II SA/Bd 509/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżaną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz skarżącej 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. (dalej jako "Inspektor Wojewódzki"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm. zwanej w skrócie "k.p.a."), art. 2351, 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j.: Dz. U z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 105, poz. 869) i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. z 2002 r., Nr 132, poz. 1121), po rozpatrzeniu odwołania B. B. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (zwanego dalej "Inspektorem Powiatowym") z dnia [...], [...], nie stwierdzającą u skarżącej choroby zawodowej. W/w rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy: W dniu 16 stycznia 2009 r. Inspektor Powiatowy wszczął z urzędu po powiadomieniu przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, Poradnię Chorób Zawodowych w B. (dalej jako "WOMP") postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej B. B. w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...], nr [...], WOMP stwierdził brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Jednostka orzecznicza I stopnia wskazała, iż skarżąca pracowała w latach 2000 - 2008 na stanowisku sprzedawcy odzieży. Główne dolegliwości badanej to zmiany skórne pod postacią zaczerwienienia, stwardnienia i łuszczenia skóry, głównie na opuszkach palców rąk, ale także na podudziach i stopach. Dolegliwości pojawiły się w roku 2007. Wyniki aktualnie przeprowadzonych w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. badań, w tym testów naskórkowych obejmujących poszerzoną Europejską Serię Podstawową oraz Zestaw Barwniki i Apretury Tkanin wskazują na pozazawodowe uczulenie na nikiel i pallad. Punktowe testy skórne z powszechnymi aeroalergenami oraz wełną owczą wypadły ujemnie. W ocenie WOMP utrzymywanie się zmian chorobowych skóry pomimo wielomiesięcznego braku narażenia zawodowego, lokalizacja wykwitów również w obrębie podudzi i stóp, tj. poza miejscem kontaktu skóry z potencjalnymi czynnikami uczulającymi bądź drażniącymi w miejscu pracy oraz ujemne wyniki badań alergologicznych z alergenami środowiska pracy przemawiają za pozazawodową etiologią choroby skóry. Wobec powyższego brak jest podstaw do rozpoznania u badanej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry pochodzenia zawodowego. Powyższe stanowisko WOMP potwierdził w orzeczeniu lekarskim z dnia [...], nr [...], Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Ł. (dalej jako "IMP"), orzekając jako jednostka orzecznicza II stopnia w wyniku odwołania się skarżącej od orzeczenia lekarskiego wydanego przez WOMP. Decyzją z dnia [...], [...], Inspektor Powiatowy odmówił stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - alergicznego kontaktowego zapalenia skóry - wymienionej w poz. 18 (1) wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Uzasadniając w/w rozstrzygnięcie organ I instancji powołał się na diagnozę przedstawioną w uzasadnieniach wydanych w toku postępowania orzeczeń lekarskich. Odwołując się od tej decyzji do Inspektora Wojewódzkiego skarżąca zarzuciła, iż decyzja Inspektora Powiatowego została oparta na orzeczeniu lekarskim, którego nie można uznać za obiektywne i wiążące. Badanie przeprowadzone w IMP nie uwzględniało faktu, że sprzedawane przez nią produkty były produkowane w Chinach, w związku z czym jest ono niewiarygodne. Odwołująca się wskazała na konieczność przeprowadzenia kolejnego badania podkreślając, iż nie można wykluczyć zajęcia przez inny zespół biegłych odmiennego stanowiska. Po rozpatrzeniu odwołania Inspektor Wojewódzki wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku skarżącej nie zostały spełnione konieczne warunki do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Rozpoznane przez WOMP i IMP schorzenie skóry nie zostało uznane za chorobę zawodową. Jednostka orzecznicza II stopnia wykluczyła etiologię zawodową schorzenia, wskazując z dużym prawdopodobieństwem, że stwierdzona u badanej alergia na nikiel i pallad jest następstwem przekłuwania ciała i noszenia metalowej biżuterii. Zarówno charakter, jak i sama lokalizacja zmian skórnych, utrzymywanie się zmian chorobowych po zakończeniu pracy w narażeniu oraz ujemne wyniki badań alergologicznych z potencjalnymi alergenami środowiska pracy nie dały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i potwierdzają właściwą diagnozę jednostek orzeczniczych. Odnosząc się do zarzutu odwołania kwestionującego wiarygodność wydanych w postępowaniu orzeczeń lekarskich Inspektor Wojewódzki wyjaśnił, iż wystąpił za pośrednictwem WOMP do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (IMiZŚ) z prośbą o przeprowadzenie konsultacji skarżącej. Jednostka orzecznicza I stopnia pismo to przekazała do Urzędu Marszałkowskiego w T., który uznał za niezasadne przeprowadzenie ponownych badań skarżącej w innej jednostce badawczo-rozwojowej. Wystosowane zostało także pismo do IMP z prośbą o przekazanie sprawy B. B. do IMiZŚ, jednakże jednostka orzecznicza II stopnia ze względu na stanowisko Urzędu Marszałkowskiego także odmówiła skierowania pacjentki do tego instytutu. W toku postępowania odwoławczego uzyskano jednak opinię lekarza medycyny przemysłowej, z której wynika, że niezasadne jest ponowne badanie pacjentki. W opinii organu II instancji podnoszony przez skarżącą w odwołaniu zarzut, że sprzedawany przez nią towar był produkcji chińskiej, a zatem wydane w toku postępowania administracyjnego orzeczenie lekarskie nie jest wiarygodne, jest bezzasadny. Podkreślono, iż nie jest kwestionowana możliwość potencjalnego narażenia pacjentki na czynniki alergizujące w środowisku pracy, jednakże sam fakt kontaktu strony z czynnikiem potencjalnie alergizującym nie jest jednoznaczny z wystąpieniem i stwierdzeniem choroby zawodowej. Ponadto Inspektor Wojewódzki zauważył, że przeprowadzone u skarżącej w IMP testy naskórkowe obejmujące poszerzoną Europejską Serię Podstawową i Serię Barwników oraz Apretury Tkanin są wiarygodnym narzędziem do wykrywania alergii na związki chemiczne wchodzące w skład tkanin, bez względu na ich pochodzenie, zaś lekarze zatrudnieni w tej jednostce orzeczniczej posiadają wymagane kwalifikacje do orzekania w przedmiotowym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy B. B. zarzuciła decyzji Inspektora Wojewódzkiego naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 k.p.a. oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Powiatowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż orzekające w sprawie organy nie uczyniły zadość obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie zbadano czy uszkodzenia skóry mogły zostać spowodowane czynnikami chemicznymi, w narażeniu na które strona pracowała przez okres 8 lat. Nie pobrano próbek farb sprzedawanej przez skarżącą odzieży ani nie ustalono z jakimi metalami i tworzywami sztucznymi miała ona kontakt przez 8 lat. Nie przeprowadzano ponadto żadnych badań toksykologicznych celem ustalenia wpływu szkodliwych czynników chemicznych występujących w środowisku pracy na zdrowie strony. W toku postępowania skupiono się wyłącznie na badaniach alergologicznych, które jednak nie mogą zostać uznane za miarodajne, ponieważ przy wykonywaniu testów w IMP oparto się na Europejskiej Serii Podstawowej alergenów, która nawet w polskiej wersji rozszerzonej obejmuje zaledwie ok. 50 alergenów, podczas gdy obecnie znanych jest ponad 3500 alergenów. Nie można zatem uznać, iż przeprowadzono pełną diagnostykę alergologiczną. Organy bezkrytycznie przyjęły hipotezę opartą na przypuszczeniach lekarzy IMP, zgodnie z którą dolegliwości skarżącej zostały spowodowane alergią na nikiel i pallad, powstałą w następstwie przekłuwania ciała i noszenia metalowej biżuterii. Przy formułowaniu tej diagnozy nie wzięto jednak pod uwagę faktu, że badana nie nosi metalowej biżuterii, a zmiany chorobowe wystąpiły również na stopach i podudziach. W opinii skarżącej o naruszeniu obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego świadczy również to, iż w decyzjach organów sanitarnych nie odniesiono się do wyników testów przeprowadzonych u niej w czasie dwukrotnej hospitalizacji w X Wojskowym Szpitalu Klinicznym w B., gdzie stwierdzono pozytywne testy kontaktowe na siarczan niklu i chlorek kobaltu, czyli substancje chemiczne, z którymi na co dzień miała do czynienia przez 8 lat pracy. Skarżąca zwróciła uwagę, że organ II instancji pomimo wątpliwości co do rzetelności opinii IMP nie przeprowadził dodatkowych konsultacji w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., co w rozpatrywanym przypadku winno mieć miejsce. Zdaniem skarżącej postępowanie dowodowe przeprowadzono wadliwie, gdyż nie zawiadomiono jej o wizji lokalnej w miejscu pracy, o pobieraniu jakichkolwiek próbek farb, tkanin, metali, z jakimi miała styczność w miejscu pracy. Samo zaś pobranie próbek skarżąca uważa za możliwe, ponieważ jej dotychczasowy pracodawca jedynie pozornie zlikwidował swoją działalność, aby uniknąć odpowiedzialności za powstanie choroby skarżącej, faktycznie zaś prowadzi tego samego typu działalność (sprzedaż odzieży chińskiej i tureckiej) w B., S. i B. na inne nazwiska. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do treści skargi Inspektor Wojewódzki ocenił, iż bezzasadny jest zarzut skarżącej o braku podjęcia przez organ II instancji czynności mających na celu wszechstronne wyjaśnienie sprawy. Wskazał, że wystąpiono do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o dodatkową konsultację pacjentki, jednakże z przyczyn niezależnych od organu odmówiono pacjentce kolejnej konsultacji w jednostce orzeczniczej II stopnia. W związku z tym zwrócono się o wydanie dodatkowej opinii do lekarza specjalisty z zakresu medycy przemysłowej J. J., który uznał, że nie ma podstaw do przeprowadzenia ponownych badań lekarskich skarżącej. Lekarz ten ocenił, iż dotychczas wykonane badania lekarskie przeprowadzone zostały zgodnie z obowiązującą procedurą, a kolejne badania nie wpłynęłyby na zmianę rozpoznania. Ponadto zdaniem organu odwoławczego podnoszony w skardze argument wieloletniego zatruwania chemikaliami w trakcie pracy zawodowej i niewykonania badań toksykologicznych nie ma związku z analizowaną sprawą, albowiem postępowanie prowadzone było w związku z podejrzeniem alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, tj. dotyczyło wyłącznie jednostki chorobowej wymienionej w pkt 18 (1) obwiązującego wykazu chorób zawodowych. Inspektor Wojewódzki uznał również za bezzasadny podnoszony przez skarżącą zarzut dotyczący braku wskazania przyczyny choroby, podkreślając, że jednostki orzecznicze zgodnie z rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych zobligowane są do wydania orzeczeń o rozpoznaniu choroby zawodowej bądź jej braku, natomiast w uzasadnieniu orzeczenia negatywnego dla strony nie musi zostać wskazana przyczyna wystąpienia schorzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w skrócie "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu, tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe w postępowaniu administracyjnym naruszenia prawa. Badając zaskarżoną decyzję w powyższy sposób Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od wskazania, że zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast przepis art. 235² Kodeksu pracy wskazuje, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Definicja choroby zawodowej została wprowadzona mocą obowiązującej od dnia 3 lipca 2009 r. ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 825). Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 - 6 i § 1¹ Kodeksu pracy zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), określające wykaz chorób zawodowych; okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym; sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. Stosownie do § 8 ust. 1 przywołanego rozporządzenia, podstawą wydania decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 omawianego aktu. Analizując podstawy wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej należy w szczególności zwrócić uwagę na regulację sposobu orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej. Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia wydawanie orzeczeń w tym przedmiocie zostało powierzone lekarzom spełniającym wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy, zatrudnionym w jednostkach orzeczniczych I stopnia (wymienionym w § 5 ust. 2 rozporządzenia) oraz II stopnia (wskazanym w § 5 ust. 3 rozporządzenia). Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Zdaniem Sądu celem tego uregulowania jest zapewnienie - na wniosek pracownika - możliwości quasi instancyjnej kontroli prawidłowości orzeczenia lekarskiego przez jednostkę inną niż ta, która wydała niekorzystne dla niego orzeczenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2001r., sygn. akt I SA 2555/00, opublikowany w elektronicznym Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 55274 – na tle analogicznego § 9 uchylonego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych). W przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej I stopnia (tj. orzeczenie nr [...] z dnia [...]) zostało oparte o badania przeprowadzone w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., który następnie wypowiadał się w sprawie (orzeczenie lekarskie z dnia [...]) jako organ orzeczniczy II stopnia. W istocie zatem skarżąca została pozbawiona prawa do dwukrotnego, niezależnego orzeczenia lekarskiego w kwestii stwierdzenia choroby zawodowej. Uchybienie to mogło być usunięte poprzez przeprowadzenie badań i wydanie orzeczenia przez Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. jako lekarskiej jednostki orzeczniczej II stopnia. Brak środków finansowych, który stanął na przeszkodzie wydaniu orzeczenia lekarskiego przez ten Instytut nie jest przewidzianą przez przepisy prawa okolicznością pozwalająca na oparcie decyzji w przedmiocie choroby zawodowej na orzeczeniu lekarskim nie spełniającym wymogu wydania w warunkach niezależności. Powyższego uchybienia nie usunęło także oparcie się przez Inspektora Wojewódzkiego na opinii lekarza specjalisty z zakresu medycyny przemysłowej. Przepisy rozporządzenia nie przewidują możliwości orzekania w charakterze lekarskiej jednostki orzeczniczej II stopnia przez inne podmioty (innych lekarzy) niż wymienione w § 5 ust. 3 rozporządzenia. Powyższe uchybienie zdaniem Sądu mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie przez organ orzeczniczy II stopnia, niewypowiadający się wcześniej w sprawie, orzeczenia lekarskiego stwierdzającego u skarżącej chorobę zawodową. Stwierdzenie powyższego uchybienia, skutkującego uznaniem, że co do zasady decyzja inspektora sanitarnego nie mogła być oparta o orzeczenie wydane przez IMP w Ł. czyni bezzasadnym rozpatrywanie pozostałych zarzutów skarżącej, odnoszących się w istocie do treści tej opinii. Sąd zwraca jedynie uwagę, iż jak wynika z akt sprawy (k. 38 akt administracyjnych) do lekarskiego organu orzeczniczego II stopnia była przesyłana kopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego skarżącej. W toku postępowania administracyjnego skarżąca nie podnosiła zaś kwestii braku wypowiedzi w orzeczeniu lekarskim odnośnie wyników testów na alergeny przeprowadzonych u niej w czasie dwukrotnej hospitalizacji w X Wojskowym Szpitalu Klinicznym w B., gdzie stwierdzono pozytywne testy kontaktowe na siarczan niklu i chlorek kobaltu. O konieczności zaś uzupełnienia materiału dowodowego m.in. poprzez przekazanie przez pracodawcę próbek substancji o działaniu uczulającym, z którymi strona miała do czynienia w pracy zawodowej – stosownie do § 6 ust. 5 ww. rozporządzenia decyduje lekarz wydający orzeczenie lekarskie. Brak takich działań powinien zatem być kwestionowany przede wszystkim w toku odwołania od orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarską jednostkę orzeczniczą. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji. W ponownym postępowaniu organ winien wydać rozstrzygnięcie po uzyskaniu orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarską jednostkę orzeczniczą II stopnia inną niż IMP w Ł., po przedstawieniu jej ewentualnego uzupełnienia odwołania skarżącej od orzeczenia lekarskiego wydanego przez jednostkę orzeczniczą I stopnia. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a. O kosztach w zakresie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349; z późn. zm.), biorąc pod uwagę, iż charakter sprawy nie jest skomplikowany oraz uwzględniając wysokość opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W zakresie zwrotu kosztów należy wskazać, iż Sąd omyłkowo obciążył organ także obowiązkiem zwrotu kosztów uiszczonego przez skarżącą wpisu w wysokości 200 zł. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. strona skarżąca działanie organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych nie ma obowiązku uiszczenia wpisu. Wpis ten, jako nienależnie uiszczony powinien zatem zostać zwrócony skarżącej przez Sąd (art. 225 p.p.s.a.) Błędne rozstrzygnięcie odnośnie kosztów może być zaskarżone w drodze odrębnego zażalenia (art. 227 § 1 p.p.s.a.).