II SA/Bd 515/24

WyrokWSA w Bydgoszczy2025-01-15

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Joanna Brzezińska, Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z 2000 r. w trybie wznowienia postępowania, pomimo zarzutów dotyczących braku zgody właścicieli nieruchomości na dysponowanie nią na cele budowlane?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w zakresie przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dotyczyło to braku wszechstronnej analizy dokumentów potwierdzających prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz błędnej oceny oświadczenia właścicieli jako zgody na budowę nowego kolektora.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z 2000 r. udzielającej pozwolenia na budowę kolektora tłocznego. Skarżący zarzucił, że decyzja z 2000 r. została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ inwestor nie przedłożył wymaganej zgody właścicieli nieruchomości na dysponowanie nią na cele budowlane, a taka zgoda nigdy nie została uzyskana. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że właściciele brali udział w postępowaniu i otrzymali decyzję, a zarzuty skarżącego nie uzasadniają wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego od Wojewody na rzecz skarżącego oraz nakazał zwrot nadpłaconego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenie na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. G. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz M. G. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Decyzją z 4 kwietnia 2024 r. (znak [...]) Wojewoda Kujawsko-Pomorski, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania M. G., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] października 2023 r. (znak [...]) o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z 9 października 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej na wniosek Urzędu Gminy D. pozwolenia na budowę kolektora tłocznego z rur PE HD o śred. 160 mm, o łącznej długości 827,0m zlokalizowanego pomiędzy istniejącymi przepompowniami ścieków PS-1 i PS-3 w miejscowości D. , gm. D.. W uzasadnieniu Wojewoda podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie nie zaistniały wskazywane przez M. G. we wniosku o wznowienie postępowania przesłanki do wzruszenia decyzji ostatecznej w tym trybie tj. określone w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. M. G. (dalej "skarżący") w skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł o: - stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z 9 października 2000 r. nr [...] z uwagi na zaistnienie przesłanek z art. 156 k.p.a., - w przypadku uznania przez Sąd, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności tej decyzji o uchylenie decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego [...] i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. o uchylenie decyzji organu I i II instancji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. o uchylenie decyzji I i II instancji w całości z powodu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. o uchylenie decyzji I i II instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Urząd w Gminy w D. , jako inwestor budowy kolektora tłocznego pomiędzy przepompowniami ścieków PS-1 i PS-3 zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] o wydanie pozwolenia na budowę rurociągu tłocznego o łącznej długości 827 mb, który miał między innymi przechodzić przez działkę nr [...]. Wnioskodawca miał obowiązek dostarczyć projekt budowlany oraz wykaz właścicieli gruntów, na którym miała być przeprowadzona inwestycja. Skarżący podkreślił, że jednocześnie inwestor miał obowiązek przedłożyć oświadczenia woli ówczesnych właścicieli gruntów tj. pisemne wyrażenie zgody na przeprowadzenie wspomnianej inwestycji. Natomiast organ wydający decyzję nr [...] był zobowiązany zapoznać się z przedłożoną dokumentacja i w przypadku ujawnienia braków formalnych wnosić o ich uzupełnienie lub rozpoznać wniosek negatywnie. W dokumentacji w aktach sprawy brak takiego oświadczenia woli właścicieli nieruchomości dz. Nr [...] tj. D. i M. G.. Zdaniem skarżącego zgoda taka nigdy nie była wydana przez właścicieli jak również nie toczyło się nawet rozmowy w tej sprawie między Urzędem Gminy i właścicielami nieruchomości. Zatem wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę skutkowało przeprowadzeniem inwestycji na terenie ww. nieruchomości bez zgody właścicieli Skarżący zarzucił, że wskutek tego doszło do wyrządzenia szkody naruszając interes stron postępowania. Zarzuty te skarżący zgłosił we wniosku do Starosty z [...] października 2022 r. o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. bowiem strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Po przedstawieniu przebieg postępowania skarżący wskazał, że organ nie dopatrzył się we wznowionym postępowaniu żadnych nieprawidłowości. W uzasadnieniu postanowienia Starosty wskazano, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie, jak również zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji o pozwoleniu na budowę, co świadczy o tym, że strony brały udział w toczącym się postępowaniu. Skarżący w tym zakresie zarzucił, że na pokwitowaniu korespondencji skierowanej do Państwa G. widać, że nie został on dostarczony stronie postępowania lecz jak ustalono w postępowaniu matce jednej ze stron H. G.. Zdaniem skarżącego H. G. w okresie kiedy doszło do odbioru ww. korespondencji cierpiała na demencję, a jej stan zdrowia powodował, że nie funkcjonowała ona logicznie, pismo prawdopodobnie spaliła. W trakcie choroby zajmowała się wyłącznie podtrzymywaniem ognia w przydomowym piecu. W tym zakresie skarżący wskazał przedłożoną dokumentację medyczną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Kujawsko-Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej (w tym aktów wydawanych w postępowaniu administracyjnym) pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Nadto sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135). W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Uwzględniając treść i wnioski skargi należy podkreślić, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania sprawy administracyjnej niejako w "zastępstwie" organów administracji publicznej. Postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi bowiem kontynuacji postępowania administracyjnego, lecz jego celem jest kontrola czy wydane w sprawie rozstrzygnięcie organu administracji ostateczne w administracyjnym trybie instancji nie jest dotknięte takimi wadami, które uzasadniają wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Wobec powyższego w nawiązaniu do treści i wniosków skargi podkreślenia wymaga, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontroli sądu nie podlega prawomocna decyzja Starosty [...] nr [...] z [...] października 2000 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca G. D. pozwolenia na budowę kolektora tłocznego o długości 827 mb zlokalizowanego pomiędzy istniejącymi przepompowniami ścieków PS-1 i PS-3 w miejscowości D. gm. D. (dalej "decyzja nr [...]"). Przedmiot skargi w rozpoznawanej sprawie stanowi decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 4 kwietnia 2024 r. [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z 19 października 2023 r. o odmowie uchylenia ww. decyzji nr [...]. Zaskarżona decyzja ostatecznie zakończyła bowiem odrębne postępowanie prowadzone na wniosek skarżącego w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego tj. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (przepisy rozdziału XII k.p.a.). Oznacza to, że granice przedmiotowej sprawy sądowoadministracyjnej obejmują postępowanie administracyjne wznowieniowe, w którym organy administracji wydały zaskarżoną decyzję z [...] kwietnia 2024 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] października 2023 r. odmawiającą uchylenia decyzji Starosty nr [...] z [...] października 2000 r. Wobec powyższego nie mogą w niniejszej sprawie odnieść zamierzone skutku żądania skargi stwierdzenia przez sąd nieważności ww. decyzji Starosty nr [...], z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i ogólnikowo przywołany art. 156 k.p.a. Sąd również nie stwierdził w niniejszej sprawie podstaw aby stwierdzić, że zaskarżona decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z [...] kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Starosty nr [...] została wydana z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, którym decyzja ta została zakończona (tj. postępowania wznowieniowego). Wskazać przyjdzie, że powyższy zarzut w skardze nie został uzasadniony w jakikolwiek sposób, nie wskazano także jaka przesłanka wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Z uwagi na wskazaną odrębność pierwotnego postępowania administracyjnego zakończonego decyzją starosty w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę od postępowania nadzwyczajnego toczącego się w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty nr [...], brak jest podstaw do odnoszenia wskazywanych przez skarżącego podstaw wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją, do ewentualnych podstaw wznowienia odrębnego postępowania wznowieniowego. Zasadny okazał się natomiast zarzut naruszenia przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego oraz Starostę [...] w rozpoznawanej sprawie przepisów postępowania w stopniu, który może mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, w której po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego - odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Starosty nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że podaniem z [...] października 2022 r. (wpływ do organu) M. G. wniósł do Starostwa Powiatowego w [...] żądanie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie D. pozwolenia na budowę kolektora tłoczącego pomiędzy istniejącymi przepompowniami ścieków w miejscowości D. , zarzucając wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Wnioskodawca, będący właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości D. (działki nr ewid,[...] i [...]) przez którą przebiega ww. obiekt budowlany podniósł, że inwestor nie przedłożył do wniosku o zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zgody właścicieli nieruchomości na dysponowanie nią na cele budowlane. Nigdy nie ubiegał się o taką zgodę od ówczesnych właścicieli (rodziców skarżącego) i takiej nie uzyskał. Na wezwanie organu o doprecyzowanie czy ww. wniosek stanowi żądanie wznowienia postępowania czy stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] i z jakich podstaw, w piśmie z 10 listopada 2022 r. wnioskodawca wskazał, że wniosek dotyczył: wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. z tego powodu, ze strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktycznie istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Dodatkowo wskazał, że okoliczności wydania spornej decyzji wypełniają również znamiona naruszenia przepisów art. 156 § 1 k.p.a., gdyż decyzja zatwierdzająca projekt budowlany została wydana z naruszeniem przepisów o własności. W związku z tym skarżący w pierwszej kolejności wniósł o wznowienie postępowania celem uzupełnienia przez wnioskodawcę braków formalnych (zgód właściciela działki nr [...]). W tym miejscu wskazać przyjdzie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie podkreśla się, że tryby nadzwyczajne postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności oraz wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją są to tryby konkurencyjne, bowiem ustawodawca odrębnie uregulował podstawy wzruszenia wadliwej decyzji administracyjnej w każdym z nich. Dodać należy, że z uwagi na skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji przyjmuje się, że ten tryb nadzwyczajny ma pierwszeństwo, przed innymi. Nie wynika przy tym z akt sprawy, czy Starosta przekazał wniosek skarżącego w zakresie żądania stwierdzenia nieważności decyzji Starosty nr [...] do załatwienia organowi właściwemu, zgodnie z art. 65 § 1 w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. i czy organ ten przeprowadził postępowanie w sprawie. Nie jest jednak sporne w sprawie, że kwestionowana decyzja Starosty pozostawała w obiegu prawnym w chwili wydania zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji Wojewody. Przechodząc do oceny zgodności prawem zakończonego zaskarżoną decyzją Wojewody postępowania wznowieniowego zwrócić należy uwagę w pierwszej kolejności na jego dwuetapową specyfikę i regulacje materialnoprawno-procesowe przepisów rozdziału 12 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a."). Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; (...) Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a-145b następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). W myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). W niniejszej sprawie skarżący oparł swój wniosek z 19 października 2022 r. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] października 2000 r. oparł na dwóch przesłankach tj. twierdzeniu, że: - strona (M. i D. małżonkowie G. - poprzednicy prawni skarżącego jako właściciele nieruchomości dz. nr [...] położonej w D. ) nie brali udziału w postępowaniu bez własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz - wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję tj. to, że nie dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, przy czym nie wystąpił i nie uzyskał zgody właścicieli nieruchomości na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie pierwotnie postanowieniem z 7 listopada 2022 r. Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania. Na skutek uchylenia tego rozstrzygnięcia postanowieniem kasacyjnym Wojewody z 26 lipca 2023 r. i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia – postanowieniem z 2 października 2023 r. (znak [...]) Starosta na wniosek skarżącego wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzja tego organu nr [...], powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., uznając, że został zachowany termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. Powyższe postanowienie, w myśl art. 149 § 1 i 2 k.p.a. stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dopiero po przeprowadzeniu tego postępowania właściwy organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 k.p.a.). Dodatkowo ustawodawca zastrzegł, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2). Decyzją z 19 października 2023 r. znak [...] Starosta [...], w związku z wnioskiem M. G., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia spornej decyzji własnej nr [...] z 9 października 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie D. pozwolenia na budowę kolektora tłocznego. Organ pierwszej instancji uzasadniając to rozstrzygnięcie wskazał na przebieg postępowania poprzedzający wydanie kwestionowanej decyzji. Decyzją z 9 października 1996 r. (znak [...]) Kierownik Urzędu Rejonowego w [...], na wniosek Wójta Gminy D. zatwierdził projekt budowlany i udzieli pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków na działce nr [...], przepompowni PS-1 na działce nr [...] na działce nr [...] w miejscowości G. i przepompowni PS-4 na działce nr [...] w miejscowości D. wraz z kanalizacja sanitarną w miejscowości D. i G. gmina D. . Zakresem robót dla działki nr [...] ( obecnie nr [...] i [...]) było ułożenie kolektora tłocznego PVC 110mm. Według wykazu właścicieli działek, na których miała być zrealizowana inwestycja, dołączonego przez Wójta Gminy D. po postanowieniu z 9 września 1996 r. właścicielem działki nr [...] był M. G.. Organ wskazał, że decyzja ta została doręczona stronom postępowania, po czym inwestor przystąpił do realizacji budowy. Powyższa decyzja została zmieniona decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z 29 czerwca 1998 r. (znak [...] w zakresie technologii oczyszczalni ścieków i nie obejmowała działki nr [...]. Organ ustalił, że po zakończeniu ww. inwestycji G. D. wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę kolektora tłocznego pomiędzy istniejącymi przepompowniami ścieków PS-1 i PS-3 wskazując, że przepustowość wcześniej wybudowanego kolektora tłocznego w stosunku do możliwości całego układu kanalizacyjnego jest niewystarczająca. Załączony do wniosku projekt budowlany zakładał budowę rurociągi tłocznego z rur PE HD 160 mm o łącznej długości 827 mb usytuowanego obok istniejącego rurociągu, w tym usytuowanego na działce nr [...]. Po sprawdzeniu tego projektu Starosta [...] decyzją nr [...] z 9 października 2000 r. (znak ) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla ww. robót. Starosta stwierdził, że decyzja ta została wysłana do stron postępowania administracyjnego ustalonych na podstawie załączonych zgód właścicieli działek, na których realizowana miała być inwestycja. Dla działki nr [...] własność ustalono na podstawie wypisu z rejestru gruntów wydanego przez geodetę powiatowego i Wydział Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami w [...], który wskazał własność D. i M. G. (obecnie właścicielem działek nr [...] jest M. G.). Po postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego określono ostateczność decyzji i przyjęto od inwestora zawiadomienie o zamierzonym przystąpieniu do wykonania robót budowlanych. Organ stwierdził, że właścicielami działki nr [...] w dniu wydania decyzji nr [...] byli D. i M. G.. W aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie, jak również zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji o pozwoleniu na budowę, co świadczy o tym, że strony brały udział w toczącym się postępowaniu. Ww. właściciele nieruchomości w ustawowym terminie od daty otrzymania decyzji nie skorzystali z możliwości wniesienia odwołania od decyzji. Natomiast M. G. nie był stroną tego postępowania. Dalej Starosta stwierdził, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie dopatrzył się żadnych istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie D. i M. G., co prawda podpisane przez M. G., natomiast jest to okoliczność znana organowi, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę. W odwołaniu od tej decyzji, błędnie nazwanym "zażaleniem na postanowienie" skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji zarzucił, że Urząd Gminy w D. jako inwestor miał obowiązek przedłożenia wraz z projektem budowlanym wykaz właścicieli nieruchomości, przez które będzie przechodzić inwestycja oraz oświadczeń woli właścicieli gruntów tj. pisemne wyrażenie zgody na przeprowadzenie wspomnianej inwestycji. Starosta jako organ wydający decyzję natomiast miał obowiązek zapoznać się z przedłożoną przez inwestora dokumentacją i wobec ujawnienia jej braków formalnych wezwać o ich uzupełnienie lub rozpoznać wniosek negatywie. Zarzucił, że w dokumentacji na podstawie której wydano przedmiotową decyzję brakuje zgody ówczesnych właścicieli jego nieruchomości usytuowanej na działce nr [...] tj. D. i M. G.. Urząd Gminy, nie prowadził żadnych rozmów z właścicielami w tej sprawie i nigdy nie udzielili oni takiej zgody. Odwołujący się podniósł ponownie, że właściciele nigdy nie otrzymali do rak własnych korespondencji sugerującej, że pozostają strona postępowania administracyjnego, zatem dokonano inwestycji bez zgody ówczesnych właścicieli. Inwestycja obniżyła wartość nieruchomości oraz ograniczyła sposób jej zagospodarowania, doszło zatem do wyrządzenia szkody naruszając ważny interes jednej ze stron postępowania. Zakwestionował jednocześnie stwierdzenie przez organ pierwszej instancji faktu doręczenia spornej decyzji ówczesnym właścicielom nieruchomości Państwu G. , bowiem jak wskazywał na pokwitowaniu odbioru listu poleconego widać, że nie został on dostarczony stronie postępowania lecz innej osobie o tym samym nazwisku. Wojewoda Kujawsko-Pomorski wskazana na wstępie decyzją z 4 kwietnia 2024 r. utrzymując w mocy powyższą decyzję Starosty [...] z 19 października 2023 r. o odmowie uchylenia decyzji pierwotnej zwrócił uwagę na zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.) oraz dwuetapowy tryb postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W szczególności podkreślił, że w myśl art. 148 k.p.a. dla wznowienia postępowania na wniosek strony ważna jest data, w której strona powzięła wiadomość o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Przy czym dla strony, która nie brała bez własnej winy udziału w postępowaniu miesięczny termin do wniesienia o wznowienie postepowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Organ odwoławczy podniósł, że w sprawie organ I instancji ustalił, że wniosek o wznowienie został złożony z zachowaniem prawem przewidzianych terminów. Zdaniem organu odwoławczego skarżący mimo, że powołał się na dwie przesłanki wznowienia, nie podał konkretnie jakie według niego okoliczności stanowią o wyczerpaniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Niemniej organ I instancji, jak i organ odwoławczy przeanalizował przedmiotowa sprawę i nie dopatrzył się żadnych istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów nieznanych organowi, które istniałyby w dniu wydania decyzji. W dalszej części uzasadnienia Wojewoda odniósł się szczegółowo wyjaśnił z jakich powodów uznał, że nie zaistniała w okolicznościach przedmiotowej sprawy druga z podnoszonych we wniosku przesłanek wznowienia tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Organ ustalił, że M. G., jako następca prawny ówczesnych właścicieli nieruchomości – działki nr [...], jest uprawniony do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem organu jednak D. G. i M. G. zostali uznani za strony postępowania zakończonego wydaniem spornej decyzji i w takim charakterze brali w nim udział. Wynika to ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego tj. wykazu stron postępowania, w którym wymieniono wyżej wymienionych pod wskazanym adresem. W aktach znajduje się również wysłane do nich zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji, podpisane przez matkę H. G.. W odniesieniu do zarzutu odwołania co do niedoręczenia spornej decyzji stronom, organ wskazał na przepis art. 43 k.p.a. podkreślając, że decyzja ta została doręczona na adres zamieszkania właścicieli nieruchomości tj. [...] w miejscowości D., a odebrała ja dorosły domownik D. G. i M. G. - H. G.. Niezrozumiały jest zatem zarzut odwołania doręczenia decyzji jakiejś osobie o tym samym nazwisku. Nastąpiło zatem przewidziane ww. przepisem tzw. doręczenie zastępcze, które opiera się na domniemaniu, że dorosły domownik adresata który podjął się doręczenia przesyłki i który pokwitował odbiór pisma, przyjął je w celu oddania adresatowi i pismo to adresatowi zostało doręczone. Przepis nie wymaga, aby podjęcie się oddania pisma adresatowi miało formę wyraźnego oświadczenia. Nadto 9 stycznia 2001 r. organ pierwszej instancji wysłał do stron postępowania zawiadomienie o wniesieniu odwołania "od decyzji Starostwa Powiatowego [...] [...] z dnia 9 października 2000 r. o pozwoleniu na budowę kolektora tłocznego zlokalizowanego pomiędzy istniejącymi przepompowniami (...). Z wykazu stron, którym doręczono to zawiadomienie wynika, że doręczono je także D. G. i M. G., jako stronom postępowania administracyjnego. Zawiadomienie to zostało odebrane osobiście przez M. G. 12 stycznia 2000 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy. Organ odwoławczy nie dał zatem wiary twierdzeniom skarżącego, iż D. i M. G. nigdy nie otrzymali do rak własnych korespondencji sugerującej, że pozostają stroną postępowania administracyjnego. Na podstawie całokształtu akt sprawy stwierdził, że w stosunku do wyżej wymienionych nie zachodzi podnoszona przez skarżącego przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie budzi wątpliwości Sądu, że zgodne z obowiązującymi przepisami prawa jest stwierdzenie przez organy administracji orzekające w sprawie, że nie zaszła w okolicznościach sprawy przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z 9 października 2000 r., w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę - określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Składający w niniejszej sprawie 19 października 2022 r. (zatem po dwudziestu dwóch latach od wydania decyzji) wniosek o wznowienie postępowania M. G. - jako aktualny właściciel nieruchomości obejmującej działki nr [...]), nie wykazał bowiem skutecznie ani tego, że wniosek o wznowienie z tej przyczyny złożył w terminie, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., tj. w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, ani też, że ówcześni właściciele nie wiedzieli o wydaniu tej decyzji i nie mieli rzeczywistej możliwości udziału w postępowaniu. Wskazać należy, że organ I instancji zaniechał dostatecznego wyjaśnienia po wznowieniu postępowania, czy wniosek został złożony w ww. terminie ustawowym, a samo wskazanie przez skarżącego przybliżonej daty nie jest w tym zakresie wystarczające. W okolicznościach sprawy należało ustalić kiedy strona postepowania, czyli właściciele nieruchomości, a nie osobiście obecny właściciel dowiedzieli się o wydaniu decyzji. W tym zakresie niezbędne minimum stanowiłoby co najmniej przesłuchanie w charakterze świadków poprzedników prawnych (rodziców) skarżącego). Podkreślić bowiem należy za organem odwoławczym, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), w myśl której decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Niezależnie od powyższego oparte na prawidłowej i wszechstronnej analizie akt administracyjnych sprawy jest ustalenie organów, że rodzice skarżącego D. i M. małżonkowie G. mieli zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym sporną decyzją Starosty nr [...], podobnie jak pozostali właściciele nieruchomości objętej jej zakresem. W szczególności nastąpiło skuteczne prawnie doręczenia zastępcze tej decyzji, do rąk dorosłego domownika D.i M. G. (adres zamieszkania [...] D. ), zgodne z przepisem art. 43 k.p.a. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, mającego charakter dokumentu urzędowego, wynika jednoznacznie, że odbiór przesyłki w dniu 12 października 2000 r. pokwitowała dorosły domownik – H. G.. W toku postępowania wznowieniowego nie przedłożono żadnych dowodów, które podważyłyby okoliczność, że osoba ta nie podjęła się oddania pisma jego adresatom. Nie przedłożono w szczególności żadnego dowodu podważającego zdolność w tym czasie H. G. do czynności prawnych. Nadto w złożonych oświadczeniach M. i D. G. nie zakwestionowali faktu otrzymania tej decyzji w październiku 2000 r. Zasadnie również w decyzji Wojewody podkreślono, że dodatkowym argumentem potwierdzającym możliwość udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, w tym chociażby poprzez wniesienie odwołania przez D. i M. małżonków G. , jest niesporny fakt potwierdzenia w dniu 12 stycznia 2001 r. własnoręcznym podpisem przez M. G. faktu doręczenia mu kierowanego do niego i małżonki zawiadomienia Starosty [...] z dnia 9 stycznia 2001 r. o wniesieniu przez właścicieli innej nieruchomości odwołania od decyzji Starosty [...] [...] z dnia 9 października 2000 r. o pozwoleniu na budowę kolektora tłocznego zlokalizowanego pomiędzy