II SA/Bd 50/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. N. i Z. N. na czynność Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić D. N. i Z. N. solidarnie od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem wpisu uiszczonego od skargi. Pismem z dnia 25 sierpnia 2015 r. Z. i D. N., reprezentowani przez radcę prawnego, wystąpili do Starosty Powiatu [...] z wnioskiem o podjęcie działań w trybie art. 89c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które zmierzałyby do usunięcia bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia ludzi związanych z budową dwóch stacji elektroenergetycznych (GPZ-tów) oraz przebudową instalacji wchodzących w skład linii napowietrznej 15kV [...], 15 kV [...]i 110 kV relacji [...]na działkach[...],[...]oraz [...] położonych w miejscowości [...] gmina [...]. Wskazali, że przy realizacji powyższych instalacji prace budowlane zostały wykonane bez uzyskania stosownego pozwolenia, nadto posadowiono nowy słup elektroenergetyczny usytuowany na przepuście drogowym, nie tylko uszkadzając go, lecz co istotniejsze instalacja ta przez nieprawidłowe posadowienie zagraża życiu i zdrowiu ludzi, gdyż znajduje się w miejscu gromadzenia się wód opadowych. Podobnie okablowanie łączące wspomniany słup 15kV z GPZ-tem zostało zakopane w połowie wysokości głębokości rowu na odcinku około 300 metrów. Zdaniem skarżących powyższe uchybienia skutkują zagrożeniem życiu i zdrowiu ludzi. Starosta [...] pismem z dnia [...] września 2015 r. odnosząc się do powyższego wniosku wskazał, że nie podejmie działań w trybie 89c ustawy Prawo budowlane wskazując na pismo spółka A – autorskie biuro projektów branży elektrycznej z dnia [...] września 2015 r., które nie potwierdziło zagrożeń zawartych we wniosku Państwa N. Pismo doręczono pełnomocnikowi 2.10.2015r. (zwrotne potwierdzenie w aktach adm.) Pismem z dnia [...] października 2015 r. skarżący Z. i D. N. wezwali Starostę [...] do usunięcia naruszenia prawa (na podstawie art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 i art. 146 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) poprzez podjęcie działań w trybie art. 89c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które zmierzałyby do usunięcia bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia ludzi związanych z budową dwóch stacji elektroenergetycznych (GPZ-tów) oraz przebudową instalacji wchodzących w skład linii napowietrznej 15kV [...], 15 kV[...] i 110 kV relacji [...] na działkach[...],[...] oraz [...] położonych w miejscowości [...] gmina [...]. Starosta Powiatu [...] pismem z dnia [...] listopada 2015 r. ([...] ) w odpowiedzi na powyższe wezwanie, nie stwierdził w działaniach organu naruszenia prawa i podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] września 2015 r. D. i Z. N., reprezentowani przez radcę prawnego, 17 grudnia 2015 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na czynność Starosty Powiatu [...] z zakresu administracji publicznej, polegającą na negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wskazując, że naruszenie to powstało w związku z pismem organu z dnia [...].09.2015r. dotyczącym odmowy podjęcia działań w trybie art. 89c ustawy Prawo budowlane. W ocenie skarżących naruszony został art. 89c ustawy Prawo budowlane poprzez odmowę podjęcia działań pomimo zaistnienia przesłanek oraz art. 7, 77, 80 i 107 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W związku z powyższym wnieśli o uchylenie rozstrzygnięcia organu zawartego w piśmie z dnia [...] września 2015r. znak: [...] dotyczącym odmowy podjęcia działań w trybie art. 89c ustawy Prawo budowlane oraz rozstrzygnięcia organu negatywnie rozpatrującego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Starosta Powiatu [...] wniósł o oddalenie względnie o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z treścią art. 184 zdanie 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej tylko w zakresie określonym w ustawie. Katalog aktów lub czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego został zawarty w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn.zm. dalej jako "P.p.s.a."). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Sprawa, w której skarżący zarzuca bezczynność, a więc rozstrzygnięcie wezwania do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z uchwalenia aktu prawa miejscowego, nie podlega załatwieniu w żadnej z form aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a., czy też w drodze innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art.. 3 § 2 pkt 4 ww. ustawy). Zakwestionowana w skardze czynność Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2015 r. jest odpowiedzią organu na pismo wnioskodawców z dnia [...] października 2015 r. stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i nie mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym nie jest dopuszczalna skarga na odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiedź organu na wezwanie stanowi jedynie element procedury otwierającej drogę do sądowej kontroli legalności przedmiotu zaskarżenia. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie reguluje spraw z zakresu administracji publicznej, lecz ma charakter stricte procesowy; nie rozstrzyga w najmniejszym stopniu o uprawnieniach lub obowiązkach strony postępowania. Co więcej, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego strona ma jedynie obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Nie musi natomiast czekać na odpowiedź organu (por. m.in.: postanowienia NSA z: 26 września 2012 r., II FSK 2130/12 i II FSK 1950/12; wyrok WSA w Gliwicach z 22 października 2012 r., IV SA/Gl 551/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl;). W związku z tym należy stwierdzić, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z art. 52 § 3 p.p.s.a. nie należy do kategorii aktów, o których mowa w powołanym art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., w szczególności nie należy ono do "innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" (pkt 4). Odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest jedynie pismem procesowym organu, stanowiącym element procedury zmierzającej do zaskarżenia wskazanych aktów lub czynności organów administracji publicznej, nie może natomiast stanowić przedmiotu odrębnej skargi. Celem zaś wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest m.in. uniknięcie postępowania przed sądem administracyjnym, czyli chodzi o usunięcie naruszenia prawa bez niepotrzebnego wdawania się w spór przed sądem administracyjnym. Skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa służy ewentualnemu wyeliminowaniu naruszenia prawa, którego dopuszczono się wcześniejszą uchwałą z zakresu administracji publicznej, to zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega nie odpowiedź wydana na skutek rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ale czynność, którą to prawo w ocenie jednostki naruszono (postanowienie NSA z dnia 16 października 2012 r., I OSK 2377/12, LEX nr 1269649). Prawo skargi do sądu administracyjnego przysługuje tylko na akt z zakresu administracji publicznej mający cechy aktu, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym pismo organu podjęte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie podlega odrębnemu zaskarżeniu. Uznając zatem, że sprawa ze skargi Z. i D. N. na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd z urzędu orzekł o zwrocie skarżącym uiszczonego solidarnie wpisu od skargi