II SA/Bd 541/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 września 2007 r. sprawy ze skargi Edyty B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie nagrody rocznej za pełnienie służby oddala skargę. Decyzją z dnia [...] 2007 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w B., na podstawie art. 104 k.p.a., art. 31 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 i 4, art. 106 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761; z późn. zm., zwanej dalej "s.w.") oraz § 1 ust. 1, § 2 i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 15, poz. 145) - przyznał sierżant Edycie B. nagrodę roczną za pełnienie służby w roku 2006 w wysokości 2 569,64 zł. W uzasadnieniu wskazał, że nagroda stosownie do § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia w związku z korzystaniem przez funkcjonariuszkę w okresie 2 dni z urlopu okolicznościowego została obniżona o 2/360 pełnej nagrody rocznej tj. o kwotę 14,36 zł. Odwołując się od decyzji funkcjonariuszka zakwestionowała prawidłowość potrącenia podnosząc, że nie może być ono dokonane za dni, w które oddawała krew. Funkcjonariuszka wskazała, że prawo do zwolnienia od pracy w dniu, w którym honorowy dawca krwi oddaje krew oraz zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy gwarantuje art. 9 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. Nr 106, poz. 681; z późn. zm.). Jej zdaniem do pracowników będących krwiodawcami odnoszą się także przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikowi zwolnień od pracy (Dz. U. Nr 60, poz. 289; z późn. zm.). Według przepisu § 16 ust. 1 tego rozporządzenia za czas zwolnienia od pracy pracownik będący krwiodawcą zachowuje prawo do wynagrodzenia ustalonego w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 297 Kodeksu pracy. Zastosowanie zatem będzie miało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczenia odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy (Dz. U. Nr 62, poz. 289; z późn. zm.), a konkretnie § 5 tegoż rozporządzenia, stosownie do którego przy ustalaniu wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego. Przy obliczaniu wynagrodzenia za czas urlopu, stosownie do § 6 pkt 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. Nr 2, poz. 14; z późn. zm.) nie uwzględnia się m.in. dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Z zestawienia powyższych przepisów wynika, zdaniem skarżącej, że pracodawca jest zobowiązany zwolnić pracownika będącego honorowym krwiodawcą w celu oddania krwi i wypłacić wynagrodzenie za dzień tego zwolnienia, przy czym dotyczy to wszystkich składników wynagrodzenia. Takim dodatkowym składnikiem wynagrodzenia przysługującym ze stosunku pracy jest również tzw. "trzynastka". W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w B.decyzją z dnia [...] 2007 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji uznając, iż w sprawie mają zastosowanie wskazane przez Dyrektora Aresztu Śledczego przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z tymi przepisami należało obniżyć wysokość nagrody rocznej w związku z absencją skarżącej z tytułu urlopu okolicznościowego udzielonego jej jako funkcjonariuszowi honorowo oddającemu krew. Odnosząc się do odwołania stwierdził natomiast, że do funkcjonariuszy Służby Więziennej nie mają zastosowania przepisy wymienione w odwołaniu. W skardze do sądu administracyjnego Edyta B. podtrzymała swoje stanowisko. Podkreślając, iż nie chodzi jej o stratę finansową jaką poniosła, wskazała na bezzasadne i krzywdzące jej zdaniem odróżnienie funkcjonariuszy Służby Więziennej od innych obywateli, w wyniku którego funkcjonariusze będący honorowymi krwiodawcami nie posiadają tych wszystkich uprawnień, jakie posiadają inni obywatele – honorowi krwiodawcy. Zdaniem skarżącej bezzasadne jest zrównanie przysługującego za oddaną krew dnia ustawowo wolnego od pracy z urlopem okolicznościowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Podkreślił przy tym, że funkcjonariusze Służby Więziennej pozostają w stosunkach służbowych typu administracyjno – prawnego. Ich uprawnienia i obowiązki w pełnym zakresie reguluje ustawa o Służbie Więziennej. Ponieważ funkcjonariusze ci nie mają statusu prawnego pracowników w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy, w konsekwencji nie mają do nich zastosowania przepisu tegoż Kodeksu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Istotnie, jak zwróciła uwagę skarżąca, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi, zasłużonemu honorowemu dawcy krwi i honorowemu dawcy krwi przysługuje zwolnienie od pracy w dniu, w którym oddaje krew i na czas okresowego badania lekarskiego dawców krwi - jednakże, jak dalej stwierdza cytowany przepis - na zasadach określonych w "odrębnych przepisach". Oznacza to, zdaniem Sądu, że w zależności od regulacji dokonanej w "odrębnych przepisach" realizacja prawa zwolnienia od wykonywania pracy w dniu, w którym dawca krwi oddaje krew, może przybierać różną formę. W przypadku funkcjonariuszy Służby Więziennej, jak wynika z treści § 24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 1996 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 138, poz. 644), prawo to jest realizowane w formie udzielenia funkcjonariuszowi urlopu okolicznościowego. Słusznie przy tym organ zwrócił uwagę, że funkcjonariusze Służby Więziennej pozostają w stosunkach służbowych typu administracyjno – prawnego, których treść reguluje wyłącznie ustawa o Służbie Więziennej. W celu określenia formy realizacji powyższego prawa do zwolnienia od pracy nie można zatem sięgać do przepisów prawa pracy. Zdaniem Sądu, nawet gdyby uznać stanowisko skarżącej, że w pewnym zakresie do funkcjonariuszy Służby Więziennej stosuje się przepisy prawa pracy, to w tym konkretnym przypadku przepisy dotyczące funkcjonariuszy Służby Więziennej jako przepisy szczególne w rozumieniu art. 5 Kodeksu pracy, miałyby pierwszeństwo przed powoływanymi przez nią przepisami ogólnego prawa pracy. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że także kwestia wynagrodzenia za czas zwolnienia honorowego krwiodawcy z tytułu oddawania krwi powinna być oceniana w oparciu o przepisy ustawy o Służbie Więziennej oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze. Sięgając do tych przepisów należy przede wszystkim zauważyć, że urlop okolicznościowy udzielany funkcjonariuszowi honorowo oddającemu krew jest urlopem płatnym (§ 24 ww. rozporządzenia w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Więziennej w związku z art. 82 s.w.). Za okres tegoż urlopu przysługuje funkcjonariuszowi uposażanie będące wynagrodzeniem za pełnioną służbę. W tym zakresie nie dochodzi zatem do "utraty zarobku", który miałby być zwracany funkcjonariuszowi – krwiodawcy stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o publicznej służbie krwi. Natomiast co do nagrody rocznej, będącej przedmiotem orzekania przez organy w rozpatrywanej sprawie – należy zwrócić uwagę, że jak wynika z treści art. 96 ust. 1 oraz art. 104 ustawy o Służbie Więziennej – jest to "inne świadczenie" przysługujące funkcjonariuszowi obok uposażenia, na równi z takimi świadczeniami jak zasiłek na zagospodarowanie, zapomoga czy nagroda jubileuszowa. Przepis art. 106 ust. 1 s.w. stwierdza, że nagroda roczna "może" być przyznana funkcjonariuszowi. Nagroda ta nie jest zatem częścią uposażenia (wynagrodzenia), jest świadczeniem fakultatywnym przyznawanym w związku z wykonywaniem służby. Warunki i tryb przyznawania tej nagrody, jak również przesłanki jej obniżania ustawodawca nakazał określić Ministrowi Sprawiedliwości w drodze rozporządzenia (art. 106 ust. 3 s.w.). Wypełnieniem tej delegacji jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg, które w § 3 ust. 1 pkt 1 nakazuje obniżyć przysługującą funkcjonariuszowi nagrodę roczną o 1/360 za każdy dzień nieobecności w służbie, związanej z korzystaniem z urlopu okolicznościowego – niezależnie z jakiego tytułu urlop okolicznościowy został udzielony. Wobec tego obniżenie powinno być zastosowane także w przypadku udzielenia urlopu okolicznościowego funkcjonariuszowi honorowo oddającemu krew. Aczkolwiek można się zastanawiać, czy przesłanką obniżenia nagrody powinien być fakt, iż funkcjonariusz nie wykonuje służby publicznej tj. nie świadczy pracy, z tego powodu że oddaje swoją krew, mogącą w przyszłości uratować życie innych funkcjonariuszy pełniących służbę publiczną – to jednak zdaniem Sądu Minister formułując powyższą przesłankę obniżenia nie dopuścił się przekroczenia granic delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.