II SA/Bd 517/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie WSA: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006r. sprawy ze skargi Eugeniusza S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi Monice W.kwotę 292,80 zł. (dwieście dziwięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) obejmującą kwotę wynagrodzenia w wysokości 240 zł. oraz 22% VAT tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 517/06 Uzasadnienie Eugeniusz S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...]. Wojewoda zaskarżonym postanowieniem działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stwierdził, że odwołanie Eugeniusza S. wniesione od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego przy ul. [..] w B. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kp.a. Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta B., po rozpatrzeniu sprawy z wniosku Janiny M. decyzją z dnia [...] 2001r. Nr [...] orzekł o wymeldowaniu Eugeniusza S. z miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w B. Janina M. nie wniosła odwołania od decyzji organu I instancji doręczonej jej w dniu [...] 2001r. Prezydent Miasta B. w toku postępowania wyjaśniającego ustalił, że skarżący nie przebywał w miejscu zameldowania na pobyt stały, a innego miejsca jego pobytu organ nie ustalił. Decyzja organu I instancji o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego pobytu została wydana bez udziału Eugeniusza S. w postępowaniu. Decyzję umieszczono na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim w dniu [...] 2001 r.- na okres 7 dni, do [...] 2001 r. W dniu [...] 2006 r. skarżący złożył za pośrednictwem poczty odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2001 r. Nr [...]. Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołał tezę wyroku NSA z dnia 29 października 1998 r. I S.A. 519/98 LEX nr 45122: "W przypadku podmiotu, który nie brał udziału w postępowaniu, a nie zostało wniesione odwołanie przez inne osoby uczestniczące w postępowaniu, podmiot ten nie ma prawa wniesienia odwołania, lecz przysługuje mu prawo żądania wznowienia postępowania z przyczyny określonej wart. 145 § 1 pkt 4 k.p.a." Organ na poparcie swoich twierdzeń powołał się również na tezę wyroku z dnia 16 listopada1998 r. NSA II S.A. 1391/98 LEX nr 41308: "Strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji I instancji, może wnieść odwołanie od tej decyzji tylko zanim decyzja ta stała się ostateczna, to jest do czasu rozpatrzenia przez organ II instancji odwołania przez inne strony, a gdy strony nie wniosły odwołania przed upływem 14 dni. Po upływie tych terminów strona, która nie brała udziału w postępowaniu może wnosić o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a." Organ II instancji pouczył jednocześnie skarżącego o terminie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz wskazał, że organ właściwy w sprawie wznowienia lub odmowy wznowienia, tj. Prezydenta Miasta B. (art. 150 k.p.a.). W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w przedmiocie doręczenia. W ocenie skarżącego organ nie zastosował w toku postępowania przepisów art. 48 i art. 34 Kpa przewidujących odpowiedni tryb postępowania w stosunku do osoby nieobecnej. Błędem w ocenie skarżącego było zastosowanie przez organ I instancji doręczenia na podstawie art. 49 kpa. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia wraz z argumentacją zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Ustanowiony z urzędu w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przyznanie wynagrodzenia tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Pierwszy etap postępowania odwoławczego przed organem odwoławczym to etap badania formalnego. Czynności w nim podejmowane zmierzają do ustalenia zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Treść art. 134 wskazuje dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania. Jedna z nich dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego. Na wniesienie odwołania art. 129 § 2 ustanawia - 14-dniowy termin obliczany od dnia doręczenia decyzji. Obliczanie terminu, jako terminu określonego w dniach, następuje według zasad ustalonych w art. 57 § 1 k.p.a. Wskazane przepisy pozwalają na precyzyjne określenie jego momentu początkowego i końcowego. Termin rozpoczyna swój bieg następnego dnia po dniu, w którym nastąpiło doręczenie lub ogłoszenie decyzji. Upływ ostatniego - czternastego dnia - uważa się za koniec terminu. Termin do wniesienia odwołania ma charakter zawity. Oznacza to, że dokonanie tej czynności po jego upływie jest bezskuteczne. Z istoty takiego terminu wynika, że nigdy nie może być on przedłużany. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zatem nie było przeszkód prawnych do wydania zaskarżonego postanowienia. Wystąpienie uchybienia terminu do jego wniesienia, nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia w formie postanowienia, że odwołania zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Termin ten wiąże również stronę, która faktycznie nie uczestniczyła w postępowaniu, jak i osobę, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i którym nie została doręczona (ogłoszona) decyzja, chociaż miały status strony tego postępowania . W sytuacji gdy strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, wniesie odwołanie po upływie terminu, wówczas organ administracji publicznej powinien potraktować to odwołanie jako żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, bowiem tylko w ten sposób zostanie stronie zapewnione poszanowanie zasady dwuinstancyjności postępowania (B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996 r., s. 565). W związku z tym należy przyjąć, że przywrócenie w tych okolicznościach tej stronie terminu do wniesienia odwołania i rozpatrzenie odwołania przez organ odwoławczy oznaczałoby, że decyzja tego organu jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa; por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 1997 r., IV SA 703/97: "Odwołanie strona może wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej lub ogłoszenia decyzji (art. 127 § 1 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a.). W powyższym terminie może wnieść odwołanie także osoba mająca uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł. W razie nieskorzystania przez stronę z odwołań w powyższym terminie decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Stronie która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.". Mając na uwadze powyższy stan faktyczny i prawny, jak również utrwalone stanowisko doktryny oraz orzecznictwa, Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa przy wydaniu zaskarżonego postanowienia, gdyż odwołanie skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta B. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Sporna decyzja na skutek doręczenia jej Janinie M. w [...] 2001 r. była ostateczna w dniu [...] 2006 r. (dzień wniesienia odwołania). Skarżący wraz z odwołaniem nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Organ zatem obowiązany był stwierdzić na podstawie art. 134 kpa, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W świetle powyższego zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa i z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) i na podstawie § 18 ust.1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.