocy publicznej jest spełniona). Departament PR powołał się także na decyzję Komisji Europejskiej z dnia 20 kwietni 2005 r. N 106/2005 w sprawie pomocy dla Hali Ludowej we Wrocławiu, w której Komisja stwierdzając, że pomimo prowadzenia przez spółkę działalność głównie o zainteresowaniu lokalnym, może ona organizować także przedsięwzięcia na szczeblu międzynarodowym, tym bardziej, iż Hala Ludowa aspiruje do roli ośrodka wystawienniczego na szczeblu europejskim, stanowiącego konkurencję dla podobnych obiektów w Unii Europejskiej, wskazała że w przypadku Hali Ludowej nie można całkowicie wykluczyć wpływu - aczkolwiek mocno ograniczonego, środka pomocy na wymianę handlową. Zdaniem organu, z przywołanych orzeczeń ETS i decyzji Komisji Europejskiej wynika, iż omawiana przesłanka jest spełniona jeżeli udzielone wsparcie choćby potencjalnie wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi tj. w sytuacji, gdy nie można całkowicie wykluczyć takiego wpływu, a wpływ ten nie ma charakteru wyłącznie marginalnego, że instytucje te przyjmują domniemanie występowania omawianej przesłanki przy każdej transakcji realizowanej na terenie Unii Europejskiej oraz, że pomoc publiczna może mieć wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi niezależnie od lokalnego czy regionalnego charakteru świadczonych usług lub znaczenia przedmiotowego sektora. W kontekście poczynionych uwag, instytucja zarządzająca stwierdziła, że oferta kulturalna wnioskodawcy (koncerty, festiwale, konkursy, konferencje), jak i prowadzona przez niego działalność w zakresie wynajmu sal na uroczystości i dzierżawy pomieszczeń, mogą być przedmiotem zainteresowania podmiotów z innych państw członkowskich Unii Europejskiej, zważywszy że Centrum Kultury [...] znajduje się w mieście wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, które pretendowało do miana Europejskiej Stolicy Kultury 2016, jest odwiedzane każdego roku przez setki tysięcy turystów (w 2009 r. najliczniejszą grupę stanowili turyści z Niemiec, Wielkiej Brytanii i Hiszpanii), i jest miastem uniwersyteckim, ze sporą grupą studentów i pracowników naukowych z państw członkowskich UE i spoza UE, a także które corocznie organizuje liczne imprezy o charakterze międzynarodowym gromadzące wielotysięczną widownię (część z nich realizowana jest w Centrum Kultury [...]: A. Jazz Festiwal, Międzynarodowy Festiwal Gwiazd Forte). Podkreśliła także, że wskutek realizacji projektu nastąpi podniesienie standardu reprezentacyjnej budowli w historycznym centrum miasta (Dworu A.), co z uwagi na prowadzone działania informacyjno-promocyjne może wpłynąć na zwiększenie zainteresowania ofertą wnioskodawcy. Zdaniem instytucji zarządzającej nie można podzielić argumentów wnioskodawcy, że wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi jest jedynie "marginalny", skoro T. corocznie odwiedza ok. 1,5 mln turystów, głównie z Europy Zachodniej, którzy potencjalnie mogą być zainteresowani udziałem w różnego rodzaju imprezach, festiwalach, wystawach organizowanych w Centrum Kultury [...]. Skoro zaś, zgodnie z w/w stanowiskiem Komisji Europejskiej i ETS, nie można jednoznacznie wykluczyć wpływu, choćby potencjalnego, planowanego wsparcia na wymianę handlową między państwami członkowskimi, w sytuacji istnienia wątpliwości w tym zakresie, należy uznać, że analizowana przesłanka pomocy publicznej jest spełniona w niniejszej sprawie. Spełnienie zaś przesłanki wpływu pomocy na wymianę handlową między państwami członkowskimi, w sytuacji wystąpienia pozostałych przesłanek z art. 107 ust. 1 TFUE, implikuje jak wskazała instytucja zarządzająca, konieczność stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie nie zostało spełnione kryterium A.7, i tym samym obliguje do negatywnego rozpatrzenia środka odwoławczego wnioskodawcy. Jednocześnie Departament PR zaznaczył, że kwestia występowania pomocy publicznej w projekcie wnioskodawcy była tematem posiedzenia Grupy roboczej ds. pomocy publicznej w RPO WK., powołanej zarządzeniem nr 3/2009 Marszałka Województwa K. z dnia [...], która ustaliła, iż w przedmiotowym projekcie może wystąpić pomoc publiczna. Podkreślił także, że w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek występowania pomocy publicznej wnioskodawca zobligowany był, zgodnie z zapisami Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WK. (Uszczegółowienie RPO), do wyboru właściwego schematu pomocowego, czego jednak nie dokonał, w związku z czym złożony przez niego wniosek o dofinansowanie przedmiotowego projektu należało odrzucić. Po otrzymaniu pisemnej informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej, Centrum Kultury [...] złożyło na nią w ustawowym terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której zarzuciło naruszenie art. 107 ust. 1 TFUE poprze uznanie, że w przedmiotowym projekcie występuje pomoc publiczna w związku z wpływem wsparcia na wymianę handlową między państwami członkowskimi oraz wniosło o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Departamentowi PR, jako instytucji zarządzającej. Podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, strona skarżąca zakwestionowała, w uzasadnieniu skargi, stanowisko instytucji zarządzającej co do istnienia automatycznego domniemania spełnienia warunku wpływu pomocy na wymianę handlową między państwami członkowskimi w sytuacji wystąpienia wszystkich pozostałych przesłanek z art. 107 ust. 1 TFUE. Wskazała, że uzasadnienie pisemnej informacji o negatywnym rozpatrzeniu środka odwoławczego wnioskodawcy jest chybione, oparte na dużej dozie swobodnego uznania i nieadekwatnym powołaniu wyroków ETS do przedmiotowej sprawy. W szczególności przywołany przez Departament PR wyrok ETS w sprawie C-305/89 Włochy przeciwko Komisji jest bardziej właściwy do przedsiębiorstw wytwarzających określone produkty, a nie instytucji kultury, zważywszy że wnioskowana dotacja nie będzie przeznaczona na wsparcie instytucji w nowe zdolności produkcyjne, a jedynie na pokrycie części wydatków koniecznych do zapobieżenia znacznej degradacji budynku spowodowanej brakiem konserwacji. Chybione jest również, zdaniem strony skarżącej, powołanie się w piśmie informacyjnym z dnia [...] na decyzje Komisji Europejskiej w sprawie pomocy dla Hali Ludowej we Wrocławiu, jako że obie sprawy dotyczą nieporównywalnych stanów faktycznych, przede wszystkim ze względu na położenie Wrocławia blisko granicy czeskiej i niemieckiej, nieporównywalną infrastrukturę obu miast (istnienie we Wrocławiu lotniska, autostrady A4), aspiracje Hali Ludowej do roli ośrodka wystawienniczego na szczeblu europejskim, stanowiącym konkurencję dla podobnych obiektów w Unii Europejskiej (wnioskodawca nigdy nie pretendował do roli instytucji o znaczeniu międzynarodowym, czy europejskim, skupiając się głównie na działalności lokalnej i regionalnej, brak więc konkurencyjności tej instytucji z innymi tego typu jednostkami), bardzo szeroki wachlarz imprez organizowanych we wrocławskiej Hali Ludowej, obejmujący zarówno imprezy sportowe, kongresy, konferencje, koncerty, wystawy, jak i widowiska muzyczne oraz teatralne (w porównaniu z ofertą tego podmiotu, oferta Dworu A. jest skromna), a także z uwagi na znaczne różnice nakładów finansowych obu instytucji, zarówno w wartości całkowitej, jak i dofinansowania (koszt projektu dotyczącego Dworu A. to 880 000 zł, a dofinansowanie to 400 000 zł; w przypadku zaś Hali Ludowej tylko II faza prac kosztowała 79 448 062,15 zł, a otrzymane wsparcie pieniężne z UE kształtowało się na poziomie 23 000 000 zł). Odnosząc się zaś do argumentu Departamentu PR, że T. w 2009 r. odwiedziło około 1,5 000 000. turystów, skarżąca zaznaczyła, powołując się na informacje pochodzące z Ośrodka Informacji Turystycznej w T., że głównym celem ich przyjazdu było zwiedzanie miasta (aż 80% respondentów wykazało ten cel przyjazdu), a nie chęć wzięcia udziału w wydarzeniach organizowanych w mieście. Spośród 1 500 000 łącznej liczby turystów, 22,9% stanowili turyści zagraniczni (343 500 osób), z czego tylko część z nich to członkowie UE. Biorąc pod uwagę, że 4,7% turystów odwiedziło T. ze względu na odbywające się imprezy kulturalno-rozrywkowe, liczba potencjalnych uczestników dla wszystkich wydarzeń organizowanych w T., w tym m.in. przez Dwór A., wynosiła około 16 000 turystów z całego świata. Z uwagi na występującą w 2010 r. tendencję spadkową liczby turystów zagranicznych odwiedzających T., odsetek turystów zagranicznych, którzy przyjechali do T. ze względu na organizowane imprezy kulturalno-rozrywkowe wynosił w 2010 r. już tylko 0,5% (w 2009 r. - 4,7%), co stanowi jedynie 1 640 osób. Ze względu na okoliczność, że reklama o ofercie wnioskodawcy publikowana jest w języku polskim, a osoby występujące w obiekcie to przede wszystkim artyści polscy, w ocenie skarżącej, większość potencjalnych wizytujących z zza granicy, prawdopodobnie nie zwróci uwagi na ofertę Dworu A. Powołując się na dane pochodzące z Ośrodka Informacji Turystycznej w T. odnośnie najczęściej odwiedzanych przez turystów miejsc i zabytków, skarżąca wskazała, że żaden z respondentów nie wskazał Dworu A., jako celu swojej podróży. W oparciu o przytoczone dane turystyczne, skarżąca skonstatowała, że wizyty podróżnych w Centrum Kultury Dwór A. mają charakter incydentalny, a nie intencjonalny. Strona skarżąca podkreśliła także, że Komisja Europejska, wydając indywidualne decyzje w sprawach dotyczących pomocy publicznej, wielokrotnie zajmowała stanowisko, że w określonych przypadkach pomoc publiczna nie występuje ze względu na brak oddziaływania na handel między krajami członkowskimi, z tym że podejmując takie decyzje nie określiła ona żadnych reguł, czy kryteriów wyróżniających takie przypadki, badając dane przypadki indywidualnie w każdej ze spraw przez nią rozpatrywanych (np. sprawa N 530/99 - Restoration of Santa Maria de Retuerta Monastry, w której Komisja uznała, że publiczne wsparcie dla lokalnego muzeum nie stanowi pomocy publicznej, gdyż nie wpływa na handel między krajami członkowskimi; sprawa N 377/2007 dotycząca pomoc na rekonstrukcję zabytkowego okrętu z XVII wieku, w której Komisja wykluczyła możliwość istnienia takiego wpływu, uzasadniając że Betaviawerf stanowi jedynie lokalny zabytek holenderski, nie cieszący się międzynarodową renomą i nie odwiedzany licznie przez zagranicznych turystów, gdyż 75-85% turystów zwiedzających ten statek mieszka w obrębie 75 km od miasta Lelystad). Powołując się zaś na decyzje Komisji Europejskiej odnoszące się do oceny działalności teatralnej, skarżąca wskazała, że Komisja z reguły uznaje, że działalność teatralna ma stosunkowo niewielki wpływ na konkurencję i handel wewnętrzny, z uwagi na swój charakter, swoją naturę oraz ograniczenia terytorialne i językowe (np. sprawa dotycząca programu pomocowego dla produkcji teatralnej w Kraju Basków, w której Komisja zaakcentowała istniejące różnice pomiędzy produkcją teatralną a bardziej handlowymi rodzajami działalności; decyzja Komisji Nr N704/2007). Podsumowując, skarżąca podkreśliła, że wpływ na handel między państwami członkowskimi planowanego dofinansowania projektu instytucji kultury należ oceniać indywidualnie, biorąc pod uwagę zasięg oddziaływania działalności instytucji kultury oraz przede wszystkim charakter (zasięg oddziaływania) projektu. Z uwagi zaś na okoliczność, że obecna i przyszła oferta wnioskodawcy kierowana jest do mieszkańców T. i okolic oraz, że nawet pomimo wysokiej rangi i prestiżu wykonawców, organizowane przez niego wydarzenia kulturalne przyciągają głównie społeczność lokalną, należy przyjąć, jak stwierdził wnioskodawca, że przedmiotowy projekt nie posiada międzynarodowego oddziaływania, a raczej lokalny lub regionalny zasięg. Jednocześnie beneficjent zaznaczył, że nie wolno utożsamiać z transgranicznym świadczeniem usług, przypadków korzystania z oferty wnioskodawcy przez obywateli innych państw członkowskich UE, dopóki ich decyzja o przyjeździe do T., nie będzie motywowana wyłącznie chęcią skorzystania z tej oferty. Taka zaś sytuacja nie zachodzi w przypadku Dworu A., albowiem nie było dotychczas przypadku rezerwacji biletów przez turystów zagranicznych na oferowane przez wnioskodawcę wydarzenia kulturalne. Wnioskodawca zaznaczył także, że podejmowane w Dworze A. działania rewitalizacyjne mają na celu wspieranie dziedzictwa kulturowego i działalności kulturalnej, a tym samym propagowanie poczucia przynależności do wspólnego regionu, w oparciu o wspólne wartości, historię i kulturę, a także że ważnym w sprawie jest fakt, że realizacja projektu oraz jego oddziaływanie ma charakter lokalny i odbywa się na obszarze zdegradowanym, który wymaga wyrównania zidentyfikowanych dysproporcji pomiędzy poszczególnymi obszarami miasta. Poczynione uwagi, zdaniem wnioskodawcy potwierdzają, że w sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek pojęcia pomocy publicznej, tj. przesłanka dotycząca wpływu pomocy publicznej na handel między państwami członkowskimi, i że w związku z tym planowane dofinansowanie przedmiotowego projektu nie stanowi pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. W odpowiedzi na skargę instytucja zarządzająca wniosła o uznanie, że ocena wniosku o dofinansowanie projektu nr [..] dokona została zgodnie z przepisami prawa i oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zważył co następuje: Kompetencja wojewódzkiego sadu administracyjnego do dokonania kontroli wydanej przez instytucję zarządzającą w trybie odwoławczym negatywnej oceny projektu o dofinansowanie ze środków publicznych zgłoszonego w ramach określonego programu polityki rozwoju wynika wprost z art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz.U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o polityce rozwoju) w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa). Z treści art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 135 ppsa wynika, że kontrola sądowa aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa, w tym w art. 3 § 2 pkt 4, a taki stanowi informacja negatywna o ocenie projektu o dofinansowanie, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem (legalności). Do kryterium legalności (naruszenia prawa) ustawodawca odwołał się także w art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o polityce rozwoju. Z uwagi na specyficzny charakter aktów i czynności podejmowanych przez instytucję zarządzającą (pośredniczącą, wdrażającą), jako organizatora i realizatora programów polityki rozwoju, a stanowiących podstawę jej działań w zakresie oceny określonego projektu o dofinansowanie zgłoszonego w ramach danego programu realizującego cele polityki rozwoju (systemy realizacji programów - regulaminy konkursu, kryteria wyboru projektów), a także ze względu na fakt, że w postępowaniu w zakresie oceny omawianych projektów nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, a rozstrzygniecie co do oceny projektu o dofinansowanie nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 30g i art. 37 ustawy o polityce rozwoju), problematyczne stało się określenie prawnego wzorca sądowej kontroli tychże działań instytucji zarządzającej, która jak już Sąd wskazał dokonywana jest w oparciu o kryterium legalności. Dlatego też w sprawie należało rozstrzygnąć o standardzie prawnym według którego dokonana ma być ocena zgodności z prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia odwoławczego instytucji zarządzającej. Przyjmując, że przepisy regulujące kwestie dotyczące dofinansowania projektów ze środków publicznych pochodzących ze źródeł zagranicznych (UE), podejmowane przez instytucję zarządzającą, stanowią prawo w szerokim znaczeniu tego słowa, charakterystyczne dla prawa administracyjnego (akt normatywny, mogący stanowić podstawę indywidualnego rozstrzygnięcia, ustanowiony w drodze czynności upoważnionych organów państwa, nadających mu moc obowiązującą), obejmujące obok przepisów powszechnie obowiązujących także akty normatywne nie mające takiego charakteru ale spełniające wskazane wyżej warunki (szeroko rozumiane normy planowania, normy techniczne, różnego rodzaju regulaminy, statuty, programy itp. określane w doktrynie jako "nieformalne źródła prawa", "swoiste źródła prawa" albo "źródła niezorganizowane), Sąd określił, że wzorzec sądowej kontroli legalności dokonanej przez instytucję zarządzającą oceny projektu, obejmuje kontrolę prawidłowości stosowania przez nią - w toku tej oceny - prawa określonego w przepisach wspólnotowych (dotyczących w szczególności EFRR), w Konstytucji RP i w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz jej przepisach wykonawczych, jak też w regulacjach regionalnego programu operacyjnego (art. 20 ust. 3 i 3a ustawy o polityce rozwoju), a ponadto w postanowieniach systemu realizacji programu operacyjnego – regulaminu konkursu (art. 5 pkt 11 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy o polityce rozwoju), określonego przez instytucję zarządzającą, a znajdującego umocowanie w ustawie o polityce rozwoju i w przepisach wspólnotowych. Jednocześnie należy wyraźnie zaznaczyć, że kontrola sądowa oceny projektu z perspektywy regulacji systemu realizacji programu może być dokonana jedynie łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, i przy założeniu, że przepisy tego systemu są oparte na prawie powszechnie obowiązanym i z nim zgodne. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca złożył wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą Rewitalizacja Dworu A. w T. w ramach ogłoszonego przez instytucję zarządzającą konkursu na dofinansowanie projektów ze środków EFRR w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa K. na lata 2007-2013, dla Działania 7.1. Rewitalizacja zdegradowanych dzielnic miast, Oś Priorytetowa 7. Wspieranie przemian w miastach i w obszarach wymagających odnowy. Należy wyjaśnić, że RPO W. na lata 2007-2013 został przyjęty uchwalą Zarządu Województwa K. nr [..] z dnia [....], i jest on jedynym z 16 programów regionalnych przyjętych w każdym z województw dla realizacji Strategii Rozwoju Kraju na lata 2007-2015 i Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia na lata 2007-2013 w zakresie rozwoju polskich regionów, a w konsekwencji dla osiągnięcia celów jednej z ważniejszych unijnych polityk współfinansowanych z funduszy unijnych tj. polityki spójności. Polityka ta ma na celu wspieranie harmonijnego rozwoju całej UE poprzez działania prowadzące do zmniejszania dysproporcji w poziomach rozwoju jej regionów oraz zacofania regionów najmniej uprzywilejowanych, a tym samym do wzmocnienia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej UE (art. 174 TFUE). Działania te podejmowana są m.in. za pomocą funduszy strukturalnych - EFRR i Europejskiego Funduszu Społecznego (art. 175 TFUE, art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, (Dz.U.UE.L.06.210.25, dalej powoływanego jako rozporządzenia nr 1083/2006), których działalność w państwach członkowskich przyjmuje formę programów operacyjnych w ramach narodowych strategicznych ram odniesienia (art. 32 rozporządzenia nr 1083/2006), zapewniających zgodność pomocy funduszy ze strategicznymi wytycznymi Wspólnoty dla spójności (art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006). Programy operacyjne - krajowe i regionalne (tak jak i programy rozwoju) są instrumentem realizacji polityki spójnego rozwoju także na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, określającej zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty ją prowadzące i tryb ich współpracy oraz zakreślającej cele polityki rozwoju w postaci zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju oraz spójności społeczno-gospodarczej, regionalnej i przestrzennej, podnoszenia konkurencyjności gospodarki, a także tworzenia nowych miejsc pracy w skali krajowej, regionalnej lub lokalnej (art. 1 i 2 ustawy). Z powyższego wynika, że programy operacyjne, w tym i te o zasięgu regionalnym, mają swoje umocowanie zarówno w prawie unijnym jak i w regulacjach krajowych dotyczących realizacji polityki rozwoju. Takie też umocowanie miał więc i przyjęty uchwałą Zarządu Województwa K. z dnia [....], RPO WK. na lata 2007-2013 (stanowiący program operacyjny EFRR objęty celem Konwergencja dla regionu K. w P.), w ramach którego to programu instytucja zarządzająca ogłosiła uchwałą nr [...] z dnia [....] konkurs (II etap) na dofinansowanie projektów ze środków EFRR dla działania 7.1, Oś priorytetowa 7, a do którego to konkursu przystąpiła strona skarżąca przedmiotowym projektem Rewitalizacja Dworu A. w T. Należy wskazać, że instytucja zarządzająca, w ramach systemu realizacji RPO WK. na lata 2007-2013 dla działania 7.1, Oś priorytetowa 7, określiła m.in. regulamin konkursu (załącznik nr 2 do uchwały nr [...]) oraz przygotowała szczegółowy opis priorytetów RPO WK. na lata 2007-2013 (uchwała Zarządu Województwa K. nr [...] z dnia [...]) włącznie ze wskazaniem kryteriów oceny projektów (załącznik nr V do uchwały). W ramach regulaminu konkursu określono w § 5, że pomoc udzielona będzie wyłącznie na projekty nie objęte pomocą publiczną. Z kryteriów oceny projektów wynika zaś, że wymogi dokumentacji konkursowej stanowią kryteria formalne oceny projektu, tak jak i wymóg zgodności projektu z prawem dotyczącym pomocy publicznej (kryterium A.7.). Z uwagi na okoliczność, że RPO WK. na lata 2007-2013, jak i w konsekwencji system jego realizacji, oparte są jak już Sąd wskazał wyżej, na regulacjach unijnych i przepisach ustawy o polityce rozwoju, niezbędnym jest zachowanie i przestrzeganie w toku ich tworzenia, jak i wyłaniania na ich podstawie określonych projektów, wymogów prawa unijnego i ustawy o polityce rozwoju. Także więc i projekty finansowane z funduszy strukturalnych winny być zgodne z tymi wymogami. Uwzględniając powyższe oraz biorąc pod uwagę okoliczność, że istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do oceny legalności rozstrzygnięcia instytucji zarządzającej w zakresie przyjęcia, że wsparcie udzielone dla przedmiotowego projekt stanowić będzie pomoc publiczną, a więc że w sprawie nie spełnione zostało kryterium formalne oceny projektu określone w punkcie A.7., Sąd uznał że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają przepisy unijne dotyczące pomocy publicznej. Z uwagi na okoliczność, że istnienie zasady wolnej konkurencji jest niezbędne do funkcjonowania rynku wewnętrznego UE (art. 26 TFUE) prawodawca unijny określił m.in. w części II, tytule VII, rozdziale 1 TFUE wspólne reguły w dziedzinie konkurencji, chroniące rynek unijny przed naruszeniem tej zasady. W ramach tych reguł prawodawca wskazując, że do naruszenia zasady wolnej konkurencji może dojść w szczególności na skutek pomocy udzielonej przez państwo na rzecz przedsiębiorcy (art. 107 – 109 TFUE), określił warunki pomocy państwowej kwalifikujące ją jako pomoc zakazaną i naruszającą zasadę wolnej konkurencji oraz przekazał organom unijnym szerokie kompetencje w zakresie nadzoru nad udzielaniem przez państwa członkowski takiej pomocy Należy wskazać, że w art. 107 TFUE rozróżnia się: pomoc spełniającą przesłanki określone w ust. 1 tego artykułu, jako pomoc niezgodną z rynkiem wewnętrznym (niedopuszczalna pomoc publiczna naruszająca unijną zasadę wolnej konkurencji), pomoc enumeratywnie określoną w ustępie 2, jako pomoc z mocy prawa zgodną z rynkiem wewnętrznym, i wreszcie przypadki pomocy wskazane w ustępie 3, które mogą zostać uznane za zgodne z rynkiem wewnętrznym. I tak zgodnie z art. 107 ust. 1 TFUE, z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi. Z przytoczonego przepisu wynika, że wsparcie dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą podlega przepisom dotyczącym pomocy publicznej o ile jednocześnie spełnione są następujące przesłanki: 1) pomoc udzielona jest przez Państwo lub ze środków państwowych (transfer środków publicznych); 2) przedsiębiorca uzyskuje przysporzenie na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku; 3) pomoc ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określonego lub określonych przedsiębiorców albo produkcję określonych towarów); 4) grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi UE; 5) pomoc nie jest objęta jednym z wyjątków zawartych w traktacie (przede wszystkim w art. 107 ust. 2 i 3 TFUE) – Sławomir Dudzik, Pomoc państwa dla przedsiębiorstw publicznych w prawie Wspólnoty Europejskiej, Między neutralnością a zaangażowanie, publ. LEX. Dla przyjęcia, że określone wsparcie stanowi nidopuszczalną pomoc publiczną konieczne jest więc wykazanie, że w sprawie spełnione zostały łącznie wszystkie te przytoczone przesłanki. To właśnie czwarta z wymienionych przesłanek w zakresie wpływu pomocy na wymianę handlową między państwami członkowskimi, stała się podstawą sporu pomiędzy stronami. W świetle zaś art. 107 ust. 3 lit. d TFUE, za zgodną ze wspólnym rynkiem może zostać uznana pomoc przeznaczona na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego, o ile nie zmienia warunków wymiany handlowej i konkurencji we Wspólnocie w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem. Z przepisu tego wynika, że w przypadku pomocy przeznaczonej na wspieranie kultury, pomoc taka może być dopuszczalna, jeżeli spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki, tj. 1) pomoc nie zmienia warunków wymiany handlowej w Unii w zakresie sprzecznym ze wspólnotowym interesem; 2) pomoc nie wpływa na konkurencję w Unii w zakresie sprzecznym ze wspólnotowym interesem. W przypadku więc pomocy na wsparcie kultury, istnieje możliwość oceny czy występuje dopuszczalna czy też niedopuszczalna pomoc publiczna, z punktu widzenia kryterium zmiany przez daną pomoc warunków wymiany handlowej w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem, a nie jedynie w oparciu o kryterium samego wpływu na wymianę handlową w Unii. W świetle art. 107 ust. 3 lit. d TFUE nie wystarczy więc do stwierdzenia, że dana pomoc jest niezgodna ze wspólnym rynkiem, a więc że jest pomocą publiczną o której mowa w art. 107 ust. 1 TFUE, samo wykazanie, że pomoc ta zmienia warunki, wpływa na wymianę handlową, lecz koniecznym jest dodatkowo ustalenie że następuje to w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem Unii (wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 21 października 2010 r. o sygn. akt III SA/Wr 466/10 i z dnia 24 marca 2011 r. o sygn. akt III SA/Wr 701/10). W przedmiotowej sprawie zaś organ w ogóle nie rozważył tej kwestii, czym zdaniem Sądu naruszył przepis art. 31 ust. 1 ustawy o polityce rozwoju w zakresie wymogu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektu, a w efekcie także art. 7 Konstytucji RP. Naruszenie wskazanych przepisów wynikało z nieprzeanalizowania przedmiotowego projektu z punku widzenia możliwości jakie stwarza art. 107 ust. 3 lit. d TFUE. Nie przesądzając i nie wypowiadając się w kwestii zasadności jego zastosowania, Sąd wyraża przekonanie, że organ powinien był odnieść się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia do wyjątku w nim określonego, zwłaszcza że wnioskodawca jest miejską instytucją kultury, działającą na podstawie ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2001 r. Nr 13, poz. 123 ze zm.), której zasadniczym i podstawowym celem statutowym jest właśnie organizowanie różnych form działalności kulturalnej. Ponadto w ocenie Sądu wskazany przepis, w odniesieniu do instytucji kultury, zakreśla określony kierunek wykładni przesłanek z art. 107 ust. 1 TFUE (pkt. 1 – 4), w tym przede wszystkim przesłanki wpływu na wyminę handlową. Skoro prawodawca unijny określił w omawianym przepisie warunki, przy wystąpieniu których, istnieje możliwości uznania pomocy przeznaczonej na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego za pomoc zgodną z rynkiem wewnętrznym, i warunki te złagodził w stosunku do tych określonych w art. 107 ust. 1 TFUE, to tym samym oznacza to, że z założenia uznaje on, iż wsparcie dla instytucji kultury nie stwarza takiego samego zagrożenia dla rynku wewnętrznego i zasady wolnej konkurencji, co wsparcie udzielone innym podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą, a nie wymienionych w art. 107 ust. 2 i 3 TFUE. Podsumowując należy wskazać, że skoro w okolicznościach przedmiotowej sprawy instytucja zarządzająca stwierdziła, że przedmiotowy projekt stanowi pomoc publiczną w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, nie rozważając przy tym czy wnioskowana pomoc nie może być objęta jednym z wyjątków zawartych w traktacie, w tym wypadku wyjątkiem z art. 107 ust. 3 lit. d TFUE, który modyfikuje warunek wpływu wsparcia na wymianę handlową, łagodząc go wymogiem aby ten wpływ był sprzeczny ze wspólnym interesem, Sąd uznał że w sprawie ocena przedmiotowego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający w/w przepis art. 31 ust. 1 ustawy o polityce rozwoju (w zakresie wymogu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektu) w zw. z art. 107 ust. 1 i 3 lit. d TFUE, i w konsekwencji powodujący konieczność uwzględnienia skargi i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia instytucji zarządzającej. Jednocześnie Sąd stwierdza, że także dokonana przez instytucję zarządzającą ocena projektu z punktu widzenia określonej w art. 107 TFUE ust. 1 przesłanki wpływu pomocy na wymianę handlową, nie spełnia wymogu rzetelności oceny projektu, określonego w art. 31 ust. 1 ustawy o polityce rozwoju. W szczególności instytucja zarządzająca nie wykazała w przekonywujący sposób, że wnioskodawca w zakresie podejmowanej przez niego działalności kulturalnej (stanowiącej główny, faktyczny i statutowy cel jego istnienia) stanowi instytucję kultury o międzynarodowym znaczeniu, mogącą konkurować z podobnymi instytucjami innych państw członkowskich, i przyciągającą w związku z tym turystów z innych państw członkowskich. Dane statystyczne przedstawione przez stronę skarżącą, ograniczenia terytorialne związane z położeniem miasta T. w centrum Polski, zakres organizowanych przez stronę przedsięwzięć i ich charakter, a także ograniczenia językowe i kulturowe w zakresie prezentowanego przez wnioskodawcę repertuaru, wskazują raczej na lokalny zasięg działania wnioskodawcy, nie wpływający na wymianę handlową i konkurencję z innymi podobnymi instytucjami kultury państw członkowskich. W ocenie Sądu pomoc publiczna, o której mowa w art. 107 ust. 1, nie obejmuje form pomocy państwa, których skutki ograniczają się do terytorium danego państwa, z uwagi na brak wpływu na wymianę handlową "między państwami członkowskimi". Nie przesądzając jednak tej kwestii koniecznym jest wskazanie, aby instytucja zarządzająca, odniosła się do przedstawionych przez stronę skarżącą danych statystycznych, a także innych argumentów wskazujących na lokalny zasięg jej działania i nie przyciąganie "ze względu na jej działalność" turystów z państw Unii Europejskiej, posiłkując się ewentualnie w tym zakresie wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub decyzjami Komisji dotyczącymi porównywanych z przedmiotową sprawą stanów faktycznych. Jednocześnie organ określi elementy wspólne stanów faktycznych, przywoływanych wyroków i decyzji w/w instytucji, z stanem faktycznym przedmiotowej sprawy, i określi ich wpływ na podjęte przez te instytucje rozstrzygnięcie, tego bowiem zbrakło w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, że przywoływana przez instytucję zarządzającą decyzja Komisji z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie pomocy dla Hali Ludowej we Wrocławiu dotyczy różniącego się w stopniu znacznym z przedmiotową sprawą stanu faktycznego. Instytucja zarządzająca określi także wpływ wnioskowanej projektem pomocy z EFRR, uwzględniając jej niewielki wymiar, na warunki wymiany handlowej między państwami członkowskimi, w sprawie bowiem rozważono w tym kontekście (i to w sposób niewystarczający) jedynie kwestię działalności wnioskodawcy. Ponadto instytucja zarządzająca rozważy charakter objętej przedmiotowym projektem pomocy w zakresie jej wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskim z punktu widzenia zasady proporcjonalności (art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej), niezbędności pomocy oraz biorąc pod uwagę zakres działalności UE w sferze realizacji jej celów w dziedzinie kultury (art. 167 TFUE). Uznając więc, że instytucja zarządzająca przesądziła o wystąpieniu w sprawie pomocy publicznej spełniającej przesłanki określone w art. 107 ust. 1 TFUE, jako kryterium formalnego oceny projektu, bez pełnego i wyczerpującego rozważenia wszystkich warunków pozwalających zakwalifikować daną pomoc jako niedopuszczalną prawem unijnym pomoc publiczną, naruszającą zasadę wolnej konkurencji i tym samym rynek wewnętrzny, Sąd stwierdzając w tym zakresie naruszenie art. 31 ust. 1 ustawy o polityce rozwoju w zw. z art. 107 ust. 1 i 3 lit. d TFUE, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło