II SA/Bd 52/08

Dnia 11 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 11 marca 2008 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oddala skargę. II SA/Bd 52/08 UZASADNIENIE Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił przyznania A. M. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem P. M. w okresie korzystania z urlopu uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki warunkujące możliwość jego przyznania, określone w art. 10 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) W myśl tego przepisu dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego. Powyższe stanowisko zakwestionowała A. M., która w odwołaniu podniosła, iż przedmiotowa decyzja nie jest zgodna z prawem, albowiem zgodnie art. 5 ustawy o zasiłkach rodzinnych zasiłek nie przysługuje jedynie w enumeratywnie wymienionych okolicznościach, tj. gdyby odwołująca bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy, podjęła lub kontynuowała zatrudnienie, dziecko zostało umieszczone w placówce opiekuńczej, w okresie urlopu wychowawczego korzystała z zasiłku macierzyńskiego. W ocenie odwołującej, skoro nabyła ona prawo do urlopu wychowawczego, to zachowuje prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego także w przypadku rozwiązania przez zakład stosunku pracy z powodu jego likwidacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...], powołując się na treść art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych podzieliło motywy, jakimi kierował się organ pierwszej instancji rozważając możliwość przyznania skarżącej wnioskowanego dodatku. Organ odwoławczy wskazał, iż pierwszą przesłanką niezbędną do przyznania tego dodatku jest korzystanie z urlopu wychowawczego, albowiem dodatek ten przysługuje m.in. matce z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z tego urlopu. Dopiero w przypadku istnienia pierwszej przesłanki pozytywnej należy sprawdzić czy nie występują przesłanki negatywne wymienione w art. 10 ust. 5 ustawy. Polemizując z poglądem odwołującej się, iż rozwiązania stosunku pracy z powodu likwidacji pracodawcy nie skutkuje utratą prawa do urlopu wychowawczego organ II instancji wskazał, że przepisy ustawy obligują wnioskodawcę do przedkładania zaświadczeń pracodawcy o terminie urlopu wychowawczego, które musi być złożone wraz z wnioskiem o przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych, które z kolei ustalone są na okres zasiłkowy. Na powyższe rozstrzygnięcie A. M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżąca podtrzymała zarzuty prezentowane w odwołaniu, a w szczególności naruszenie przez organy orzekające przepisu art.5 ustawy o zasiłkach rodzinnych. Zdaniem skarżącej z powołanego przepisu nie wynika, że ustanie zatrudnienia z powodu likwidacji stanowiska pracy w okresie, gdy pracownik przebywa na urlopie wychowawczym powoduje utratę prawa do zasiłku wychowawczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, zarówno organ I instancji jak i II instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest kontrola legalności decyzji w sprawie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, wydanej przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działającego z upoważnienia Wójta Gminy [...]. Należy przede wszystkim dokonać interpretacji dwóch przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych – t.j. art. 8 i art. 10 ust. 1. W myśl art. 8 ww. ustawy do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu m.in. opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. A. M. uzyskała prawo do zasiłku rodzinnego na mocy decyzji Nr [...] wydanej przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działającego z upoważnienia Wójta Gminy [...]. Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że osoba uprawniona do dodatku do zasiłku rodzinnego musi być uprawniona do urlopu wychowawczego, stanowi to przesłankę pozytywną do przyznania przedmiotowego świadczenia. Prawidłowa ocena zasadności wniosku wymagała zatem od organu sprawdzenia, czy wnioskodawczyni spełnia wymagania określone w art. 10 ust. 1 ustawy, tj. czy na dzień składania wniosku – 14 września 2007 r., uprawniona była do urlopu wychowawczego. Przy ustalaniu prawa do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego organy winny odnieść się nie tylko do przepisów powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale także do przepisów ustawy z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Instytucja "urlopu wychowawczego" jest uregulowana w przepisach Kodeksu pracy. W myśl art. 186 k.p. urlop wychowawczy przysługuje pracownikowi, a zgodnie z art. 2 k.p. pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Odnosząc te przepisy do sytuacji skarżącej organy prawidłowo uznały, że nie może ona korzystać ze statusu pracownika, któremu przysługuje prawo do urlopu wychowawczego, skoro nie pozostaje w zatrudnieniu. Stosunek pracy skarżącej ustał bowiem z dniem 31 grudnia 2006 r., co wynika z załączonego do akt świadectwa pracy. Poczynając od dnia 1 stycznia 2007 r. A. M. nie pozostając w zatrudnieniu (nie będąc pracownikiem), nie była też osobą korzystającą z urlopu wychowawczego, w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Żaden przepis prawa nie przewiduje bowiem zachowania uprawnień do urlopu wychowawczego po ustaniu zatrudnienia. Tak więc pracownica, z którą w czasie urlopu wychowawczego rozwiązano umowę o pracę z powodu likwidacji zakładu pracy, jest uprawniona do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego tylko do dnia ustania stosunku pracy. Do takiej interpretacją omawianych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzi również ich wykładnia celowościowa. Funkcją dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego jest bowiem kompensacja ze środków publicznych korzyści (wynagrodzenia za pracę) utraconych przez pracownika w związku z niewykonywaniem pracy w trakcie trwania stosunku pracy.(por.:Aneta Korcz, Wojciech Maciejko: Świadczenia rodzinne. Komentarz. Wydawnictwo C.H.Beck.W-wa 2007, str.205). Niesporny w sprawie stan faktyczny wskazuje, że wobec rozwiązania umowy o pracę z powodu likwidacji zakładu pracy, skarżąca na dzień 14 września 2007r. , tj. na dzień składania wniosku, nie spełniała określonych w art. 10 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych warunków do uzyskania prawa przedmiotowego dodatku. W związku z takim ustaleniem stanu faktycznego organ orzekający w sprawie nie miał prawnej możliwości wydania innego rozstrzygnięcia niż zaskarżone. Ponadto podkreślenia wymaga fakt, iż przyznanie uprawnień do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale od spełnienia przez osobę ubiegającą się o te uprawnienia ustawowych, materialnoprawnych przesłanek. Przesłanki te w przypadku skarżącej określone zostały w art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przedstawione w tym przepisie warunki przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego w sposób jasny i precyzyjny określają krąg osób uprawnionych do tego świadczenia, uniemożliwiając tym samym posługiwanie się w jakimkolwiek stopniu uznaniowością przez organ orzekający. Reasumując uznać należy, że organy administracji publicznej dokonały prawidłowej interpretacji przepisów prawnych mających w sprawie zastosowanie, czego skutkiem w tej konkretnej sprawie mogło być tylko wydanie rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.