II SA/Bd 5/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-03-05
Skład orzekający: Anna Klotz, Jerzy Bortkiewicz, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu dochodu z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem ewidencjonowanym, dla celów ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego, można odliczyć koszty uzyskania przychodu, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz zapłacony podatek zryczałtowany od przychodu, czy też od dochodu zadeklarowanego w oświadczeniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy ustalaniu dochodu z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem ewidencjonowanym, dla celów świadczeń rodzinnych, należy odliczyć od dochodu zadeklarowanego w oświadczeniu należny zryczałtowany podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy prawidłowo przeliczył dochód męża skarżącej, uwzględniając te odliczenia. Sąd podkreślił, że organ nie może sam dokonywać korekty zadeklarowanego oświadczenia, a koszty uzyskania przychodu nie podlegają odliczeniu na gruncie przywołanego przepisu, dopóki oświadczenie nie zostanie zmienione.Stan faktyczny
Skarżąca I. K. wniosła o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, dokonując własnych przeliczeń dochodu. Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając błędne ustalenie dochodu z działalności gospodarczej męża, który był opodatkowany ryczałtem. Kwestionowała sposób uwzględnienia kosztów uzyskania przychodu, składek i podatku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2013 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku oddala skargę.
W piśmie z dnia [...] września 2012 r. I. K. wniosła do Burmistrza Miasta B. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu urodzenia dziecka, opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.
Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] Burmistrz B., w imieniu którego działał Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. odmówił I. K. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego wnioskowanego na dziecko – J. i M. K., wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka wnioskowanego na J. K., oraz dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wnioskowanego na M. K.
Organ ustalił, że łączny dochód rodziny za 2010 r. wyniósł [...] zł (dochód męża skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej), a miesięczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. Organ podał, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł (art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W przedmiotowej zaś sprawie ww. kwota została znacznie przekroczona, w związku z czym kryterium dochodowe uprawniające do ww. świadczenia nie zostało spełnione. Wskazano ponadto, że zgodnie z art. 8 pkt 1, pkt 2 i pkt 6 dodatki z tytułu urodzenia dziecka, opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i rozpoczęcia roku szkolnego nie stanowią samodzielnych świadczeń i są przyznawane tylko w przypadku prawa do zasiłku rodzinnego. W konsekwencji, odmawiając stronie prawa do zasiłku rodzinnego, orzeczono również o odmowie przyznania prawa do dodatków.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji strona złożyła odwołanie wnosząc o ponowne rozpatrzenie jej wniosku. Strona wskazała, że we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku zawarła m.in. dane o przychodach męża M. K. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej w formie ryczałtu ewidencjonowanego. Podała, że zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w B. przedstawia przychody bez uwzględnienia kosztów działalności gospodarczej, składek na ubezpieczenia społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne i zapłaconego podatku zryczałtowanego, zaś wszystkie wymienione koszty pomniejszają przychód z tej działalności. Strona przedstawiła własne wyliczenie, zgodnie z którym dochód z działalności gospodarczej za 2010 r. wyniósł [...] zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przesłankami uprawniającymi do otrzymywania zasiłku rodzinnego są: wychowywanie dzieci oraz osiąganie dochodu na osobę w rodzinie nie przekraczającego 504 zł (art. 5 ustawy). Organ podniósł, że z akt sprawy wynika, iż rodzina wnioskodawczyni składa się z czterech osób. Ponadto, w oparciu o zaświadczenia wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2012 r., o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz z dnia [...] września 2012 r., o dochodzie uzyskanym w 2010 r. z tytułu działalności opodatkowanej w formie zryczałtowanej ustalono dochód osiągnięty przez rodzinę skarżącej.
Organ powołał brzmienie art. 3 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym - ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Na gruncie powyższego organ wskazał, że w oświadczeniu z dnia [...] września 2012 r. M. K. wskazał, że w 2010 r. osiągnął dochód z działalności opodatkowanej w formie ryczałtu ewidencjonowanego w wysokości [...] zł, ponadto z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. również wynika, że mąż strony osiągnął w 2010 r. przychód w ww. kwocie.
Organ odwoławczy, ustosunkowując się do argumentów podniesionych w odwołaniu, oraz mając na uwadze dyspozycję art. 3 ust. 1 lit. b powołanej ustawy dokonał ponownego przeliczenia wysokości dochodu męża odwołującej ustalając, że w 2010 r. M. K. osiągnął dochód w wysokości [...] zł ([...] zł - [...] zł - [...] zł - [...] zł). Od dochodu męża odwołującej nie można natomiast odjąć kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ ww. przepis takiego odliczenia nie przewiduje. W konsekwencji, organ II instancji ustalił, że w 2010 r. rodzina I. K. uzyskała łączny dochód w wysokości [...] zł, zaś po odliczeniu dochodu utraconego przez odwołującą w kwocie [...] zł, miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł, z czego na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł.
Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do przyznania stronie zasiłku rodzinnego wraz dodatkami.
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych są dla organów wiążące i nie przewidują uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego.
Organ II instancji wskazał również, że pomimo błędnego ustalenia przez organ I instancji dochodu męża strony, a w konsekwencji dochodu rodziny, prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy dochód także przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, wobec czego utrzymano decyzję Burmistrza w mocy.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu II instancji strona zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 3 pkt 1 lit. b i art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania i podniosła, że w jej ocenie zaskarżona decyzja jest błędna merytorycznie, wskazując przy tym na brzmienie art. 5, art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 9 ust. 2, art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skarżąca podniosła, że odliczenie należnego podatku oraz składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne winno być dokonane od deklarowanego dochodu uzyskanego z działalności gospodarczej opodatkowanej zryczałtowanym podatkiem dochodowym, a nie od przychodu, jak to przyjęto w zaskarżonej decyzji. W cenie skarżącej, twierdzenie organu odwoławczego, jakoby przy ustaleniu dochodu z działalności nie można uwzględnić kosztów uzyskania przychodu, ponieważ przepis takiego odliczenia nie przewiduje jest bezzasadne.
W konsekwencji skarżąca podniosła, że organ odwoławczy błędnie przyjął za dochód z działalności zeznany przez jej męża przychód, który za 2010 r. wyniósł [...] zł. Dalej skarżąca podała, że po uwzględnieniu kosztów jego uzyskania, dochód z działalności gospodarczej za 2010 r. wyniósł [...] zł, zaś po pomniejszeniu go o należny zryczałtowany podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wyniósł [...] zł. W związku z powyższym miesięczny dochód na jednego członka rodziny wyniósł [...] zł. Na gruncie powyższego skarżąca wywiodła, że przysługuje jej prawo do zasiłku rodzinnego wraz dodatkami.
Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu nierówne traktowanie podmiotów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wskazując na bezzasadność złożonej skargi wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku z uwagi na przekroczenie przez wnioskodawcę kryterium dochodowego wynikającego z art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 3 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, według którego dochód oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia wysokości dochodu uzyskanego przez małżonka skarżącej – M. K. - zadeklarowanego w oświadczeniu z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca złożyła oświadczenie członka rodziny (męża M. K.), rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne, o dochodzie osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z którego wynikało, że w roku kalendarzowym 2010 r. małżonek uzyskał dochód z działalności opodatkowanej w formie ryczałtu ewidencyjnego. Dochód po odliczeniu należnych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i zryczałtowany podatek dochodowy wyniósł [...] zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. w zaświadczeniu z dnia [...] września 2012 r. nr [...] wskazał, że M. K. z tytułu działalności opodatkowanej w formie zryczałtowanej w roku podatkowym 2010 uzyskał przychody ogółem [...] zł.
W odwołaniu natomiast od decyzji organu I instancji skarżąca oświadczyła, że Zaświadczenie Urzędu Skarbowego w B. przedstawia przychody bez uwzględnienia kosztów działalności gospodarczej, które wraz ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne, ubezpieczenie społeczne oraz zapłaconym podatkiem zryczałtowanym powoduje pomniejszenie przychodów z działalności gospodarczej.
Skarżąca nie złożyła natomiast drugiego oświadczenia M. K., które cofałoby skutki oświadczenia złożonego pod odpowiedzialnością karną za złożenie fałszywego oświadczenia przez ww. w dniu [...] września 2012 r., w którym to oświadczeniu został zadeklarowany dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w wysokości [...] zł.
W tym miejscu należy podkreślić, że organ odwoławczy w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego, kierując się zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - w dalszej części przywoływany w skrócie k.p.a. dokonał ponownego przeliczenia dochodu małżonka skarżącej i uwzględnił zastrzeżenia odnośnie podatku zryczałtowanego i ostatecznie ustalił, że w roku 2010 M. K. osiągnął dochód w wysokości [...] zł ([...] zł - [...] zł- [...] zł -[...] zł).
W ocenie Sądu powyższe wyliczenie dokonane przez organ II instancji jest prawidłowe i odpowiada przepisom prawa. Słusznie organ nie znalazł podstaw, aby od dochodu zadeklarowanego w złożonym pod odpowiedzialnością karną przez męża skarżącej oświadczeniu odjąć koszty prowadzonej działalności gospodarczej, dopóki oświadczenie to nie zostanie zmienione.
Organ sam działając w oparciu o przepis art. 3 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych może zadeklarowany w oświadczeniu dochód pomniejszyć o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Nie może natomiast dokonywać sam korekty zadeklarowanego oświadczenia.
Organ w przedmiotowej sprawie kierując się zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w wyniku wniesienia odwołania ponownie rozpoznał sprawę, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło