II SA/Bd 505/07

WyrokWSA w Bydgoszczy2007-09-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz, Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik, Asesor WSA Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie nabycia prawa własności nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. nie zostało zakończone ostateczną decyzją przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., możliwe jest wydanie decyzji o nabyciu prawa własności na podstawie przepisów ustawy z 2001 r., czy też należy zastosować przepisy ustawy z 2005 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie nabycia prawa własności nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. nie zostało zakończone ostateczną decyzją przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., należy zastosować przepisy tej ostatniej ustawy. Decyzja o nabyciu prawa własności na podstawie ustawy z 2001 r. miała charakter deklaratoryjno-konstytutywny, a jej ostateczność przesądzała o momencie nabycia prawa. Utrata mocy obowiązującej ustawy z 2001 r. uniemożliwiała zmianę w sferze prawa materialnego, a art. 8 ustawy z 2005 r. nakazywał stosowanie przepisów tej ustawy do niezakończonych spraw.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Prezydent Miasta wydał decyzję o przekształceniu na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., co skarżący uznali za niezgodne z prawem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta i umorzyło postępowanie, uznając sprawę za bezprzedmiotową ze względu na sprzeczność żądań skarżących z obowiązującymi przepisami. Skarżący wnieśli skargę do sądu, zarzucając Kolegium m.in. bezpodstawne umorzenie postępowania i brak stwierdzenia obowiązku Prezydenta do wydania decyzji na podstawie ustawy z 2001 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2007r. sprawy ze skargi I. W. i W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Prezydent Miasta [...] , na podstawie art. 1 ust. 1, art. 5, art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 4 – 6 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącym W. i I. W. w prawo własności nieruchomości, zabudowanej domem mieszkalnym, położonej w W.. Jednocześnie organ ustalił opłatę z tytułu przekształcenia w wysokości [...] zł oraz koszty przeprowadzonego postępowania. W obszernym odwołaniu skarżący wytknęli szereg uchybień, jakich ich zdaniem dopuścił się organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek o przekształcenie z dnia [...] grudnia 2002 r. W szczególności podkreślili, iż organ bez zgody i pomimo braku żądania skarżących, dokonał przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Skarżący we wniosku z dnia [...] grudnia 2002 r. żądali przekształcenia na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r., Nr 120, poz. 1299; z późn. zm.). Wniosek ten został przez nich wycofany w dniu [...] lutego 2007 r. Natomiast postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Prezydent Miasta [...] powiadomił skarżących o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych praw własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209; z późn.zm.). Skarżący zwrócili się w odwołaniu o: – stwierdzenie, że nie było podstaw do przekształcenia w oparciu o ustawę z dnia 29 lipca 2005 r., – stwierdzenie, że Prezydent Miasta [...] poprzez bezczynność w postępowaniu wszczętym z urzędu w sprawie nabycia prawa własności nieruchomości skarżących na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości dopuścił się niezgodności z prawem i tym samym doprowadził do powstania szkody, – ewentualne wydanie decyzji w sprawie nabycia własności nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., – wypowiedzenie się w sprawie ubiegania się przez skarżących o naprawienie przez Prezydenta Miasta [...] szkody w oparciu o art. 416, 417, 4171, a w szczególności art. 4171 Kodeksu cywilnego oraz możliwości zadośćuczynienia przez organ odwoławczy wymaganiom odnośnie stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania decyzji, – uznanie winy bezczynności – zaniechania Prezydenta i uznanie podstaw do ubiegania się o odszkodowanie i zadośćuczynienie na drodze postępowania cywilnego, – zobowiązanie Prezydenta do pisemnego powiadomienia skarżących o ustalonych przyczynach bezczynności organu i wskazania nazwisk osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, – w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Prezydenta lub jego pracowników, przepisów Kodeksu karnego – zawiadomienie o tym fakcie Prokuratury Apelacyjnej w G.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Kolegium ustaliło, że skarżący jednoznacznie żądają przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w postępowaniu wszczętym z urzędu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r., w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Kolegium zwróciło uwagę, że zarówno w momencie orzekania przez organ pierwszej instancji, jak też w momencie rozpatrywania odwołania w przedmiotowej sprawie obowiązywały przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Przepis art. 9 pkt 2 tej ustawy uchylił ustawę z dnia 26 lipca 2001 r. Ponadto zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Wynika zatem z powyższego, że w sprawie skarżących nie mogły i mogą mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Organ odwoławczy podzielił zapatrywanie skarżących, że przepisy ustawy z 29 lipca 2005 r. przewidują, iż przekształcenie może nastąpić na żądanie podmiotów wskazanych w art. 1 i 2 tej ustawy. Ustawa ta nie przewiduje wydania decyzji o przekształceniu z urzędu. Prezydent powinien zatem przed dokonaniem uwłaszczenia uzyskać od skarżących żądanie dokonania przekształcenia. W przedmiotowej sprawie skarżący takiego żądania nie złożyli. Wręcz przeciwnie, wielokrotnie podnosili, że żądania przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności w oparciu o przepisy ustawy z 29 lipca 2005 r. nie złożą i sprzeciwiają się wydaniu decyzji na podstawie wskazanej ustawy. Stanowisko takie zaprezentowali także w odwołaniu oraz na rozprawie przed Kolegium. Organ nie może dokonać przekształcenia wbrew woli skarżących, dodatkowo nakładając na nich opłatę i obciążając kosztami. Z tego względu decyzję Prezydenta należało uchylić. Powyższy sprzeciw skarżących co do zastosowania aktualnie obowiązującego brak przy jednoczesnym braku możliwości zastosowania, zgodnie z żądaniem skarżących, przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., zdaniem Kolegium skutkuje bezprzedmiotowością postępowania. Odnosząc się do pozostałych żądań odwołania Kolegium wskazało, że poza zakresem postępowania odwoławczego pozostaje ustalenie szkody powstałej wskutek bezczynności Prezydenta, ustalenie winy pracowników i doprowadzenie do ugody co do odszkodowania. Zdaniem organu odwoławczego skarżący powinni dochodzić odszkodowania na drodze powództwa cywilnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w sprawie wszczętej zawiadomieniem Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2004 r. organ pierwszej instancji dopuścił się bezczynności. Okoliczność ta została stwierdzona w postanowieniu Kolegium z dnia [...] stycznia 2007 r. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny Bydgoszczy w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2006 r. (sygn. akt II SAB/Bd 54/06) stwierdził, że przedmiotowa sprawa jest rażącym przykładem naruszenia ustawowych terminów załatwiania spraw. Kolegium zwróciło ponadto uwagę, że na podstawie akt sprawy nie może stwierdzić, czy w sprawie doszło do popełnienia przestępstwa. Jeżeli zdaniem skarżących doszło do takiego faktu, powinni powiadomić o tym fakcie prokuratora lub Policję. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zasadniczo podzielili argumentację Kolegium w kwestii niezgodności z prawem decyzji Prezydenta ze względu na brak podstaw do przekształcenia. Zarzucili jednak, że Kolegium: - nie wydało decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości w czasie obowiązywania ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. oraz rozporządznia Ministra Skarbu Państwa z dnia 25 listopada 2003 r. (Dz. U. Nr 205, poz. 1991), zamiast tego bezpodstawnie umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji; - nie stwierdziło wyraźnie, że Prezydent był zobowiązany ustawą z dnia 26 lipca 2001 r. oraz ww. rozporządzeniem do wydania decyzji o nabyciu prawa własności nieruchomości, a przez swoją bezczynność w tej kwestii doprowadził do powstania szkody u skarżących; - nie zobowiązało Prezydenta do powiadomienia skarżących na piśmie o przyczynach bezczynności i wskazania osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W uzasadnieniu skarżący wskazując na treść art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. stwierdzili, że należy rozumieć go w ten sposób, iż osoby fizyczne spełniające wymóg bycia użytkowanikiem lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu [...] maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ww. ustawy tj. w dniu 24 października 2001 r., stają się z mocy prawa właścicielami tychże nieruchomości. Ostateczna decyzja o nabyciu prawa własności jest tylko dokumentem formalnym potwierdzającym zajście tego zdarzenia. Zwlekanie z jej wydaniem nie może podważać tego, że nabycie własności nastąpiło z mocy prawa, przy spełnieniu warunków ustawowych, w momencie wejścia w życie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. W tej sytuacji wydanie decyzji o nabyciu prawa własności możliwe jest nawet po uchyleniu ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Uzasadnia to żądanie skarżących wydania decyzji w oparciu o przepisy ustawy z 2001 r. pomimo wejścia w życie ustawy z 29 lipca 2005 r. Skarżący podnieśli także, że art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w rzeczywistości nie powinien mieć zastosowania. Stosownie do przepisów ustawy z 26 lipca 2001 r. ostatnie decyzje w przedmiocie nabycia prawa własności powinny być wydane w czerwcu 2004 r. Zatem w dniu 13 października 2005 r. tj. w momencie wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. nie powinno istnieć żadne niezakończone ostateczną decyzją postępowanie. Skarżący podkreślili także odmienność regulacji ustaw z 2001 r. i 2005 r, wykluczającą ich zdaniem możliwość prowadzenia niezakończonych postępowań w oparciu o przepisy nowej ustawy. Na podstawie ustawy z 2001 r. dochodzi bowiem do "nabycia" prawa własności, z mocy prawa, w sposób nieodpłatny. Tymczasem ustawa z roku 2005 przewiduje nie "nabycie", ale "przekształcenie" prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, co dokonuje się w sposób odpłatny. Skarżący zwrócili uwagę, że wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej dalej "k.p.a."), w postanowieniu Kolegium z dnia [...] stycznia 2007 r., w przedmiotowej sprawie oznacza, że został przywrócony termin na wydanie decyzji, która powinna być wydana za czasów obowiązywania ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., do czego nie doszło wskutek bezczynności organu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że błędne są wywody skarżących, jakoby nabyli oni prawo własności z momentem wejścia w życie ustawy z roku 2001 r. , a nie z momentem kiedy decyzja wydana w oparciu o tę ustawę stała się ostateczna. Niezasadne jest także kwestionowanie możliwości stosowania art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Kolegium wskazało, iż wykładnię tę potwierdza treść uzasadnienia postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 stycznia 2006 r. (sygn. akt K 44/2004, opubl. LexPolonica nr 414552 oraz OTK ZU 2006/1A poz. 9) umarzającego postępowanie z wniosku o zbadanie konstytucyjności ustawy z roku 2001. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2007 r. skarżący zwrócili uwagę, że w sentencji wskazanego przez Kolegium orzeczenia Trybunał orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie niezgodności z Konstytucją art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., a nie o interpretacji art. 8 i 9 wskazanej ustawy. Interpretacja zawarta w cytowanym uzasadnieniu postanowienia jest tylko wskazaniem jak Trybunał rozumie zapis ww. przepisów. Skarżący ponadto konsekwentnie podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko, w tym pogląd, że decyzja o nabyciu prawa własności, wydana na podstawie ustawy z 2001 r., ma jedynie charakter deklaratywny. Zwrócili także uwagę na konieczność interpretowania treści art. 1 ust. 1 ustawy z 26 lipca 2001 r. w kontekście konstytucyjnych zasad zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji) oraz zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji). Ich zdaniem interpretacja wskazana przez Kolegium narusza te zasady, gdyż prowadzi do sytuacji, kiedy z kręgu osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości wyłączone są osoby, w sprawach których doszło do rażącej bezczynności organu administracji. W zasadę równości wobec prawa godzi także przyjęta przez Kolegium interpretacja art. 8 ustawy z 2005 r. Jej skutkiem jest bowiem zróżnicowanie sytuacji prawnej w zależności od tego czy miało się do czynienia z organami, które przestrzegały prawa i wydały stosowną decyzję w oparciu o ustawę z roku 2001, czy też, jak miało to miejsce w przypadku skarżących, organy dopuściły się bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Istotą żądania skarżących jest domaganie się wydania decyzji w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości w sytuacji, kiedy w momencie orzekania przez organ ustawa ta została wyeliminowana z obrotu prawnego na mocy art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Podstawą tego żądania jest twierdzenie, jakoby nabycie prawa własności nieruchomości nastąpiło z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy z 26 lipca 2001 r., a tym samym decyzja stwierdzająca ten fakt ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Zdaniem Sądu pogląd ten nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna. Wskazany ustęp 3 określa, jakie organy, w zależności od tego kto dotychczas był właścicielem gruntów, wydają decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości. Nie ma tu mowy o nabyciu "z mocy prawa" w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Ustawodawca wskazał natomiast, że skutek prawny polegający na nabyciu prawa własności następuje z mocy prawa, ale o tym, kiedy on nastąpi, przesądza moment uzyskania przez decyzję stwierdzającą to nabycie przymiotu ostateczności. W ten sposób decyzja stwierdzająca nabycie prawa własności uzyskuje charakter deklaratoryjno - konstytutywny. Z jednej strony potwierdza pewien stan, który następuje z mocy prawa i jednocześnie niejako "decyduje" o momencie zrealizowania się tego stanu w odniesieniu do konkretnego podmiotu prawa (tak K. Kaszubowski K. w komentarzu do art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX). Utrata mocy obowiązującej ww. art. 1 ust. 1 pozbawia tym samym możliwości dokonania zmiany w sferze prawa materialnego, dla której przepis ten był oparciem. Sąd podziela także wskazywany przez Kolegium pogląd Trybunału Konstytucyjnego, że problem, czy po uchyleniu ustawy o z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości możliwe jest stosowanie normy wyrażonej w art. 1 tej ustawy, został rozstrzygnięty w art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Zgodnie z tym przepisem, do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Oznacza to, że od 13 października 2005 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości nie może być podstawą żadnego orzeczenia w przedmiocie nabycia przez użytkownika wieczystego własności nieruchomości. Przepisy tej ustawy nie mogą znaleźć zastosowania w żadnym z toczących się postępowań, dotyczących nabycia własności przez użytkowników wieczystych, nawet jeżeli postępowanie zostało wszczęte przed uchyleniem tej ustawy. Sąd nie powziął ponadto wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP ani ww. art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., ani art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. nie tworzą dla obywateli "praw nabytych" w postaci prawa do bezpłatnego nabywania na własność nieruchomości, którymi dotychczas władają na mocy prawa użytkowania wieczystego. Nie ma zatem potrzeby, by poprzez odpowiednie przepisy przejściowe (jakim jest ww. art. 8) tworzyć konstrukcję prawną mającą zabezpieczyć tego rodzaju prawa. Trudno także podzielić pogląd skarżącego o jakoby jakościowo odmiennym, wzajemnie nieprzystającym sposobie nabywania praw przez podmioty objęte ww. ustawami z lat 2001 i 2005. Pomimo rozróżnienia na "nabywanie przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości" i "przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości", istota uprawnień przyznanych przez ustawodawcę obywatelom pozostaje taka sama: zarówno w przypadku "przekształcenia" jak też "nabycia" obywatel w miejsce prawa użytkowania wieczystego otrzymuje prawo własności nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można także przyjąć, iż wyżej wskazana interpretacja art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., odmawiająca decyzji o nabyciu prawa własności przymiotu decyzji o wyłącznie deklaratoryjnym charakterze oraz interpretacja art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., uznająca brak przeszkód do stosowania przepisów tej ustawy wobec osób, co do których nie zapadła ostateczna o nabyciu własności nieruchomości - stały w sprzeczności z konstytucyjną zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji) oraz zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji). Jako okoliczność, która ma uzasadnić ową sprzeczność skarżący wskazują bezczynność, jakiej dopuściło się część organów zobowiązanych do stosowania ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że należy odróżnić niezgodność działań organów administracji z przepisami prawa, w tym z przepisami Konstytucji, od niezgodności z Konstytucją samych przepisów prawa tj. ich treści, która powinna być podstawą działania organów. Z wadliwego w świetle Konstytucji działania organów administracji nie można wprost wywodzić, że wadliwy jest przepis, na który organ powołuje się podejmując działanie. W szczególności nie można takiego wniosku formułować w odniesieniu do sytuacji, w której znalazł się skarżący tj. bezczynności organu. Przepisy prawa, w tym k.p.a oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), przewidują środki w postaci zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 k.p.a.) oraz skargi na bezczynność organu (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), które umożliwiały wyegzekwowanie na organie przystąpienia do załatwienia sprawy skarżących i zrealizowania uprawnienia wynikającego z przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Zaniechanie przez skarżących z korzystania z owych środków nie jest tożsame z powstaniem stanu niekonstytucyjności. Konsekwencją powyższych rozważań jest konstatacją, że Kolegium nie naruszyło prawa uznając, iż postępowanie w przedmiocie nabycia przez skarżących prawa własności nieruchomości, niezakończone decyzją ostateczną pod rządami ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., powinno być dalej prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Oznaczało to konieczność, w celu przyznania skarżącym prawa własności nieruchomości, spełnienia warunków takiego przyznania (przekształcenia), wskazanych w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. Podstawowym warunkiem, wynikającym z treści art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 wskazanej ustawy, jest istnienie żądania dokonania przekształcenia, z jednoczesną akceptacją obowiązku ponoszenia ciężaru opłaty z tytułu przekształcenia. Skarżący nie żądali jednak, aby organ, poprzez podjęcie decyzji wywołał skutek w postaci przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości (nabycia prawa własności). Skarżących chcieli wydania decyzji mającej być potwierdzeniem nabycia prawa własności, które to nabycie ich zdaniem już nastąpiło. Brak jest podstawy prawnej, w szczególności w przepisach ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., do wydania decyzji w zakresie tak sprecyzowanego żądania skarżących. Zasadne zatem było umorzenie przez Kolegium postępowania jako bezprzedmiotowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA 428/01, opubl. w LEX pod nr 137801), poprzedzone uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji wobec sprzeczności tego rozstrzygnięcia ze zgłaszanym przez skarżących żądaniem. Bezzasadny jest także zarzut skarżących o nie zawarciu w zaskarżonej decyzji wyraźnego stwierdzenia, że Prezydent był zobowiązany ustawą z dnia 26 lipca 2001 r. do wydania decyzji o nabyciu prawa własności nieruchomości, a przez swoją bezczynność w tej kwestii doprowadził do powstania szkody u skarżących. Uwzględniając treść odwołania skarżących, w którym wskazywali oni na przepisy art. 416, 417, 4171, a w szczególności art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego, należy uznać, iż mając na względzie możliwość naprawienia szkody wyrządzonej przez nie wydanie decyzji, w sytuacji gdy istniał obowiązek jej wydania - celem skarżących jest uzyskanie wymaganego przez art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem nie wydania decyzji. Orzekanie o tym żądaniu pozostaje jednakże poza granicami sprawy rozstrzyganej przez organy administracji, zakończonej zaskarżoną decyzją. Rozstrzygnięcia w tym przedmiocie nie przewidują bowiem przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Cechy żądanego przez skarżących orzeczenia posiadałby wyrok sądu administracyjnego orzekający o zasadności skargi na bezczynności organu. Poza zakresem orzekania organu odwoławczego w badanej sprawie pozostawała także możliwość zobowiązania Prezydenta do powiadomienia skarżących na piśmie o przyczynach bezczynności i wskazania osób winnych nie załatwienia sprawy w terminie. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło