II SA/Bd 499/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 3 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych postanowił: oddalić wniosek. W dniu [...] września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) B. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca podała, że zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubentem. Mają na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci. Skarżąca wskazała, że wraz z konkubentem są osobami bezrobotnymi, którzy utrzymują się ze świadczeń rodzinnych, wychowawczych oraz świadczenia rentowego w łącznej wysokości [...] zł. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku oraz przedmiotów wartościowych zaś [...] zł oszczędności zostało zablokowanych przez komornika. Do zobowiązań i stałych wydatków zaliczyła przede wszystkim spłatę dwóch kredytów, opłaty za czynsz i media oraz leki. Konkubent posiada samochód osobowy. Zarządzeniem z dnia 15 września 2016 r. zobowiązano skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. W odpowiedzi na nie skarżąca podkreśliła, że z konkubentem nie jest w tak zażyłych stosunkach aby ujawnił wszystkie potrzebne dane. Konkubent dostarcza jej pomocy gównie w formie żywności oraz używanych ubrań dla dzieci. Z załączonego zaświadczenia urzędu skarbowego wynika, że wnioskująca uzyskała za 2014 dochód w wysokości [...] zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, że zarządzeniem z dnia 15 września 2016 r. zobowiązano skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową (w tym konkubenta). Skarżąca na wezwanie odpowiedziała w piśmie, które wpłynęło do tut. Sądu dnia 29 września 2016 r., dołączając kilka dokumentów. Jednakże nie można uznać tej odpowiedzi za w pełni satysfakcjonującą, ponieważ brak jest danych dotyczących konkubenta. Zatem złożone dokumenty i oświadczenia skarżącej trudno poddać weryfikacji, ponieważ dla pełnego obrazu jej sytuacji majątkowo – finansowej brakuje danych konkubenta. Twierdzenia skarżącej, że nie są małżeństwem i dlatego nie może żądać od niego stosownych dokumentów uznać należy za bezzasadne. Skoro wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe to wnioskodawczyni powinna przedstawić stosowne dane. Na podstawie wybiórczych danych, materiałów nie można prawidłowo ocenić jej sytuacji materialnej. A tylko w pełni rzetelna ocena może być podstawą do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Należy uznać, że skarżąca nie wykonała zobowiązania, zatem nie było możliwości dokonania całościowej oceny materiału. Z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, a to znaczy że przepis ten nakłada na wnioskującego obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Nadto to wnioskujący ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w przedmiotowym przepisie, która uniemożliwia poniesienie mu jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania (np. postanowienia NSA: z dnia 30 lipca 2009 r., I FZ 171/09, LEX nr 552205, oraz z dnia 9 lipca 2009 r., I OZ 713/09, LEX nr 552394). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w orzecznictwie, że z punktu widzenia art. 246 § 1 p.p.s.a. wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 101/09, LEX nr 550317). W orzecznictwie prezentowane jest jednoznaczne stanowisko, że brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 91/09, LEX nr 550327). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.