II SA/Bd 532/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-08-07
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak, Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której ostatecznie ustalono kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E, może zostać skierowana do wojskowej komisji lekarskiej celem zmiany tej kategorii w czasie pokoju?Ratio decidendi
Osoba, której ostatecznie ustalono kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E, nie może być skierowana do wojskowej komisji lekarskiej celem zmiany tej kategorii w czasie pokoju, nawet jeśli stan jej zdrowia uległ poprawie. Przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP jednoznacznie wykluczają taką możliwość, a sąd administracyjny potwierdził prawidłowość odmowy skierowania do komisji lekarskiej.Stan faktyczny
R. S. został ostatecznie zakwalifikowany do kategorii zdrowia D, co oznacza niezdolność do czynnej służby wojskowej. Wniósł on o skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej celem zmiany tej kategorii, powołując się na poprawę stanu zdrowia. Organ I instancji odmówił skierowania do komisji, powołując się na przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie konstytucyjnego prawa do obrony oraz wskazując na nowe okoliczności zdrowotne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie skierowania do komisji lekarskiej celem zmiany ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej oddala skargę.
II SA/Bd 532/12
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień we [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 28 ust. 5 i art. 29 ust. 1 i 3a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) odmówił skierowania R. S. do komisji lekarskiej celem ponownego ustalenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Organ I instancji wskazał, że mocą orzeczenia z dnia [...] R. S. został zaliczony do kategorii zdrowia "D" - niezdolny do czynnej służby wojskowej. Natomiast w świetle przepisu art. 29 ust. 3a tej ustawy "w czasie pokoju nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby, wobec której wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D albo E."
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. S. podnosząc, że stan jego zdrowia uległ poprawie i w państwie prawa zawsze istnieją możliwości zmiany decyzji administracyjnej.
Szef [...] Wojskowego w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ I instancji prawidłowo odmówił skierowania zainteresowanego do komisji lekarskiej celem weryfikacji ustalonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, bowiem zgodnie z art. 29 ust. 3a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) "w czasie pokoju nie kieruje się do wojskowej komisji lekarskiej osoby, wobec której wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D albo E." Z kolei art. 28 ust. 4c tej ustawy stanowi, że "do powiatowej komisji lekarskiej nie kieruje się osób, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E."
W świetle powyższych ustaleń, tj. posiadania przez zainteresowanego kategorii zdrowia "D" (niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju) oraz przytoczonych przepisów, organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. Na marginesie zaznaczono również, że stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, czego przykładem jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 1914/08 i WSA w Poznaniu z 9 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Po 808/10.
W skardze do sądu R. S. zarzucił naruszenie art. 85 Konstytucji RP przez pozbawienie możliwości czynnej obrony Rzeczypospolitej. Ponadto wyszły na jaw nowe okoliczności związane ze stanem zdrowia pozwalające na wznowienie postępowania. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie wydanych decyzji w zakresie odmowy skierowania do komisji lekarskiej celem ustalenia w chwili obecnej jego stanu zdrowia i określenia kategorii zdolności do służby według kryteriów wojskowych.
Zarzuty zawarte w skardze na decyzję Szefa [...] Wojskowego w [...] są w zasadzie powtórzeniem argumentacji zawartej w odwołaniu z uzupełniającym stwierdzeniem, iż [...] Komisja Lekarska nie mogła przewidzieć poprawy jego stanu zdrowia. Poprawa stanu zdrowia jest nową okolicznością, która wyszła na jaw po wydaniu decyzji ostatecznej z [...] r., zatem są podstawy do weryfikacji poprzedniej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie.
Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wnika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa obowiązujących w dacie jego podjęcia jak również oparte zostało na prawidłowo ustalonym w tej dacie stanie faktycznym.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący wystąpił z wnioskiem o ustalenie zdolności do służby wojskowej przez zmianę kategorii zdrowia a nie o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem ostatecznym o niezdolności do służby wojskowej. Nawiązując do wznowienia postępowania skarżący wskazuje, że po wydaniu decyzji ustalającej kategorię D zdolności do służby, stan jego zdrowia uległ poprawie.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 28 ust. 4-4d, ostatecznie ustalonego ustawą z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 22, poz. 120), która weszła w życie z dniem 11 lutego 2009 r., ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B może być zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na pisemny wniosek osoby stawiającej się do kwalifikacji wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli stan zdrowia tej osoby uległ istotnej zmianie (ust. 4).
Do powiatowej komisji lekarskiej nie kieruje się osób, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E (ust. 4c). Wobec osób, dla których ustalono kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E, przewodniczący powiatowej komisji lekarskiej wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, jeżeli ostateczne orzeczenie o stopniu zdolności tych osób do czynnej służby wojskowej zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. O wszczęciu tego postępowania powiadamia się wojskowego komendanta uzupełnień oraz osobę stawiającą się do kwalifikacji wojskowej (ust. 4 d). Skarżący nie wskazuje, że z naruszeniem obowiązującego prawa wydano orzeczenie o niezdolności do służby wojskowej. Podnosi natomiast, że w okresie późniejszym jego stan zdrowia uległ poprawie. Jest to jednak nowa okoliczność, która nie istniała w chwili wydania poprzedniego orzeczenia, zatem organ prawidłowo zakwalifikował jego podanie jako wniosek o ustalenie zdolności do służby wojskowej a nie wniosek pozwalający na wszczęcie postępowania weryfikującego poprzednio wydane orzeczenie.
Obowiązujące przepisy wprowadzają zróżnicowanie sytuacji prawnej osób ubiegających się o zmianę kategorii przydatności do służby wojskowej ze względu na rodzaj kategorii przydatności ustalonej wobec nich uprzednio decyzją ostateczną. Inny tryb przewidziano dla osób legitymujących się kategorią A lub B, a jeszcze inny, dla osób legitymujących się kategorią D lub E. Osobom, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E ustawa odmawia prawa skierowania do powiatowej komisji lekarskiej.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący miał ustaloną ostatecznie kategorię zdolności do służby wojskowej D. Oznacza to, że w obecnym stanie prawnym przepis art. 28 ust. 4c ustawy jednoznacznie stanowi o braku możliwości kierowania takich osób do [...] komisji lekarskiej w celu zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Przepis ten ma jednoznaczny, kategoryczny charakter, zatem nie pozostawia organowi żadnej możliwości uznania co do innego rozstrzygnięcia.
Orzekanie o zdolności do czynnej służby wojskowej przez wojskowe komisje lekarskie według przepisu art. 29 - uzależnia skierowanie na badania w celu zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej od potrzeb uzupełnieniowych sił zbrojnych. Ponadto, przepis art. 29 ust. 3a ustawy w odniesieniu do osób, którym ustalono kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E, nie upoważnia wojskowych komisji lekarskich do ponownego orzekania w czasie pokoju, zarówno na wniosek zainteresowanej osoby lub z urzędu o zdolności do czynnej służby wojskowej, nawet jeżeli stan zdrowia zainteresowanego uległ istotnej zmianie.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło