II SA/Bd 529/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik (spr.) Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 529/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2004r. wydaną na podstawie § 5 ust 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 stycznia 2002r. w sprawie czasu służby wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zasad udzielania czasu wolnego za wykonywanie zadań służbowych poza normalnymi godzinami służby (Dz. U. nr 10 poz. 100 ze zm.)oraz § 25 ust 1 i 31 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001r. w sprawie należności za podróże i przeniesienia służbowe (Dz. U. nr 32 poz. 372) Dowódca [...] Okręgu Wojskowego, nie uwzględniając odwołania mł. chor. szt. rez. K. G., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w L. z dnia [...] 2004r. o odmowie przyznania wyżej wymienionemu ekwiwalentu pieniężnego za nadpracowane godziny służby oraz odmowie wypłaty ryczałtu przeniesieniowego. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w przepisach dotyczących służby wojskowej, w tym również w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 stycznia 2002r. (Dz. U. 10 poz. 100) brak jest unormowania przewidującego rekompensowanie żołnierzowi zawodowemu w formie pieniężnej godzin służby pełnionej poza normalnymi godzinami służby, będącego odpowiednikiem przepisu Kodeksu pracy dotyczącego wypłacania dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych. Warunkiem zaś wypłaty świadczenia w postaci ryczałtu przeniesieniowego jest zmiana przez żołnierza miejsca zamieszkania na miejscowość, w której mieści się siedziba nowej jednostki, a z zebranych w sprawie materiałów wynika, że mimo faktu przeniesienia siedziby macierzystej jednostki K. G. z G. do L. nie zmienił swego miejsca zamieszkania na nowe odpowiadające siedzibie tej jednostki, ani też nie podjął wykonywania czynności służbowych w nowym miejscu (do końca pełnienia służby wojskowej wykonywał obowiązki służbowe, w G., gdzie wraz ze swoją kompanią ochraniał obiekty koszarowe). Na powyższą decyzję K. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucił, że stanowisko organów obydwu instancji, iż nie może być mu wypłacony ekwiwalent za nadpracowane godziny z powodu braku podstawy prawnej, jest niewłaściwe tym bardziej, że nie skorzystał z czasu wolnego za nadgodziny nie z własnej winy, a Konstytucja gwarantuje wszystkim obywatelom wynagrodzenie za pracę. W kwestii odmowy wypłaty ryczałtu przeniesieniowego skarżący podniósł, iż z przepisów nie wynika, by świadczenie to przysługiwało tylko w przypadku przeprowadzenia się do miejscowości przeniesienia jednostki, a nadto błędny jest argument, że nie stawił się w nowym miejscu służby, skoro zwolniony był z jednostki stacjonującej w L. a nie w G. W wyniku rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 2004r. sygn. II SA/Bd 543/04 uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że podstawą wyrokowania są akta sprawy, a przedłożone Sądowi w niniejszej sprawie akta są niekompletne, bowiem nie wynika z nich data doręczenia stronie decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] 2004r. oraz okoliczność, czy odwołanie zostało złożone bezpośrednio w organie, czy nadeszło przesyłką pocztową i w jakiej dacie to nastąpiło, co ma istotne znaczenie dla ustalenia, czy odwołanie wniesiono w terminie. Brak wymienionych danych sprawia, że niemożliwym jest jednoznaczne stwierdzenie przez Sąd zachowania przez stronę określonego w art. 129 § 2 kpa terminu, a jednocześnie wykluczenie sytuacji, w której organ odwoławczy rozstrzygałby w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organu I instancji, co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających w kierunku wskazanym w uzasadnieniu wyroku Sądu Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wydał w dniu [...] 2005r. na podstawie art. 134 kpa postanowienie nr [...]. Pr. stwierdzające wniesienie przez K. G. odwołania od decyzji nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w L. z dnia 10 marca 2004r. z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia podano, że wobec potwierdzenia przez Rejonowy Urząd Poczty w S. doręczenia K. G. decyzji organu I instancji w dniu 22 marca 2004r., czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 5 kwietnia 2004r. W aktach sprawy brak jest jednak koperty z datą stempla pocztowego, w której przesłano odwołanie, zaś na odwołaniu znajduje się prezentata Kancelarii Tajnej Dowództwa [...] Okręgu Wojskowego, z datą 6 kwietnia 2004r. W związku z ustaleniem, że odwołanie nie zostało złożone bezpośrednio w organie, ale nadeszło za pośrednictwem poczty, istotne było w świetle art. 57 § 5 kpa stwierdzenie, w jakim dniu nadano je na poczcie. W tym celu organ odwoławczy zwrócił się do odwołującego się o przedłożenie dowodu nadania przesyłki poleconej zawierającej odwołanie. K. G. wyjaśnił jednak, że nie dysponuje dowodem nadania ani żadnym innym dowodem wskazującym datę złożenia odwołania, co uzasadnia uznanie za datę wniesienia tego środka zaskarżenia dzień wpływu do Dowództwa P. Okręgu Wojskowego, a w konsekwencji stwierdzenie, że termin do wniesienia odwołania nie został zachowany. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono także, iż dołożenie należytej staranności w posiadaniu dowodu nadania odwołania było w interesie odwołującego się, zaś organ II instancji nie jest zobowiązany się do podejmowania w jego imieniu działań w celu ustalenia daty nadania przez niego przesyłki oraz wszczynania w tym postępowania reklamacyjnego. Powyższe postanowienie K. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy podnosząc, iż ustawowy termin do wniesienia odwołania został dotrzymany, gdyż w przeciwnym wypadku organ II instancji odwołanie by odrzucił powołując się na niedochowanie terminu i w związku z tym żądanie od strony udowodnienia, iż odwołanie doręczyła w terminie jest bezprzedmiotowe. Skarżący powołał się również na dziennik podawczy w pozycji pisma przychodzące. W odpowiedzi na skargę Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz wywodząc, że powołane przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają przyjęcia, iż odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów aniżeli wniesione w skardze. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. 153 poz. 1270). W związku z tym Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego obligowany był do przeprowadzenia czynności zmierzających do ustalenia, czy odwołanie K. G. od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] 2004r. wniesione zostało w czternastodniowym terminie, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa. Obowiązek organu odwoławczego badania przesłanek skutecznego wniesienia odwołania w postępowaniu administracyjnym, w tym zachowania terminu, wynika jednak przede wszystkim z art. 134 kpa. W przypadku bowiem ustalenia złożenia odwołania po terminie, zgodnie ze wskazanym przepisem organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy lecz musi wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Skoro do organu odwoławczego należy badanie terminowości wniesienia odwołania, to czynności z tym związane winny być przeprowadzane z uwzględnieniem zasady ogólnej postępowania określonej w art. 7 i 77 kpa. Organ nie może więc scedowywać na stronę wykazania wniesienia środka zaskarżenia w terminie, a następnie - w razie nie wywiązania się z tego zadania, orzekać o przekroczeniu terminu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzono, że odwołanie od decyzji organu I instancji nie zostało złożone przez skarżącego bezpośrednio w organie, lecz nadeszło za pośrednictwem poczty, przy czym wpłynęło do organu II instancji 6 kwietnia 2004r. Z treści odwołania wynika jednak, że jakkolwiek jego adresatem był Dowódca [...] Okręgu Wojskowego, to skierowanie zostało do niego za pośrednictwem Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w L. W aktach sprawy brak jest natomiast dowodów wskazujących na dokonanie w wymienionej Jednostce w tym zakresie ustaleń w oparciu chociażby o dziennik wpływu korespondencji. Nie zwrócono się także do skarżącego o wyjaśnienie, dokąd wysyłał odwołanie - czy do L., czy do B. Odnotowanie w Jednostce Wojskowej w Lęborku wpływu odwołania w dniu 4 kwietnia 2004r. oznaczałoby niewątpliwie, iż czternastodniowy termin przewidziany w art. 129 § 2 kpa został przez skarżącego dotrzymany. Istotne również, w ocenie Sądu, było poczynienie ustaleń, z jakiej miejscowości skarżący wysłał przesyłkę z odwołaniem, a następnie zwrócenie się do właściwej placówki pocztowej o podanie daty nadania ( w granicach między 30 marca a 5 kwietnia 2005r.). Wreszcie zaznaczyć należy, że z doświadczenia życiowego wynika, iż przesyłka pocztowa z jednej miejscowości do drugiej idzie co najmniej jeden dzień, przy czym im dalsza odległość między miejscowościami, to tym dłużej. O ile skarżący w istocie przesłał odwołanie bezpośrednio do dowództwa [...] Okręgu Wojskowego w B., gdzie odnotowano jego wpływ w dniu 6 kwietnia 2004r., to przyjąć należy, że w przypadku nadania przesyłki poza B., skarżący musiał uczynić to co najmniej w dniu 5 kwietnia 2004r., a więc w ostatnim dniu ustawowego terminu określonego w sposób wynikający z art. 57 § 5kpa. Z powyższych względów uznając, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7 i 77 kpa. w zawiązku z art. 134 kpa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.