istniejącymi przepompowniami ścieków PS-1 i PS-3 w miejscowości D. gm. D. (vide zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy). W konsekwencji stwierdzić, należy, że poprzednicy prawni skarżącego, jako właściciele nieruchomości – działki nr [...] w D. mieli zapewniony udział w postępowaniu administracyjnym zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Niepodjęcie przez stronę postępowania administracyjnego we właściwej formie i terminie środków obrony własnych interesów prawnych (np. w formie odwołania od decyzji Starosty nr [...], która zawierała prawidłowe pouczenie w tym zakresie), nie stanowi o wadliwości z tego powodu postępowania administracyjnego, w tym samej decyzji. Odmienną ocenę działania i rozstrzygnięć organów administracji obu instancji w niniejszej sprawie należy wyrazić w odniesieniu do rozpoznania i wyjaśnienia całokształtu niezbędnych okoliczności w zakresie drugiej ze wskazanych we wniosku skarżącego o wznowienie postępowania przesłanek tj. tego, czy w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Sąd zważył bowiem, że w tym zakresie zarówno Starosta [...], jak i Wojewoda orzekli z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy wznowieniowej. Powyższa przesłanka wskazująca na kwalifikowaną wadę postępowania administracyjnego, mogącą w istotny wpłynąć na treść decyzji kończącej postępowanie, może z woli ustawodawcy stanowić podstawę wznowienia postępowania zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu (art. 148 § 1 k.p.a.). Przy czym w tym przypadku, dla skuteczności wniosku o wznowienie postępowania z tej przyczyny na wniosek strony, winien on zostać złożony w terminie miesiąca od kiedy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący jako podstawę do wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty nr [...], o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazał okoliczność, że w dokumentacji przedłożonej przez inwestora wraz z projektem budowlanym brakuje wymaganej przepisami prawa zgody właścicieli nieruchomości (działki nr [...]) na realizację spornej inwestycji na jej terenie. Taka zgoda nigdy nie została nadto uzyskana przez Urząd Gminy, który nawet nie ubiegał się o nią od rodziców skarżącego (ówczesnych właścicieli). Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana zatem została na podstawie niekompletnego materiału dowodowego i bez uzyskania przez inwestora zgody właścicieli nieruchomości na prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak stanowi § 2 art. 134, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wobec powyższego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ze skargi M. G. na decyzję organu II instancji utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie uchylenia we wznowionym postępowaniu przedmiotowej decyzji Starosty nr [...], mimo braku dostatecznego wyjaśnienia przez organy, czy strona skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w ww. terminie należało przyjąć na obecnym etapie, że niezależnie od tego organ administracji winien ocenić także z urzędu, że podnoszona okoliczność wymaga rozważenia w aspekcie zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wobec tego są stwierdził, że kwestia oceny terminowości złożenia wniosku wznowienie co do ww. przesłanki, pozostaje obecnie bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, jak również nie może być oceniona na niekorzyść skarżącego przy ponownym rozstrzyganiu niniejszej sprawy przez organy administracji publicznej. Jak wyżej wskazano, w uzasadnieniu decyzji z 19 października 2023 r. Starosta [...] odmawiając uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę dla inwestycji liniowej obejmującej między innymi nieruchomość, której właścicielem obecnie jest skarżący, odnośnie tej jednoznacznie określonej wadliwości zarzucanej przez wnioskodawcę jako podstawa wznowienia postępowania - odniósł się nader ogólnikowo. Wyłącznie opisał skrótowo tryb postępowania, stwierdził, że decyzja została wysłana do stron postępowania administracyjnego ustalonych na podstawie zgód właścicieli działek, na których realizowana miała być inwestycja, a dla przedmiotowej działki nr [...] własność ustalono na podstawie wypisu z rejestru gruntów". Tymczasem całkowicie poza sporem w tej sprawie pozostawała okoliczności, że właścicielami nieruchomości (działka nr [...]) w chwili wydania spornej decyzji byli D. i M. G.. Starosta nie wskazał na jakie konkretnie dokumenty - zgody właścicieli działek się powołuje, tym bardziej, że w aktach sprawy zakończonej sporną decyzją ostateczną znajdują się zgody udzielone Gminie D. (inwestorowi) przez Państwa G. na realizację zamierzenia budowlanego mającego polegać na budowie na tej nieruchomości nowego (niezależnie od innego wcześniej wybudowanego) kolektora tłocznego (...) pomiędzy istniejącymi przepompowniami ścieków PS-1 i PS- 3 . W aktach administracyjnych spornej sprawy, przedłożonych sądowi wraz ze skargą, znajdują się tymczasem wyłącznie oświadczenia niektórych właścicieli nieruchomości, w tym M. G. z [...] września 1999 r., którego treść i data w ocenie Sądu, nie daje podstaw aby uznać je za wyrażenie zgody przez właściciela na przeprowadzenie przez tą nieruchomość powyższej inwestycji. M. G. (analogicznie jak inni właściciele) wyraził zgodę wyłącznie na "nieodpłatny wstęp i wykonanie robót związanych z usunięciem awarii kolektora ściekowego przez wykonawcę prac na terenie nieruchomości stanowiącej jego współwłasność, położonej w miejscowości obręb G. działka nr [...]. Urządzenie stanowi własność Zarządu Gminy D. ". Zezwolił na nieodpłatny wstęp na teren ww. nieruchomości w celu przeprowadzenia niezbędnych prac związanych z usunięciem awarii kolektora ściekowego" Oświadczył nadto, że z tego tytułu nie będzie w przyszłości dochodził – dochodzili żadnych roszczeń z wyjątkiem roszczeń o wykonanie obowiązków: 1. Wykonawca po usunięciu awarii na w/wym nieruchomości uporządkuje teren bezpośrednio w sąsiedztwie urządzenia. 2. Wykonawca pokryje ewentualne straty powstałe w czasie wykonywania robót budowlano-montażowych w trakcie usuwania awarii, podstawa wypłaty odszkodowań będzie protokół szkód i wycena dokonana przez odpowiednich biegłych. Jako osoby przyjmujące to oświadczenie podpisali się M. T. i K. M.. Treść tego oświadczenia, co oczywiście i jednoznacznie wynika z jego treści, dotyczy zatem wyłącznie zezwolenia na nieodpłatny wstęp na teren działki nr [...] i wykonanie robót związanych z usunięciem awarii istniejącego kolektora ściekowego przez wykonawcę robót. Brak jest na tej podstawie podstaw prawnych do rozszerzającej interpretacji tego oświadczenia i powiązania go z budową nowego obiektu budowlanego - kolektora tłocznego na tej nieruchomości. Niedopuszczalna byłaby bowiem dowolna interpretacja tego typu oświadczeń woli jednego ze współwłaścicieli jako ingerująca w konstytucyjnie chronione prawo własności i wywodzone z niego prawo do zabudowy własnej nieruchomości. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że w ww. aktach administracyjnych zalega również kopia decyzji Wójta Gminy D. z 17 lipca 2000 r. (znak [...]) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydana na wniosek Urzędu Gminy D. z 6 lipca 2000 r., w sprawie wydania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działek 16 działek ewidencyjnych, w tym działki nr [...] w g. gmina D. na budowę drugiej nitki kolektora tłocznego o Ř 160 MM z PE HD, długości 825m pomiędzy przepompowniami ścieków PS 3 a PS 1 w G. . Okres ważności decyzji określono na 1 rok (stwierdzenie prawomocności 12 września 2000). Do wniosku do Starostwa Powiatowego w [...] z 29 września 2000 r., złożonego przez P. sp. z o.o. w G., w imieniu Urzędu Gminy D. o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowego rurociągu tłocznego jak wynika z jego treści i akt sprawy dołączono poza projektem technicznym właśnie powyższa prawomocna decyzję o warunkach zabudowy i wskazywane wcześniej oświadczenia. Podkreślenia wymaga, że organ pierwszej instancji nie dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie ustalił wszechstronnie okoliczności sprawy, chociażby wskazanych przez Sąd dokumentów. Tym bardziej w jakikolwiek sposób nie odniósł ich do treści obowiązujących w dacie wydania decyzji przepisów ustawy Prawo budowlane i wymogów ustawowych koniecznych do wydania decyzji o pozwolenia na budowę, w tym kwestii wykazania prawa dysponowania cudzym gruntem dla celów realizacji robót budowlanych. Tych wszakże nader istotnych okoliczności dotyczył wniosek o wznowienie postępowania. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy pominęły te zasadnicze dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie i obowiązek ustalenie stanu faktycznego oraz prawnego. W konsekwencji przedwcześnie, całkowicie dowolnie i z istotnym naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego oraz w oderwaniu od okoliczności sprawy Starosta [...] (w uzasadnieniu decyzji o odmowie uchylenia decyzji nr [...] stwierdził, że "po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie dopatrzył się żadnych istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji". Analogicznie organ odwoławczy, dodatkowo z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15, art. 138 k.p.a.) i wynikającego z niej obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty, powielając ustalenia I instancji stwierdził bez uzasadnienia, że "organ zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy przeanalizował przedmiotowa sprawę i nie dopatrzył się żadnych istotnych nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów nieznanych organowi, które istniałyby w dniu wydania decyzji". Wobec tego należy podkreślić, że wobec zaniechania dokonania wszechstronnej analizy chociażby treści akt administracyjnych sprawy zakończonej decyzją ostateczną, szczegółowej analizy treści dokumentów dołączonych do wniosku inwestora o udzielenie spornego pozwolenia na budowę, a następnie odniesienia ustalonych okoliczności faktycznych do stanu prawnego, żaden z organów administracji orzekających w tej sprawie z oczywistych względów nie mógł się dopatrzyć żadnych nowych okoliczności, w tym także tych istotnych dla sprawy. Właściwy organ administracji winien ponowienie rozpoznać sprawę we wznowionym postępowaniu we wskazanym wyżej zakresie zgodnie z zasadami praworządności, prawdy obiektywnej oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 6, art. 7 § 1, art. 8§ 1 k.p.a.). Organ uwzględnić winien w szczególności obowiązek z urzędu lub na wniosek stron podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1). Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ winien ocenić, czy sporna okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Nie jest przy tym możliwe rozstrzygnięcie we wznowionym postępowaniu administracyjnym w trybie przepisów art. 149 § 2 i art. 151 i nast. k.p.a., zatem co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia co do istoty sprawy administracyjnej bez ustalenia właściwego stanu prawnego sprawy i prawidłowej subsumpcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego do mających w sprawie zastosowanie norm prawa materialnego Nie budzi wobec tego wątpliwości, że obowiązkiem organu będzie odniesienie stanu faktycznego niniejszej sprawy do właściwego dla daty złożenia wniosku o pozwolenie na budowę oraz wydania decyzji stanu prawnego – przepisów ustawy z dnia Prawo budowlane. Szczególnego uwzględnienia wymagają przepisy dotyczące wymogów takiego wniosku i obligatoryjnie wymaganych dokumentów dla możliwości weryfikacji wydania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzji o pozwoleniu na konkretną budowę (w szczególności przepisy art. 32 – 35 Prawa budowlanego) W myśl art. 33 ust. 2 tej ustawy (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) do wniosku o pozwolenie na budowę należało obowiązkowo dołączyć: 1) projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, wymaganymi przepisami szczególnymi, 2) dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 3) decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli była wymagana przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym (...) Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 35 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu ze wskazanymi tam przepisami oraz jego kompletność, w tym posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Powyższe oznacza, że wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę jest następstwem nie tylko złożenia wymaganych przez prawo dokumentów, ale też stwierdzenia przez organ, na ich podstawie, że zachodzą wynikające z prawa materialnego przesłanki do uwzględnienia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1954/17, z 1 lipca 2021 r. sygn. II OSK 2184/20). Jednym z obowiązków, nałożonych na inwestora na podstawie art. 35 Prawa budowlanego, jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest zaś sprawdzenie, czy inwestor spełnia ten warunek, ewentualnie – wezwanie go do uzupełnienia zauważonych braków projektu budowlanego lub dokumentów. Konieczne było zatem przed wydaniem spornej decyzji sprawdzenie przez Starostę, czy dołączone do wniosku Urzędu Gminy D. o pozwolenie na budowę dokumenty stanowią dowód stwierdzający prawo Gminy (samorządowej osoby prawnej) dysponowania nieruchomościami prywatnymi na przedmiotowe cele budowlane. Nie jest wystarczające przedłożenie jakichkolwiek oświadczeń właścicieli wyrażających zgodę na wykonanie czynności, napraw itd. Wobec powyższego nie można bez wyjaśnienia opisanych zagadnień stwierdzić, iżby ewentualne ustalenie w obecnym postępowaniu, że inwestor w istocie nie przedstawił dowodów ani też nie posiadał prawa dysponowania nieruchomościami na cele budowlane – nie stanowiło nowej okoliczności nieznanej organowi, który mimo tego wydał decyzje o pozwoleniu na budowę na cudzym gruncie. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę nadto, że decyzja Starosty [...] nr [...] zatwierdzającą projekt budowalny i udzielająca dla "Urzędu Gminy D. " pozwolenia na budowę , nawet nie wskazuje terenu tej inwestycji, nieruchomości, przez które kolektor tłoczny ma przebiegać. Nadto wbrew dyspozycji art. 107 § § 1 i 3 k.p.a. (w ówczesnym brzmieniu) nie zawiera ona uzasadnienia, co znacząco utrudnia ocenę jakie okoliczności były znane organowi, który wydał decyzję a jakie nie i czy pominięcia wynikają z błędu czy świadomego działania tego organu. Podkreślenia wymaga, że w sprawie z uwagi na występowanie wielu stron o możliwie sprzecznych interesach, z pewnością nie było podstaw do odstąpienia od uzasadnienia decyzji z powołaniem się na przepis art. 107 § 4 K.p.a. Stanowił on bowiem, że można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony, nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania. Z tych powodów Sąd stwierdził, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję oraz utrzymana nią w mocy wadliwą w opisanym zakresie decyzje organu pierwszej instancji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania. Niezależnie od powyższego, wobec wniosków i zarzutów skargi należy wskazać, że w obowiązującym stanie prawnym próba wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej nawet dotkniętej ewentualnymi wadami kwalifikowanymi - w trybach nadzwyczajnych postępowania administracyjnego, po upływie ponad 20 lat od wydania decyzji nie może doprowadzić do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. W myśl bowiem art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Ponadto nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2). Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W takiej sytuacji naprawienia szkody, o której mowa we wniosku i skardze można dochodzić jedynie w postępowaniu cywilnym przed właściwym sądem powszechnym (art. 4171 § 2 Kodeku cywilnego). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od pragnę, na rzecz skarżącego zwrot niezbędnych uniesionych kosztów postępowania sądowego w wysokości 200 złotych (należny wpis od skargi na decyzje wydaną w trybie wznowienia postępowania). W związku z uiszczeniem przez skarżącego wpisu w wysokości 500 zł, z urzędu nakazano zwrot skarżącemu nadpłaconej kwoty 300 złotych ze środków budżetowych tutejszego Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło