II SA/Bd 498/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II w dniu 20 lipca 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., działając na podstawie art. 39 i art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej jako: "ustawa o pomocy społecznej") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Stanisława K., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] kwietnia 2010 r. (znak: [...]) o odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Z powyższą decyzją nie zgodził się Stanisław K. i wniósł skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach: Stanisław K. zwrócił się w dniu 10 oraz 12 marca 2010 r. z wnioskiem do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153,00 zł oraz renty inwalidzkiej w wysokości 812,23 zł brutto miesięcznie (po pomniejszeniu o zaliczkę na należny podatek dochodowy oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne dochód netto wynosi 702,23 zł). Świadczenie rentowe jest zajęte przez komornika do kwoty 205,06 zł na podstawie tytułu wykonawczego Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] marca 2005 r. (sygn. akt I C 737/03) oraz Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] lutego 2008 r. (sygn. akt I C 53/07). Powyższe potrącenie komornicze nie jest jednak uwzględniane przy obliczaniu dochodu skarżącego. Biorąc pod uwagę uzyskiwane dochody przyjęto, że miesięczny dochód Stanisława K. wynosi 855,23 zł. i jest wyższy niż kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. W związku z tym odmówiono skarżącemu zasiłku celowego. Organ I instancji rozważał również przyznanie specjalnego zasiłku celowego jednak analizując sytuację osobistą wnioskującego nie znalazł szczególnych okoliczności mogących uzasadniać przyznanie takiego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wymienioną na wstępie decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja prawidłowo uzasadnia odmowę przyznania świadczenia ze względu na niespełnienie warunków określonych w art. 39 lub 41 ustawy o pomocy społecznej. Mając na uwadze sytuację skarżącego organ odwoławczy stwierdził, że jednorazowa odmowa udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego nie oznacza pozbawienia pomocy w ogóle. W skardze do tutejszego Sądu, skarżący zarzucił, że odmowa przyznania zasiłku celowego podyktowana jest uprzedzeniami do niego ze strony władz gminy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pod względem zgodności z prawem. Zatem kognicja sądów administracyjnych została zawężona przez ustawodawcę do kryterium legalności. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – dalej jako: "ustawa p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej w niniejszej sprawie było przyznanie zasiłku celowego skarżącemu. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (por. art. 3 ustawy o pomocy społecznej). Zasiłek celowy jest świadczeniem z pomocy społecznej, które przyznane może być w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Tylko zasiłek celowy przyznawany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej bądź ekologicznej może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (por. art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ustawy o pomocy społecznej). Przyznanie zasiłku celowego następuje na wniosek osoby zainteresowanej, bądź z urzędu w formie decyzji administracyjnej (por. art. 102 w zw. z art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Decyzję administracyjną w tej sprawie wydaje kierownik właściwego ośrodka pomocy społecznej, na podstawie upoważnienia udzielonego przez wójta (por. art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., w zw. z art. 110 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej). Jak wynika z powyższego prawo do zasiłku celowego przyznawanego w oparciu o art. 39 ustawy o pomocy społecznej jest uzależnione od spełnienia przez wnioskującego kryterium dochodowego. W przypadku skarżącego jest to kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, które wynosi 477 zł. Skarżący tego kryterium nie spełnia i już sam ten fakt uzasadnia odmowę przyznania zasiłku celowego w oparciu o art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślić zaś należy, że wnioskując o udzielenie świadczenia nie powoływał się on na żadne zdarzenie losowe, ewentualną klęskę żywiołową lub ekologiczną, które to okoliczności mogłyby uzasadniać przyznanie zasiłku celowego w oparciu o art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Krytycznie należy ocenić podejmowane przez skarżącego działania w celu zmniejszenia niedogodności życiowych, w których się znalazł. Dobrowolna rezygnacja z darmowych świadczeń rzeczowych w postaci mleka, cukru, mąki i innej żywności musi być oceniona zdecydowanie negatywnie. Taka postawa skarżącego może być interpretowana jako świadome odrzucenie pomocy udzielanej mu bezinteresownie i wpływa również na ocenę jego sytuacji osobistej przy podejmowaniu decyzji o przyznaniu pomocy w formie zasiłku celowego. Jak bowiem słusznie zauważa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie od beneficjentów pomocy społecznej, zwłaszcza tych, którzy w sposób ciągły korzystają z pomocy społecznej wymaga się by współpracowali z pracownikami socjalnymi w rozwiązywaniu własnej trudnej sytuacji, która niejednokrotnie wymaga dla poprawy nie tylko dysponowania środkami pieniężnymi, ale też efektywnego wykorzystywania posiadanych ewentualnych źródeł dochodu (wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 stycznia 2010 r., III SA/Kr 595/2009; wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ewentualnym źródłem dochodu mogłaby być, w przypadku skarżącego, pomoc żywnościowa dostarczana w ramach programu PEAD. Biorąc zatem pod uwagę powyższe motywy, Sąd orzekł jak w sentencji, stosownie do art. 151 ustawy p.p.s.a.