II SA/Bd 542/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariusz Pawełczak (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. C. i P. C. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę. 1. Decyzją z dnia 16 stycznia 2025 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm. – dalej: "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a.") nakazał P. C. i M. C. (dalej: "skarżący", "strona", "inwestorzy") dokonać rozbiórki całości altany (o pow. zabudowy 46,90 m2) znajdującej się na działce nr [...] na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego im [...] przy ul. [...] w [...]. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 20 lutego 2019 r. kontrolę spornej altany posadowionej na działce nr [...], a następnie zawiadomieniem z dnia 21 lutego 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ponadnormatywnej altany znajdującej się na ww. działce. Decyzją z dnia 30 stycznia 2023 r. organ I instancji działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. nakazał skarżącym dokonać rozbiórki części przedmiotowej altany przez wykonanie określonych robót budowlanych wskazanych w pkt 1-11. Decyzją z dnia 13 października 2023 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy (dalej: "WINB", "organ odwoławczy") stwierdził nieważność decyzji PINB z dnia 30 stycznia 2023 r. w części dotyczącej punktów 1-11. Natomiast w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją dnia 1 grudnia 2023 r. uchylił decyzję WINB w całości i stwierdził nieważność decyzji PINB z dnia 30 stycznia 2023 r. W dniu 26 kwietnia 2024 r. organ I instancji przeprowadził kolejną kontrolę rzeczonej altany w wyniku której ustalił, że w odniesieniu do kontroli z dnia 20 lutego 2019 r. nadbudowane piętro zostało w całości wykończone. Postanowieniem z dnia 22 maja 2024 r. PINB nakazał stronie przedłożyć ekspertyzę techniczną określającą sposób doprowadzenia rzeczonej altany do zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z wymogami określonymi w art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1073 ze zm. – dalej: "r.o.d.") W odpowiedzi inwestorzy przedłożył ekspertyzę techniczną sporządzoną w dniu 16 lipca 2024 r. Dalej organ wskazał, że w przedłożonym opracowaniu stwierdzono, iż przedmiotowa altana nie spełnia wymagań określonych w pkt. 9a art. 2 r.o.d. w zakresie dopuszczalnej powierzchni zabudowy oraz wysokości obiektu. Ponadto autorki ekspertyzy wskazały, że istnieje techniczna możliwość doprowadzenia analizowanych parametrów do zgodności z obowiązującymi przepisami. Przewidywany zakres robót: demontaż części zabudowy okiennej, pozwalający na zagospodarowanie części obiektu jako taras; utworzenie balkonu na poddaszu, poprzez demontaż okna; demontaż drzwi wejściowych i pozostawienie otwartego otworu; możliwe jest zamontowanie rolet przeciwsłonecznych ograniczających emisję promieni słonecznych. Wykonanie powyższych robót daje możliwość doprowadzenia charakterystycznych parametrów przedmiotowej altany do zgodności z obowiązującymi przepisami tj. uzyskania powierzchni zabudowy 34,64 m2 (maksymalna powierzchnia zabudowy do 35 m2 i wysokość do 5 m przy dachach stromych), przy utrzymaniu dwukondygnacyjnego budynku. Realizacja nie wymaga projektu budowlanego, bowiem obejmuje demontaż stolarki istniejącej. Nie wymaga również obecności osoby uprawnionej oraz powiadomienia organów administracji budowlanej. Ustosunkowując się do zgromadzonego materiału dowodowego PINB w pierwszej kolejności wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., co wynika z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.), bowiem wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie przez tut. organ nastąpiło zawiadomieniem z dnia 21 lutego 2019 r. Dalej odnosząc się do przełożonej przez stronę ekspertyzy PINB wskazał, że demontaż części zabudowy okiennej i drzwi wejściowych nie spowoduje, że ta część obiektu stanie się tarasem. Wyjaśnił, że pojęcie tarasu nie zostało zdefiniowane w ustawie Prawo budowlane. Orzecznictwo zaś definiuje taras w rozumieniu p.b. jako odkrytą, płaską część budynku otoczoną balustradą umieszczona na parterze (często połączona schodami z ogrodem), na piętrze lub płaskim. Zdaniem organu I instancji nawet gdyby przyjąć, jak wskazują autorki ekspertyzy, że poprzez demontaż części zabudowy okiennej i drzwi wejściowych powstanie taras zadaszony, to i tak powierzchnia zabudowy tarasu zadaszonego powinna zostać wliczona do powierzchni zabudowy budynku, gdyż granica tarasu zadaszonego stanowiłaby wówczas zewnętrzne krawędzie budynku. Zgodnie zaś z art. 13 r.o.d. na terenie działki nie może znajdować się altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a, a także obiekty gospodarcze o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 oraz o wysokości przekraczającej 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich. Z brzmienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że na terenie rodzinnych ogrodów działkowych nie ma możliwości legalizacji obiektów przekraczających 35 m2 powierzchni zabudowy. 2. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wnieśli o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na naruszenie następujących przepisów: - art. 2 pkt 9a r.o.d. poprzez jego błędną wykładnię w związku z przyjęciem, iż do powierzchni zabudowy altany działkowej wlicza się powierzchnię tarasu zadaszonego, w sytuacji, gdy ww. przepis stanowi wprost, że do powierzchni zabudowy altany działkowej nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2, a w konsekwencji także przepisu art. 13 ust. 1 r.o.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w związku z przyjęciem, że przedmiotowa altana działkowa nie może znajdować się na terenie działki, o której mowa w art. 2 pkt 2 r.o.d.; - art. 48 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w związku z nakazaniem rozbiórki całości przedmiotowej altany w sytuacji, gdy należało nakazać rozbiórkę tylko części ww. obiektu budowlanego ze względu na fakt, iż jest to możliwe zarówno pod względem technicznym, jak i prawnym i doprowadziłoby do zmniejszenia jej powierzchni zabudowy do 35m2, co oznacza, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki całego obiektu budowlanego; - art. 7, art. 77 § 1, art, 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w związku z nieuwzględnieniem w przedmiotowej sprawie dowodu w postaci przedłożonej przez odwołujących ekspertyzy technicznej z treści której wynika, iż możliwe jest zmniejszenie powierzchni zabudowy przedmiotowej altany działkowej do 35m2 pomimo, że PINB nie zakwestionował jej treści i zawartych w niej rozwiązań, a jedynie błędnie uznał, że zadaszony taras należy wliczyć do powierzchni zabudowy altany działkowej. 3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym WINB decyzją z dnia 28 maja 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył stan faktyczny sprawy oraz powołał treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. W całości podzielił stanowisko organu I instancji dodatkowo wskakując, że w odniesieniu do możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami organ I instancji w toku postępowania uzupełniającego dokonał analizy zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego stwierdzając, że nie ma technicznej możliwości doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez rozbiórkę części altany bez jednoczesnej jej przebudowy. Powyższe PINB uzasadnił, że aby doprowadzić obiekt do dopuszczalnej przepisami prawa powierzchni zabudowy należałoby rozebrać część budynku tj. ściany zewnętrzne przedsionka na wysokości obu kondygnacji oraz fragment dachu przykrywający tę część budynku. Ściana na parterze oddzielająca przedsionek i pokój jest ścianą działową, na piętrze nie ma żadnych ścian wewnętrznych - oznacza to konieczność wzmocnienia ściany działowej na parterze, która miałaby stać się ścianą zewnętrzną konstrukcyjną. W takim przypadku należałoby również wzmocnić lub wykonać fundament pod tą ścianą. Także konstrukcja dachu wymagałaby wówczas przebudowy, gdyż elementy konstrukcyjne dachu (krokwie) opierają się z jednej strony na ścianie, która zostałaby rozebrana. WINB podziela ww. stanowisko organu I instancji. W odniesieniu do stwierdzenia skarżących dotyczących błędnego przyjęcia przez PINB, iż do powierzchni zabudowy altany działkowej wlicza się powierzchnię tarasu zadaszonego WINB wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż pomieszczenie przedsionka na parterze (nazywanego przez skarżących zadaszonym tarasem) wraz ze znajdującym się nad nim poddaszem oraz pozostałą częścią altany, tworzą jedną przykrytą wspólnym dachem bryłę tak pod względem architektonicznym, jak i konstrukcyjno-funkcjonalnym. W związku z powyższym, jak również przywołanym przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji orzecznictwem sądowo-administracyjnym dot. pojęcia tarasu - wbrew twierdzeniu skarżących - ta część altany nie stanowi tarasu a jej powierzchnię należy wliczać do powierzchni zabudowy altany ROD. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ I instancji w kontrolowanej sprawie, powierzchnia zabudowy przedmiotowej altany wynosi 46,90 m2, zatem przekracza dopuszczone przepisami 35 m2, natomiast wysokość altany wynosi 4,90 m przy dachu płaskim (kąt nachylenia połaci wynosi 6°), co również przekracza dopuszczalną wartość (4 m). W konsekwencji powyższych ustaleń WINB uznał, że organ I instancji w sposób wyczerpujący dokonał analizy możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, zaś po stwierdzeniu, że nie ma technicznej możliwości doprowadzenia ww. obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez rozbiórkę części altany bez jednoczesnej jej przebudowy, był zobligowany nakazać rozbiórkę całości rzeczonej altany, co prawidłowo uczynił, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r. 4. W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania na ich rzecz. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła naruszenie: - przepisów art. 15, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. mających istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, które nie zawiera wystarczająco szczegółowego i przekonywującego dla skarżących wskazania dowodów, z których organ odwoławczy wywiódł swoje stanowisko oraz nie przedstawia przyczyn, z powodu których innym dowodom przedstawionym przez skarżących, ww. organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało podjęciem decyzji bez wyjaśnienia i rozważania przez organ odwoławczy możliwości orzeczenia o częściowej rozbiórce obiektu, bez wyjaśnienia dlaczego w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o uznaniu części altany za taras, werandę lub ganek oraz wadliwego ustalenia, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z dachem płaskim, przy wskazaniu, że kąt nachylania jego połaci wynosi 6°, z czego wynika wprost, że jest to dach stromy, przez co wysokość altany nie przekracza dopuszczalnej wartości 5 m, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - zasady proporcjonalności, poprzez naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. w związku z przepisem art. 48 p.b. gdyż z ww. przepisów wynika możliwość nakazania rozbiórki obiektu w części w sytuacji, gdy organ nakazał rozbiórkę obiektu w całości, pomimo że dla doprowadzenia altany do stanu zgodnego z prawem wystarczające byłoby wykonanie tylko prac wskazanych w ekspertyzie technicznej z dnia [...] lipca 2024 - opracowanie ekspertyzy technicznej altany działkowej z propozycją rozwiązania projektowego dla robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do zgodności z obowiązującymi przepisami, sporządzonej przez dr inż. A. G. i dr inż. M. M. (dalej: "ekspertyza techniczna"), z treści której wynika, iż możliwe jest zmniejszenie powierzchni zabudowy przedmiotowej altany działkowej do 35m2 poprzez usunięcie stolarki albo rozważenie przez organ nakazania usunięcia większej części elementów ścian tarasu. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację wspierającą podniesione zarzuty. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: 6. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1367) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie została ona wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej uchylenia. 7. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja WINB z dnia 28 maja 2025 r., utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia 16 stycznia 2025 r., którą nakazano skarżącym rozbiórkę całości altany o pow. zabudowy 46,90 m2 znajdującej się na działce nr [...] na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego im [...] przy ul. [...] w [...]. Podstawę prawną rozstrzygnięcia jak trafnie wskazały orzekające organy w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r. Jak wynika bowiem z akt sprawy przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w dniu 21 lutego 2019 r., zaś zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, przepisy ustawy Prawo budowlane stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z art. 48 ust. 1 i ust. 2 p.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Jak wynika z art. 48 ust. 3 p.b. w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 4 art. 48 p.b.). W kontekście niniejszej sprawy należy wyjaśnić, że w dniu 30 kwietnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 528). W wyniku tej nowelizacji w art. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych dodano pkt 9a, definiujący altanę działkową jako wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2. Natomiast w Prawie budowlanym zmieniono brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 4 w ten sposób, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40). Zgodnie natomiast z art. 13 r.o.d. na terenie działki nie może znajdować się: 1) altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a; 2) obiekt gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 oraz o wysokości przekraczającej 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich. W przypadku powzięcia informacji, że na terenie działki wybudowano, nadbudowano lub rozbudowano altanę działkową lub inny obiekt z naruszeniem przepisów prawa, stowarzyszenie ogrodowe zgłasza naruszenie do właściwego organu administracji publicznej (ust. 2 art. 13 r.o.d.). 8. Jak wynika z akt sprawy PINB dwukrotnie przeprowadził oględziny spornej altany, co znalazło odzwierciedlenie w protokołach kontroli odpowiednio z dnia 20 lutego 2019 r. oraz z dnia 26 kwietnia 2024 r. Z kontroli przeprowadzonej w 2019 r. wynika, że skarżący użytkują działkę od 2016 r., zaś od 2017 r. bez zgody zarządu ROD prowadzą rozbudowę i nadbudowę spornej altany, która ma wymiary ok. 47m2 i posiada ogrzewanie. Z kolei z kontroli przeprowadzonej w 2024 r. wynika, że w stosunku do wcześniejszych ustaleń stwierdzono, że nadbudowane piętro zostało w całości wykończone. Ponadto ściana kominowa wychodzi ponad dach budynku i została docieplona styropianem o grubości 20 cm. W wyniku powyższych ustaleń PINB postanowieniem z dnia 22 maja 2024 r. PINB nakazał inwestorom przedłożyć ekspertyzę techniczną określającą sposób doprowadzenia spornej altany do zgodności z wymogami określonymi w art. 2 pkt 9a r.o.d. W odpowiedzi skarżący przedłożyli ekspertyzę techniczną sporządzoną w dniu 16 lipca 2024 r. w której wskazano, że istnieje techniczna możliwość doprowadzenia analizowanych parametrów do zgodności z obowiązującymi przepisami poprzez demontaż części zabudowy okiennej, pozwalający na zagospodarowanie części obiektu jako taras; utworzenie balkonu na poddaszu, poprzez demontaż okna; demontaż drzwi wejściowych i pozostawienie otwartego otworu; możliwe jest. zamontowanie rolet przeciwsłonecznych ograniczających emisję promieni słonecznych. Wykonanie powyższych robót daje możliwość doprowadzenia charakterystycznych parametrów przedmiotowej altany do zgodności z obowiązującymi przepisami tj. uzyskania powierzchni zabudowy 34,64 m2. W kontekście powyższych ustaleń zdaniem Sądu - wbrew stanowisku przedstawionemu w skardze - organy prawidłowo stwierdziły, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy miały obowiązek orzec o nakazie rozbiórki spornej altany w całości w trybie art. 48 ust. 1 p.b. Sąd uznaje za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego sprawy w części jaka dotyczy przyjętego przez organy charakteru przedmiotowej altany działkowej jako budynku oraz zajmowanej przez ten budynek powierzchni zabudowy. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 2 p.b., przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Zgodnie z art. 5 ust. 1 p.b., każdy obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. W odniesieniu do zarzutów sformułowanych w skardze w nawiązaniu do przedłożonej przez skarżący ekspertyzy technicznej z dnia 16 lipca 2024 r. stwierdzić należy, że demontaż części zabudowy okiennej i drzwi wejściowych "przedsionka" nie spowoduje, że ta część obiektu stanie się zabudowanym tarasem, natomiast demontaż okna na poddaszu spowoduje utworzenie balkonu na poddaszu i tych części powierzchni nie należy wliczać do powierzchni zabudowy altany co spowoduje, że zostanie spełniony wymóg określony w art. 2 pkt 9a r.o.d. Po pierwsze jak słusznie zwróciły uwagę organy w prawie budowlanym nie ma ścisłej definicji tarasu. W języku potocznym opisywany jest jednak jako odkryta, pozioma powierzchnia umieszczona na wysokości parteru (łac. terra "ziemia"), ale również piętra lub na dachu (stropodach) i wówczas ogrodzona balustradą, przystosowana do przebywania na niej ludzi. Na wyższych piętrach taras utrzymuje się na stropach lub kolumnach. Według słownika języka polskiego taras to odkryta, płaska część budynku, otoczona balustradą, umieszczona na parterze (często połączona schodami z ogrodem), piętrze lub płaskim dachu (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, t. III., s. 480, PWN Warszawa 1979). Po drugie co prawda w prawie budowlanym nie zostało zdefiniowane pojęcie "powierzchni zabudowy", jednakże jest ono jednym z "charakterystycznych parametrów użytkowych" w budownictwie. Charakterystyczne parametry użytkowe w budownictwie określone zostały w Polskiej Normie PN-ISO 9836 (publ. przez Polski Komitet Normalizacyjny). W tym miejscu podkreślić należy, że Polskie Normy nie są co prawda przepisami prawa, jednak z celów i zasad, dla których utworzono zbiór Polskich Norm, jak również z unormowań prawnych, zawartych w art. 2 pkt 3, 4 i 5 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 169, poz. 1386 ze zm.) wynika, że pod pojęciem normy rozumie się dokument przyjęty w drodze konsensusu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę, ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzających do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 785/07). Zatem pojęciu "powierzchnia zabudowy" należy przypisywać dokładnie takie znaczenie, jakie dla tego parametru przyjęto oficjalnie we właściwej Polskiej Normie. Zgodnie z punktem 5.1.2.2 cytowanej wyżej Normy "powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Powierzchnia zabudowy powstaje jako powierzchnia otrzymana przez zrzutowanie bryły budynku (zewnętrznych krawędzi/ścian) w stanie wykończonym. Do tej powierzchni nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu, powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego, powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy)". Zgodnie zatem z ww. Polską Normą, powierzchnię zabudowy przedmiotowego budynku altany, rozumianą jako rzut pionowy zewnętrznych krawędzi tego budynku na powierzchnię terenu, należy wyznaczyć po obrysie ścian zewnętrznych tego budynku zamykających przedmiotowy budynek, a zatem także nazwanego przez skarżących "zadaszonego tarasu" wraz ze znajdującym się nad nim poddaszem, które są integralnie i funkcjonalnie z tym budynkiem powiązane, a zatem nie mogą być traktowane jako elementy, których nie powinno się wliczać do powierzchni zabudowy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że części przedmiotowego obiektu budowlanego opisywane jako "zabudowany taras" oraz znajdujące się nad nim poddasze są konstrukcyjnie ściśle powiązane z pozostałą częścią obiektu. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy analizy PINB z dnia 15 kwietnia 2025 r. zleconej przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a. nie ma technicznej możliwości doprowadzenia spornej altany do stanu zgodnego z prawem poprzez rozbiórkę części altany bez jednoczesnej jej przebudowy. PINB wyjaśnił, że aby doprowadzić obiekt do dopuszczalnej przepisami prawa powierzchni zabudowy należałoby rozebrać część budynku tj. ściany zewnętrzne przedsionka na wysokości obu kondygnacji oraz fragment dachu przykrywający tę część budynku. Ściana na parterze oddzielająca przedsionek i pokój jest ścianą działową, na piętrze nie ma żadnych ścian wewnętrznych - oznacza to konieczność wzmocnienia ściany działowej na parterze która miałaby stać się ścianą zewnętrzną konstrukcyjną. W takim przypadku należałoby również wzmocnić lub wykonać fundament pod tą ścianą. Także konstrukcja dachu wymagałaby wówczas przebudowy, gdyż elementy konstrukcyjne dachu (krokwie) opierają się z jednej strony na ścianie, która zostałaby rozebrana. Przy czym podkreślenia wymaga, że sporządzenie powyższej analizy przez PINB w trybie art. 136 § 1 k.p.a. nie stanowi wbrew stanowisku zawartemu w skardze o naruszeniu na gruncie przedmiotowej sprawy zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 k.p.a. Ponadto wyjaśnienia wymaga, że sporna altana została wybudowana w warunkach samowoli budowlanej i nie można ustalać, które jej elementy zostały zrealizowane w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, gdyż takie pozwolenie nie zostało wydane. Nie można również pominąć okoliczności, że nakaz rozbiórki części obiektu budowlanego można wydać tylko wówczas, gdy część ta da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty określonej całości (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1117/17). W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, gdyż w rozpoznawanej "zadaszony taras" z otworami okiennymi i otworem drzwiowym wraz ze znajdującym się nad nimi poddaszem i pozostała część altany tworzą jedną bryłę pod względem architektonicznym, jak i konstrukcyjno-funkcjonalnym przykrytą wspólnym dachem. Zatem organy prawidłowo orzekły o konieczności rozbiórki całości altany pobudowanej w warunkach samowoli budowlanej. Za niezasadne Sąd uznaje również zarzut dotyczący wadliwego przyjęcie przez organ odwoławczy, że w niniejszej sprawie altana posiada płaski dach, a zatem jej wysokość przekracza dopuszczalną wysokość (4m) o której mowa w art. 2 pkt 9a r.o.d. Wyjaśnić stronie należy, że co prawda obowiązujące przepisy nie zawierają definicji dachu płaskiego czy stromego, jednakże powszechnym jest posiłkowanie się w tym zakresie Polską Normą – PN-B-10425:1989 – Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze. Wynika z niej, że dach płaski to dach o kącie nachylenia połaci dachowych nie większym niż 12°. Skoro kąt nachylenia połaci spornej altany wynosi 6°, to zasadnie WINB stwierdził, że sporna altana nie spełnia normy wysokościowej, o której mowa w powyżej powołanej regulacji, gdyż posiada ona dach płaski, a nie stromy. Reasumując stwierdzić należy, że istotne w niniejszej sprawie było to, że z uwagi na stwierdzone przekroczenie powierzchni zabudowy altany ponad dopuszczalne 35m˛ (46,90 m˛) nie można było jej zakwalifikować jako altany w rozumieniu art. 2 pkt 9a r.o.d. W konsekwencji nie mógł w sprawie znaleźć zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 4 p.b., stanowiący o zwolnieniu z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę altan działkowych, o których mowa w r.o.d. Skoro przedmiotowy obiekt podlegał ogólnemu reżimowi budowlanemu, to jego realizacja bez pozwolenia na budowę musiała spotkać się z sankcją stosowaną wobec wszystkich samowoli budowlanych na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. Z kolei przeszkodą do legalizacji przedmiotowego budynku było unormowanie art. 13 ust. 1 pkt 1 r.o.d., zgodnie z którym na terenie działki nie może znajdować się altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a. W rezultacie uprawnione było wnioskowanie co do spełnienia przesłanek warunkujących orzeczenie nakazu rozbiórki "ponadnormatywnej altany ogrodowej" zlokalizowanej na terenie rodzinnych ogródków działkowych, stosownie do art. 48 ust. 1 p.b. 9. W ocenie Sądu – wbrew stanowisku zawartemu w skardze - przeprowadzone postępowanie nie naruszało ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury, w tym art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 i art. 80 k.p.a., bowiem decyzja wydana w sprawie oparta jest na dokładnie i wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym, który znajduje pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a nadto jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto organy zastosowały właściwą podstawę prawną, którą prawidłowo zinterpretowały oraz należycie wyjaśniły w pisemnych motywach rozstrzygnięcia. Ponadto WINB dochował zasady z art. 15 k.p.a., bowiem dokonał ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzając kompleksową ocenę całego zebranego materiału dowodowego oraz ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Organ rozpatrzył przy tym wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, nie pomijając żadnego ważkiego wątku. Powyższe stanowi o prawidłowym przeprowadzeniu postępowania. Natomiast okoliczność, że ocena zgromadzonych dowodów doprowadziła organy do odmiennych wniosków od oczekiwanych przez skarżących, w realiach rozpatrywanej sprawy, nie może uzasadniać zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. 10. Reasumując, skoro podniesione przez skarżącą zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.